TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA MÔI TRƯỜNG DƯƠNG THỊ HỒNG NHUNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG MỘT SỐ KIM LOẠI NẶNG TRONG ĐẤT TẠI MỎ THIẾC PHÚ LÂM - XÃ PHÚ LÂ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
DƯƠNG THỊ HỒNG NHUNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG MỘT SỐ KIM LOẠI NẶNG
TRONG ĐẤT TẠI MỎ THIẾC PHÚ LÂM - XÃ PHÚ LÂM
HUYỆN YÊN SƠN - TỈNH TUYÊN QUANG
HÀ NỘI, 2015
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
DƯƠNG THỊ HỒNG NHUNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG MỘT SỐ KIM LOẠI NẶNG
TRONG ĐẤT TẠI MỎ THIẾC PHÚ LÂM - XÃ PHÚ LÂM HUYỆN YÊN SƠN - TỈNH TUYÊN QUANG
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: TS HOÀNG NGỌC KHẮC
HÀ NỘI, 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng những số liệu, kết quả nghiên cứu trong khóa luận tốt nghiệp này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Đoàn chúng tôi do TS.Hoàng Ngọc Khắc hướng dẫn và đưa đi lấy mẫu tại đúng khu vực
mỏ và được Viện khoa học khí tượng và biến đổi khí hậu phân tích các chỉ tiêu kim loại nặng trong đất tại mỏ thiếc Phú Lâm – Xã Phú Lâm – Huyện Yên Sơn – Tỉnh Tuyên Quang
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận tốt nghiệp này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong bài khóa luận này đều được chỉ
rõ nguồn gốc
Dương Thị Hồng Nhung
Sinh viên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, tôi luôn luôn nhận được
sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của thầy cô trường Đại Học Tài Nguyên Môi Trường Hà Nội Ngoài ra tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô trong bộ môn Công Nghệ Môi Trường Môi Trường – Khoa Môi trường - Đại Học Tài Nguyên Môi Trường Hà Nội
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ tình cảm kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy giáo – T.S
Hoàng Ngọc Khắc– trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội người
hướng dẫn khóa luận tận tình, chu đáo cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Dù đã cố gắng rất nhiều, song không tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được các ý kiến chỉ dẫn quý báu của các thầy, cô giáo và các bạn để khóa luận tốt nghiệp được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 29 tháng 05 năm 2015
Sinh viên
Dương Thị Hồng Nhung
Trang 5MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG, DANH MỤC HÌNH
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Nội dung nghiên cứu 2
CHƯƠNG I : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 3
1.1 Tổng quan khu vực nghiên cứu 3
1.1.1 Điều kiện tự nhiên 3
1.1.2 Kinh tế xã hội 5
1.2 Tổng quan kim loại nặng 8
1.2.1 Tính chất và nguồn phát sinh kim loại nặng 8
1.2.2 Các dạng tồn tại của kim loại nặng trong Đất 9
1.2.3 Nguồn gốc kim loại nặng trong môi trường Đất 10
1.3 Các phương pháp phân tích kim loại nặng 13
1.3.1 Phương pháp trắc quang 13
1.3.2 Phương pháp quang phổ phát xạ nguyên tử 14
1.3.3 Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử 15
1.3.4 Phương pháp quang phổ plasma ghép nối khối phổ (ICP – OES) 16
CHƯƠNG II : ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18
2.1 Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu 18
2.1.1 Địa điểm nghiên cứu 18
2.1.2 Thời gian nghiên cứu 18
2.1.3 Đối tượng nghiên cứu 18
Trang 62.2 Phương pháp nghiên cứu 19
2.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu: 19
2.2.2 Phương pháp thực nghiệm 19
2.2.3 Phương pháp phân tích 20
2.3 Phương pháp xử lý số liệu 26
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 27
3.1 Đánh giá hàm lượng một số kim loại nặng trong đất xung quanh khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm – Tuyên Quang 27
3.2 Đề xuất một số biện pháp 33
3.2.1 Biện pháp quản lý 33
3.2.2 Tăng cường công cụ kinh tế 33
3.2.2 Tuyên truyền giáo dục 34
3.3.3 Thực hiện Luật Môi trường 34
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 35
1 KẾT LUẬN 35
2 KIẾN NGHỊ 36
TÀI LIỆU THAM KHẢO 37
Trang 7DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Đặc điểm của mẫu đất phân tích 19
Bảng 3.1: Hệ số khô kiệt của đất ở từng vị trí 27
Bảng 3.2: Kết quả phân tích hàm lượng một số kim loại nặng trong mẫu đất tại mỏ Thiếc Phú Lâm – Huyện Yên Sơn – Tỉnh Tuyên Quang 27
Bảng 3.3: Hàm lượng As trong đất tại khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm 28
Bảng 3.4: Hàm lượng Cd (mg/kg) trong đất tại khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm 29
Bảng 3.5: Bảng kết quả hàm lượng Zn trong đất tại khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm 30
Bảng 3.6: Bảng kết quả hàm lượng Pb trong đất tại khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm 31
DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Ô nhiễm kim loại nặng do tác động của con người đối với đất và nước[17] 8
Hình 2.1: Bản đồ vị trí lấy mẫu phân tích 18
Hình 2.2: Đồ thị và phương trình đường chuẩn của Asen 23
Hình 2.3: Đồ thị và phương trình đường chuẩn của Zn 24
Hình 2.4: Đồ thị và phương trình đường chuẩn của Cd 25
Hình 2.5: Đồ thị và phương trình đường chuẩn của Pb 26
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất là nơi con người và hầu hết các sinh vật sinh sống và phát triển, là nơi các công trình dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người được xây dựng Không chỉ có thế, đất còn là một nguồn tài nguyên quý giá là tư liệu sản xuất đặc biệt được con người sử dụng vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp của mình để cung cấp lương thực thực phẩm Nhưng hiện nay, cùng với ô nhiễm nước, ô nhiễm không khí thì ô nhiễm đất đai đang trở nên đáng báo động
Ô nhiễm đất làm ảnh hưởng xấu đến các tính chất của đất, làm giảm năng suất cây trồng và làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người Sự tích lũy kim loại nặng trong đất cũng chính là một mối nguy hiểm lớn Vấn đề ô nhiễm kim loại nặng trong môi trường đất đã và đang diễn ra tại nhiều nơi trên thế giới trong
đó có Việt Nam Chính vì vậy, việc đánh giá phát hiện và xử lí ô nhiễm kim loại nặng trong đất có một ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của mỗi vùng, mỗi quốc gia
Kim loại nặng là một trong những yếu tố gây ô nhiễm nghiêm trọng trong môi trường bởi độc tính, tính bền vững và khả năng tích lũy sinh học của chúng Hàm lượng kim loại nặng vượt quá tiêu chuẩn cho phép sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống của sinh vật trên trái đất cũng như con người Do vậy việc xác định hàm lượng của kim loại nặng trong đất để có thể đưa ra những đánh giá hợp lý, cảnh báo và biện pháp giảm thiểu là cần thiết
Hoạt động khai thác quặng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình qua hiện đại hóa đất nước ngày một phát triển Xong việc khai thác thiếu quy hoạch tổng thể không quan tâm đến cảnh quan môi trường đã và đang làm biến động tài nguyên nước mặt, nước ngầm và xung quanh khu vực mỏ thiếc Tại Việt Nam, Tuyên Quang là một tỉnh có tài nguyên khoáng sản phong phú về chủng loại Việc khai thác đã và đang để lại những hệ lụy về môi trường, một phần do quy mô khai thác nhỏ khiến cho việc đầu tư công nghiệp lớn dẫn đến hiệu suất khai thác thấp mà môi
Trang 9trường bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là môi trường đất xung quanh khu vực mỏ hoạt động
Vì vậy, việc chống ô nhiễm môi trường là bài toán vô cùng phức tạp và khó khăn đòi hỏi tất cả mọi người cung tham gia thì mới hi vọng giảm thiểu ô nhiễm nhằm hướng tới sự phát triển bền vững kinh tế xã hội của tỉnh Tuyên Quang nói riêng và Việt Nam nói chung Xuất phát từ thực tế nói trên chúng tôi lựa chọn đề
tài: “Đánh giá hàm lượng một số kim loại nặng trong đất tại mỏ Thiếc Phú Lâm-
xã Phú Lâm - huyện Yên Sơn - tỉnh Tuyên Quang”
Đánh giá được hàm lượng kim loại nặng trong đất xung quanh khu vực mỏ Thiếc Phú Lâm- xã Phú Lâm - huyện Yên Sơn - tỉnh Tuyên Quang
Lấy mẫu, phân tích và xác định hàm lượng As, Cd, Pd, Zn trong mẫu đất Đánh giá về hàm lượng kim loại nặng trong môi trường đất xung quanh mỏ thiếc Phú Lâm - xã Phú Lâm - huyện Yên Sơn - tỉnh Tuyên Quang
Tìm hiểu các nguyên nhân ảnh hưởng đến môi trường đất xung quanh mỏ thiếc Phú Lâm - xã Phú Lâm - huyện Yên Sơn - tỉnh Tuyên Quang
Đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường đất xung quanh khu vực nghiên cứu