...Đỗ Thị Năm.pdf

...Đỗ Thị Năm.pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, k...

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA KHÍ TƯỢNG - THỦY VĂN

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐIỀU TIẾT HỒ CHỨA SÔNG DINH III PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI, GIẢM THIỂU LŨ

LỤT KHU VỰC SÔNG DINH - BÌNH THUẬN

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Huỳnh Phú

Hà Nội, năm 2015

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Khoa Khí Tượng Thủy Văn và Khoa Tài Nguyên Nước – Trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội đã truyền thụ kiến thức cho em trong suốt quá trình học tập vừa qua, đặc biệt là thầy PGS.TS.Huỳnh Phú, người đã hướng dẫn trực tiếp cho em hoàn thành đồ án này

Xin gửi lời cảm ơn tới những người thân cùng toàn thể các bạn trong lớp

đã cùng chia sẻ, giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện để em hoàn thành nhiệm

vụ học tập và đồ án

Trong khuôn khổ của niên luận, do hạn chế về thời gian cũng như khả năng của bản thân, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi còn những hạn chế và thiếu sót Vì vậy, em rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo quý báu của thầy cô và các bạn

Em xin chân thành cám ơn!

Sinh viên thực hiện

Đỗ Thị Năm

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I ĐIỀU KIỆN VỊ TRÍ ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA KHU VỰC 4 1.1.Điều kiện tự nhiên 4

1.1.1.Vị trí địa lý 4

1.1.2 Đặc điểm địa hình 6

1.1.3 Điều kiện địa chất, thủy văn 7

1.1.4 Đặc điểm khí hậu 9

1.2 Đặc điểm dân số, kinh tế xã hội 13

1.2.1 Dân số 13

1.2.2.Kinh tế 15

CHƯƠNG II HỒ CHỨA VÀ ĐIỀU TIẾT DÒNG CHẢY BẰNG HỒ CHỨA 18

2.1 Khái niệm về điều tiết và phân loại dòng chảy 18

2.1.1 Khái niệm về điều tiết dòng chảy 18

2.1.2 Phân loại điều tiết dòng chảy 19

2.2.1 Mực nước chết Hc và dung tích chết Vc 23

2.2.2 Mực nước bình thường Hbt và dung tích hiệu dụngVh 24

2.2.3 Mực nước siêu cao Hsc và dung tích siêu cao Vsc 25

2.2.4 Mực nước trước lũ HTL với dung tích kết hợp VKH 28

2.3.1.Tài liệu khí tượng thủy văn 29

2.3.2 Tài liệu dân sinh kinh tế 31

2.3.3 Tài liệu về địa hình hồ chứa 32

2.3.4 Các thông số thiết kế hồ chứa sông Dinh III 34

CHƯƠNG III TÍNH TOÁN ĐIỀU TIẾT CẤP NƯỚC VÀ ĐIỀU TIẾT LŨ 36

3.1 Tính toán điều tiết cấp nước 36

3.1.1 Khái niệm chung 36

3.1.2 Xác định hình thức điều tiết hồ 40

3.1.3 Tính toán điều tiết năm bằng phương pháp lập bảng 41

3.1.4 Nhận xét về phương pháp 52

3.2.2 Phân tích tính toán điều tiết lũ bằng đồ giải Pô-Ta-Pốp 54

3.2.3.Nhận xét về phương pháp 64

CHƯƠNG IV ẢNH HƯỞNG CỦA ĐIỀU TIẾT HỒ CHỨA ĐẾN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ XÃ HỘI, GIẢM THIỂU LŨ LỤT 66

4.1 Giảm thiểu lũ lụt 66

4.1.1 Dòng chảy lũ khi chưa có hồ chứa 66

4.1.2 Dòng chảy lũ khi đã có hồ chứa 68

4.2 Tình trạng kinh tế 4.2.1 Khi chưa có hồ chứa 70

4.2.2 Khi đã có hồ chứa 71

4.3 Nhận xét 75

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Tổng hợp các thành phần vật chất của lưu vực sông Dinh 7

Bảng 1.2 Lượng mưa trên lưu vực sông và số ngày bình quân (Nbq) 9

Bảng 1.3 Tốc độ gió theo hướng 10

Bảng 1.4 Tốc độ gió max thiết kế không kể hướng 10

Bảng 1.5.Bảng phân phối ∆Zo cho các tháng trong năm 11

Bảng 1.6 Tăng trưởng GDP tỉnh Bình Thuận (Giai đoạn 2006 - 2011) 16

Bảng 1.7 Tổng trị giá xuất khẩu tỉnh Bình Thuận (Giai đoạn 2006 - 2011) 17

Bảng 2.6 Các thông số của hồ chứa 35

Bảng.2.1 Phân phối dòng chảy năm thiết kế (p=75%) 29

Bảng 2.2 Quá trình lũ thiết kế tại tuyến đập sông Dinh với P=1% 29

Bảng 2.3 Quá trình lũ thiết kế tại tuyến đập sông Dinh với P=0.2% 30

Bảng 2.4 Bảng quan hệ Z~F~W 32

Bảng 3.1 Lượng nước đến của từng tháng 40

Bảng 3.2 Nhu cầu dùng nước tính tại đầu mối Error! Bookmark not defined Bảng 3.3 Tính dung tích hiệu dụng của hồ chứa chưa kể đến tổn thất hồ chứa 46

Bảng 3.4.Bảng tính tổn thất hồ chứa 47

Bảng 3.5.Bảng tính dung tích hiệu dụng của hồ chứa có kể đến tổn thất hồ chứa (lần 2) 49

Bảng 3.6: Bảng tính lại tổn thất hồ chứa 50

Bảng 3.7.Bảng tính lại dung tích hiệu dụng của hồ chứacó kể đến tổn thất hồ chứa.( lần 3) 51

Bảng 3.8 Bảng tính f1,f2 59

Bảng 3.9 Bảng kết quả tính toán điều tiết lũ P=1% 61

Bảng 3.10 Bảng kết quả tính toán điều tiết lũ P=0,2% 62

Bảng 3.11 Kết quả tính toán điều tiết lũ 64

Bảng 4.1 Mực nước trung bình tại hồ ( giai đoạn 1995 – 2000) 66

Bảng 4.2 Mực nước trung bình tại hồ ( giai đoạn 2002 – 2010) 68

Bảng 4.3 Giá trị lãi ròng khi chưa có công trình 70

Bảng 4.4 Giá trị lãi ròng sau khi đã có công trình 71

Bảng 4.5 cơ cấu kinh tế qua các năm 72

Bảng 4.6 : Diện tích cây trồng(ha) 73

Bảng 4.7 : Diễn biến chăn nuôi theo các năm 73

Bảng 4.8: Sản lượng thủy sản 74

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Vị trí địa lý lưu vực sông 5

Hình 2.2 Các thành phần dung tích của hồ chứa 22

Hình 2.3.quan hệ Q~t ứng với tần suất thiết kế P=1% 30

Hình 2.4.Quan hệ Q~t ứng với tần suất kiểm tra P=0,2% 31

Hình 2.5.Quan hệ F~Z 33

Hình 2.6.Quan hệ W~Z 34

Hình.3.1.Biểu đồ nhu cầu dùng nước Error! Bookmark not defined Hình 3.2 Quan hệ lưu lượng và thời gian 56

Hình 3.3 Quan hệ Q ~ t, và q ~ t lũ thiết kế P=1% 62

Hình 3.4 Quan hệ Q ~ t, và q ~ t lũ thiết kế P=0,2% 63

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

liên hợp quốc

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Như chúng ta đều biết, nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự hình thành, phát triển của xã hội loài người Bên cạnh vai trò quan trọng đó nước cũng là một trong những tác nhân gây ra các hiểm hoạ như lũ lụt, hạn hán và

sa mạc hoá, tác động trực tiếp đến đời sống của con người Thậm chí ở một số nơi trên thế giới, việc giành quyền sở hữu nguồn nước là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những cuộc xung đột đẫm máu giữa một số quốc gia

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệ thống sông, hồ, kênh rạch phong phú và lượng mưa trung bình hàng năm tương đối lớn, từ 1.200 đến 3.000 mm Là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên nước phong phú, thuộc loại cao trên thế giới và có trữ lượng nước dồi dào ở khu vực Châu

Á Chính sự ưu đãi to lớn về tài nguyên thiên nhiên như vậy đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của kinh tế - xã hội Tuy nhiên, sự phân bố rất không đều giữa các mùa trong năm và giữa các vùng, các lưu vực sông trong

cả nước, gây ra lũ lụt vào mùa mưa và hạn hán, thiếu nước về mùa khô Cùng với quá trình công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, những vấn đề mới nảy sinh như ô nhiễm môi trường, ô nhiễm dòng chảy sông hồ, sự cạn kiệt nguồn nước… đã và đang gây ra những hậu quả nặng nề, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và an sinh xã hội

Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đang phải từng ngày, từng giờ hứng chịu những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu như hiện tượng trái đất nóng lên, hiện tượng El Nino, La Nina…mà Việt Nam là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất Nhiều vùng đất đai màu mỡ của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị biến mất trên bản đồ trong vòng vài chục năm tới

Để tăng cường điều hòa dòng chảy, nhiều công trình thủy lợi, đặc biệt là công trình hồ chứa đã được xây dựng nhằm phục vụ đời sống và sản xuất

cũng như phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai Các công trình này đã góp phần quan trọng trong việc đạt được những thành tựu về phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong thời gian qua Với mong muốn vận dụng các kiến thức đã

học về nghành Thủy văn, em đã chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng quy trình điều tiết hồ chứa sông Dinh III phục vụ phát triển kinh tế xã hội, giảm thiểu lũ lụt khu vực sông Dinh Bình Thuận ” để làm đồ án tốt nghiệp

2 Mục tiêu

Mục tiêu chủ yếu của đồ án là nghiên cứu và tính toán một số đặc trưng Khí tượng - Thủy văn thiết kế cho lưu vực để phục vụ tính toán điều tiết hồ chứa phục vụ cấp nước tưới cho nông nghiệp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Các thành phần dung tích hồ chứa Các tài liệu trong tính toán hồ chứa như: tài liệu khí tượng thủy văn, tài liệu dân sinh kinh

tế, tài liệu địa hình

- Phạm vi: Khu vực sông Dinh tỉnh Bình Thuận

4 Phương pháp nghiên cứu

Đồ án đã sử dụng những phương pháp sau:

- Tính toán điều tiết cấp nước bằng phương pháp lập bảng

- Tính toán điều tiết lũ bằng phương pháp Pô – ta – pôp

5 Cấu trúc của đồ án

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đồ án được trình bày trong 4 chương, bao gồm:

Chương I: Điều kiện địa lý tự nhiên khu vực nghiên cứu : Chương này

trình bày khái quát một số đặc điểm địa lý, địa hình của lưu vực và khái quát

về tình hình dân sinh kinh tế của tỉnh Bình thuận và huyện Hàm Tân

Chương II: Hồ chứa và điều tiết hồ chứa: Chương này giới thiệu hồ

chứa và điều tiết hồ chứa Các thành phần dung tích hồ chứa Các tài liệu

trong tính toán hồ chứa như: tài liệu khí tượng thủy văn, tài liệu dân sinh kinh

tế, tài liệu địa hình

Chương III: Tính toán điều tiết cấp nước và điều tiết lũ: Chương này

tính toán điều tiết để xác định dung tích hiệu dụng và dung tích khô của hồ chứa sông Dinh III từ đó phục vụ điều tiết cấp nước cho khu vực Sông Dinh Bình Thuận Ngoài ra tính toán điều tiết lũ nhằm phòng lũ cho hạ du

Chương IV: Ảnh hưởng của điều tiết hồ chứa đến phục vụ phát triển kinh tế xã hội, giảm thiểu lũ lụt : Chương này chỉ ra việc điều tiết hồ chứa

có ảnh hưởng lớn đến đời sống kinh tế và giảm lũ lụt vùng hạ dụ

Với những nội dung đó, đồ án giúp Sinh Viên biết cách vận dụng các các kiến thức đã học vào việc tính toán thủy văn phục vụ nghiên cứu xây dựng điều tiết quy trình hồ chứa Ngoài ra đồ án còn giúp sinh viên biết phân tích lựa chọn những phương pháp tính toán phù hợp, phân tích được tính quy luật của các yếu tố thủy văn từ kết quả tính toán