...Lê Thị Hương_.pdf

...Lê Thị Hương_.pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế...

TRƯỜNG ĐẠI H

KHOA TR

ỨNG DỤNG GIS TRONG THÀNH L

I HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N

KHOA TRẮC ĐỊA - BẢN ĐỒ

SINH VIÊN: LÊ THỊ HƯƠNG

NG GIS TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒĐƠN VỊ ĐẤT Đ HUYỆN LƯƠNG TÀI - BẮC NINH

Hà nội - 2015

NG HÀ NỘI

T ĐAI

TRƯỜNG ĐẠI H

KHOA TR

ỨNG DỤNG GIS TRONG THÀNH L

Chuyên ngành: Kỹ thu

Mã ngành:

NGƯỜ

I HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N

KHOA TRẮC ĐỊA - BẢN ĐỒ

SINH VIÊN: LÊ THỊ HƯƠNG

NG GIS TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒĐƠN VỊ ĐẤT Đ HUYỆN LƯƠNG TÀI - BẮC NINH

thuật Trắc địa

ỜI HƯỚNG DẪN: Th.S Phạm Thị Thanh Th

Hànội-2015

NG HÀ NỘI

T ĐAI

Thanh Thủy

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đồ án tốt nghiệp này của riêng tôi Nội dung tham khảo được trích dẫn đầy đủ, kết quả trong đồ án là trung thực

Sinh viên

Lê Thị Hương

i

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

DANH MỤC HÌNH iii

DANH MỤC BẢNG iv

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu của đề tài 2

3 Cơ sở tài liệu 3

4 Lời cảm ơn 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 4

1.1.Hệ thống thông tin địa lý 4

1.1.1.Khái niệm về GIS 4

1.1.2.Dữ liệu trong GIS 5

1.1.3.Chức năng quản lý và phân tích dữ liệu trong GIS 6

1.2.Cơ sở bản đồ 8

1.2.1.Khái niệm bản đồ 8

1.2.2.Nội dung bản đồ 8

1.2.3.Các phương pháp thể hiện nội dung bản đồ 9

1.2.4.Phân loại bản đồ theo nội dung thể hiện 11

1.3.Đất đai và bản đồ đơn vị đất đai 12

1.3.1.Khái niệm đất đai (Land) 12

1.3.2.Các phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai 14

CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI 16

2.1.Thu thập tư liệu, tài liệu 16

2.2.Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu 19

2.2.1.Lựa chọn các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai 19

ii

2.2.2.Phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai 21

2.3.Xây dựng các bản đồ đơn tính 21

2.4.Chồng ghép, xây dựng, thống kê bản đồ ĐVĐĐ 23

CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG GIS TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI HUYỆN LƯƠNG TÀI - TỈNH BẮC NINH 25

3.1.Đặc điểm khu vực nghiên cứu 25

3.1.1.Đặc điểm tự nhiên 25

3.1.2.Đặc điểm kinh tế xã hội 27

3.1.3.Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 28

3.2.Hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh… 29 3.2.1.Diện tích phân theo các đơn vị hành chính 29

3.2.2.Hiện trang sử dụng đất theo các mục đích sử dụng 30

3.2.3.Các loại cây trồng chính và cơ cấu cây trồng trên địa bàn huyện Lương Tài……… 32

3.3.Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh 32

3.3.1.Kết quả lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh 32

3.3.2.Kết quả xây dựng các bản đồ đơn tính 40

3.3.3.Kết quả xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh… 42

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45

1.Kết luận 45

2.Kiến nghị 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

PHỤ LỤC 1

iii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1: Diện tích tự nhiên phân theo đơn vị hành chính năm 2010 30

Bảng 3.2: Diện tích, cơ cấu các loại đất chính năm 2013 huyện 30

Bảng 3.3: Nhóm đất chính 33

Bảng 3.4: Các loại đất dùng trong xây dựng bản đồ ĐVĐĐ huyện Lương Tài 33

Bảng 3.5: Phân cấp địa hình tương đối huyện Lương Tài 38

Bảng 3.6: Phân cấp thành phần cơ giới 39

Bảng 3.7: Phân cấp mức độ tiêu thoát nước 40

Bảng 3.8: Phân cấp độ phì nhiêu đất 40

Bảng 3.9: Thống kê số lượng và mô tả bản đồ đơn vị đất đai 43

iv

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Dữ liệu vector được biểu thị dưới dạng Arc 6

Hình 1.2: Sự biểu thị kết quả bản đồ dưới dạng Raster 6

Hình 2.1: Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai 16

Hình 2.2: Tạo Topology 17

Hình 2.3: Thể hiện bảng topology mới 18

Hình 2.4: Thể hiện lỗi chồng đè 18

Hình 2.5: Thể hiện lỗi các đối tượng không trùng khít 19

Hình 2.6: Các bước xây dựng bản đồ đơn tính bằng kỹ thuật GIS 23

Hình 3.1: Cơ sở dữ liệu không gian huyện Lương Tài 41

Hình 3.2: Gán thông tin thuộc tính cho đối tượng địa lý 41

Hình 3.3: Tạo các bản đồ đơn tính nhờ sử dụng chức Symbology 42

v

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

5 ESRI Environmental System

Reseach Institute

Viện nghiên cứu hệ thống môi trường

Food and Agriculture Organization of the United Nations

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc

7 GIS Geographic Information

8 GPS Global Position System Hệ thống định vị toàn cầu

9 LMU Land Mapping Units Đơn vị bản đồ đất đai

United Nations Educational Scientific and Cultural

Organization

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc

11 WRB World Reference Base

for soil resources

Cơ sở tham chiếu về Tài nguyên đất Thế giới

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với mọi ngành sản xuất đặc biệt là sản xuất nông nghiệp.Trong những năm gần đây,sự gia tăng mạnh

mẽ về dân số là sức ép khiến con người phải khai thác quá mức tài nguyên đất đai,trong khi đó tiềm năng của đất là có giới hạn.Để sử dụng,bảo vệ và quản

lý nguồn tài nguyên đất đai một cách có hiệu quả thì đánh giá đất đai có vai trò rất quan trọng

Đánh giá đất đai làm cơ sở cho việc phát huy tối đa tiềm năng của đất đai,đồng thời cải tạo những hạn chế và sử dụng có hiệu quả để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này.Theo quy trình đánh giá đất của FAO,thì việc xây dựng bản đồ đơn vị đất đai là một trong những nội dung có ý nghĩa rất quan trọng,làm cơ sở để so sánh với các yêu cầu sử dụng đất của từng loại hình sử dụng đất

Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đã ứng dụng công nghệ thông tin như là một công cụ lưu trữ,quản lý,phân tích và hỗ trợ giải pháp có hiệu quả cao.Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System -GIS)

là một công nghệ máy tính tổng hợp đã được ứng dụng rộng khắp trên toàn thế giới trong nhiều lĩnh vực khác nhau.Hiện nay,GIS đã được nhiều cơ quan,tổ chức đã ứng dụng trong việc nghiên cứu nông nghiệp và đặc biệt là trong đánh giá đất đai Nhờ những khả năng phân tích và xử lý thông tin nhanh chóng và chính xác,GIS được ứng dụng phổ biến trong nghiên cứu quản lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường như phân loại và theo dõi biến động rừng;quản lý sử dụng đất; phân tích và dự báo khí hậu, thủy văn;nghiên cứu xói mòn và thoái hóa đất trồng trọt; quản lý chất lượng nước; theo dõi và

dự báo dịch hại cây trồng; xây dựng các bản đồ số về tài nguyên nông nghiệp như nước, đất, v.v…

2

Huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh có tổng diện tích tự nhiên 10.566,57ha; trong đó diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 5.424,5ha.Huyện

có nhiều tiềm năng trong sản xuất nông nghiệp với điều kiện tự nhiên thuận lợi

Trong những năm qua, cùng với xu hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi chung của tỉnh, huyện Lương Tài cũng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng ở Lương Tài chưa

có cơ sở khoa họcrõ ràng, các chuyển đổi còn mang tính kinh nghiệm, việc bố trí cây trồng còn nhiều bất cập và manh mún, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý sử dụng quỹ đất còn hạn chế, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn chưa hợp lý

Trong xu thế hội nhập hiện nay, xây dựng một nền nông nghiệp hàng hóa, có hiệu quả và bảo vệ môi trường sinh thái đang là một xu hướng tất yếu trên con đường phát triển và hội nhập Việc ứng dụng kỹ thuật GIS để dây dựng bản đồ đơn vị đất đai sẽ mang lại cho huyện Lương Tài cơ sở khoa học,

cơ hội phát triển và tiếp cận với các tiến bộ mới vào trong sản xuất Nông - Lâm nghiệp, đồng thời giúp các nhà quản lý nắm bắt được những tiềm năng

và hạn chế của đất đai Chính vì vậy đề tài: “Ứng dụng GIS trong thành lập bản đồ đơn vị đất đai huyện Lương Tài -Bắc Ninh” đã được chọn để thực

hiện

2 Mục tiêu của đề tài

Lựa chọn,xác định các chỉ tiêu phân cấp để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh

Ứng dụng kỹ thuật GIS để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai,mô tả chi tiết các đơn vị đất đai phục vụ đánh giá tiềm năng đất đai và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Lương Tài - tỉnh Bắc Ninh

3

3 Cơ sở tài liệu

Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 tỷ lệ 1/10.000 huyện Lương Tài

- tỉnh Bắc Ninh

Các số liệu phân tích lý hóa tính của đất (tính chất của đất) như: thổ

nhưỡng, độ phì, thành phần cơ giới, v.v…

4 Lời cảm ơn

Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn cô giáoThs Phạm Thị Thanh Thủy đã trực tiếp hướng dẫn em làm đồ án tốt nghiệp, em đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình, những đóng góp quý báu mà Cô đã truyền đạt cho em, để em có thể hoàn thành tốt đồ án này

Em cũng xin cảm ơn các Thầy, cô giáo trong khoa Trắc Địa - Bản Đồ đã giúp đỡ em trong quá trình học tập tại trường và đặc biệt em xin cảm ơn sự góp ý chân thành các thầy, cô giáo trong bộ môn Ảnh - Bản Đồ đã tạo điều kiện cho em thực hiện đề tài này

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Lê Thị Hương