TRƯỜNG ĐẠI HKHOA ĐỒ ỨNG DỤNG CÔNG NGH CÔNG TÁC THÀNH L DỤNG ĐẤT XÃ MINH TÂN, HUY THÀNH PH I HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N KHOA TRẮC ĐỊA – BẢN ĐỒ NGUYỄN TIẾN ĐẠT Ồ ÁN TỐT NGHIỆP N
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI H
KHOA
ĐỒ
ỨNG DỤNG CÔNG NGH
CÔNG TÁC THÀNH L
DỤNG ĐẤT XÃ MINH TÂN, HUY
THÀNH PH
I HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ N
KHOA TRẮC ĐỊA – BẢN ĐỒ
NGUYỄN TIẾN ĐẠT
Ồ ÁN TỐT NGHIỆP
NG CÔNG NGHỆ GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠ
T XÃ MINH TÂN, HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
HÀ NỘI, 2016
NG HÀ NỘI
N THÁM TRONG
ẠNG SỬ
Y NGUYÊN,
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA TRẮC ĐỊA - BẢN ĐỒ
NGUYỄN TIẾN ĐẠT
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG
CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT XÃ MINH TÂN, HUYỆN THỦY NGUYÊN,
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Ngành: Trắc địa - Bản đồ
Mã ngành: D520530
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: ThS ĐỖ THỊ HOÀI
HÀ NỘI, 2016
Trang 3MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích và yêu cầu 2
3 Phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3
6 Cấu trúc đồ án 4
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT 5
1.1 Công tác xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất 5
1.1.1 Khái niệm chung về bản đồ hiện trạng sử dụng đất 5
1.1.2 Cơ sở toán học và độ chính xác của bản đồ nền dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 5
1.2 Nội dung và các nguyên tắc biểu thị các yếu tố của bản đồ hiện trạng sử dụng đất 8
1.2.1 Nội dung thể hiện trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất 8
1.2.2 Các nguyên tắc biểu thị 10
1.3 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 11
1.3.1 Quy định chung về bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 11
1.3.2 Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 13
1.3.3 Các tệp chuẩn quy định 14
1.3.4 Chuẩn màu và chuẩn lực nét các yếu tố nội dung 14
1.3.5 Các phương pháp số hóa bản đồ hiện trạng sử dụng đất 14
1.3.6 Quy định về sai số và độ chính xác của dữ liệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 14
1.3.7 Quy định số hóa và biên tập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số 16 1.3.8 Nguyên tắc kiểm tra, nghiệm thu bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số… 19
1.4 Các phương pháp và quy trình công nghệ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 20
Trang 41.4.1 Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương
pháp sử dụng bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính cơ sở 20
1.4.2 Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương pháp sử dụng ảnh (hàng không hoặc ảnh vệ tinh) 22
1.4.3 Phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo phương pháp hiện chỉnh bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu kỳ trước 24
Chương 2 KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT 27
2.1 Khái quát công nghệ GIS và khả năng ứng dụng tại Việt Nam 27
2.1.1 Khái niệm công nghệ GIS 27
2.1.2 Các thành phần của GIS 28
2.1.3 Chức năng của GIS 30
2.1.4 Mô hình dữ liệu của GIS 31
2.1.5 Cấu trúc dữ liệu 33
2.1.6 Khả năng ứng dụng tại Việt Nam 35
2.2 Khái quát về viễn thám và khả năng ứng dụng 38
2.2.1 Định nghĩa viễn thám 38
2.2.2 Nguyên lý hoạt động của viễn thám 38
2.2.3 Những ưu thế của phương pháp Viễn thám 40
2.2.4 Khả năng ứng dụng 41
2.3 Ứng dụng ảnh viễn thám và phần mềm ArcGis trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 42
2.3.1 Khái niệm về bình đồ ảnh vệ tinh và một số loại vệ tinh 42
2.3.2 Tổng quan ArcGIS 48
2.3.3 Ứng dụng ảnh viễn thám và phần mềm Arcgis thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 50
CHƯƠNG 3 THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT XÃ MINH TÂN, HUYỆN THỦY NGUYÊN, TP HẢI PHÒNG 53
3.1 Đặc điểm khu vực thực nghiệm 53
3.1.1 Đặc điểm tự nhiên 53
3.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 54
3.2 Hiện trạng tư liệu 55
Trang 53.3 Các yêu cầu cụ thể khi thành lập bản đồ hiện trạng xã Minh Tân - Thủy
Nguyên - Hải Phòng 57
3.3.1 Quy trình thực nghiệm thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Minh Tân - huyện Thủy Nguyên - Thành phố Hải Phòng 57
3.3.2 Thực nghiệm thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất khu vực 59
3.4 Kết quả bản đồ hiện trạng sử dụng đất khu vực thực nghiệm 69
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO 72
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1 Kinh tuyến trục của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương 6
Bảng 1.2 Tỷ lệ bản đồ nền dùng để thành lập bản đồ HTSDĐ 7
Bảng 1.3 Các khoanh đất phải thể hiện trên bản đồ HTSDĐ 10
Bảng 2.1 Các thông số của ảnh vệ tinh SPOT 5 43
Bảng 2.2 Các thế hệ vệ tinh Landsat 44
Bảng 2.3 Đặc trưng chính của bộ cảm và độ phân giải không gian 45
Bảng 2.4 Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh IKONOS 47
Bảng 3.1 Hiện trạng sử dụng đất xã Minh Tân năm 2010 56
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT GIS Hệ thống thông tin địa lý HTSDĐ Hiện trạng sử dụng đất ESRI Viện nghiên cứu hệ thống môi trường Mỹ NDVI Chỉ số thực vật CSDL Cơ sở dữ liệu VLXD Vật liệu xây dựng DH Địa hình CSTH Cơ sở toán học QĐ Quyết định BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường
Trang 7DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1 Sơ đồ quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp sử
dụng bản đồ địa chính cơ sở 21
Hình 1.2 Sơ đồ quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp sử dụng ảnh (hàng không hoặc ảnh vệ tinh) 23
Hình 1.3 Sơ đồ quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ theo phương pháp hiện chỉnh bản đồ HTSDĐ chu kỳ trước 25
Hình 2.1 Các thành phần của GIS 28
Hình 2.2 Phân lớp thông tin trong mô hình chồng xếp 32
Hình 2.3 Cấu trúc dữ liệu Raster và Vector 33
Hình 2.4 Mô hình Vector 34
Hình 2.5 Mô hình Raster 35
Hình 2.6 Nguyên lý hoạt động của viễn thám 40
Hình 2.7 Vệ tinh SPOT 5 43
Hình 2.8 Vệ tinh Landsat 45
Hình 2.9.Vệ tinh IKONOS 47
Hình 2.10 Hệ thống ArcGIS 48
Hình 2.11 Quy trình công nghệ chuẩn hóa dữ liệu trên Microstation và ArcGIS 50
Hình 3.1 Vị trí địa lý xã Minh Tân 53
Hình 3.2 Quy trình thành lập bản đồ HTSDĐ từ ảnh viễn thám 58
Hình 3.3 Cửa sổ tạo mới một Poject và Seed file 60
Hình 3.4 Cửa sổ tạo bảng phân lớp đối tượng 61
Hình 3.5 Cửa sổ tạo ký hiệu kiểu đường 61
Hình 3.6 Cửa sổ tạo bảng màu 62
Hình 3.7 Load Phần mềm Lusmapm 62
Hình 3.8 Các thông số chạy khung 63
Hình 3.9 File cơ sở toán học (Minh Tan_cs) 63
Hình 3.10 Bình đồ ảnh SPOT 2.5 xã Minh Tân 64
Hình 3.11 File ranh giới (Minh Tan_rg) 64
Hình 3.12 File thủy hệ (Minh Tan_th) 65
Hình 3.13 File giao thông (Minh Tan_gt) 65
Hình 3.14 File ranh giới sử dụng đất (Minh Tan-rgsdd) 66
Hình 3.15 Tổng hợp các đối tượng đã được đo vẽ 66
Hình 3.16 Hình ảnh các đối tượng kinh tế - xã hội khu vực xã Minh Tân 67
Hình 3.17 Hình ảnh chạy sửa lỗi bằng phần mềm Mrfclean 68
Hình 3.18 Hình ảnh đổ vùng bằng phần mềm Etmagis 68
Hình 3.19 Bản đồ nền vùng sau khi đổ vùng bằng phần mềm Etmagis 69
Hình 3.20 Bản đồ HTSDĐ xã Minh Tân năm 2015 69
Trang 8LỜI CẢM ƠN
- - Trong quá trình thực hiện, em đã nhận được nhiều sự sự giúp đỡ quí báu
có hiệu quả từ các thầy, cô trong khoa Trắc địa - Bản đồ, Trường Đại học Tài nguyên và môi trường Hà Nội và các bạn bè đồng nghiệp
Đặc biệt cho em gửi lời biết ơn chân thành tới ThS Đỗ Thị Hoài - người đã trực tiếp tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt thời gian thực hiện đồ án tốt nghiệp
Mặc dù em đã có nhiều cố gắng nhưng trong quá trình làm đồ án không thể tránh được những sai sót Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các quý thầy cô cùng các bạn đồng nghiệp để đồ án và kiến thức của em sẽ được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, tháng 6 năm 2016
Sinh viên
Nguyễn Tiến Đạt