GA ngu van6 song nuoc ca mau

GA ngu van6 song nuoc ca mau tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- HĐ 1: HS biết: sơ giản về tác giả và tác phẩm “Đất rừng phương Nam”.

- HĐ 2: Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên và cuộc sống con người ở một vùng đất phương Nam của tổ quốc HS hiểu, nắm được tác dụng của nghệ thuật miêu tả sông nước

- HĐ 3: Biết những con sông ở Tây Ninh

2 Kĩ năng:

- HĐ 1: Thực hiện thành thạo kĩ năng đọc diễn cảm phù hợp nội dung văn bản

-HĐ 2: Thực hiện được kĩ năng nhận diện văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Thực hiện thành thạo kĩ năng nhận biết các biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn bản

- HĐ 3: Thực hiện được kĩ năng vận dụng chúng khi làm văn miêu tả thiên nhiên

3 Thái độ:

- Có thói quen quan sát, so sánh khi viết văn miêu tả

- Giáo dục cho học sinh ý thức học tập nghệ thuật miêu tả đặc sắc của tác giả và

tình cảm yêu thương, gắn bó quê hương

- Giáo dục HS ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên

II NỘI DUNG HỌC TẬP

- Thiên nhiên và hoạt động của con người ở vùng sông nước Cà Mau, tình cảm của tác giả đối với quê hương

- Nghệ thuật miêu tả cảnh độc đáo của tác giả

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

( Trích: “Đất rừng phương Nam” - Đoàn Giỏi)

III CHUẨN Bị:

3.1.Giáo viên: Tranh ảnh về sơng nước Cà Mau.

3.2.Học sinh: Đọc văn bản, tìm hiểu về tác giả, phong cảnh, con người ở sơng nước Cà Mau.

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện:

Giáo viên kiểm diện: 6A5:

4.2.Kiểm tra miệng:

Câu 1: Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì? (8 đ)

Đáp án: Khinh thường Dế Choắt, trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt

Ở đời mà cĩ thĩi hung hăng, bậy bạ, cĩ ĩc mà khơng biết nghĩ sớm muộn rồi cũng mang

vạ vào mình

Câu 2: Em hãy cho biết văn bản “Sơng nước Cà Mau” là tác phẩm của ai? (2đ)

Đáp án: Đồn Giỏi

4.3.Tiến trình bài học:

Có lẽ, nhắc đến bộ phim “Đất Phương Nam” thì các em ở đây ai cũng biết Đó là bộ phim nhiều

tập rất hay đã để lại trong lòng khán giảnhiều ấn tượng sâu sắc Bộ phim được chuyển thể từ

tác phẩm văn học “Đất rừng Phương Nam” của Đoàn Giỏi “Sông nước Cà Mau” là đoạn trích từ chương XVIII trong truyện “Đất rừng Phương Nam” mà chúng ta sẽ học hôm nay.

Hoạt động 1: (10P)

Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc: giọng hâm hở,

liệt kê, giới thiệu, nhấn mạnh các tên riêng

-Đoạn đầu đọc chậm, giọng miên man, đều đều,

càng về sau, tốc độ đọc càng nhanh dần lân, đến

đoạn tả chợ, đọc giọng vui, linh hoạt

Giáo viên đọc mẫu, gọi học sinh đọc, kể

Nhận xét, sửa sai

I Đọc – hiểu văn bản:

1 Đọc-kể

2 Chú thích:

?Dựa vào chú thích dấu sao (sgk/20) em hãy giới

thiệu vài nét về nhà văn Đoàn Giỏi?

-> Đoàn Giỏi (1925-1989), quê ở Tiền Giang Ông

viết văn từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp

(1946-1954)

? Tác phẩm“Đất rừng phương Nam”được sáng tác

vào năm mấy?Nội dung của nó?

-> -“Đất rừng phương Nam”(1957)

-Là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi kể về

quãng đời lưu lạc của bé An –nhân vật chính –tại

vùng đất rừng U Minh ,miền Tay Nam Bộ trong

nhũng năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp

- Là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của

văn học thiếu nhi nước ta Từ khi ra mắt bạn đọc

(1957), nó đã có sức hấp dẫn lâu bền với nhiều thế

hệ bạn đọc nhỏ tuổi cho đến tận ngày nay Bộ

phim “Đất Phương Nam” (kịch bản phim có cải

tiến ít nhiều nên có chỗ không hoàn toàn như trong

truyện)

? Bài văn “Sông nước Cà Mau” được trích từ

chương mấy của tác phẩm “Đất rừng phương

Nam”?

*Giải thích từ khó: Mái giầm; nói trại; trấn; cút

(sgk/21)

Hoạt động 2: Phân tích văn bản (20P)

?Bài văn miêu tả cảnh gì? Theo trình tự như thế

nào?

-Miêu tả cảnh quan sơng nước vùng Cà Mau ở cực

Nam của Tổ quốc

Trình tự miêu tả là đi từ những ấn tượng chung về

thiên nhiên vùng đất Cà Mau rồi tập trung miêu tả và

thuyết minh về các kênh rạch sơng ngịi với cảnh vật

hai bên bờ, cuối cùng là cảnh chợ Năm Căn họp

ngay trên mặt sơng

?Dựa vào trình tự miêu tả, em hãy tìm bố cục của

bài văn?

*3 phần:

- Phần 1: Từ đầu… “màu xanh đơn điệu”: Ấn tượng

ban đầu về tồn cảnh

- Phần 2: “Từ khi”… “khĩi sĩng ban mai”: Cảnh

kênh rạch sơng ngịi

- Phần 3: Cịn lại: Cảnh chợ Năm Căn

?Hãy hình dung vị trí quan sát của người miêu tả Vị

trí ấy cĩ thuận lợi gì cho việc quan sát và miêu tả?

- Người miêu tả ở vị trí: trên con thuyền xuơi theo

a.Tác giả, tác phẩm:

- Đoàn Giỏi (1925-1989), quê ở Tiền Giang

-“Sông nước Cà Mau” là đoạn trích từ chương XVIII trong truyện “Đất rừng Phương Nam”(1957)

b.Giải nghĩa từ: sgk/21

II Phân tích văn bản:

các kênh rạch vùng Cà Mau đổ ra sông Năm Căn rồi

dừng lại ở chợ Năm Căn

miêu tả cảnh quan vùng rộng lớn theo một trình

tự thiên nhiên hợp lí

?Trong đoạn văn (Từ đầu…”màu xanh đơn điệu”)

tác giả đã tả ấn tượng ban đầu bao trùm về sông

nước vùng Cà Mau Ấn tượng ấy như thế nào và

được cảm nhận qua những giác quan nào?

- Tác giả đã tập trung miêu tả khung cảnh thiên

nhiên qua sự cảm nhận của thị giác và thính giác -hai

cơ quan có khả năng nắm bắt nhanh, nhạy nhất các

đặc điểm của đối tượng (đặc biệt là cảm giác về màu

xanh bao trùm và tiếng rì rào bất tận của rừng cây,

sóng, gió)

?Em hình dung như thế nào về cảnh sông nước Cà

Mau qua ấn tượng ban đầu của tác giả?

?Khi miêu tả tác giả đã dùng nghệ thuật gì?

?Em cảm nhận được thiên nhiên nơi đây như thế

nào?

Giới thiệu với HS tranh về sông ngòi, kênh rạch ở

Cà Mau

?Em có nhận xét gì về cách đặt tên cho các dòng

sông, con kênh ở vùng Cà Mau?

-Không phải bằng những danh từ mĩ lệ mà cứ theo

đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên, rất dân

dã, mộc mạc, theo lối dân gian

?Những địa danh này gợi ra những đặc điểm gì về

thiên nhiên vùng Cà Mau?

-Thiên nhiên ở đây còn rất tự nhiên, hoang dã, phong

phú

?Môi trường thiên nhiên này có lợi ích gì cho cuộc

sống của chúng ta?

-Giúp cân bằng sinh thái, không khí trong lành,

cung cấp nguồn ô xi quý giá…

?Theo em, trước những cảnh thiên nhiên hoang dã

như vậy chúng ta phải làm gì?

-Phải có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên, bởi vì

bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của

chúng ta

Giảng thêm: thiên nhiên khắc nghiệt, thiên tai liên

tiếp xảy ra cũng là do con người chúng ta không có ý

thức bảo vệ

Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường tự

nhiên, bảo vệ thiên nhiên hoang dã.

Giảng thêm: Ở đoạn trích này tác giả không chỉ

miêu tả về cảnh sông nước Cà mau mà còn thuyết

1.Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh sông nước Cà Mau:

- Sông ngòi, kênh rạch chi chít như mạng nhện

- Trời, nước, cây toàn một màu sắc xanh

- Tiếng rì rào bất tận của rừng cây, của sóng, gió

* Nghệ thuật: So sánh, dùng tính từ, từ láy

để miêu tả  độc đáo

Thiên nhiên còn hoang sơ, đầy hấp dẫn

và bí ẩn

2.Cảnh sông ngòi, kênh rạch ở Cà Mau:

minh, giải thích về những địa danh.Ví dụ: gọi rạch

“Mái Giầm” vì hai bên bờ…lá xanh hình chiếc bơi

chèo nhỏ  tích hợp sơ giảng về hai thể văn: thuyết

minh, giải thích các em sẽ được học kĩ hơn trong

chương trình 8, 9

Gọi học sinh đọc lại đoạn “thuyền chúng tôi…ban

mai”

?Tìm những chi tiết nói về sự rộng lớn và hùng vĩ

của dòng sông Năm Căn và rừng đước? Tác giả

thành công với những nghệ thuật gì?

Cho học sinh thảo luận 4’, trình bày

Gọi học sinh nhận xét Giáo viên nhận xét, chốt ý

Giáo dục học sinh ý thức lựa chọn từ ngữ và sử

dụng biện pháp tu từ phù hợp khi viết văn

?Trong câu “thuyền chúng tôi… xuôi về Năm Căn”

có những động từ, cụm động từ nào chỉ cùng một

hành động của con thuyền ?

-Chèo thoát, đổ (ra), xuôi (về)

?Theo em có thể thay đổi trình tự của những động

từ trên hay không? Vì sao?

-Không Vì các động từ đó đã được sắp xếp theo

một trình tự hợp lí:

+Thoát qua: con thuyền vượt qua một nơi nguy hiểm

+Đổ ra: con thuyền từ con kênh nhỏ trôi ra dòng

sông lớn

+Xuôi về: con thuyền nhẹ nhàng xuôi theo dòng

nước về Năm Căn

?Em có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ và sắp xếp

ý?

-Chọn lọc từ ngữ chính xác, tinh tế, sắp xếp theo

một trình tự hợp lí

Giáo dục học sinh ý thức lựa chọn từ ngữ và biết

sắp xếp ý theo một trình tự hợp lí khi viết văn.

?Tìm trong đoạn văn những từ miêu tả màu sắc của

rừng đước và nhận xét về cách miêu tả màu sắc của

tác giả?

-Tác giả đã diễn tả màu xanh của rừng đước với ba

mức độ sắc thái: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu,

màu xanh chai lọ một màu xanh Miêu tả các lớp

cây đước từ non đến già nối tiếp nhau

?Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?

-Rất độc đáo

Giáo dục học sinh ý thức học tập cách miêu tả

đặc sắc của tác giả.

Giáo viên cho học sinh xem tranh về chợ nổi Năm

Căn Giáo viên giới thiệu sơ lược vài nét độc đáo của

chợ nổi này

?Tìm những chi tiết tiêu biểu nói về cảnh sinh hoạt

của chợ Năm Căn? (họp chợ vào thời gian nào? Ở

đâu? Mua bán những gì? Người bán hàng như thế

-Dòng sông Năm Căn mênh mông, rộng hơn ngàn thước

-Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

-Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

-Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

 Rộng lớn, hùng vĩ

Nghệ thuật: dùng từ láy, hình ảnh so sánh

gợi hình, gợi cảm, tạo ấn tượng

3 Cảnh chợ Năm Căn:

?Qua những chi tiết giới thiệu trên, em có nhận xét

về cảnh sinh hoạt ở chợ Năm Căn như thế nào?

?Qua bài văn này, em cảm nhận được gì về vùng Cà

Mau – cực Nam của Tổ quốc?

-Thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ, cảnh họp chợ trên

sông thật độc đáo

?Nêu cảm nghĩ chung của em về thiên nhiên sông

nước cà Mau?

-Đẹp, nên thơ, độc đáo, khiến ta cảm thấy tự hào và

thêm yêu quê hương, đất nước Việt Nam của chúng

ta

? Em hãy nêu nhận xét chung về nghệ thuật được sử

dụng trong toàn đoạn trích?

Gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK/23

Giáo dục học sinh về lòng yêu mảnh đất cực Nam,

yêu Tổ quốc Việt Nam, tích hợp rèn kĩ năng viết

văn miêu tả.

Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập (5P).

Hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập 1

Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2

?Ở Tây Ninh chúng ta có những con sông nào? Em

có những hiểu biết gì về con sông ấy?

Sông Vàm Cỏ Đông chảy từ biên giới Việt Nam,

Căm-pu- chia tại xã Tân Đông, Tân Châu rồi qua

các địa danh: Tân Biên, Châu Thành, Bến Cầu, Hòa

Thành, Gò Dầu, Trảng Bàng dài hơn 150 km, vì có

nhiều nhánh sông nhỏ nên rất thuận tiện cho việc lưu

thông hàng hóa từ nơi khác đến và ngược lại, tiêu

biểu là cảng Bến Kéo (Hòa Thành)

Yêu cầu học sinh làm bài vào VBT

 Họp chợ vào ban đêm, trên thuyền

 Mua bán rất nhiều thứ

 Dân cư nhiều nước tập trung buôn bán, đa dạng về màu sắc, trang phục, tiếng nói

 Người bán hàng rất cởi mở

 Tấp nập, đông vui, trù phú và độc đáo

*Nghệ thuật:

- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể

- Từ ngữ gợi hình, chính xác, BPTT: so sánh…

- Sử dụng ngôn ngữ địa phương

- Kết hợp miêu tả và thuyết minh

Ghi nhớ SGK/23 III Luyện tập:

Bài 2:

Sông Vàm Cỏ Đông, sông Sài Gòn, ( sông Tha La là một nhánh của sông Sài Gòn)

4.4.Tổng kết :

Câu1: Em hãy trình bày đôi nét về nhà văn Đoàn Giỏi?

Đáp án: Đoàn Giỏi (1925 -1989), quê Tiền Giang, viết văn từ thời kháng chiến chống Pháp

Câu 2: Qua tìm hiểu văn bản “Sông nước Cà mau” em cảm nhận gì về vùng đất này? Tình cảm của

em như thế nào về vùng đất cực Nam của Tổ quốc như thế nào?

Đáp án: Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã Chợ Năm căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng phía Nam Tổ quốc

Câu 3: Em học tập được điều gì ở nghệ thuật tả cảnh của nhà văn Đoàn Giỏi?

Đáp án: Quan sát kĩ, tả chi tiết, cụ thể, chọn lọc từ ngữ, sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật để miêu

tả, làm cho bài văn miêu tả hay hơn, ấn tượng hơn…

Liên hệ giáo dục học sinh ý thức học tập nghệ thuật miêu tả của tác giả

4.5 Hướng dẫn học tập

+ Đọc, tóm tắt lại nội dung văn bản: “Sông nước Cà mau”

+Nhớ những chi tiết miêu tả đặc sắc, các chi tiết sử dụng phép so sánh và hiểu ý nghĩa của các chi tiết đó

+ Chuẩn bị bài :“Bức tranh của em gái tôi”: Đọc, tóm tắt, tìm hiểu nội dung ý nghĩa, chú ý nhân vật Kiều Phương và nhân vật người anh

5 PHỤ LỤC