Khái niệm: Bình luận là bàn bạc, đánh giá về sự đúng sai, thật giả, hay dở, lợi hại của các hiện tượng đời sống như ý kiến, chủ trương, sự việc, con người, tác phẩm văn học… Ví dụ: Bìn
Trang 1Em hãy nêu lên những thao tác lập luận trong văn nghị luận mà chúng ta đã học?
- Lập luận giải thích
- Lập luận chứng minh
- Lập luận phân tích
- Lập luận so sánh
- Lập luận bác bỏ
Trang 2THAO TÁC LẬP LUẬN
BÌNH LUẬN
TIẾT 96
Trang 3Ví dụ 1:
CK AFF Cup 2008: Ngây ngất trong ngày lịch sử
Trong quá khứ, Thái Lan đã nhiều lần khiến người hâm mộ Việt phải chia tay với những chiếc Cup Nhưng tối 28/12, người Thái đã không thể làm nên cuộc lật đổ trước thầy trò ông Calisto Dù đội tuyển Thái Lan đã chủ động về lối chơi ở đầu trận, đã dồn ép cầu môn của Hồng Sơn trong phần lớn thời gian của hiệp 1, nhưng đội khách đã không thể khuất phục được ý chí của “đội quân áo Trắng”
Một chiến thắng của tuyển lúc này như cơn mưa rào đúng lúc
để thắp lên niềm tin của người hâm mộ và cả những người làm bóng đá 10 năm sau trận chung kết ở sân Hàng Đẫy, đội tuyển Việt Nam đã không bỏ lỡ cơ hội của chính mình ở chảo lửa Mỹ Đình Thế hệ của Tài Em, Hồng Sơn, Công Vinh…đã làm người hâm mộ ngây ngất, đã đưa đội tuyển Việt Nam lên một tầm cao mới bằng chiếc Cup đầu tiên của bóng đá Việt
Trang 41.Văn bản trên nói về vấn đề gì? Nói về những
khía cạnh nào của vấn đề?
2 Văn bản đã sử dụng những thao tác lập luận nào?
3 Người bình luận bày tỏ thái độ như thế nào?
Trang 5I Tìm hiểu về lập luận bình luận
1 Khái niệm: Bình luận là bàn bạc, đánh giá về sự đúng
sai, thật giả, hay dở, lợi hại của các hiện tượng đời sống như ý kiến, chủ trương, sự việc, con người, tác phẩm văn học…
Ví dụ: Bình luận về một trận bóng đá, một bộ phim hay,
một cuốn tiểu thuyết…
2 Mục đích: Bình luận nhằm đề xuất và thuyết phục
người đọc, người nghe tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận của mình về một hiện tượng, vấn đề trong đời sống, trong văn học.
Trang 63 Yêu cầu:
- Đưa ra được những nhận định, đánh giá đúng – sai, hay - dở và bàn bạc sâu
rộng về vấn đề
- Những nhận định, đánh giá phải có cơ sở
lý luận và thực tiễn mới có sức thuyết phục.
- Quan điểm của người bình luận phải rõ ràng, lập luận phải chặt chẽ, bố cục phải mạch lạc, lời văn bình luận phải chính xác, trong sáng
Trang 7* Gợi ý trả lời câu hỏi
a Văn bản bàn về vấn đề: Thời gian nhàn rỗi
b Tác giả hiểu và đánh giá thời gian nhàn rỗi:
Thời gian nhàn rỗi là cực kỳ quý báu
- Đó là thời gian để mỗi người sống cuộc sống riêng của
mình: Đọc sách báo, tự học, xem tivi, đi mua sắm…
- Thời gian nhàn rỗi làm cho người ta giàu có hơn về trí tuệ,
tăng cường thêm về sức khoẻ, phát triển thêm về năng khiếu.
- Kết luận: Thiếu thời gian nhàn rỗi, đời sống con người sẽ
nghèo nàn.
Ví dụ 2 :
Thời gian nhàn rỗi
Trang 8c Thời gian nhàn rỗi liên quan đến những vấn đề sau:
của mỗi người cao hay thấp.
- Đánh giá đời sống của một xã hội cũng phải xem xét xã hội
ấy đã tạo điều kiện cho con người sống với thời gian nhàn rỗi như thế nào, các phương tiện phục vụ cho thời gian nhàn rỗi như: câu lạc bộ, sân vận động, điểm vui chơi…có đảm bảo hay không
d Tác giả có đề nghị với mỗi người và xã hội:
- Mỗi người phải chăm lo cho thời gian nhàn rỗi của mình
Trang 94 Tác dụng:
Bình luận có tác dụng rất to lớn:
- Khẳng định cái đúng, cái hay, cái lợi
- Phê bình cái sai, cái dở; lên án cái xấu, cái ác, nhằm làm cho xã hội ngày càng tiến bộ
Trang 10II Cách sử dụng thao tác lập
luận bình luận:
1,Ví dụ 3: Lòng đố kị ( sgk) *Gợi ý trả lời câu hỏi:
a Đối tượng bình luận là: Lòng đố kị
b Cách nêu đối tượng bình luận: Đi từ
thực tế đời sống - kết luận ->hấp dẫn, có sức thuyết phục
c Bài viết đã vận dụng những thao tác
lập luận: giải thích, chứng minh,
Trang 11d Văn bản kết luận :
- Lòng đố kị không ảnh hưởng tới người bị
đố kị mà chỉ ảnh hưởng đến bản thân kẻ
đố kị: làm cho kẻ đố kị không được sống thanh thản, luôn dằn vặt, đau khổ, có thể dẫn họ đến những mưu đồ xấu xa, thậm chí phạm tội ác.
- Là một tính xấu cần khắc phục.
2.Các bước lập luận bình luận:
1 Xác định đối tượng bình luận: Một hiện tượng đời sống, một nhân vật lịch sử, một
ý kiến hay một tác phẩm văn học
2 Giới thiệu đối tượng bình luận
3 Đề xuất ý kiến bình luận:
Trang 12- Phân tích đối tượng một cách cụ thể: Chỉ ra cái tốt, cái lợi hoặc cái sai, cái xấu, cái hại một cách khách quan, trung thực.
- Nhìn nhận đối tượng từ nhiều quan hệ, tránh cái nhìn thiên lệch, áp đặt.
4 Trong quá trình bình luận cần vận dụng các thao tác lập luận như phân tích, giải thích, chứng minh, so sánh…để làm cho ý kiến bình luận của mình thuyết phục và hấp dẫn
Trang 13III Luyện tập:
1.Em hãy bình luận về tình trạng gian lận trong thi cử 2.Trong truyên Kiều, Nguyễn Du viết:
“Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”
Anh(chị) hãy bình luận ý kiến trên
Một số ý chính cần đạt:
Câu1 ( Nghị luận xã hội )
- Đây là một tình trạng khá phổ biến
trong giáo dục Nó đã và đang là vấn đề mà nền giáo dục và cả xã hội quan tâm
- Khẳng định đây là một việc làm xấu:
Trang 14- Ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của con
người
- Đây là một việc làm sai trái cần phải được chấn chỉnh
và khắc phục
Câu 2: ( Nghị luận văn học)
*Truyện Kiều là một tác phẩm có giá trị mang tầm cỡ nhân loại Chính nhờ Truyện Kiều đã đưa Nguyễn Du trở thành danh nhân văn hoá thế giới
Trang 15*Kiều là một người con gái đẹp, có nhiều phẩm chất đáng quý nhưng số phận bất hạnh:
-Thúy Kiều - một người con gái tài hoa:
+Nàng có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
+Tài năng:có đủ cầm, kỳ, thi, họa
+Luôn luôn tự ý thức về bản thân, về người và về cuộc sống xung quanh.
-Kiều phải gánh chịu nhiều đau khổ, bất hạnh:
+Con người ấy đáng lẽ phải được thương yêu, trân trọng, được sống hạnh phúc.
+Kiều phải chịu đày đọa hết nạn nọ đến nạn
kia:làm gái lầu xanh, làm người hầu, xuất gia tu
Trang 16- Dường như cứ mỗi lần Kiều muốn thoát ra là một lần nàng bị dìm xuống sâu hơn.
- Thúy Kiều đại diện cho tất cả những người phụ nữ
trong xã hội phong kiến, họ phải gánh chịu nhiều bất hạnh, đau khổ.
- Câu nói làm toát lên giá trị hiện thực cũng như nhân đạo cao cả của tác giả:
+ Giá trị hiện thực: