Kiến thức: - HS biết được những nét lớn về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa… của buổi đầu độc lập thời Ngô – Đinh – Tiền Lê.. - Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ L
Trang 1Tuần: 5 Ngày soạn: 19/09/2017
Tiết: 10 Ngày dạy: 21/09/2017
Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ (Thế kỉ X)
Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- HS biết được những nét lớn về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa… của buổi đầu độc lập thời
Ngô – Đinh – Tiền Lê
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 Thái độ: Giáo dục HS:
- Ý thức độc lập, tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất
nước và mở ra thời kì độc lập lâu dài cho dân tộc
3 Kỹ năng: Rèn cho HS biết lập biểu đồ, sơ đồ và sử dụng bản đồ khi học bài
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Tranh ảnh và tư liệu về Ngô Quyền – Đinh Bộ Lĩnh và thời Ngô – Đinh
2 Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định lớp: (1 phút)
Kiểm tra sĩ số lớp học:
Lớp 7A1………Lớp 7A2………
2 Kiểm tra bài cũ: (2 phút) - GV giới thiệu khái quát chương trình lịch sử Việt Nam lớp 7
3 Giới thiệu bài: (1 phút) Sau hơn 1000 năm đấu tranh kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ
của phong kiến phương Bắc, cuối cùng nhân dân ta đã giành lại được nền độc lập Với chiến thắng
Bạch Đằng lịch sử năm 938, nước ta đã bước vào thời kì độc lập và tự chủ Vậy Ngô Quyền đã
dựng nền độc lập tự chủ như thế nào và Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước có ý nghĩa gì? (vào
bài)
4 Bài mới: (36 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu việc dựng nền độc lập của
Ngô Quyền (13 phút)
* Giáo viên nhắc lại: Kết quả và ý nghĩa chiến
thắng Bạch Đằng năm 938 (chấm dứt hơn 1000 năm bị
phong kiến Phương Bắc đô hộ, mở ra thời đại độc lập
cho đất nước…)
? Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền làm gì?
HS: Lên ngôi vua và chọn nơi đóng đô
GV mở rộng: Em có biết ông vua nào trước Ngô
Quyền đã chọn Cổ Loa làm kinh đô?
HS: An Dương Vương (xã hội Âu Lạc – TK III TCN)
1 Ngô Quyền dựng nền độc lập
- Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua - Đóng đô ở Cổ Loa
Trang 2? Việc Ngô Quyền lên ngôi vua và chọn địa điểm kinh
đô có ý nghĩa như thế nào?
HS: Khẳng định quyết tâm của nhân dân ta trong việc
phục hồi và xây dựng giang sơn riêng của người Việt
? Em hãy tìm những chi tiết chứng tỏ Ngô Quyền quyết
tâm xây dựng nền tự chủ?
HS: dựa vào SGK, trả lời
GV: Chốt, chuẩn kiến thức
? Bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền được tổ chức như
thế nào ? Em có nhận xét gì về cách tổ chức đó?
HS: Thể hiện đó là một triều đình tự chủ, hoàn toàn
độc lập, không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến
của nước ngoài
* Trích lời nhận xét của nhà sử học Ngô Sĩ Liên “Nhà
Tiền Ngô nổi lên được, không những chỉ có công chiến
thắng mà thôi, việc đặt trăm quan, chế định triều nghi,
phẩm phục Có thể thấy được quy mô của đế vương”
GV chuẩn kiến thức và chốt lại: Tuy còn đơn giản
nhưng bước đầu đã thể hiện ý thức độc lập và tự chủ
dân tộc…
? Với những chính sách của Ngô Quyền, tình hình đất
nước dưới thời Ngô ra sao?
HS: Đất nước được yên bình
GV chốt, chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình chính trị cuối thời
Ngô (10 phút)
? Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô Quyền qua
đời, lúc đó tình hình nước ta như thế nào?
HS: trả lời
? Ai đã cướp ngôi nhà Ngô?
HS: trả lời GV mở rộng về Dương Tam Kha
GV giảng: Năm 950, Ngô Xương Văn giành lại được
ngôi vua, song uy tín của nhà Ngô đã giảm sút
? Sau khi Ngô Xương Văn chết, tình hình đất nước như
thế nào?
HS: trả lời GV chuẩn xác
HS thảo luận nhóm 3’: “Sứ quân” là gì? Tại sao xảy
ra “Loạn 12 sứ quân”? Hậu quả của tình trạng này?
=> Đại diện nhóm trả lời và bổ sung
GV nhận xét, liên hệ thời chống Mĩ – đất nước bị chia
cắt làm 2 miền - và liên hệ thực tế trong gia đình, lớp
học để giáo dục HS
? Tình hình trên đã lập ra yêu cầu cấp thiết của nước
ta lúc này là gì?
HS: Cần thống nhất lại
Giảm tải: (danh sách 12 sứ quân không dạy)
- Xây dựng chính quyền mới:
+ Vua đứng đầu triều đình
+ Đặt các chức quan: văn, võ
+ Cử các tướng coi giữ các châu
- Sơ đồ:
Vua
Quan văn Quan võ
Thứ sử các châu
=> Chặt chẽ, thể hiện ý thức tự chủ của Ngô Quyền
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô
- Năm 944: Ngô Quyền mất, Dương Tam Kha tiếm quyền -> đất nước không ổn định
- Năm 950, Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha -> nội bộ nhà Ngô mâu thuẫn
- Năm 965, Ngô Xương Văn chết ->
Đất nước bị chia cắt hỗn loạn
=> “ Loạn 12 sứ quân”
Trang 3Hoạt động 3: Tìm hiểu quá trình thống nhất đất
nước của Đinh Bộ Lĩnh (13 phút)
? Cho biết tình hình đất nước ta lúc này?
HS: Hết sức hỗn loạn
=> GV giảng: Lúc này, tại đất Hoa Lư (Ninh Bình)
xuất hiện anh hùng Đinh Bộ Lĩnh
? Vậy, Đinh Bộ Lĩnh là ai?
HS: đọc và rút ra từ đoạn in nghiêng /27
? Ông đã làm gì để chuẩn bị dẹp yên 12 sứ quân?
HS: Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí, dựng căn cứ…
GV trình bày quá trình thống nhất đất nước của ông
trên lược đồ
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên được 12 sứ quân?
HS: Nhân dân ủng hộ và có tài đánh đâu thắng đó
=> GV chuẩn xác
*HS trao đổi bàn (2’): Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên 12
sứ quân có ý nghĩa gì?
=>HS trả lời và bổ sung, GV nhận xét
? Nêu công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối
với nước ta buổi đầu độc lập?
HS: khá, giỏi trả lời
GV: Nhận xét, chốt lại và giáo dục HS ghi nhớ công
lao của họ
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
a Hoàn cảnh:
- Đất nước chia cắt, loạn lạc
- Nhà Tống có âm mưu xâm lược
b Quá trình thống nhất:
- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư (Ninh Bình)
- Liên kết với các sứ quân
=> Năm 967, đất nước thống nhất
5 Củng cố: *HS trả lời các câu hỏi: (4 phút)
Câu 1: Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô ở:
A Cổ Vương – Đông Anh – Hà Nội B Hoa Lư – Ninh Bình
C Cổ Loa – Đông Anh – Hà Nội D Đền Hùng – Phú Thọ
Câu 2: Loạn 12 sứ quân gây ra nguy cơ lớn nhất nào cho đất nước?
A Kinh tế suy sụp B Ngoại xâm đe dọa
C Nhân dân đói khổ D Đất nước bất ổn
Câu 3: Nguyên nhân nào làm cho Đinh Bộ Lĩnh dẹp được loạn 12 sứ quân?
A Được nhân dân hưởng ứng và giúp đỡ
B Tranh thủ được sự đồng tình của nhà Tống
C Đinh Bộ Lĩnh là một sứ quân có tài
D Liên kết và chiêu dụ với một số sứ quân
*GV kết luận: Ngô Quyền là người đặt nền móng cho độc lập tự chủ và Đinh Bộ Lĩnh có công
thống nhất đất nước Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh làm gì? (bài sau)
6 Hướng dẫn học tập ở nhà: (1 phút)
- Học bài theo các nội dung
- Tìm hiểu về tình hình chính trị và quân sự thời Đinh - Tiền Lê
- Chuẩn bị giờ sau học bài 9 (mục I)
IV RÚT KINH NGHIỆM: