TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA MÔI TRƯỜNG NGÔ THỊ THU HIỀN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG CHÌ TRONG BỤI LẮNG MẶT ĐƯỜNG TẠI QUỐC LỘ 32 ĐOẠN TỪ NGÃ TƯ XUÂN TH
Trang 1KHOA MÔI TRƯỜNG
NGÔ THỊ THU HIỀN
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG CHÌ TRONG BỤI LẮNG
MẶT ĐƯỜNG TẠI QUỐC LỘ 32 ĐOẠN TỪ NGÃ TƯ
HÀ NỘI - 2015
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
NGÔ THỊ THU HIỀN
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG CHÌ TRONG BỤI LẮNG
MẶT ĐƯỜNG TẠI QUỐC LỘ 32 ĐOẠN TỪ NGÃ TƯ XUÂN THỦY - HỒ TÙNG MẬU ĐẾN NGÃ TƯ NHỔN
Chuyên ngành: Công nghệ kỹ thuật môi trường
Mã ngành: 52510406
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS TS THÀNH THỊ THU THỦY
HÀ NỘI - 2015
Trang 3Ngô Thị Thu Hiền Lớp ĐH1KM
LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Môi trường, các Phòng, Ban của Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi để em nghiên cứu và hoàn thành đồ án tốt nghiệp
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS Thành Thị Thu Thủy - Viện Hóa học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đồ án tốt nghiệp
Em xin cảm ơn các thầy, cô là cán bộ quản lý Phòng Thí nghiệm Khoa Môi trường - Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu thực nghiệm
Hà Nội, tháng 06 năm 2015 Sinh viên
Ngô Thị Thu Hiền
Trang 4ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KHOA MÔI TRƯỜNG
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC HÌNH
DANH MỤC BẢNG
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu của đề tài 2
3 Nội dung của đề tài 2
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 4
1.1 Đối tượng nghiên cứu 4
1.1.1 Khái quát về chì và bụi 4
1.1.2 Các nguồn gây ô nhiễm chì trong môi trường 6
1.1.3 Độc tính của chì và bụi chì 8
1.2 Địa điểm nghiên cứu 9
1.3 Phương pháp nghiên cứu 10
1.3.1 Các phương pháp xác định chì 10
1.3.2 Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử kỹ thuật nguyên tử hóa bằng ngọn lửa 12
1.4 Một số nghiên cứu về xác định hàm lượng chì trong bụi 13
CHƯƠNG 2 THỰC NGHIỆM 14
2.1 Hóa chất, dụng cụ và thiết bị 14
2.1.1 Hóa chất 14
2.1.2 Thiết bị và dụng cụ 14
2.2 Thu thập mẫu và bảo quản mẫu 14
2.3 Phân tích mẫu 17
2.3.1 Điều kiện phân tích chì bằng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử kỹ thuật ngọn lửa 17
2.3.2 Xử lý mẫu 17
2.3.3 Phân tích mẫu 18
2.3.4 Công thức tính kết quả 20
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 22
Trang 5Ngô Thị Thu Hiền Lớp ĐH1KM
3.1 Hệ số khô kiệt 22
3.2 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường của mẫu bụi đợt 1 22
3.3 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường của mẫu bụi đợt 2 24
3.4 Đánh giá hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường 26
3.4.1 Đánh giá kết quả phân tích mẫu bụi đợt 1 26
3.4.2 Đánh giá kết quả phân tích mẫu bụi đợt 2 29
3.4.3 Đánh giá chung 31
3.5 Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động của chì trong bụi lắng mặt đường đến sức khỏe 32
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 34
TÀI LIỆU THAM KHẢO 36 PHỤ LỤC
Trang 6ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KHOA MÔI TRƯỜNG
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GF-AAS : Quang phổ hấp thụ nguyên tử kỹ thuật không ngọn lửa
F-AAS : Quang phổ hấp thụ nguyên tử kỹ thuật ngọn lửa
Trang 7Ngô Thị Thu Hiền Lớp ĐH1KM
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Vị trí các điểm lấy mẫu 15 Hình 3.1 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị khối lượng bụi đợt 1 27 Hình 3.2 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị diện tích đợt 1 27 Hình 3.3 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trung bình từng vị trí đợt 1 28 Hình 3.4 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị khối lượng bụi đợt 2 29 Hình 3.5 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị diện tích đợt 2 29 Hình 3.6 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trung bình từng vị trí đợt 2 30
Trang 8ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP KHOA MÔI TRƯỜNG
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Tọa độ các vị trí lấy mẫu 16
Bảng 2.2 Điều kiện thời tiết thời gian lấy mẫu 16
Bảng 2.3 Kết quả đo phổ hấp thụ nguyên tử của dãy chuẩn 19
Bảng 3.1 Hệ số khô kiệt 22
Bảng 3.2 Mối tương quan giữa diện tích mặt đường và khối lượng bụi thu được đợt 1 23
Bảng 3.3 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị khối lượng và trên một đơn vị diện tích đợt 1 24
Bảng 3.4 Mối tương quan giữa diện tích mặt đường và hàm lượng bụi thu được đợt 2 25
Bảng 3.5 Hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường trên một đơn vị khối lượng và trên một đơn vị diện tích đợt 2 26
Trang 9Ngô Thị Thu Hiền Lớp ĐH1KM
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chì là kim loại nặng có thể tìm thấy ở tất cả các môi trường, không có vai trò về sinh lý với cơ thể và hoàn toàn có hại với sức khỏe (gây chậm phát triển trí tuệ, hại hệ thống thần kinh, ở trẻ em; đối với người lớn tiếp xúc lâu dài gây huyết áp cao, rối loạn thần kinh, ) Chì vào cơ thể con người chủ yếu qua đường hô hấp: do hít phải bụi, không khí, khói, hơi có chì
Do tác động của chì tới sức khỏe, những năm gần đây các nước phát triển đã giảm việc sử dụng chì trong sơn, gốm sứ, hàn vá tàu thuyền, hàn vá các loại ống Nhiều nước (trong đó có nước ta) đã ngừng sử dụng chì làm phụ gia trong xăng dầu
Tuy nhiên, theo báo cáo về chất lượng không khí sáng 18/9/2013 của Tổng cục Môi trường, mức độ ô nhiễm bụi gia tăng đột biến tại các tỉnh phía Bắc Song song với đó, các báo cáo giám sát chất lượng môi trường không khí những năm gần đây cho thấy nồng độ chì trong môi trường có xu hướng gia tăng ở một số đô thị lớn Ông Hoàng Dương Tùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, cho biết: “Ô nhiễm bụi tăng đáng kể ở cả phía Bắc, các tỉnh miền Trung, miền Nam Đáng lưu ý tại Hà Nội, TP.HCM đang gia tăng
về bụi chì Nồng độ bụi chì vượt ngưỡng cho phép 2 - 4 lần, thường tập trung cao ở các trục đường giao thông đông phương tiện”
Nước ta đã ngừng sử dụng chì làm phụ gia trong xăng dầu, tuy nhiên hàm lượng chì trong không khí, đặc biệt tại các trục đường đông phương tiện giao thông ở thời điểm hiện tại vẫn tăng cao vượt mức cho phép Điều này chứng tỏ các phương tiện giao thông cũng đã thải ra môi trường không khí một lượng khá lớn chì, có thể liên quan đến chất lượng xăng dầu được sử dụng làm nhiên liệu cho hầu hết các phương tiện giao thông
Trang 10ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 2 KHOA MÔI TRƯỜNG
Quốc lộ 32 đoạn từ ngã tư Xuân Thủy - Hồ Tùng Mậu đến ngã tư Nhổn
là một trong những tuyến đường có mật độ phương tiện giao thông cao, và hiện tuyến đường này đang có những đoạn tiến hành thi công dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội nên môi trường không khí thường xuyên bị ô nhiễm bụi Lượng chì từ phương tiện giao thông lưu thông, máy móc hoạt động trên tuyến đường được phát thải ra môi trường không khí sẽ theo bám vào các hạt bụi rồi lắng xuống, được tích tụ trong môi trường đất, một phần đi vào môi trường nước, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân không chỉ qua đường hô hấp
Để tìm hiểu nguồn phát sinh và đánh giá mức độ ô nhiễm chì trong bụi lắng mặt đường thời điểm hiện tại trên quốc lộ 32 từ đoạn Xuân Thủy - Hồ
Tùng Mậu đến ngã tư Nhổn, em lựa chọn đề tài "Đánh giá hàm lượng chì
trong bụi lắng mặt đường tại quốc lộ 32 đoạn từ ngã tư Xuân Thủy - Hồ
2 Mục tiêu của đề tài
Xác định và đánh giá hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường tại quốc
lộ 32 đoạn từ ngã tư Xuân Thủy - Hồ Tùng Mậu đến ngã tư Nhổn
Từ kết quả hàm lượng chì nghiên cứu được, đưa ra những nhận xét, cảnh báo về tác hại của chì trong bụi lắng mặt đường, từ đó đề ra những giải pháp, biện pháp đối với người dân để hạn chế ảnh hưởng của chì đến sức khỏe
3 Nội dung của đề tài
Với mục tiêu trên, nội dung nghiên cứu của đề tài bao gồm:
- Xác định hệ số khô kiệt của mẫu từng đợt
- Xác định và đánh giá hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường của mẫu bụi đợt 1
- Xác định và đánh giá hàm lượng chì trong bụi lắng mặt đường của mẫu bụi đợt 2
Trang 11Ngô Thị Thu Hiền Lớp ĐH1KM
- Đánh giá chung kết quả thu được cả 2 đợt lấy mẫu
- Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động của chì trong bụi lắng mặt đường đến sức khỏe
Chúng tôi hy vọng đề tài góp phần cung cấp thông tin đến người dân để mọi người biết, hiểu rõ về tác hại cũng như các biện pháp giảm thiểu tác động của chì trong bụi lắng mặt đường đến sức khỏe