tài liệu phế cầu khuẩn

Phế cầu là căn nguyên hàng đầu của “viêm phổi mắc phải ở cộng đồng” viêm phổi thùy và tiểu thùy, xấp xỉ 500.000 trường hợp viêm phổi xảy ra hàng năm ở tất cả các lứa tuổi tại Mỹ.. Năm 18

BÀI THUYẾT TRÌNH VI SINH KÍ SINH TRÙNG

NHÓM 2

Ph ế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae)

Gi ới thiệu

pneumoniae) là một thành viên phổ biến

trên (tỷ lệ trung bình dao động từ 25-70% dân số) Phế cầu là căn nguyên hàng đầu của “viêm phổi mắc phải ở cộng đồng” (viêm phổi thùy và tiểu thùy, xấp xỉ 500.000 trường hợp viêm phổi xảy ra hàng năm ở tất cả các lứa tuổi tại Mỹ Theo số liệu điều tra của một số nghiên cứu tại Việt nam thời gian năm từ1990 – 2003 cho thấy 40-70% trẻ khoẻ mạnh mang phế cầu vùng hầu họng và 26-83% các trường hợp viêm đường hô hấp cấp tính có nguyên nhân là phế cầu) Phế cầu là căn nguyên

chủ yếu của viêm tai giữa, viêm xoang ở trẻ em và là căn nguyên phổ biến nhất của viêm màng não ở người lớn Từ khi có kháng sinh, tỷ lệ chết của tất cả các bệnh phế cầu đã giảm từ 30% xuống 15% nhưng

tỷ lệ này lại lên đến 70% ở những bệnh nhân 70 tuổi hoặc già hơn, mặc dù đã được điều trị

Phát hiện và miêu tả

phân lập đầu tiên ở Pháp vào năm

1880 từ mủ áp-xe Năm 1883, Talamon (người Pháp) phát hiện phế cầu khuẩn trong đờm, trong máu và trong khối viêm phổi gan hóa của bệnh nhân và

mô tả nó Vai trò của phế cầu gây viêm màng não cấp đã được Netter phát

ương ở một số người bệnh có triệu

Đ ặc điểm sinh học:

• Hình thể:

S pneumoniae (phế cầu khuẩn) là loại cầu khuẩn hình ngọn nến, thường đứng thành đôi tạo hình cặp kính, nên còn được gọi là song cầu Phế cầu có vỏ, không di động và không sinh nha bào, bắt màu Gram dương

• Sức đề kháng:

Phế cầu dễ bị diệt bởi các chất sát khuẩn thông thường và nhiệt độ 600C trong 30 phút Trong thời gian ngắn, nhiệt độ giữ chủng phế cầu khuẩn thích hợp là 18-300C

• Nuôi cấy:

Phế cầu hô hấp kiểu hiếu kỵ khí tùy tiện nhưng phát triển tốt trong khí trường có 5% CO2 và ở 37oC Thêm vào đó, vi khuẩn này luôn đòi hỏi môi trường nuôi cấy có nhiều chất dinh dưỡng, đặc biệt là các thành phần máu

Trên môi trường thạch (thạch máu cừu hay thỏ), phế cầu có khuẩn lạc tròn bóng ướt

do có vỏ (dạng S), đường kính 0,5 - 1mm, không sắc tố Ở giai đoạn sớm (< 18 giờ)

có thể có chóp hay đỉnh, sau 18 giờ nuôi cấy, hình chóp của khuẩn lạc mất đi Thêm vào đó, khuẩn lạc của phế cầu có khuynh hướng lõm ở giữa vì sự hoạt động của một enzym tự ly giải, xung quanh khuẩn lạc có quầng tan huyết alpha (tan huyết không hoàn toàn)

• Kháng nguyên:

Vỏ polysaccharide đóng vai trò là kháng nguyên và là yếu tố độc lực duy nhất được biết của phế cầu khuẩn Dựa vào cấu trúc này, phế cầu khuẩn được phân loại gồm 90 typ huyết thanh, trong đó typ 23 gây bệnh phổ biến nhất Vì vậy, một số Nhà sản xuất

đã đưa ra những loại huyết thanh đặc hiệu

để chẩn đoán cũng như một số vacxin dùng trong phòng bệnh vi khuẩn này

Sự lây lan của bệnh do phế cầu khuẩn :

Bệnh phế cầu lây lan thông qua đường hô hấp khi tiếp xúc, va chạm với người bị nhiễm bệnh qua các hành động như hắt hơi, ho, hôn, hoặc trẻ em chơi chung đồ chơi

Những người có nguy cơ bị nhiễm bệnh do phế cầu khuẩn :

Bệnh lý phế cầu thường gặp ở trẻ nhỏ dưới

2 tuổi và người lớn tuổi, đặc biệt là người già trên 85 tuổi

Nguy cơ nhiễm vi khuẩn phế cầu và mắc bệnh lý nặng cao hơn đối

với trẻ dưới 5 tuổi có các

bệnh lý khác đi kèm ,

những người có hệ miễn

dịch suy yếu , những

người có các bệnh lý mạn tính, chẳng hạn như đái tháo đường, các bệnh lý về gan, phổi, thận và tim và những người hút thuốc lá

Các bệnh lý do phế cầu gây ra:

- Phế cầu là tác nhân vi khuẩn hàng đầu gây viêm phổi ở trẻ em, được phân lập trong 30 – 50 % số trường hợp Trên thế giới người ta tính được khoảng 156 triệu trường hợp người mới bị mắc bệnh Đây cũng là căn bệnh dẫn đến 19% trẻ em tử vong dưới 5 tuổi và hơn

Tại Việt Nam

+ 2,9 triệu trường hợp mắc mới viêm phổi/năm ở trẻ < 5 tuổi, (30-50% các trường hợp nhập viện là do phế cầu)

+ Việt Nam nằm trong top 15 nước có

số ca viêm phổi mắc mới cao nhất

+Nghiên cứu tại Cần Thơ 2009 : 87% trẻ nhập viện do viêm phổi là dưới 2 tuổi ( Trần Đõ Hùng LVTS – HV Quân Y

Vn 2009)

- Hàng năm trên thế giới có khoảng

103 000 trường hợp mắc bệnh màng não do phế cầu, trong đó có 83% trường hợp viêm màng não phế cầu xảy

ra ở trẻ dưới 24 tháng tuổi Bên cạnh

đó, tỉ lệ tử vong trên số ca rất cao, chiếm khoảng trên 50% tại các khu vực các nước đang phát triển như châu Phi, Đông Nam Á…

+ Viêm màng não do phế cầu trẻ <2 tuổi :1100 ca/năm

- Phế cầu cùng với Haemophilus influenza gây ra 70-80% trường hợp viêm tai giữa Tỷ suất mắc viêm tai giữa cao nhất ở trẻ em dưới 2 tuổi và xảy ra ở khoảng 75-80% trẻ em trước khi lên đến 3 tuổi Bệnh gây đau đớn

và tái phát trên 20% trường hợp, có thể dẫn đến biến chứng viêm xương chũm, viêm màng não Đây là căn bệnh khá nguy hiểm có thể gây ra giảm thính lực tạm thời hoặc lâu dài, ảnh hưởng đến phát triển ngôn ngữ và giao tiếp xã hội của trẻ

Triệu chứng :

Các triệu chứng của bệnh nhiễm phế cầu có thể mơ hồ và có thể thay đổi nặng nhẹ thuộc vào cơ quan nào trong

cơ thể bị nhiễm Các triệu chứng có thể bao gồm:

giữa) – đau tai, màng nhĩ sưng nề và

đỏ, giảm thính lực, khó ngủ, sốt và bứt rứt;

– đau mặt, nghẹt mũi, chảy nước mũi

sốt, ho, đau ngực và khó thở

máu) – sốt, rét run, bứt rứt, đau đầu, đau cơ, lơ mơ ngủ gà và ban ngoài da;

màng bao bọc xung quanh nhu mô

nhạy cảm với ánh sáng, cứng cổ, ăn mất ngon, rối loạn ý thức, bứt rứt, và lơ

mơ ngủ gà Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời có thể để lại di chứng thần kinh cho trẻ

Ngăn ngừa, phòng bệnh phế cầu khuẩn như thế nào?

Các bệnh do phế cầu có thể phòng tránh được và theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng được xem là biện pháp chủ động, tiết kiệm và có tầm ảnh hưởng quan trọng giúp giảm số

ca bệnh mắc mới do bị nhiễm phế cầu khuẩn