chất lãng mạn trong trong tác phẩm ivanhoe của walter scott

Chủ nghĩa lãng mạn được chia thành hai khuynh hướng: +Chủ nghĩa lãng mạn tích cực: Chủ nghĩa lãng mạn tích cực gắn liền với tâm trạng quần chúng nhân dân đang bất mãn trước những hệ quả

CHẤT LÃNG MẠN TRONG TRONG TÁC PHẨM IVANHOE CỦA WALTER SCOTT A.DẪN NHẬP.

Ivanhoe được viết vào khoảng thế kỉ XIX, là cuốn tiểu thuyết của thi hào lỗi lạc xứ Seotland - Walter Scott (1771-1832) Ông là một cây cổ thụ của nền văn học cổ điển Anh trong thời đại khai sáng Đây là khoảng thời gian hai trào lưu văn học lãng mạn và văn học hiện thực đã được hình thành ở hầu hết các nước phương Tây Tác phẩm Ivanhoe đề cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và đức tính thượng võ của người Anh cổ từ thời AngloSaxon, đây là giá trị tư tưởng xuyên suốt tác phẩm Tác phẩm còn thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc được biểu hiện thông qua hệ thống các nhân vật đa dạng và mang nhiều màu sắc, tầng lớp xã hội Bên cạnh đó, giá trị lịch sử mang một tầm quan trọng to lớn trong tác phẩm Chủ đề tác phẩm phản ánh tinh thần của nhân dân Anh trong khoảng đầu thế kỉ XII, khi mà giai cấp tư sản dân tộc đang phát triển, chiến thắng cuộc xâm lăng của đế quốc Pháp dưới thời Napoleon I Tất cả đều được thể hiện rõ nét và tinh tể qua ngòi bút điêu luyện của tác giả

I.TÁC GIẢ.

-Walter Scott sinh ngày 15-8-1771 tại tỉnh Edinburgh nước Anh, xuất thân trong một gia đình trí thức, cha làm Trưởng lí tại một tòa án, mẹ là con một vị giáo sư y học

-Ông là nhà văn, nhà thơ, là bậc thầy trong nghệ thuật đối thoại, là một trong những tên tuổi vĩ đại của thể loại tiểu thuyết lịch sử

-Trong di sản của Scott, ông có đến 27 cuốn tiểu thuyết lịch sử, phần lớn đề cập đến con người và đất nước Scotland

-Bên cạnh con đường sáng tác, ông cò theo học khoa luật và trở thành một luật sư -Sau khi trải qua nhiều giai đoạn của cuộc đời, năm 1832 nhà văn trở về Anh và qua đời ngày 21-9-1832

II.TÁC PHẨM.

1.Hoàn cảnh sáng tác:

-Ivanhoe là cuốn tiểu thuyết hư cấu lịch sử của nhà văn Walter Scott, xuất bản vào năm

1820 Câu chuyện dựa trên bối cảnh nước Anh thế kỉ XII, xảy ra dưới triều đại vua Richard Đệ Nhất

2.Tóm tắt tác phẩm:

Ngài Walter Scott viết tác phẩm " Ivanhoe" về nước Anh vào năm cuối của triều đại Vua Richard Đệ Nhất Vua Richard trị vì từ năm 1157 đến năm 1199 sau Công Nguyên, được mệnh là" Mãnh Hổ"vì ông rất gan dạ ngoài chiến trường Nhưng cốt truyện lại đề cập đến một số gia đình người Do Thái đang sinh sống ở Anh Quốc lúc bấy giờ Phần lớn họ đều giàu có và họ cho các Nam tước vay mượn tiền vì họ thường làm nghề buôn bán, cho nên những gia đình Do Thái không được quần chúng ưa thích Trong hoàn cảnh bất hạnh này chàng Ivanhoe là con trai của Cedric, người Saxon đã trót yêu nàng công chúa Rowena, cũng vi Cedric là người giám hộ cho nàng nên ông không thể chấp nhận mối tình cảm này Thông thường, thì Ivanhoe sẽ thừa hưởng gia tài của cha sau khi cha mất Nhưng Cedric lại quyết định tước quyền thừa hưởng của con mình đến đây ông vạch ra

kế hoạch cho ngàng công chúa xinh đẹp Rowena phải lấy một chàng hoàng tử người Saxon là Athelstane Và rồi cuộc đính hôn của họ không thành, qua biết bao thử thách gian khổ nhà Vua mới bằng lòng cho Ivanhoe cưới nàng Rowena và cuộc hôn nhân được

tổ chức thật long trọng trước sự chứng kiến của nhà Vua và dân chúng Họ chung sống mãn đời hạnh phúc với nhau

III.CHẤT LÃNG MẠN.

1.Khái niệm chủ nghĩa lãng mạn:

Chủ nghĩa lãng mạn: Là một khuynh hướng thẩm mĩ lấy việc khẳng định cái tôi cá nhân

để làm nguồn cản hứng chủ đạo Một cái tôi không thỏa mãn với thực tại, tự tìm cách giải thoát khỏi thực tại bằng mộng tưởng và đắm mình vào cuộc sống nội tâm tràn đầy tình cảm, cảm xúc Nó yêu tự do, thích sự độc đáo phi thường, có hứng thú giãi bày những cảm xúc mãnh liệt, đặc biệt là nỗi buồn đau,lòng sấu sứ, tình yêu say đắm,sự ngưỡng mộ tạo hóa và thượng đế

Chủ nghĩa lãng mạn được chia thành hai khuynh hướng:

+Chủ nghĩa lãng mạn tích cực: Chủ nghĩa lãng mạn tích cực gắn liền với tâm trạng quần chúng nhân dân đang bất mãn trước những hệ quả của cuộc Cách mạng tư sản Pháp Nhưng họ cũng mơ ước một tương lai tốt đẹp hơn thực tại mà họ đang sống, nơi đó con người được giải phóng khỏi mọi áp bức bất công Chủ nghĩa lãng mạn tích cực chịu sự ảnh hưởng của hai nhà tư tưởng của chủ nghĩa xã hội không tưởng, họ "nhìn vào chiều hướng của sự phát triển thực tại", nhưng thực tế họ đã đi trước sự phát triển của thực tại +Chủ nghĩa lãng mạn tiêu cực: Là sự phản ánh ý thức hệ của giai cấp bị Cách mạng tư sản tước đoạt quyền lợi và đẩy ra khỏi đời sống chính trị Những nhà văn lãng mạn xuất thân từ tầng lớp quý tộc thường tìm tới thời trung cổ thời hoàng kim của chế độ phong kiến, hướng tới lý tưởng về cuộc sống đẹp đẻ êm đềm của thời xưa cũ Khuynh hướng lãng mạn tiêu cực này mơ ước khôi phục lại chế độ cũ và đức tin đối với nhà thờ để truyền bá thuyết Thần bí về thế giới

a.Đề cao mộng tưởng:

-Chủ nghĩa lãng mạn là sự phản ứng chống lại xã hội đương thời, con người muốn thoát

li thực tế tìm đến một thế giới khác giúp con người quên đi cuộc sống mà họ cảm thấy chán ghét, vẽ ra một cuộc sống làm thỏa mãn "cái tôi" bị tổn thương cái tôi của con người, nên thế giới trong chủ nghĩa lãng mạn là thế giới mộng tưởng Tùy vào sự phản ứng khác nhau của hai khuynh hướng tiêu cực và tích cực

-Đối với những người lãng mạn tiêu cực thì họ có thái độ bi quan trốn chạy cuộc đời, họ thường tìm về quá khứ vào mộng ảo hay thu mình vào "cái tôi" bí ẩn, thiên định về cuộc đời, về ái tình, về cái chết ( Nỗi lòng của chàng Wether –Goethe)

-Đối với những người lãng mạn tích cực thì họ không hòa hoãn thỏa hiệp với thực tại

mà họ mong muốn thiết lập nên một xã hội mới đảm bảo hạnh phúc cho con người, họ thường vẽ nên một xã hội lý tưởng ( Tác phẩm Nhà thờ Đức Bà Pari của Victo Hugo)

b.Đề cao tình cảm:

-Chủ nghĩa lãng mạn còn được gọi là chủ nghĩa tình cảm, vì ở đây tình cảm của con người được biểu hiện rõ rệt nhất chủ nghĩa lãng mạn tình yêu của con người được khai thác ở mọi phương diện, thiên nhiên được phản ánh một cách sinh động nhất, trở thành nơi phản ánh nội tâm và nuôi dưỡng tình cảm của con người

c.Đề cao sự tự do:

-Vì đề cao mộng tưởng và tình cảm nên con người muốn hướng đến một cuộc sống tự

do, thoát khỏi mọi ràng buộc Ở chủ nghĩa lãng mạn người nghệ sĩ được trả lại tất cả mọi quyền tự do để họ thỏa sức sáng tạo và tưởng tượng Nên đa số các tác phẩm của họ hướng đến cái khoáng đạt phi thường

2.Đề tài:

Chủ nghĩa lãng mạn thể hiện tính dân tộc qua việc chủ trương khai thác đề tài lịch sử của dân tộc mình ( Nhà thờ Đức bà Paris của Victor Hugo, Aivanho của Walter Scott ) Ngoài

ra, chủ nghĩa lãng mạn còn rất đề cao tính trữ tình trong sáng cũng như rất coi trọng thiên nhiên, coi trọng văn học dân gian Nói chung, mọi sự quy định, ràng buộc của chủ nghĩa

cổ điển đến chủ nghĩa lãng mạn đều bị phá vỡ

3.Nhân vật:

Mọi người dù ở bất kỳ tầng lớp xã hội nào cũng đều được phản ánh qua các tác phẩm của chủ nghĩa lãng mạn, không phân biệt giai cấp, mọi người đều có quyền bước chân vào văn học Văn học lãng mạn đã thành công khi thể hiện hình ảnh "đám đông" quần chúng với những kiếp người đau khổ Ví dụ như hình ảnh đám đông trong Nhà thờ đức bà Paris của Victor Hugo

4.Thể loại:

Không có sự phân biệt thiếu dân chủ như trong chủ nghĩa cổ điển, không phân chia thể loại cao cả và thấp hèn, nhưng thể loại thích hợp và được sử dụng nhiều hơn cả là thơ trữ tình và tiểu thuyết

5.Ngôn ngữ:

Mở rộng phương tiện diễn đạt, phát triển ngôn ngữ đến chỗ rất mực phong phú, câu văn phóng túng nhưng cũng rất uyển chuyển, giàu chất nhạc họa Các thủ pháp nghệ thuật được sử dụng nhiều hơn và linh hoạt hơn Có thể nói chủ nghĩa lãng mạn thật sự đã làm một cuộc cách mạng về ngôn ngữ

6.Hạn chế:

Nghệ thuật xây dựng nhân vật chưa chú ý xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình, nó là cá nhân dị biệt, ngẫu nhiên, bất chấp sự vận động của hoàn cảnh khách quan

IV.CHẤT LÃNG MẠN TRONG TÁC PHẨM IVANHOE.

1.Khai thác đề tài lịch sử:

Tác phẩm Ivanhoe là một trong những tác phẩm văn học lãng mạn phương tây tiêu biểu

của W.Scott Tác phẩm mang giá trị về phong cách văn học lãng mạn, văn hóa Anh quốc

cổ và giá trị lịch sử nhiều hơn là về con người và nội dung

-Chủ đề của tác phẩm phản ánh tinh thần của nhân dân nước Anh trong khoảng thế kỷ 19, khi giai cấp tư sản dân tộc đang phát triển, chiến thắng cuộc xâm lăng của đế quốc Pháp dưới thời đế chế Nã Phá luân đệ nhất : Credric tiêu biểu cho những người Xacxon thuần túy, có ý thức dân tộc mãnh liệt, đương đầu với bọn quý tộc Normandy, đại diện cho bọn xâm lược

-W.Scott là người chịu ảnh hưởng không nhỏ của tinh thần Cách Mạng của nhân dân Anh thế kỷ 19 khi giai cấp tư sản phát triển mạnh mẽ và Anh quốc vừa chiến thắng Napoleon đệ nhất sau nhiều năm cuộc xâm lăng của vị hoàng

đế độc tài này đã kiềm nén và “bảo hộ” Anh cũng như các nước Châu Âu:

 Đó là tư tưởng yêu nước, yêu tự do, căm thù quân xâm lược và bất khuất không chịu đầu hàng, mang trong mình tinh thần thượng võ cao quý của người Anh cổ từ thời Anglo Saxon

 Đây là giá trị tư tưởng xuyên suốt cả tác phẩm, được thể hiện qua nhân vật quý tộc người Saxon thuần túy Cedric luôn có mong muốn đối đầu và bảo vệ dân tộc mãnh liệt trước sự xâm lăng của tộc người Normandy

- Những nhân vật và sự việc lớn trong truyện như Richard, Jonh, cuộc Thập tự chính, việc Richard bị cầm tù Cuộc hội võ, áp bức,bóc lột của bọn quý tộc ,

tình trạng xã hội đen tối, hỗn độn v…v đều là những sự thật lịch sử Tác giả

đã mô tả đúng những phong tục, tập quán, ngôn ngữ thời đại của đất nước Anh thời đó

2.Xây dựng hình tượng nhân vật.

a.Nhân vật trung tâm

- Khác với chủ nghĩa lãng mạn tiêu cực, “chủ nghĩa lãng mạn tích cực tăng cường ý chí con người đối với cuộc sống, thức tỉnh lòng bất phục tùng đối với thực tại, đối với mọi đè nén áp bức “ Một số nhà văn lãng mạn tích cực như Huygô, Bairơn, Sinle, Michkiêvich, Lecmontop, water scott Nhân vật trung tâm của chủ nghĩa lãng mạn tích cực là những con người phản kháng, những chiến sĩ đấu tranh đòi giải phóng nhân loại bị áp bức hướng về một tương lai tốt đẹp nhưng còn mơ hồ, theo đuổi một lý tưởng tích cực mặc dù không tưởng Chẳng phải vậy sao khi chàng Ivanhoe mang trong lòng cái ý chí quyết dành lại sự uy nghiêm cho dòng tộc Saxon của mình, cố gắng kiên cường để thực hiện cái hoài bão ấy mà không thiết tới sự hi sinh bản thân mình

b.Khắc họa tính cách nhân vật trong mối quan hệ với hoàn cảnh:

- Bất cứ nhà văn nào khi xây dựng nhân vật cũng phải tuân theo nguyên tắc khắc họa tính cách nhân vật trong mối quan hệ với hoàn cảnh Hoàn cảnh như cái nền để làm nổi bật tính cách nhân vật và phản ánh bản chất của xã hội Walte scott đã khéo léo đặt chàng Ivanhoe của mình trong lòng của cuộc đấu tranh giai cấp khi mà “Trải qua đã bốn thế hệ

mà hai dòng máu Noocman và Angolo Saxon vẫn không hòa hợp với nhau được, quyền lợi vẫn không thống nhất, ngôn ngữ vẫn còn tách biệt” Đồng thời chàng còn bị cha mình

là Cedric giận không nhìn mặt Để rồi từ những cái éo le của số phận, cái nghịch lí của hoàn cảnh, tính cách của Ivanhoe được bộc lộ một cách hoàn toàn

-Tính cách và hoàn cảnh trong văn học lãng mạn đều là sản phẩm của quan niệm chủ quan của nhà văn Walte scott đã dựa trên hiện thực lịch sử nước Anh những năm cuối thế

kỉ 19, khi giai cấp tư sản dân tộc đang phát triển, chiến thắng cuộc xâm lăng của đế quốc Pháp: Cidric tiêu biểu cho những người Saxon thuần túy, có ý thức dân tộc mãnh liệt, đương đầu với bọn quý tộc Nooman- đại diện cho bọn xâm lược

-Tính cách của nhân vật trong tác phẩm Ivanhoe rất phong phú và đa dạng Cidric khi thì không muốn tha thứ cho con nhưng đôi khi lại cảm thấy lo lắng và nhớ Ivanhoe Wamba tuy là một anh hề có phần kệch cỡm nhưng lại yêu quý cái nghĩa hiệp, yêu cái tiếng nói của người Saxon và hết lòng với ông chủ của mình Ông già Do Thái Isaac tuy là người cho vay nặng lãi nhưng khi được Ivanhoe cứu giúp thoát khỏi lâu đài Rotherwood bởi ông dòng Brian sẽ cướp sạch túi tiền của lão thì ông sẵn lòng giúp chàng có được ngựa tốt, áo giáp tốt để sẵn sàng thi đấu…

-Nhân vật trong Ivanhoe mang những nét tính cách đối lập với hoàn cảnh.Hoàn cảnh càng vùi dập, con người càng vươn lên.Bọn quý tộc Noocman càng chèn ép, càng áp bức, càng đưa ra những luật lệ hà khắc thì người dân Saxon càng phản kháng, càng chống chọi, càng sử dụng ngôn ngừ của dân tộc mình như một thứ tiếng thiêng liêng, cao quý chứ không phải như loại ngôn ngữ dành cho những bọn đẳng cấp thấp hèn trong xã hội

Walter Scott đã xây dựng các nhân vật của mình đều có những nét nổi bật riêng Dường như ông đã lí tưởng hóa nhân vật của mình để nó không còn là những điều tầm thường nữa Chính điều này đã góp phần làm nên chất lãng mạn trong tác phẩm, bởi lẽ chủ nghĩa lãng mạn là đề cập đến những cái phi thường chứ không nói đến những điều bình thường

c.Nhân vật trong tác phẩm có những tình cảm mạnh mẽ và lí tưởng đẹp đẽ đối lập với thực tế nghèo nàn và thù địch xung quanh:

-Mỗi nhân vật trong chủ nghĩa lãng mạn bao giờ cũng là những hình ảnh đẹp của khát vọng, lí tưởng sống cao đẹp mà muôn đời con người muốn tìm đến Chẳng phải vậy sao

mà đức vua Richard lại tha chết cho người muốn giết hại mình là Waldoma- người do hoàng tử Jean- em ông phái đến “Ngươi không cần xin nữa, ta tha cho ngươi được sống Con mãnh sư không thèm kiếm mồi trên nắm xương khô Ta cho ngươi sống với điều kiện là nội trong ba ngày, ngươi rời khỏi Anh quốc, trở về giấu mặt trong lâu đài của ngươi ở Noocmandy; và không bao giờ được nhắc đến tên Jean” Những người dân Saxon thì luôn nuôi trong mình cái ý chí dành lại địa vị để tiếng nói của họ, truyền thống của họ không còn là những gì xấu xa, những hèn kém như bọn người Noocman vẫn nghĩ,

họ kiên quyết nói tiếng của dân tộc mình và xem tiếng Noocman như một thứ tiếng xa lạ

và không thèm đếm xỉa

d.Nhân vật trong tác phẩm là sự phân thân của tác giả:

- Do nguyên tắc chủ quan cho nên những tính cách của nhân vật trong chủ nghĩa lãng mạn tích cực, trên ý nghĩa nào đó chính là sự phân thân của tác giả Chẳng phải vậy sao, khi Walter Scott nhìn thấy số phận đen tối của nước Anh khi giai cấp tư sản dân tộc đang phát triển, chiến thắng cuộc xâm lăng của đế quốc Pháp dưới thời Nã Phá Luân, người dân Saxon thì bị đàn áp, bóc lột, bọn quý tộc thì ra sức vơ vét của cải của người dân; và

từ chính những thực tại đó ông đã xây dựng nên một chàng Ivanhoe nghĩa hiệp, giỏi giang để giành lại lợi thế cho những người Saxon khốn khổ, vua Richard giành lại được quyền lực nên sự mâu thuẫn, đối lập dần được xoa dịu, người Saxon, ngôn ngữ Saxon không còn là tiếng nói của những kẻ hèn kém, bọn người Do Thái cho vay nặng lãi cũng

không còn mặc sức tung hoành, Cidric vẫn tự hào về tiếng nói truyền thống của dân tộc mình

e.Cách xây dựng hình tượng nhân vật trong Ivanhoe của Walter Scott.

+Truyện xây dựng một loạt nhân vật tiêu biểu cho tính cách yêu chuộng tự do, công bằng, thượng võ, yêu quê hương đất nước: chàng hiệp sĩ Ivanhoe, hoàng đế Richard đệ nhất, hiệp sĩ Robin Hood, ngài Credric, công nương Lady Rowena, Gurth, nàng Robecca ngược lại là những kẻ hèn nhát, thủ đoạn, xa xỉ như: hoàng tử John, Front De Boeuf, De Bracy, Wal Demar Fitsurse, Brian De Bois Guilbert,

Althel Stane anh hề Warmba

*Hiệp sĩ Ivanhoe là nhân vật trung tâm của tác phẩm, vừa mang tư tưởng của tác giả, vừa mang khát vọng của độc giả: có tài năng, sự dũng cảm, thích chinh phục và có một tình yêu đẹp Ivanhoe là đã đóng vai trò là người mang chân lí và sức mạnh chính nghĩa, có tính chất quyết định trong mạch truyện

+ Xuất hiện dưới bộ dạng là “người hành hương” ở nhà cha mình ngài Cedric, Ivanhoe đã cứu Isaac thoát khỏi bọn Aymer và Brian đang âm mưu bắt cóc để đòi tiền chuộc

+ Xuất hiện dưới biệt danh “hiêp sĩ bị ruồng bỏ” Ivanhoe đã đánh bại tay chân của hoàng

tử John, đã nâng cao tinh thần của người dân Anh chân chính

+Và khi xuất hiện là một Ivanhoe chân chính, Ivanhoe đã thể hiện sự dũng cảm và tinh thần chính hiệp.Đã bất chấp tính mạng để đòi lại sự công bằng cho người vô tội

=>Ivanhoe là một mẫu hình hoàn hảo cho một hiêp sĩ chân chính,hội đủ những đức tính tốt đẹp trong người

* Hoàng đế Richard đệ nhất :Là một con người mang trong mình dòng máu yêu đất nước

và con người Anh quốc “không ai tha thiết quan tâm đến anh quốc và đời sống của mọi người dân anh bằng tôi”.Gần gũi với mọi tầng lớp từ giáo sĩ, lục lâm thảo khấu, anh hề Tất cả đều được ông xem là bạn.Richard là một con người tài năng không chỉ thao lược trong chiến trận mà còn là người đàn hay hát giỏi và là người thích bông đùa Song cũng rất thân trọng đôi khi là sự hoài nghi” những bạn nào mới được chứ? Họ là bạn đối với ngài song có thể không là bạn đối với tôi” Ông còn là một con người bình thường như bao nhiêu người khác,cũng tỏ ra nóng nảy khi không vừa ý Ông còn là người bao dung với thân dân của mình khi tha chết cho Wal Demar Fitzurse