giao an sinh hoc 10 bai 13

giao an sinh hoc 10 bai 13 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực k...

GIÁO ÁN SINH HỌC 10 Bài 13: KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ CHUYỂN HOÁ

VẬT CHẤT

I Mục tiêu bài dạy

1 Kiến thức

a Cơ bản

- Học sinh phải phân biệt được thế năng và động năng, đồng thời đưa ra được các ví dụ minh hoạ

- Mô tả được cấu trúc và nêu được chức năng của ATP

- Trình bày được khái niệm chuyển hoá vật chất

b Trọng tâm

- Biết được ATP – đồng tiền năng lượng của tế bào: cấu trúc và chức năng

2 Kỹ năng

- Nhận biết được các dạng năng lượng và vai trò của năng lượng đối với cơ thể  biết cách chăm sóc bản thân

- Kỹ năng phân tích, khái quát hóa và tổng hợp kiến thức

3 Thái độ

- Biết được vai trò của năng lượng mà có cách vận dụng năng lượng và chăm sóc cơ thể cho phù hợp

II CHuẩn bị dạy và học

1 Giáo viên

- Tranh vẽ hình 13.1 và 13.2 SGK

- Tranh minh hoạ cho thế năng và động năng (bắn cung)

- Phiếu học tập để thảo luận nhóm

2 Học sinh

- Xem trước bài mới, tìm hiểu về quá trình chuyển hóa năng lượng và vật chất trong tế bào; cấu trúc và chức năng của ATP

III Tiến trình tổ chức dạy và học

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Điều gì xảy ra khi cho tế bào vào dung dịch ưu trương và nhược trương? Giải thích

- Nước và các chất hòa tan qua màng sinh chất theo cơ chế nào?

3 Hoạt động dạy và học

a Mở bài

Mỗi cơ thể sống đều dùng năng lượng để thúc đẩy quá trình sống Sự sinh trưởng của tế bào, sự vận động và dẫn truyền phân tử vật chất qua màng, tất cả các hoạt động của tế bào đều cần năng lượng Vậy năng lượng là gì? Có những dạng năng lượng nào trong tế bào sống? Chúng chuyển hóa ra sao?

b Bài mới

Hoạt động của Thầy & Trò Nội Dung

Hoạt động 1: Tìm hiểu về năng

lưọng trong tế bào.

GV: Em hãy nhắc lại định luật bảo

toàn vật chất và năng lượng?

HS: Năng lương không bao giờ mất

đi mà chỉ chuyển từ trạng thái này

sang trạng thái khác

GV: Nhận xét và treo tranh, giảng:

Tranh bắn cung

Cung giương bắn cung

(thế năng) (động năng)

THẾ NĂNG ĐỘNG NĂNG

I Năng lượng và các dạng năng lượng trong tế bào

1) Khái niệm năng lượng

- Năng lượng là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công

- Trạng thái của năng lượng:

GV: Em hiểu thế nào là năng lượng?

HS: Năng lượng là đại lượng đặc

trưng cho khả năng sinh công, giúp

cơ thể sinh vật duy trì hoạt động

sống

GV: Trạng thái tồn tại của năng

lượng?

HS: Nghiên cứu SGK, trao đổi và trả

lời: có 2 dạng là động năng và thế

năng

GV: Động năng, thế năng là gì?

HS: Thảo luận và trả lời

GV: Nhận xét và bổ sung cho hoàn

chỉnh

GV: Có các dạng năng lượng nào

trong tế bào?

- HS: Thảo luận nhóm trả lời: có 3

dạng chính là hóa năng, nhiệt năng

và điện năng

GV: Cho HS thảo luận nhóm:

Tranh hình 13.1 - SGK

- Hãy nêu cấu tạo phân tử ATP?

- Thế nào là liên kết cao năng?

- Hãy nêu chức năng của ATP trong

tế bào?

HS: Thảo luận nhóm, ghi nhận và

đại diện nhóm trình bày kết quả:

- ATP gồm bazơnitơ adenin, đường

ribose và 3 nhóm phosphat

- Liên kết giữa 2 nhóm phosphat

cuối là liên kết cao năng  khi bị

+ Động năng là dạng năng lượng sẵn sàng sinh ra công (một trạng thái bộc lộ của năng lượng)

+ Thế năng là loại năng lượng dự trữ, có tiềm năng sinh công (một trạng thái ẩn dấu của năng lượng)

2) Các dạng năng lượng trong tế bào

- Hoá năng

- Nhiệt năng

- Điện năng

3) ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào

a Cấu tạo của ATP

- ATP gồm bazơnitơ adenin, đường ribose

và 3 nhóm phosphat

- 2 nhóm phosphat cuối cùng dễ bị phá vỡ

để giải phóng ra năng lượng

- ATP truyền năng lượng cho các hợp chất khác trở thành ADP và lại được gắn thêm

phá vỡ sinh ra nhiều năng lượng.

- Chức năng:

+ Cung cấp năng lượng cho các quá

trình sinh tổng hợp của tế bào

+ Cung cấp năng lượng cho quá

trình vận chuyển các chất qua màng

+ Cung cấp năng lượng để sinh công

cơ học

GV: Nhận xét và bổ sung cho hoàn

chỉnh

Hoạt động 2: Tìm hiểu chuyển hoá

vật chất

GV: Giảng kiến thức về tiêu hóa

thức ăn và chuyển hóa thức ăn thành

năng lượng Protein được chuyển

hoá như thế nào trong cơ thể và năng

lượng sinh ra dùng vào việc gì?

HS: - Protein thức ăn enzim a.a màng

ruột máu → protein tế bào

- Protein tế bào + O2→ ATP và sản

phẩm thải

GV: Thế nào là chuyển hoá vật chất?

Bản chất của chuyển hoá vật chất?

HS: Nghiên cứu SGK và trả lời, GV

nhận xét, bổ sung

GV: Thế nào là quá trình đồng hoá

và dị hoá? Mối quan hệ giữa 2 quá

trình trên

HS: Thảo luận và trả lời

GV: Nhận xét và bổ sung cho hoàn

chỉnh

nhóm phosphat để trở thành ATP

ATP ADP + P i+ năng lượng

b Chức năng của ATP

- Cung cấp năng lượng cho các quá trình sinh tổng hợp của tế bào

- Cung cấp năng lượng cho quá trình vận chuyển các chất qua màng (vận chuyển tích cực)

- Cung cấp năng lượng để sinh công cơ học

II Chuyển hoá vật chất

1) Khái niệm

- Chuyển hoá vật chất là tập hợp các phản ứng sinh hoá xảy ra bên trong tế bào

- Chuyển hoá vật chất luôn kèm theo chuyển hoá năng lượng

- Bản chất: đồng hoá, dị hoá

2) Đồng hoá và dị hoá

- Đồng hoá: là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp từ các chất đơn giản (đồng thời tích luỹ năng lượng - dạng hoá năng)

- Dị hoá: Là quá trình phân giải các chất hữu

cơ phức tạp thành các chất đơn giản hơn (đồng thời giải phóng năng lượng)

4 Củng cố

- Cho học sinh đọc phần kết luận cuối bài

- Cho học sinh dùng sợi thun căng ra rồi buông một đầu, giải thích đâu là động năng, đâu là thế năng

5 Hướng dẫn học ở nhà

- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK

- Xem trước bài mới, tại sao khi ta cho cơm vào miệng nhai một lúc thì có vị ngọt? Giải thích hiện tượng trên