GA ngu van7 quan am thi kinh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...
Trang 1Tiết 118: Hướng dẫn đọc thờm:
QUAN ÂM THỊ KÍNH
A MỤC TIấU CẦN ĐẠT:
- Hiểu được 1 số đặc điểm cơ bản của sõn khấu chốo truyền thống
- Túm tắt được nội dung vở chốo Quan Âm Thị Kớnh, nội dung, ý nghĩa và 1 số đặc điểm nghệ thuật (mõu thuẫn kịch, ngụn ngữ, hành động nhõn vật, ) của trớch đoạn Nỗi oan hại chồng
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức: Sơ giản về Chèo cổ; giá trị nội dung và những đặc điểm nghệ thuật
tiêu biểu của vở chèo “Quan âm thị kính”
2 Kĩ năng: Phân tích mâu thuẫn, nhân vật và ngôn ngữ thể hiện trong một trích
đoạn chèo
C CHUẨN BỊ:
- Gv: Những điều cần lưu ý: Nỗi oan hại chồng là 1 trong 2 nỳt chớnh của vở chốo Thõn phận, địa vị ngời phụ nữ trong quan hệ gia đỡnh và hụn nhõn phong kiến bộc
lộ ở đõy
-Hs: Bài soạn
D CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra:
Trang 2Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản Ca Huế trên sông Hương ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
Nghệ thuật sân khấu dân gian cổ truyền VN rất phong phú và độc đáo: chèo, tuồng, rối Trong đó vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính lấy sự tích từ chuyện c.tích về đức Quan Thế Âm Bồ tát, là một trong những vở tiêu biểu nhất, được phổ biến khắp cả nước Nhưng trong điều kiện khó khăn hiện nay, chúng ta mới chỉ có thể bằng lòng với việc tìm hiểu tính (kịch bản) chèo, mà cũng chỉ một đoạn ngắn mà thôi
Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu chung
- Văn bản Quan Âm Thị Kính thuộc thể loại nào?
- Thế nào là chèo ? (Hs đọc chú thích*).
+ Hs đọc phần tóm tắt nội dung vở chèo
- Hướng dẫn đọc đoạn trích: Đọc phân vai theo
các nhân vật
- Văn bản này gồm có mấy phần ?
- 2 phần: phần đầu tóm tắt nội dung vở chèo,
phần sau là trích đoạn Nỗi oan hại chồng.
- Phần nào là chính?
- phần 2 - trích đoạn Nỗi oan hại chồng.
- Tại sao đoạn này lại có tên là Nỗi oan hại
chồng?
- Người con dâu không định hại chồng nhưng bị
mẹ chồng buộc cho tội hại chồng, đành chịu nỗi
oan này.
- Đoạn trích có mấy nhân vật? Những nhân vật
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Giới thiệu thể loại chèo truyền thống.
(Theo chú thích sgk)
2 Vở chèo “Quan Âm Thị Kính”
- Nhân vật chính: Thị Kính và Sùng
Trang 3nào là nhân vật chính thể hiện xung đột kịch ?
- Hai nhân vật nàu xung đột theo >< nào ? (mẹ
chồng >< nàng dâu, kẻ thống trị >< kẻ bị trị).
- Dựa vào phần tóm tắt và chú thích*, em hãy
cho biết về nội dung, vở chèo Quan Âm Thị Kính
mang đặc điểm nào của các tích chèo cổ ?
- Nhân vật của vở chèo mang những tính chất
chung nào của các nhân vật trong chèo cổ ?
+ Gv: Khi xem vở chèo này trên sân khấu, ta thấy
Thị Kính mặc áo hồng lồng xa đen, tư thế ngay
thẳng, để quạt che kín đáo Sùng bà dán cao ở
thái dương, đảo mắt nhiều, dáng đi ỡn ẹo
- Từ đó, em hiểu gì về g.trị của vở chèo Quan
Âm Thị Kính?
- Bức tượng Quan Âm Thị Kính ở chùa Tây
Phương được chụp in trong sgk cho em hiểu gì
về chèo Quan Âm Thị Kính?
bà
Trích đoạn xoay quanh trục bĩ cực -thái lai Nhân vật Thị Kính đi từ nỗi oan trái đến được giải oan thành phật
- Thị Kính là người phụ nữ mẫu mực
về đạo đức được đề cao trong chèo
cổ Đó là vai nữ chính
- Sùng bà là vai mụ ác, bản chất tàn nhẫn, độc địa
- Là vở chèo tiêu biểu, mẫu mực cho
NT chèo cổ ở nước ta
- Quan Âm Thị Kính là vở chèo mang tích phật (dân gian gọi là tích Quan Âm)
4 Củng cố:
- Tóm tắt vở chèo Quan Âm TK?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Nắm vững thể loại chèo truyền thống
- Tóm tắt vở Quan Âm Thị Kính
- Soạn kĩ trích đoạn Nỗi oan hại chồng
*****************************************
Trang 4Tiết 119: Hướng dẫn đọc thờm:
QUAN ÂM THỊ KÍNH (T)
A MỤC TIấU CẦN ĐẠT:
- Hiểu được 1 số đặc điểm cơ bản của sõn khấu chốo truyền thống
- Túm tắt được nội dung vở chốo Quan Âm Thị Kớnh, nội dung, ý nghĩa và 1 số đặc điểm nghệ thuật (mõu thuẫn kịch, ngụn ngữ, hành động nhõn vật, ) của trớch đoạn Nỗi oan hại chồng
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức: Sơ giản về Chèo cổ; giá trị nội dung và những đặc điểm nghệ thuật
tiêu biểu của vở chèo “Quan âm thị kính”
2 Kĩ năng: Phân tích mâu thuẫn, nhân vật và ngôn ngữ thể hiện trong một trích
đoạn chèo
C CHUẨN BỊ:
- Gv: Những điều cần lưu ý: Nỗi oan hại chồng là 1 trong 2 nỳt chớnh của vở chốo Thõn phận, địa vị ngời phụ nữ trong quan hệ gia đỡnh và hụn nhõn Phong kiến bộc
lộ ở đõy
-Hs: Bài soạn
D CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra:
Trang 5- Tóm tắt đoạn trích: Nỗi oan hại chồng?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
Để thấy rõ những giá trị của tác phẩm Quan Âm Thị Kính ta cùng đi tìm hiểu trích
đoạn: Nỗi oan hại chồng
Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu đoạn trích.
- Nỗi oan hại chồng diễn ra trong 3 thời điểm: Đó
là những thời điểm nào?
- Trước khi bị oan (từ đầu-> một mực), trong khi
bị oan( tiếp->về cùng cha con ơi), sau khi bị oan
(còn lại).
- Đoạn mở đầu cho thấy trước khi mắc oan, tình
cảm của Thị Kính đối với Thiện Sĩ như thế nào ?
Chi tiết nào nói lên điều đó ?
- Quan sát chồng ngủ, Thị Kính đã thấy gì và làm
gì ? Vì sao Thị Kính làm việc này ?
- Thị Kính muốn làm đẹp cho chồng, cho mình:
Trước đẹp mặt chồng, sau đẹp mặt ta.
- Cử chỉ đó cho thấy Thị Kính là người nh thế
nào?
- Qua đây em thấy Thị Kính là người phụ nữ có
những đức tính gì?
- Kẻ gieo họa cho Thị Kính là ai ? (Sùng bà-mẹ
chồng Thị Kính) Theo dõi nhân vật Sùng bà.
- Sự việc cắt râu chồng của Thị Kính đã bị bà mẹ
chồng khép vào tội gì ? Chi tiết nào chứng tỏ
điều đó
- Cái con mặt sứa gan lim này ! Mày định giết
con bà à ?
- Em hãy tìm những lời buộc tội cụ thể của Sùng
bà ?
I Đọc – tìm hiểu chi tiết.
1 Trước khi bị mắc oan:
- Thị Kính ngồi quạt cho chồng
-> Thị Kính yêu thương chồng bằng một tình cảm đằm thắm
- Thị Kính cầm dao xén râu cho chồng
-> Tỉ mỉ, chân thật trong tình yêu
=> Thị Kính là người PN Yêu thương chồng chân thật và mong muốn có hạnh phúc lứa đôi tốt đẹp
2 Trong khi bị oan:
* Sùng bà:
Thị Kính bị khép vào tội giết chồng
- Tuồng bay mèo mả gà đồng lẳng lơ
- Trứng rồng lại nở ra rồng Liu điu lại nở ra dòng liu điu
- Mày là con nhà cua ốc
Trang 6Trong bản luận tội Thị Kính, Sùng bà đã căn cứ
vào 3 điểm chính: Cho rằng Thị Kính là loại đàn
bà hư đốn, tâm địa xấu xa; cho rằng Thị Kính là
con nhà thấp hèn không xứng đáng với nhà
mình; cho rằng Thị Kính phải bị đuổi đi.
- Em có nhận xét gì về cách luận tội của Sùng
bà?
- Cùng với lời nói, Sùng bà còn có những cử chỉ
nào đối với Thị Kính ?
- Tất cả những lời nói và cử chỉ đó đã làm hiện
nguyên hình một người đàn bà có tính cách như
thế nào ?
- Sùng bà thuộc loại nhân vật đặc biệt nào trong
chèo cổ ? Nhân vật này gây cảm xúc gì cho
người xem ?
- Theo dõi nhân vật Thị Kính
- Khi bị khép vào tội giết chồng, Thị Kính đã có
những lời nói, cử chỉ nào ?
- Em có nhận xét gì về tính chất của những lời
nói, cử chỉ đó ?
- Những lời nói và cử chỉ của Thị Kính đã được
nhà chồng đáp lại như thế nào ?
- Chồng im lặng, mẹ chồng cự tuyệt: Thôi im
đi ! lại còn oan à, bố chồng thì a dua với mẹ
chồng: Thì ra con Thị Kính này nó là gái giết
chồng thật à.
- Trong cảnh ngộ này, Thị Kính là người nh thế
nào ?
- Qua đó tính cách nào của Thị Kính được bộc
lộ?
- Con gái nỏ mồm thì về với cha,
- Gọi Mãng tộc, phó về cho rảnh
- Sùng bà tự nghĩ ra tội để gán cho Thị Kính
- Dúi đầu Thị Kính ngã xuống
- Khi Thị Kính chạy theo van xin, Sùng bà dúi tay ngã khụyu xuống,
=>Sùng bà là người đàn bà độc địa, tàn nhẫn, bất nhân
->Nhân vật mụ ác, bản chất tàn nhẫn, độc địa- Ghê sợ về sự tàn nhẫn
* Thị Kính:
- Lạy cha, lạy mẹ ! Con xin trình cha mẹ Giời ơi ! Mẹ ơi, oan cho con lắm
mẹ ơi ! Oan thiếp lắm chàng ơi !
- Vật vã khóc, ngửa mặt rũ rợi, chạy theo van xin
->Lời nói hiền dịu, cử chỉ yếu đuối, nhẫn nhục
->Thị Kính đơn độc giữa mọi sự vô tình, cực kì đau khổ và bất lực
=> Thị Kính phải chịu nhẫn nhục, oan
ức nhưng vẫn thể hiện là người chân
Trang 7- Thị Kính thuộc loại nhân vật đặc sắc nào trong
chèo cổ ? Cảm xúc của ngời xem được gợi từ
nhân vật này là gì ?
- Sau khi bị oan, Thị Kính đã có cử chỉ và lời nói
gì ?
- Những cử chỉ và lời nói đó phản ánh nỗi đau
nào của Thị Kính ?
- ý định không về với cha, phải sống ở đời mới
mong tỏ ro ngời đoan chính, đã chứng tỏ thêm
điều gì ở người phụ nữ này ?
- Không đành cam chịu oan trái, muốn tự mình
tìm cách giải oan.
- Cái cách giải oan mà Thị Kính nghĩ đến là gì ?
- Con đường Thị Kính chọn để giải oan có ý
nghĩa gì?
- Theo em, có cách nào tốt hơn để giải thoát
những người như Thị Kính khỏi đau thương ?
- Loại bỏ những kẻ như Sùng bà, loại bỏ qh mẹ
chồng - nàng dâu kiểu PK, loại bỏ XH PK thối
nát).
Hoạt động 3: HDHS Tổng kết
- Nêu những nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật
của văn bản Quan Âm Thị Kính?
thực, hiền lành, biết giữ phép tăc gia đình
->Nhân vật nữ chính, bản chất đức hạnh,nết na, gặp nhiều oan trái- Xót thơng, cảm phục
3 Sau khi bị oan:
- Quay vào nhà nhìn từ cái kỉ đến sách, thúng khâu, rồi cầm chiếc áo đang khâu dở, bóp chặt trong tay
- Thương ôi ! bấy lâu thế tình run rủi
->Nỗi đau nối tiếc, xót xa cho hạnh phúc lứa đôi bị tan vỡ
- Đi tu để cầu phật tổ chứng minh cho
sự trong sạch của mình
->Phản ánh số phận bế tắc của người phụ nữ trong XH cũ và lên án thực trạng XH vô nhân đạo đối với những người lương thiện
III Tổng kết:
Ghi nhớ: sgk (121)
4 Củng cố:
- Thảo luận: Nêu chủ đề của trích đoạn Nỗi oan hại chồng ?
Trang 8- Chủ đề đoạn trích: Thể hiện sự đối lập giàu - nghèo trong XH cũ thông qua xung đột gia đình, hôn nhân và thể hiện những phẩm chất tốt đẹp của người PN nông thôn: hiền lành, chân thật, biết giữ lễ nghi và cam chịu oan nghiệt.
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ, tóm tắt trích đoạn Nỗi oan hại chồng
- Soạn bài: Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy