1 Khái niệm giáo viên trung học: Giáo viên trung học không chỉ đóng vai trò là người truyền đạt tri thức mà phải là người tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, gợi mở, cố vấn, trọng tài cho các
Trang 1Nhóm 3 Tên chủ đề: Giáo viên trung học Việt Nam hiện nay phải
là con người như thế nào?
1) Khái niệm giáo viên trung học:
Giáo viên trung học không chỉ đóng vai trò là người truyền đạt tri thức
mà phải là người tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, gợi mở, cố vấn, trọng tài cho các hoạt động học tập tìm tòi khám phá, giúp học sinh tự lực chiếm lĩnh kiến thức mới Giáo viên phải có năng lực đổi mới phương pháp dạy học, chuyển từ kiểu dạy tập trung vào vai trò giáo viên và hoạt động
dạy sang kiểu dạy tập trung vào vai trò của học sinh và hoạt động học,
từ cách dạy thông báo - giải thích - minh hoạ sang cách dạy hoạt động tìm tòi khám phá.
2) Yêu cầu đối với giáo viên trung học hiện nay:
Người giáo viên phải có ý thức, có nhu cầu, có tiềm năng không ngừng tự hoàn thiện nhân cách, đạo đức, lối sống, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phát huy tính chủ động, độc lập, sáng tạo trong hoạt động sư phạm, biết phối hợp nhịp nhàng với tập thể sư phạm nhà trường trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục Quá trình đào tạo ở trường sư phạm chỉ là
sự đào tạo ban đầu, là cơ sở cho quá trình đào tạo tiếp theo trong đó sự tự học, tự đào tạo đóng vai trò quan trọng, quyết định sự thành đạt của mỗi giáo viên Giáo viên phải có năng lực giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học giáo dục bằng con đường tổng kết kinh nghiệm, phát huy sáng kiến, thực nghiệm sư phạm
Giáo viên trung học là giáo viên môn học: mỗi giáo viên dạy một hoặc hai môn có quan hệ chuyên môn gần gũi, thực hiện chức năng giáo dục học sinh (nghĩa hẹp) chủ yếu thông qua giảng dạy môn học
Những giáo viên được phân công làm chủ nhiệm lớp, công tác Đoàn, Đội, hoạt động ngoài giờ lên lớp có phạm vi hoạt động giáo dục rộng hơn Đối tượng của giáo viên trung học là học sinh lứa tuổi từ 11 đến 18 tuổi, nên hoạt động nghề nghiệp của giáo viên trung học đa dạng, phức tạp Giáo viên phải đạt yêu cầu cao về phẩm chất, năng lực chuyên môn nghiệp vụ mới đáp ứng được nhu cầu, trình độ nhận thức đã khá phát triển của học sinh trung học
Bối cảnh hiện nay đòi hỏi giáo viên trung học phải có trình độ tin học và sử dụng phương tiện công nghệ thông tin trong dạy học, trình độ ngoại ngữ
Trang 2mới theo kịp yêu cầu phát triển nội dung, đổi mới phương pháp dạy học môn học của mình ở trường THCS và THPT
3) Các năng lực cần có của một người giáo viên trung hoc:
o Hiểu biết đối tượng giáo dục: Có kiến thức, kỹ năng tìm hiểu và nhận biết được đặc điểm tâm lý, trình độ, năng lực, nhận thức, phong cách, phương pháp, thái độ học tập của học sinh trung cấp chuyên nghiệp liên quan đến đặc điểm, bản chất hoạt động học tập và các lĩnh vực học tập trong nhà trường để phát triển các chương trình giáo dục, lập và thực hiện các kế hoạch dạy học, kế hoạch bài dạy, kế hoạch các hoạt động giáo dục đạt chất lượng, hiệu quả
Hiểu biết môi trường giáo dục: Có kiến thức, kỹ năng tìm hiểu và nhận biết được đặc điểm, tác động của môi trường dạy học, giáo dục tới hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường để phát triển các chương trình giáo dục, lập và thực hiện các kế hoạch dạy học, kế hoạch bài dạy, kế hoạch các hoạt động giáo dục đạt chất lượng, hiệu quả
o Xây dựng kế hoạch là sự xác định một cách có căn cứ khoa học những mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, những phương tiện cơ bản để thực hiện
có kết quả những mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ của quá trình dạy học
và giáo dục Bản chất của xây dựng kế hoạch trong nhà trường thể hiện ở hoạt động phân tích để xác định mục tiêu, tìm ra những con đường, những giải pháp để nhà trường ngày càng đáp ứng các nhu cầu của xã hội Mục đích của xây dựng kế hoạch là đảm bảo cho sự tiếp thu kiến thức của học sinh
o Năng lực dạy học: gồm kiến thức, kỹ năng môn học sẽ dạy, năng lực xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học học sinh - Năng lực giáo dục nghĩa hẹp là quá trình mà dưới sự tổ chức, lãnh đạo có mục đích các loại hình hoạt động phong phú, các mối quan hệ nhiều mặt của người được giáo dục đối với người khác -> Năng lực thực hiện kế hoạch giáo dục được thể hiện qua khả năng vận dụng tri thức và những kỹ năng thực hành vận dụng tri thức vào quá trình giáo dục giúp cho người được giáo dục ý thức đúng đắn và giúp họ tích lũy được những kinh nghiệm thực tiễn tích cực
o Kiểm tra đánh giá năng lực nhằm giúp cho giáo viên có sơ sở thực tế
để nhận ra những điểm mạnh điểm yếu của mình, tự hoàn thiện hoạt
Trang 3động dạy, phấn đấu nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy hoc Kiểm tra đánh giá năng lực nhằm điều chỉnh hoat động dạy, từ kết quả kiểm tra đánh giá đó mà đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp
và nâng cao chất lượng giáo dục Việc kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục là cơ sở điều chỉnh hoạt động dạy và học nên nếu kiểm tra đánh giá sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng giáo dục gây ra tác hại ta lớn trong việc sử dụng nguồn nhân lực Vì vậy giáo viên cần phải kiểm tra đánh giá đúng thực tế, chính xác và khách quan sẽ giúp người học hăng say, năng cao hiểu quả dạy học
o Năng lực hoạt động xã hội trong và ngoài trường Trọng tâm của quan
hệ giao tiếp là giữa người dạy và người học Mối quan hệ này đòi hỏi người giáo viên không chỉ huy động mọi khả năng của mình để thiết lập các quan hệ dạy học có hiệu quả mà điều quan trọng là trong và bằng quá trình giao tiếp, tác động giáo dục đến người học Giao tiếp giữa giáo viên với học sinh không chỉ đảm bảo tính chất mô phạm của nhà giáo trong các hoạt động chuyên môn mà còn thông qua đó thể hiện sự quan tâm đến người học với thái độ ân cần, lịch thiệp trong các phạm vi trong và ngoài giờ học Ngoài ra, hoạt động giao tiếp của giáo viên trong xã hội hiện nay còn đòi hỏi phạm vi đối tượng rộng
mở, đó là gia đình học sinh, các lực lượng xã hội khác, đặc biệt là những thành phần liên quan đến sản phẩm giáo dục (người sử dụng, doanh nghiệp, các cơ quan, công ti…)
o Năng lực giải quyết vấn đê là khả năng của một cá nhân “huy động”, kết hợp một cách linh hoạt và có tổ chức kiến thức, kỹ năng với thái
độ, tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân,… để hiểu và giải quyết vấn đề trong tình huống nhất định một cách hiệu quả và với tinh thần tích cực
Cấu trúc năng lực giải quyết vấn đề: gồm 4 thành tố: Tìm hiểu, khám phá vấn đề; Thiết lập không gian vấn đề; Lập kế hoạch, thực hiện giải pháp; Đánh giá và phản ánh giải pháp
Các biểu hiện của năng lực giải quyết vấn đề: Biết phát hiện một vấn
đề, tìm hiểu một vấn đề.Thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề Đề xuất được giả thuyết khoa học khác nhau Lập được
kế hoạch để giải quyết vấn đề đặt ra và thực hiện kế hoạch độc lập sáng tạo, hợp lý Thực hiện và đánh giá giải pháp giải quyết vấn đề
Trang 4suy ngẫm về cách thức và tiến trình giải quyết vấn đề để điều chỉnh
và vận dụng trong tình huống mới
o Năng lực phát triển nghề nghiệp : Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng nghiệp vụ
sư phạm: Xác định được nhu cầu bồi dưỡng và tự bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm của bản thân; có phương pháp tự bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm hiệu quả; Áp dụng được những kiến thức, kỹ năng được bồi dưỡng, tự bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm để đổi mới công tác dạy học và giáo dục
Đổi mới dạy học và giáo dục: Có thái độ tích cực đối với đổi mới chương trình, phương pháp dạy học và giáo dục Tiến hành các hoạt động nghiên cứu và triển khai phục vụ cho việc phát triển các chương trình giáo dục, đổi mới dạy học và giáo dục
4) Kết luận:
Trong bối cảnh kĩ thuật công nghệ phát triển nhanh, tạo ra sự chuyển dịch định hướng giá trị, giáo viên trước hết phải là nhà giáo dục có năng lực phát triển ở học sinh về cảm xúc, thái độ, hành vi, bảo đảm người học làm chủ được và biết ứng dụng hợp lí tri thức học được vào cuộc sống bản thân, gia đình, cộng đồng Bằng chính nhân cách của mình, giáo viên tác động tích cực đến sự hình thành nhân cách của học sinh, giáo viên phải là một công dân gương mẫu, có ý thức trách nhiệm
xã hội, hăng hái tham gia vào sự phát triển của cộng đồng, là nhân vật chủ yếu góp phần hình thành bầu không khí dân chủ trong lớp học, trong nhà trường và ngoài xã hội.