Đề cương chi tiết học phần Giáo dục học (hệ cao đẳng và đại học mầm non)

Mục tiêu của học phần: * Về kiến thức: Trang bị cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về các khái niệm, phạm trù của giáodục học, các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhâ

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

GIÁO DỤC HỌC DÙNG CHO HỆ: ĐẠI HỌC SƯ PHẠM (Đào tạo theo học chế tín chỉ)

THANH HÓA – 2013

1.Thụng tin về giảng viờn.

1.1 Thụng tin về giảng viờn dạy học phần:

1 Họ và tên: Hồ Thị Dung.

- Chức danh, học hàm, học vị: Trởng bộ môn GDH, Giảng viên chính, - Th.S GDH

- Thời gian, điạ điểm làm việc: Từ thứ 2 đến thứ 6 –Văn phòng bộ môn TL-GD Phòng

301 - A5, Cơ sở 1- Trờng Đại học Hồng Đức

- Địa chỉ liên hệ: Số 15 - Đờng 2 – Phố Trịnh Thị Ngọc Lữ - P Lam sơn - Tp.ThanhHóa

3 Nguyễn Thị Phương Lan

- Chức danh: Giảng viờn

- Thời gian, địa điểm làm việc: từ thứ 2 đến thứ 6, tại văn phòng Bộ môn Giáo dục họcPhòng 301A5 CS1 ĐHHĐ Số 307 Lê Lai phường Đông Sơn Thành phố Thanh Hoá

- Địa chỉ liên hệ: số 38A- Nguyễn Trãi, phường Ba Đình, Tp Thanh Hoá

- Điện thoại 0982998197

1.2 Thông tin vê giảng viên có thể dạy học phần:

1 Hä vµ tªn: Đỗ Thị Hồng Hạnh

- Chức danh, học hàm, học vị :Giảng viên, Thạc sỹ

- Thời gian, địa điểm làm việc: từ thứ 2 đến thứ 6, tại văn phòng bé m«n Giáo dục häc.Phòng 301 A5, cơ sở I ĐHHĐ

- Địa chỉ liên hệ: Số 9 Trần Quang Diệu, P Ngọc Trạo, Tp.Thanh Hóa

- Điện thoại: NR: 0373.753.859; DĐ: 0904980929

2 Nguyễn Thị Minh Hiền

- Chức danh: Giảng viên

Và những CBGD môn GDH - Bộ môn Tâm lý _ Giáo dục

2 Thông tin chung về học phần:

Tên ngành/khoá đào tạo: Đại học sư phạm ( Khoa KHTN, Ngoại ngữ, KHXH)

Khóa đào tạo: Từ K15 ( 2012 -2016)

Các học phần tiên quyết: Tâm lý học đại cương

Các học phần kế tiếp: Quản lý hành chính nhà nước & QLGD-ĐT

Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 36 tiết

+ Thảo luận, hoạt động theo nhóm, bài tập thực hành: 48 tiết

+ Tự học: 180 tiết

Địa chỉ của bộ môn phụ trách học phần: Bộ môn Giáo dục học; Phòng 301, Nhà A5-Đại học Hồng Đức

3 Mục tiêu của học phần:

* Về kiến thức:

Trang bị cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về các khái niệm, phạm trù của giáodục học, các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách ; mục đích vànhiệm vụ giáo dục; Cơ sở lý luận về quá trình dạy học và giáo dục, vai trò và nhiệm vụcủa người GV và người GV Chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông, từ đó vận dụngmột cách có hiệu quả trong hoạt động nghề nghiệp sau này

* Về kỹ năng:

- Sinh viên liên hệ với thực tiễn dạy học và giáo dục trong nhà trường phổ thông,giải thích được một số vấn đề về quan điểm, đường lối, chủ trương phát triển giáo dục -đào tạo của Đảng, nhà nước ta hiện nay

- Hình thành kỹ năng tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục, kỹ năng chủnhiệm lớp, kỹ năng thiết kế và lập kế hoạch chủ nhiệm, kỹ năng xử lý các tình huống sưphạm

* Về thái độ:

- Hình thành ở sinh viên quan điểm duy vật biện chứng trong nghiên cứu, xem xétcác vấn đề về dạy học, giáo dục ở nhà trường Trªn cơ sở đó xác định mục tiêu, phươnghướng và kế hoạch rèn luyện các phẩm chất, năng lực nghề nghiệp của bản thân

4 Tóm tắt nội dung học phần:

Học phần Giáo dục học bao gồm hệ thống những vấn đề chung về giáo dục họcnhư: đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu giáo dục học, các khái niệm củagiáo dục học; vai trò của di truyền, môi trường, giáo dục và hoạt động cá nhân đối với sựhình thành, phát triển nhân cách, mục tiêu giáo dục Việt Nam và những nhiệm vụ giáodục trong nhà trường; người giáo viên; Những vấn đề cơ bản của lý luận dạy học, như:Khái nịêm, bản chất quá trình dạy học, nguyên tắc dạy học, nội dung dạy học, phươngpháp và hình thức tổ chức dạy học… ; Những vấn đề cơ bản của lý luận giáo dục, như :Khái niệm và bản chất QTGD, nguyên tắc và nội dung giáo dục, phương pháp và sự kếthợp các lực lượng giáo dục; Người giáo viên trong nhà trường phổ thông…Trên cơ sở đósinh viên liên hệ với thực tiễn dạy học và giáo dục trong nhà trường PT, rèn luyện kỹ

năng tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục, xác định phương hướng rèn luyện cácphẩm chất, năng lực nghề nghiệp của bản thân

5 Nội dung học phần

PHẦN 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁO DỤC HỌC CHƯƠNG I: GIÁO DỤC HỌC LÀ MỘT KHOA HỌC

1 Giáo dục là một hiện tượng đặc trưng của xã hội loài người

2 Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu giáo dục học

2.1 Đối tượng của giáo dục học

2.2 Nhiệm vụ của giáo dục học

2.3.Phương pháp nghiên cứu giáo dục học

3 Một số khái niệm cơ bản của giáo dục học

4 Hệ thống các khoa học về giáo dục và mối quan hệ của chúng với các khoa học khác

CHƯƠNG II: GIÁO DỤC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH

1.Sự phát triển nhân cách của con người

1.1 Khái niệm con người, nhân cách

1.2 Khái niệm về sự phát triển nhân cách

2.Vai trò của di truyền và môi trường trong sự phát triển nhân cách

3.Giáo dục và sự phát triển nhân cách

3.1 Vai trò của giáo dục đối với sự hình thành và phát triển nhân cách

3.2 Vai trò của hoạt đông cá nhân đối với hình thành và phát triển nhân cách

3.3 Giáo dục và các giai đoạn phát triển nhân cách của học sinh theo lứa tuổi

CHƯƠNG III: MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ GIÁO DỤC

1.Mục đích giáo dục

1.1.Khái niệm mục đích giáo dục, mục tiêu giáo dục

1.2.Mục tiêu giáo dục Việt Nam

1.4.Mục tiêu ở cấp độ tổng quát

1.5.Mục tiêu ở cấp độ hệ thống giáo dục

1.6 Mục tiêu ở cấp độ chuyên biệt

2.Hệ thống giáo dục quốc dân

2.1.Khái niệm hệ thống giáo dục quốc dân

2.2.Hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam

2.3.Định hướng hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân

3.Nguyên lý giáo dục

3.1.Khái niệm về nguyên lý giáo dục

3.2.Nội dung nguyên lý giáo dục

3.3.Phương hướng quán triệt nguyên lý giáo dục

4 Những nhiệm vụ giáo dục của nhà trường

4.1.Giáo dục đạo đức và ý thức công dân

1.1 Khái niệm quá trình dạy học

1.2 Cấu trúc, bản chất của quá trình dạy học

1.3 Nhiệm vụ của quá trình dạy học

1.4 Động lực và lôgíc của quá trình dạy học

2 Nguyên tắc và nội dung dạy học

2.1 Nguyên tắc dạy học

2.1.1 Khái niệm2.1.2 Hệ thống các nguyên tắc dạy học2.2 Nội dung dạy học

2.2.1.Khái quát về nội dung dạy học2.2.2 Phương hướng xây dựng nội dung dạy học Xu thế đổi mới nội dung dạy học

2.2.3 Kế hoạch, chương trình dạy học, SGK và các tài liệu dạy học

3.4 Vấn đề đổi mới PPDH ở trường phổ thông

3.5 Phương tiện dạy học

4 Các hình thức tổ chức dạy học

4.1 Khái niệm

4.2 Các hình thức tổ chức dạy học

5 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

5.1 Khái niệm về kiểm tra, đánh giá

5.2.Yêu cầu của việc kiểm tra, đánh giá

5.3 Các phương pháp kiểm tra, đánh giá

CHƯƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỂ CƠ BẢN CỦA LÝ LUẬN GIÁO DỤC

1 Quá trình giáo dục

1.1 Khái niệm, bản chất của quá trình giáo dục

1.2 Cấu trúc, đặc điểm của quá trình giáo dục

1.3 Động lực, lôgíc của quá trình giáo dục

1.4 Tự giáo dục và giáo dục lại

2 Nguyên tắc giáo dục

2.1 Khái niệm2.2 Hệ thống các nguyên tắc giáo dục

3 Phương pháp giáo dục

3.1 Khái niệm

3.2 Hệ thống các phương pháp giáo dục

3.3 Lựa chọn và sử dụng có hiệu quả các phương pháp giáo dục

PHẦN 3: NGƯỜI GIÁO VIÊN TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG

CHƯƠNG 1: NGƯỜI GIÁO VIÊN TRUNG HỌC

I Vị trí, chức năng của người giáo viên

II Đặc điểm của lao động sư phạm

1 Mục đích của hoạt động lao động sư phạm

2 Đối tượng của hoạt động lao động sư phạm

3 Công cụ của hoạt động lao động sư phạm

4 Sản phẩm của hoạt động lao động sư phạm

5 Một số đặc điểm khác

III Nhiệm vụ và quyền hạn của người giáo viên

1 Những căn cứ để xác định nhiệm vụ và quyền hạn của người giáo viên

2 Nhiệm vụ của người giáo viên

3 Quyền hạn của nhà giáo

IV Những yêu cầu của người giáo viên trung học

1 Phẩm chất sư phạm

2 Năng lực sư phạm

V Người giáo viên và vấn đề nâng cao trình độ

CHƯƠNG 2: CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN

Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

I Chức năng của người giáo viên chủ nhiệm lớp

II Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp

III Nội dung và phương pháp công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp

[3] Trần Bá Hoành (1997), Đánh giá trong giáo dục NXBGD.

[4] Phạm Viết Vượng (2008), Giáo dục học NXBĐHQG.

6.2 Học liệu tham khảo:

[5] Phạm Viết Vượng (2008), Bài tập Giáo dục học NXBĐHQGHN.

[6] Đỗ Thế Hưng (2007), Tình huống dạy học môn GDH NXB ĐHSP.

[7] LuËt gi¸o dôc n¨m 2005

[8] http://WWW.edu.net.vn

[9].ChiÕn lîc häc tËp WWW.studygs.net

7 Hình thức tổ chức dạy học.

7.1 Lịch trình chung:

Nội dung

Hình thực tổ chức dạy học

Tổng

Lý thuyết BT/TL T.H Khác

Tự học, tự N/C KT - ĐG

Nội dung 1:

GD là một hiện tượng

đặc trưng của xã hội loài người;

Chức năng của giáo dục; Đối

tượng, nhiệm vụ và phương

pháp nghiên cứu giáo dục học;

Một số khái niệm của giáo dục

Vai trò của di truyền và môi

trường trong sự phát triển NC

GD và sự phát triển nhân cách

nhân 19.,5

Nội dung 3

Khái niệm mục đích giáo

dục, mục tiêu giáo dục; phân

Nội dung dạy học, xu hướng

đổi mới nội dung dạy học ở

trường Phổ thông

Nội dung 8

Hình thức tổ chức dạy

học; Kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập của học sinh trong dạy

Nguyên tắc giáo dục Khái

niệm phương pháp giáo dục

BTnhóm(tháng) 15,5

quyền hạn và đặc điểm Lao

động sư phạm của người GV

BT cánhân 19,5

Nội dung 1, Tuần 1:

- Chức năng của giỏo dục-Giới thiệu Đối tượng,nhiệm vụ, phương phỏpnghiờn cứu của GDH

Sinh viờn giải thớch được:

GD là một hiện tượng đặctrưng của XH loài người;

Chức năng của GD; Đốitượng, nhiệm vụ vàphương phỏp nghiờn cứuGDH

Đọc Q1,T1

Từ tr 11-33Đọc Q2, T1

Từ tr 6-24Sinh viờn giảithớch, chứngminh, làm rừđược: GD làmột hiện tượngđặc trưng của

XH loài ngườiT.hành

+ Chọn trong cỏc vấn đề sau:

- Chứng minh GD là hiệntượng xó hội đặc biệt

- liờn hệ thực tế về việcthực hiện cỏc nhiệm vụcủa GDH

- Lấy vớ dụ minh hoạ.chứcnăng của GD

- SV chứng minh, làm rừđược GD là hiện tượngđặc trưng của XH loàingười

- Sinh viờn nắm được cỏcnhiệm vụ của GDH và liờn

hệ nhiệm vụ đú trong giaiđoạn hiện nay

- Nắm vững và phõn tớch,lấy vớ dụ về chức năng củaGiỏo dục và liờn hệ thực tế

- SV chuẩn bịnội dung thảoluận do GVyờu cầu

- Viết tổng hợp kết quả chuẩn

bị và chủ động

đa ra vấn đề cho GV

Sinh viờn phõn tớch đượcMột số khỏi niệm của giỏodục học; Hệ thống cỏckhoa học về giỏo dục vàmối quan hệ của chỳng vớicỏc khoa học khỏc

SV tỡm hiểu,nghiờn cứu tàiliệu theo cỏcnội dung, vấn

trình học tập

Chuẩn bị cỏcvấn đề thắcmắc

SV chuẩn bịtheo yờu cầucủa GV Đánh giá đợc thực trạng chức năng xã hội của giáo dục trong giai

đoạn hiện nay.

Nội dung 2, Tuần 2:

Hỡnh

thức T.gian, địa Nội dung chớnh Mục tiờu cụ thể Yờu cầu SV chuẩn bị Ghi chỳ

t/c DH điểm

Lý

thuyết Trên lớp2 tiết

Khái niệm con người, nhâncách và sự phát triển nhâncách; Vai trò của di truyền

và môi trường trong sự pháttriển NC Giáo dục và sựphát triển nhân cách

- SV hiểu và phân tích được:

Khái niệm con người, nhâncách và sự phát triển nhâncách; Vai trò của di truyền

và môi trường, giáo dụctrong sự phát triển nhâncách

Đọc Q.1-T1tr.63-78 nhân cách và

sự phát triển nhân cách;

Đọc Q.2-T1

Tr 33-58Thưc

- Liên hệ vai trò của giáo dục

và tự giáo dục đối với sựhình thành và phát triển nhâncách từ đó rút ra kết luận sưphạm cần thiết

- Hãy sưu tầm những câu tụcngữ, ca dao nói về nhữngyếu tố tác động vào quá trìnhhình thành và phát triển nhâncách Phân tích, đánh giá vàrút ra KLSP

- SV phân biệt các khái niệmcon người, cá thể, cá nhân,

cá tính và nhân cách

- SV phân tích và chứngminh được vai trò chủ đạocủa GD và tính tích cực của

cá nhân đối với sự hìnhthành và phát triển nhâncách Rút ra KLSP

- Sinh viên phải sưu tầmPhân tích, đánh giá các câu

ca dao, tục ngữ trên quanđiểm giáo dục

Các nhóm SV chuẩn bị các nộidung theo yêu cầu của GV

SV chuẩn bị nộidung thảo luận

do nhóm phân công.

-ViÕt tæng hîp kÕt qu¶ chuÈn

- Các giai đoạn phát triểnnhân cách

- Phân tích và khẳng định, làm

rõ vai trò của các yếu đối với sự phát triển nhân cách và rút ra KLSP

- Hiểu được các giai đoạn phát triển nhân cách.

SV chuẩn bị theo yêu cầu của GV

Tư vấn

Của GV Trên lớphoặcVP

- GV chuẩn bị các vấn đề SVthắc mắc và có phương ántrả lời

Gióp SV th¸o gì nh÷ng khã kh¨n, víng m¾c trong qu¸

tr×nh häc tËp

Chuẩn bị các vấn đề

- Phê phán một số quan niệmsai lầm về vai trò của Môitrường

- Phân tích 2 câu thơ trongbài thơ “ Nửa đêm” của Chủtịch Hồ Chí Minh:

“ Hiền dữ phải đâu là tínhsẵn

Phần nhiều do Giáo dục mànên”

- Nắm vững vai trò của từngyếu tố trong sự hình thành vàphát triển nhân cách

- Sinh viên hoàn thành bàitập và nạp đúng hạn

SV chuẩn bị theo yêu cầu của GV

Phân tích và làm

rõ vai trò của các yếu đối với sự phát triển nhân cách và rút ra KLSP.

- Phê phán một

số quan niệmsai lầm về vaitrò của Môitrường

Nội dung 3, Tuần 3:

Sinh viờn hiểu và phõntớch được cỏc KN: Mụcđớch giỏo dục, mục tiờugiỏo dục; Mục tiờu giỏodục Việt Nam.

Đọc Q.1-T1tr.93-132Đọc Q.2-T1Tr.59-77http://

WWW.edu.net.vn ( ND: Mục tiờutổng quỏt của

- Nội dung nguyờn lý giỏodục Liờn hệ thực tế việcthực hiện nguyờn lý trờn ởtrường PT

- Phõn biệt MĐGD vớiMTGD

- SV phõn tớch được đầy

đủ, sõu sắc nội dung mụctiờu tổng quỏt của GD,trờn cơ sở đú mở rộng,khắc sõu kiến thức đó học

và lấy vớ dụ thực tế đểminh hoạ

- SV phõn tớch đỳng cỏcnguyờn lý giỏo dục vàliờn hệ thực tế

- SV phõn tớch MĐGD

Phõn biệt được MĐGD vàMTGD

- SV chuẩn bị cỏc vấn đề mà

GV đặt ra

- Lấy vớ dụ thực tế để minh hoạ

- Viết tổng hợp kết quả

chuẩn bị và chủ động đa

ra vấn đề cho GV

Khỏc

Tự học

ở nhà, ở

thưviện

13,5 tiết

- SV tự nghiờn cứu cỏc nộidung: quan hệ giữa mụcđớch – mục tiờu giỏo dục;

- SV chuẩn bị theo yờu cầu của GV.

- Viết tổng hợp kết quả NC theo từng vấn

đề đã xác định trong nội dung

VP

GV chuẩn bị cỏc vấn đề SVthắc mắc và cú phương ỏntrả lời

Giúp SV tháo gỡ những khó khăn, vớng mắc trong quá

trình học tập

Chuẩn bị cỏcvấn đề thắcmắc

- Mục tiờu tổng quỏt của

GD trong giai đoạn hiệnnay

- Hệ thống giỏo dục quốcdõn Việt nam

Sinh viờn mở rộng vàkhắc sõu kiến thức đóhọc

SV chuẩn bịtheo yờu cầucủa GV Mởrộng và khắcsõu kiến thức

đó học và liên

hệ thực tiễngiáo dục hiệnnay

Nội dung 4, Tuần 4:

Hỡnh

thức T.gian, địa Nội dung chớnh Mục tiờu cụ thể Yờu cầu SV chuẩn bị Ghi chỳ

Giỏo dục đạo đức và ýthức cụng dõn, giỏo dục trớtuệ, giỏo dục thể chất.

SV hiểu và phõn tớch đượcnhững nhiệm vụ giỏo dụctrong nhà trường: giỏo dụcđạo đức và ý thức cụng dõn,giỏo dục trớ tuệ, giỏo dục thểchất

Đọc Q.1-T2

Tr 47-87(ND: phõntớch đượcnhững nhiệm

vụ giỏo dụctrong nhàtrường)

Đọc Q.2-T1Thưc

- Thiết kế nội dung giỏodục đạo đức và ý thứccụng dõn cho một buổingoại khoỏ của học sinh ởnhà trường PT

- SV chỉ ra được nguyờnnhõn của hiện tượng vi phạmphỏp luật, lối sống đạo đứccủa học sinh lứa tuổi vịthành niờn; đề xuất nhữnggiải phỏp khắc phục

- Biết lựa chọn và thiết kếđược nội dung giỏo dục đạođức cho HS phự hợp với đặcđiểm HS cũng như yờu cầucủa xó hội hiện nay

- SV nắm vững, phõn tớchđược nhiệm vụ giỏo dục

- Cỏc nhúm thực hiện theo yờu cầu của GV.

-Viết tổng hợp kết quả LVN theo y/c của GV.

- Đỏnh giỏ thực tế vấn đềgiỏo dục đạo đức, giỏo dụctrớ tuệ, giỏo dục thể chất ởnhà trường phổ thụng hiệnnay

- Chỉ ra cỏc con đườnggiỏo dục ý thức cụng dõncho học sinh hiện nay

- Biết đưa ra quan điểm,nhỡn nhận của bản thõn vềviệc thực hiện cỏc nhiệm vụ

GD ở trường PT

- Đề xuất và nờu được vaitrũ của cỏc con đường giỏodục ý thức cụng dõn cho HS

SV hoànthành bàiXờminar

Chuẩn bị cỏcvấn đề thắcmắc

PT hiện nay về vấn đề

- Thiết kế một buổi núichuyện với học sinh về vấn

đề Phũng chống ma tuý,HIV ở tuổi học đường;

Vấn đề Tỏc hại của thuốc

- Đỏnh giỏ việc thực hiệncỏc nhiệm vụ giỏo dục laođộng, trớ tuệ ở cỏc trường PThiện nay

- SV chuẩn

bị theo yờucầu của GV

- Liên hệ với các GVPT để

đỏnh giỏ việcthực hiện cỏcnhiệm vụgiỏo dục ởcỏc trườnghiện nay

Nội dung 5, Tuần 5: