...Phạm Xuân Trang.pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh...
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI H
ĐÁNH GIÁ HIỆU QU
NGHIỆP THEO HƯ
MƯ
Chuyên ngành: Qu
Mã ngành: 52 85 01 03
NGƯỜI HƯỚ
I HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
PHẠM XUÂN TRANG
QUẢ VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG Đ
P THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HÓA TẠI HUY
ƯỜNG KHƯƠNG, TỈNH LÀO CAI
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
52 85 01 03
ỚNG DẪN : TS Nguyễn Thị Hồng Hạnh
NG HÀ NỘI
NG ĐẤT NÔNG
I HUYỆN
Trang 2LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân em luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý đất đai Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, cùng các phòng, ban của Nhà trường và địa phương nơi em thực tập đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để
em hoàn thành đồ án tốt nghiệp này
Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội nói chung và cô giáo TS Nguyễn Thị Hồng Hạnh - người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt thời gian
em thực hiện đề tài
Em xin chân thành cảm ơn Phòng tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và PTNN huyện MườngKhương đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong thời gian nghiên cứu làm đề tài tại huyện Mường Khương
Em xin trân trọng cảm ơn!
Hà nội, ngày tháng năm 2015
Sinh viên
Phạm Xuân Trang
Trang 3MỤC LỤC Trang phụ bìa Error! Bookmark not defined
Lời cảm ơn ii
Mục lục ii
Danh mục chữ viết tắt iv
Danh mục bảng biểu Error! Bookmark not defined Danh mục biểu đồ Error! Bookmark not defined MỞ ĐẦU 1
1.Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Yêu cầu 2
CHƯƠNG I TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về đất nông nghiệp và sử dụng đất nông nghiệp 3
1.1.1 Đất nông nghiệp và sử dụng đất nông nghiệp 3
1.1.2 Một số vấn đề lý luận về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 8
1.2 Cơ sở thực tiễn về sử dụng đất và nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá 10
1.2.1 Trên thế giới 10
1.2.2 Ở Việt Nam 12
CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 16 2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 16
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 16
2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 16
2.2 Nội dung nghiên cứu 16
2.2.1 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá 16
2.2.2 Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp 17
2.2.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 17
2.2.4 Thị trường và phương thức tiêu thụ nông sản hàng hoá 17
Trang 42.2.5 Định hướng và các giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả sử
dụng đất theo hướng sản xuất hàng hoá đến năm 2020 17
2.3 Phương pháp nghiên cứu 17
2.3.1 Thu thập số liệu 17
2.3.2 Phương pháp phân vùng và chọn điểm 18
2.3.3 Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu 18
2.3.4 Một số phương pháp khác 20
CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 21
3.1 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai 21
3.1.1 Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên 21
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 23
3.2 Tình hình sử dụng đất nông nghiệp 29
3.2.1 Tình hình chung 29
3.2.2 Tình hình sản xuất các loại cây trồng 32
3.2.3 Thị trường và phương thức tiêu thụ nông sản hàng hóa 35
3.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 38
3.3.1 Các loại hình và kiểu sử dụng đất 38
3.3.2 Hiệu quả kinh tế 40
3.3.3 Hiệu quả xã hội 56
3.3.4 Hiệu quả môi trường 60
3.4 Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mường Khương theo hướng sản xuất hàng hóa đến năm 2020 63
3.4.1 Quan điểm phát triển nông nghiệp huyện 63
3.4.2 Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mường Khương theo hướng sản xuất hàng hóa đến năm 2020 65
3.4.3 Một số giải pháp thực hiện định hướng 70
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74
Kết luận 75
Kiến nghị 76
TÀI LIỆU THAM KHẢO 77
Trang 5PHỤ LỤC 79
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
AFTA : Khu mậu dịch tự do ASEAN
APEC : Diễn dàn hợp tác kinh tế Châu á - Thái bình dương
Bq : Bình quân
CK : Cùng kỳ
CPTG : Chi phí trung gian
FAO : Tổ chức lương thực và nông nghiệp thế giới
GTGT : Giá trị gia tăng
GTSX : Giá trị sản xuất
KH : Kế hoạch
LĐ : Lao động
LUT : Kiểu sử dụng đất
NSTĐ : Năng suất lao động
PTNT : Phát triển nông thôn
Trang 6WTO : Tổ chức thương mại thế giới
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1 Hiện trạng phát triển kinh tế huyện Mường Khương 24
Bảng 3.2 Thực trạng lao động huyện Mường Khương 2010-2014 25
Bảng 3.3 Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2010-2014 30
Bảng 3.4 Tỷ lệ hàng hóa và phương thức tiêu thụ 36
Bảng 3.5 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp với các kiểu sử dụng đất năm 2014 38
Bảng 3.6 Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính tiểu vùng 1 41
Bảng 3.7 Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính tiểu vùng 2 43
Bảng 3.8 Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính vùng 3 45
Bảng 3.9 Hiệu quả các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1 47
Bảng 3.10 Hiệu quả các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2 49
Bảng 3.11 Hiệu quả các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3 51
Bảng 3.12 Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất 52
Bảng 3.13 Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1 57
Bảng 3.14.Mức thu hút lao động và giá trị/ngày công lao động tiểu vùng 2 58 Bảng 3.15.Mức thu hút lao động và giá trị/ngày công lao động tiểu vùng 3 59 Bảng 3.16 Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mường Khương năm 2014-2020 67
Bảng 3.17 Dự kiến diện tích, sản lượng các cây trồng chính huyện Mường Khương đến năm 2020 69
Trang 7DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1 Cơ cấu sử dụng đất huyện Mường Khương năm 2014 29 Biểu đồ 3.2 Cơ cấu các kiểu sử dụng đất nông nghiệp năm 2014 40 Biểu đồ 3.3 VA/ha của các loại hình sử dụng đất 54
Trang 8MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế của sản xuất nông nghiệp nên việc sử dụng đất hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả là rất quan trọng Từ Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, chuyển từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, Việt Nam đã thu được những thành quả to lớn trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển Việt Nam từ một nước phải nhập khẩu lương thực sang xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới sau Thái Lan Nền nông nghiệp nước ta từng bước chuyển từ sản xuất tự túc, tự cấp sang sản xuất hàng hóa với sự tham gia nhiều hơn của máy móc và các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong quá trình sản xuất Nông nghiệp có sự tăng trưởng nhanh, sức sản xuất ở nông thôn được giải phóng, tiềm năng đất nông nghiệp dần được khai thác
Trong những năm qua, Việt Nam đẩy mạnh sự nghiệp Công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước và đã thu được những thành quả to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự gia tăng dân số đã gây áp lực mạnh mẽ đến sử dụng đất Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang các loại đất phi nông nghiệp đã làm cho diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp Điều đó đòi hỏi việc sử dụng đất nông nghiệp phải có hiệu quả hơn Để sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả thì một trong những hướng đi đã và đang được quan tâm đề cập nhiều là phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa Thực tế ở một số địa phương, nông nghiệp đã phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá và mang lại hiệu quả kinh tế cao nên đời sống người dân được cải thiện hơn trước Tuy nhiên, do nhận thức
và hiểu biết của nhiều người còn hạn chế nên việc khai thác đất nông nghiệp
Trang 9chưa thật hợp lý, chưa phát huy hết tiềm năng, sức sản xuất của đất Từ đó, ảnh hưởng đến năng suất lao động và mức sống của người nông dân Vì vậy, sử dụng đất nông nghiệp một cách đúng đắn và có hiệu quả là yêu cầu có tính cấp thiết hiện nay
Mường Khương là một huyện biên giới phía bắc của Việt Nam nằm trong tỉnh Lào Cai, cách thành phố Lào Cai 55 km về phía Đông Bắc, với tổng diện tích tự nhiên là 556,15 km2 và diện tích đất nông nghiệp chiếm khoảng 59% tổng diện tích tự nhiên Nông nghiệp vẫn là ngành đóng góp chính vào giá trị sản xuất của huyện Trong những năm gần đây việc sản xuất hàng hóa trên đất nông nghiệp của huyện đã hình thành Tuy nhiên quy mô còn nhỏ lẻ, và chưa được quy hoạch cụ thể Việc nghiên cứu và nhân rộng các cây trồng, vật nuôi, các kiểu sử dụng đất có giá trị cần được chú trọng Xuất
phát từ tình hình thực tế đó, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiệu quả
và định hướng sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tại huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai”
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất theo hướng sản xuất hàng hoá và đề xuất một số giải pháp hợp lý giúp người nông dân lựa chọn được kiểu sử dụng đất phù hợp, có hiệu quả cao hơn trong điều kiện cụ thể trên địa bàn nghiên cứu
3 Yêu cầu
- Nghiên cứu điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội liên quan đến sử dụng đất
- Xác định và đánh giá hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất chính
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất