Thông qua những đoạn văn hay, học được cách quan sát khi tả cảnh sông nước 2.. - Yêu cầu HS đọc thầm đoạn văn a và trả lời câu hỏi sau: - HS thực hiện theo yêu cầu của GV, cảlớp theo dõi
Trang 1Giáo án Tiếng việt 5
Tập làm văn
Luyện tập tả cảnh
I Mục tiêu
1 Thông qua những đoạn văn hay, học được cách quan sát khi tả cảnh sông nước
2 Biết ghi lại kết quả quan sát và lập dàn ý cho bài văn tả cảnh sông nước
3 Trình bày theo dàn ý những điều đã quan sát
II Đồ dùng dạy - học
- Tranh, ảnh minh hoạ cảnh sông nước; biển, sông, suối, hồ, đầm… (cỡ to)
- Giấy khổ to và bút dạ đủ để hai học sinh viết dàn bài
III Các hoạt động dạy - học
A Kiểm tra bài cũ
- Yêu cầu HS đọc lại Đơn xin gia nhập
Đội tình nguyện giúp đỡ nạn nhân chất
độc màu da cam.
- Hai đến ba HS lên bảng thực hiện theo yêu cầu của GV
B Bài mới
1 Giới thiệu bài
- Trong văn tả cảnh có những bài văn
miêu tả cảnh sông nước rất hay Để
hiểu xem khi tả cảnh sông nước các tác
giả đã miêu tả như thế nào, hôm nay
chúng ta học bài Luyện tập tả cảnh.
- HS lắng nghe
- GV ghi tên bài lên bảng - HS nhắc lại tên đầu bài và ghi vào vở
2 Hướng dẫn HS luyện tập
Bài tập 1
Trang 2- GV yêu cầu hai HS đọc nối tiếp hai
phần của bài tập - Hai HS đọc bài Cả lớp theo dõi đọcthầm trong SGK
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn văn a và
trả lời câu hỏi sau: - HS thực hiện theo yêu cầu của GV, cảlớp theo dõi, nhận xét, bổ sung + Đoạn văn miêu tả đặc điểm gì của
biển? Câu văn nào nói rõ điều đó? + Đoạn văn miêu tả sự thay đổi màu sắccủa mặt biển theo sắc màu của trời mây
Câu mở đoạn: "Biển luôn luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời" đã cho ta biết
rõ điều đó.
+ Để tả đặc điểm đó, tác giả đã quan sát
những gì? Vào lúc nào? + Tác giả đã quan sát bầu trời và mặtbiển vào những thời điểm khác nhau: khi
bầu trời xanh thẳm, khi bầu trời rải mây trắng nhạt, khi bầu trời âm u, khi bầu trời
ầm ầm dông gió
+ Khi quan sát biển, tác giả đã có
những liên tưởng thú vị như thế nào? + Quan sát sự thay đổi sắc màu của biển,tác giả liên tưởng đến sự thay đổi tâm
trạng của con người Biển cũng viết buồn vui, lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả
hê, lúc đăm chiêu gắt gỏng
- GV chốt lại: Để tả sự thay đổi màu
sắc của mặt nước biển theo sắc màu của
trời mây Tác giả đã quan sát vào
những thời điểm khác nhau và có
những liên tưởng thú vị Biển cũng có
tính khí thất thường đủ mọi cung bậc
tình cảm như con người Bằng sự liên
tưởng tác giả đã khiến biển trở nên gần
gũi, đáng yêu hơn
- HS lắng nghe
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn văn b và
trả lời câu hỏi sau: - HS thực hiện theo yêu cầu của GV HSlần lượt trình bày từng ý một, cả lớp theo
dõi, nhận xét, bổ sung
+ Con kênh được tác giả quan sát vào
những thời điểm nào trong ngày? + Con kênh được quan sát vào mọi thờiđiểm trong ngày: suốt ngày, từ lúc mặt
Trang 3trời mọc đến lúc mặt trời lặn, buổi sáng, giữa trưa, lúc trời chiều.
+ Tác giả nhận ra đặc điểm của con
kênh bằng những giác quan nào? + Bằng thị giác (mắt): để thấy nắng nơiđây đổ lửa xuống mặt đất bốn bề trống
huếch trống hoác; thấy màu sắc của con kênh biến đổi buổi sáng phơn phớt màu đào, giữa trưa hoá thành một dòng thuỷ ngân cuồn cuộn loá mắt, về chiều biến thành một con suối lửa Tác giả còn quan sát xúc giác để thấy nắng nóng như đổ lửa
+ Khi tả con kênh Mặt Trời tác giả đã
liên tưởng như thế nào? Những liên
tưởng đó có tác dụng gì?
+ Tác giả liên tưởng nắng như đổ lửa, con kênh khi thì phơn phớt màu đào, khi thì hoá thành dòng thuỷ ngân cuồn cuộn loá mắt, lúc lại biến thành con suối lửa Những liên tưởng đó giúp cho người đọc hình dung được cái nắng nóng dữ dội ở nơi có con kênh Mặt Trời này; làm cho cảnh vật cũng sinh động hơn, gây ấn tượng với người đọc hơn
Bài tập 2
- Gọi HS đọc bài tập - Một HS đọc bài tập, cả lớp theo dõi
trong SGK
- GV kiểm tra việc chuẩn bị của các em
và gọi một HS đọc những điều các em
ghi chép được khi quan sát cảnh một
vùng biển, một dòng sông, một con suối
hay một mặt hồ nào đó
- HS mở vở nháp để GV kiểm tra Một
HS đọc to những ghi chép đã quan sát được của mình dể cả lớp cùng nghe
- Yêu cầu HS thực hiện bài tập, một số
HS khá, giỏi được giao bút dạ và giấy
khổ to để các em làm bài
- HS làm việc cá nhân để thực hiện bài tập Hai đến ba HS làm bài bằng bút dạ vào giấy khổ to
- Yêu cầu HS trình bày kết quả GV và
cả lớp nhận xét, đánh giá cao những HS
có khả năng quan sát tinh tế, phát hiện
- HS lần lượt trình bày bài làm của mình
Cả lớp theo dõi nhận xét
Trang 4được nét độc đáo của cảnh vật; biết
trình bày theo một dàn ý hợp lí những
gì mình đã quan sát được một cách rõ
ràng ấn tượng
- GV chốt lại bằng cách lựa một bài HS
làm bài tốt nhất trên giấy khổ to đang
dán trên bảng lớp, hướng dẫn HS nhận
xét, bổ sung, xem như là một mẫu để cả
lớp tham khảo
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV Sau khi nghe các bạn trình bày và đóng góp ý kiến, mỗi HS tự sửa lại dàn ý của mình
3 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét giờ học, tuyên dương
những bạn có dàn ý hay nhất - HS lắng nghe.
- Dặn HS về nhà hoàn chỉnh lại dàn ý
và chọn trước một phần dàn ý để
chuyển thành một đoạn văn hoàn chỉnh
trong tiết học tới
- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV