TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀNỘI KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN ---o0o--- ĐỖ THỊ THẢO ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NAM TÍNH TOÁN DỰ BÁO DÕNG CHẢY MÙA LŨ ĐẾN HỒ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀNỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
-o0o -
ĐỖ THỊ THẢO
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NAM TÍNH TOÁN DỰ BÁO DÕNG CHẢY MÙA LŨ ĐẾN
HỒ SÔNG DINH III
HÀ NỘI - 2016
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀNỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
-o0o -
ĐỖ THỊ THẢO
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NAM TÍNH TOÁN DỰ BÁO DÕNG CHẢY MÙA LŨ ĐẾN
HỒ SÔNG DINH III Chuyên ngành : Thủy Văn
Mã ngành : D440224
Người hướng dẫn : SGS.TS Huỳnh Phú
ThS Nguyễn Tiến Quang
HÀ NỘI - 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong khoa Khí Tượng Thủy Văn và Khoa Tài Nguyên Nước – Trường đại học Tài Nguyên và Môi Trường
Hà Nội đã dạy bảo, truyền thụ kiến thức cho em trong suốt quá trình học tập vừa qua Đặc biệt em xin cảm ơn đến thầy PGS.TS.Huỳnh Phú và thầy ThS.Nguyễn Tiến Quang đã hướng dẫn, chỉ dạy rất tận tình và tạo điều kiện cho em hoàn thành
đề tài này
Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới những người thân cùng toàn thể các bạn trong lớp, gia đình em đã cùng chia sẻ, giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện để em hoàn thành nhiệm vụ học tập và đồ án tốt nghiệp
Trong khuôn khổ của đề tài: Nghiên cứu dụng mô hình NAM tính toán dự báo dòng chảy mùa lũ đến hồ sông Dinh III, với sự giúp đỡ của các thầy cô và các bạn, cùng khả năng tự nghiên cứu của bản thân em đã hoàn thành đề tài, nhưng do thời gian và lượng kiến thức thực tế còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp quý báu của thầy cô và các bạn
Em xin chân thành cám ơn!
Sinh viên thực hiện
Đỗ Thị Thảo
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
MỤC LỤC 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6
DANH MỤC BẢNG BIỂU 7
DANH MỤC SƠ ĐỒ 8
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU DỰ BÁO 4
1.1.Vai trò của dự báo 4
1.2.Một số nghiên cứu dự báo lũ trên thế giới 4
1.3 Một số nghiên cứu dự báo lũ ở việt nam 6
1.4 Lựa chọn mô hình, phương pháp để dự báo dòng chảy mùa lũ đến hồ sông dinh iii 7
CHƯƠNG 2 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ MƯA LŨ LƯU VỰC SÔNG DINH VÀ HỒ SÔNG DINH III 9
2.1.Khái quát về khu vực nghiên cứu 9
2.1.1.Đặc điểm tự nhiên 9
2.1.3 Đặc điểm dân sinh kinh tế và nhu cầu sứ dụng nước 15
2.2 Đăc điểm khí tương, thủy văn 20
2.2.1.Đặc điểm khí tượng 20
2.2.2 Điều kiện thủy văn 25
2.2.3 Các thông tin về mạng lưới trạm khí tượng thủy văn trên lưu vực sông Dinh 26
2.2.4 Các hiện tượng thời tiết cực đoan 27
2.3 Giới thiệu về hồ sông dinh iii 28
2.4 Đặc điêm mưa gây lũ lớn trên lưu vực sông dinh iii 30
2.5 Những hình thế thời tiết gây mưa sinh lũ trên lưu vực sông dinh iii 30
2.6 Đặc điểm dòng chảy lũ sông chảy đến hồ sông dinh iii 31
Trang 52.6.1 Chế độ và đặc điểm lũ 31
2.6.2 Những trận lũ lớn, đặc biệt 33
CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NAM TÍNH TOÁN DỰ BÁO DÒNG CHẢY LŨ ĐẾN HỒ SÔNG DINH III 35
3.1 Giới thiệu mô hình dự báo mưa-dòng chảy và mô hình nam 35
3.1.1 Giới thiệu mô hình mưa -dòng chảy 35
3.1.2 Mô hình nam 40
3.2.Xác định bộ thông số cho mô hình nam 49
3.2.1 Xác định gianh giới lưu vực và tính 49
3.2.2 Xây dựng bản đồ phân vùng ảnh hưởng và xác định trọng số mưa của trạm mưa trong lưu vực 51
3.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá 52
3.2.4 Xác định bộ thông số mô hình NAM trên tập số liệu phụ thuộc 54
3.2.5.Kết quả kiểm định bộ thông số của mô hình trên tập số liệu độc lập 61
3.3 Dự báo dòng chảy mùa lũ đến hồ sông dinh iii 63
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
Trang 6DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TTDBKTTVTƢ Trung tâm dự báo khí tƣợng thủy văn trung ƣơng
Trang 7DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Tổng hợp cỏc thành phần vật chất của lưu vực sụng Dinh 12
Bảng 2.2: Diện tích các loại đất 13
Bảng 2.3: Chiều dài, lưu vực sụng suối 15
Bảng 2.4: Tăng trưởng GDP của tỉnh Bỡnh Thuận (Giai đoạn 2006-2011) 19
Bảng 2.5:Tổng giỏ trị xuất khẩu tỉnh Bỡnh Thuận (Giai đoạn 2006-2011) 20
Bảng 2.6: Lượng mưa trờn lưu vực sụng(Xbq:mm) và số ngày bỡnh quõn ( Nbq) 22
Bảng 2.7: Tốc độ giú trung bỡnh hàng thỏng, năm tại một số điểmXuõn Lộc 23
Bảng 2.8: Tốc độ giú lớn nhất thiết kế hụng kể hướng 23
Bảng 2.9: Nhiệt độ trung bỡnh cỏc thỏng tại một số điểm 24
Bảng 2.10: Bảng phõn phối ∆Z0 cho cỏc thỏng trong năm 24
Bảng 2.11: Phõn phối dũng chảy năm thiết kế ( P = 75%) 26
Bảng 2.12: Đặc trưng dũng chảy lũ tại tuyến đập sụng Dinh III 26
Bảng 2.13 Danh sỏch trạm khớ tượng trờn lưu vực 27
Bảng2.14: Cỏc thụng số thiết kế hồ chứa sụng Dinh III 30
Bảng 3.1: Tờn lưu vực bộ phận sử dụng mụ hỡnh NAM 51
Bảng 3.2:Danh sỏch cỏc trạm dựng để tớnh toỏn 52
Bảng 3.3: Chỉ tiờu đỏnh giỏ phương ỏn dự bỏo 54
Bảng 3.4: Bộ thụng số của mụ hỡnh tỡm được cho từng mựa lũ cỏc năm 2005-2007 58
Bảng 3.5: Kết quả mụ phỏng tại hồ sụng Dinh III 58
Bảng 3.6: Bộ thụng số tối ưu mụ hỡnh NAM cho lưu vực 59
Bảng 3.7: Kết quả mụ phỏng kiểm định mụ hỡnh năm 2008-2009 61
Bảng 3.8: Kết quả dự bỏo dũng chảy mựa lũ tại hồ sụng Dinh III NĂM 2010 64
Trang 8DANH MỤC SƠ ĐỒ
Hình 2.1: Bản đồ sông Dinh 9
Hình 2.2: Hồ chứa sông Dinh III 29
– dòng chảy 39
Hình 3.2: Sơ đồ cấu trúc mô hình NAM 41
Hình 3.3: Kết quả xác định ranh giới lưu vực nghiên cứu 50
Hình 3.4: Kết quả đường quá trình thực đo và tính toán dòng chảy mùa lũ năm 2005 tại đập sông Dinh III 59
Hình 3.5: Kết quả đường quá trình thực đo và tính toán dòng chảy mùa lũ năm 2006 tại đập sông Dinh III 60
Hình 3.6: Kết quả đường quá trình thực đo và tính toán dòng chảy mùa lũ năm 2007 tại đập sông Dinh III 60
Hình 3.7: Kết quả đường quá trình thực đo và tính toán dòng chảy mùa lũ năm 2008 tại đập sông Dinh III 62
Hình 3.8: Kết quả đường quá trình thực đo và tính toán dòng chảy mùa lũ năm 2009 tại đập sông Dinh III 62
Hình 3.9: Kết quả đường quá trình tính toán và dự báo dòng chảy mùa lũ năm 2010 tại đập sông Dinh III 63