Danh tướng thế giới

Trong ngày thứ hai của cuộc chiến tranh , đơn vị của I-van được lệnh hành quân gấp tới vị trí tập kết.. Nhận xét về tình huống này, đại tướng Pa-ven Ba-tốp lúc đó là tư lệnh tập đoàn quâ

ĐẠI TƯỚNG I-VAN TRÉC-NHI-A-KHỐP-XKI

THẾ NAM

Khi cuộc chiến tranh chống bọn phiến loạn trong nước và bọn đế quốc can thiệp kết thúc vào năm 1922 thì anh thanh niên I-van Tréc-nhi-a-khốp-xki mới 16 tuổi Sinh ra và lớn lên trong một gia đình công nhân vùng Ốc-xa-ni-ô thuộc Úc-crai-na, ước mơ đơn giản của I-van Tréc-nhi-a-khốp-xki là sẽ nối nghiệp bố làm thợ máy, lao động trong khung cảnh hoà bình của đất nước đang đổi mới Vì vậy, sau khi tốt nghiệp trung học, anh đã xin vào làm công nhân, học nghề sửa chữa xe máy, và sau đó trở thành lái xe ô tô vận tải của xí nghiệp ximăng Prô-lê-ta-ri

Nhưng một bước ngoặt đã đến với I-van đúng vào lúc anh vừa tròn 18 tuổi Đoàn thanh niên cộng sản mang tên Lê-nin tại xí nghiệp xi măng, là nơi đã kết nạp I-van vào Đoàn, đến năm 1924 lại giới thiệu anh vào quân đội Tại đây, I-van đã tỏ ra là một người lính có kỉ luật và có “năng khiếu về sửa chữa máy móc” cho nên sau một thời gian làmlính bộ binh, I-van đã được giới thiệu đi học tại viện kĩ thuật quân sự, khoa cơ giới I-van đã tốt nghiệp loại giỏi rồi được điều động về một binh đoàn xe tăng Anh trở thành một “sĩ quan xe tăng” với đầy đủ ý nghĩa của danh hiệu này Điều đó có nghĩa là anh vừa biết lái xe tăng, sửa chữa xe tăng, điều khiển các loại pháo và súng máy trên xe tăng, lại vừ biết chỉ huy một phân đội xe tăng trong hành tiến và cả trong diễn tạp chiến đấu

Cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại (1941 – 1945) bùng nổ giữa lúc đại tá I-van Tréc-nhi-a-khốp-xki đang chỉ huy một sư đoàn xe tăng tại nước cộng hoà xô-viết Lít-va Trong ngày thứ hai của cuộc chiến tranh , đơn vị của I-van được lệnh hành quân gấp tới vị trí tập kết Đoàn xe do đại tá Tréc-nhi-a-khốp-xki mới đi được nửa đoạn đường thì gặp địch Trong tình huống bất ngờ và phức tạp này, đại tá I-van đã lập tức cho chiếc xe của mình vọt lên đầu hàng quân Anh bình tĩnh ngắm bắn, tiêu diệt chiếc xe đi đầu của địch Đây là quả đạn đầu tiên trong trận chiến đấu đầu tiên của Tréc-nhi-a-khốp-xki Chiếc xe tăng đi đầu của phát-xít Đức bị chính tay đại tá sư đoàn trưởng Tréc-nhi-a-khốâp-xki phá huỷ và có tác dụng cổ vũ toàn sư đoàn Kết quả là sư đoàn của Tréc-nhi-a-khốp-xki đã tiêu diệt được 14 xe tăng địch Thắng lợi cơ bản nhất là sư đoàn đã phá vỡ được mưu đồ bao vây tiêu diệt của phát-xít Đức và tiếp tục hành quân đến vị trí tập kết đúng thời gian qui định

Đầu năm 1943, đại tá I-van đã trở thành thiếu tướng tư lệnh tập đoàn quân 60 binh chủng hợp thành lại bắt gặp một tình huống phức tạp mới Lực lượng do đồng chí chỉ huy đang hành quân gáp về phía Cuốc-xcơ thì bị địch đánh vòng phía sau Trong tình huống này, nên tổ chức giải vây cho bộ phận phía sau hay cứ tiếp tục diệt địch ở phía trước? Tréc-nhi-a-khốp-xki chọn phương án thứ hai Đồng chí shit thị cho bộ phận phía sau tự tổ chức phòng ngự, rồi đích thân chỉ huy lực lượng phía trước cấp tốc hành quân, đánh thẳng vào sở chỉ huy tiền phương của địch đặt tại

Ca-xtô-nô-y-ê Thành phố được giải phóng Sở chỉ huy của địch bị tiêu diệt Lực lượng địch dự định bao vây tiêu diệt “cái đuôi” của tập đoàn quân 60 da Tréc-nhi-a-khốp-xki bị lâm vào cảnh như “rắn mất đầu” Giữa lúc chúng đang hoang mang lúng túng, tréc-nhi-a-khốp-xki mới tổ chức “đánh vòng trở lại” tiêu diệt bọn chúng giải vây cho bộ phận phía sau bị chia cắt

Cuối mùa hè năm đó, bộ phận lớn của địch ở vòng cung Cuốc-xcơ chuyển vào thế phòng ngự Cánh quân của Tréc-nhi-akhốp-xki đang nằm trong mũi tấn công thứ yếu được lệnh của cấp trên chuyển sang làm nhiệm vụ chủ yếu Nhận xét về tình huống này, đại tướng Pa-ven Ba-tốp lúc đó là

tư lệnh tập đoàn quân 65 đã viết về vai trò của tập đoàn quân 60 do Tréc-nhi-a-khốp-xki chỉ huy như sau: “Chiến thắng của tập đoàn quân 60 là một cánh quân ở bên cạnh tập đoàn quân 65 của chúng tôi quả thật là một điều bất ngờ Bởi vì, đúng lúc tập đoàn quân 60 nhận được nhiệm vụ tấn công thì cũng là lúc địch điều động tới khu vực chiến sự một lực lượng đáng kể Nhưng tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki đã linh hoạt, táo bạo, kịp thời tổ chức ra nhiều lực lượng cơ động trên cơ sở các sư đoàn bộ binh, và tập trung mọi xe

cơ giới cho các sư đoàn này làm nhiệm vụ Chính trên cơ sở này, Tréc-nhi-a-khốp-xki đã giành được chiến thắng”

Cuộc tiến công thần tốc của các sư đoàn bộ binh cơ giới thuộc tập đoàn quân 60 của tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki đã chia cắt lực lượng địch và tạo ra một mũi nhọn đế đánh thẳng vào Ki-ép, thủ phủ Úc-crai-na

Đặc biệt tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki rất quan tâm đến đời sống của các chiến sĩ và nhớ mặt nhớ tên rất nhiều binh sĩ mà đồng chí đã hỏi chuyện Từ khi còn ở cấp tư lệnh quân đoàn, có lần đồng chí đã nói chuyện thân mật với một đội viên là Grít-xun và được biết gia đình anh lính trẻ này đang ở trong vùng tạm chiến, từ lâu chưa nhận được tin tức gì Tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki đã khuyên anh lính trẻ nên viết một bức thư ngỏ phát trên đài phát thanh quân đội, và đề rõ hòm thư để gia đình dễ bắt liên lạc nếu nhận được thư phát trên đài phát thanh

Một thời gian sau, tướng Tréc-nhi-a-khốp-xkiđược cử giữu chức tư lệnh tập đoàn quân 60 Sau khi giải phóng Ki-ép, tư lệnh Tréc-nhi-a-khốp-xki xét duyệt bản danh sách khen thưởng, chợt phát hiện ra anh lính Grít-xun trong những chiến sĩ bị thương được đề nghị tặng huân chương Tư lệnh đã đích thân tới viện quân y, trao cho Grít-xun huân chương Cờ đỏ và hỏi chuyện Grít-xun về kết quả nhắn tin trên đài Anh lính Grít-xun rất cảm động khi thấy tư lệnh tập đoàn quân vẫn còn nhớ câu chuyện cũ Anh vui mừng báo cáo, sau khi đài quân đội phát bức thư ngỏ, anh đã nhận được tin gia đình và tới lúc này đã nhận được tới gần 10 lá thư của họu hàng thân thích

Ngày 13 tháng 7 năm 1944, phương diện quân 3 Bi-ê-lô-ru-xi-a do đại tướng nhi-a-khốp-xki tiến vào giải phóng thủ đô Lít-va.Đối với Tréc-nhi-a-khốp-xki thì đây là một kỉ niệm rất sâu sắc Bởi vì cách đay hơn ba năm cũng chính từ chiến trường Lit-va này, Tréc-nhi-a-khốp-xki lúc đó mới là đại tá, lần đầu tiên trong đời đã biết “thế nào là chiến tranh” và đã buộc phải thực hiện cuộc “rút lui chiến lược” trước kẻ địch đông và mạnh hơn bội phần Nay Tréc-nhi-a-khốp-xki lại trở về Lít-va với quân hàm đại tướng và nắm trong tay cả một phương diện quân thiện chiến Cũng từ

Lít-va này, cánh quân của đại tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki đã giải phóng nốt những phần đất cuối cùng của tổ quốc Xô-viết rồi ràm rộ tiến vào Đông Phổ

Ngày 18 tháng 2 năm 1945, tức chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa là tới ngày hoàn toàn chiến thắng phát xít Đức, đại tướng Tréc-nhi-a-khốp-xki đã hi sinh tại trận giữa lúc đang chi huy cuộc hành quân thần tốc tiến về Béc-lin Mặc dù quê hương đồng chí ở Úc-crai-na, nhưng trước khi qua đời đồng chí đã đề nghị được chôn tại nghĩa trang liệt sĩ Vin-nhi-út,thủ đô nước cộng hoà xô viết Lít-va, vì, chính tại Lít-va đồng chí đã nổ những phát súng đầu tiên vào kẻ địch và cũng là nơi đồng chí góp phần tích cực trong việc đánh đuổi quân thù ra khỏi mảnh đất cuối cùng của Tổ quốc Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết

NGUYÊN SOÁI LIÊN XÔ RÔ-ĐI-ÔN MA-LI-NỐP-XKI

ĐINH THU HỒNG

Trong số các vị nguyên soái Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa xô viết, Nguyên soái Ma-li-nốp-xki là người có rất nhiều kỉ niệm lí thú trong chiến đấu, với ba đặc điểm nổi bật:

1 Đi lính sớm nhất, lúc hãy còn ít tuổi nhất

2 Trong chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) chiến đấu ở mặt trận xa Tổ quốc nhất

3 Trong chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945) chỉ huy những cuộc hành quân thần tốc, vượt những chặng đường dài nhất

Tiểu sử Nguyên soái Liên Xô Ma-li-nốp-xki ghi nhận:

Mùa hè năm 1914, khi đế quốc Đức bắt đầu tiến công xâm lược nước Nga đồng thời phát động chiến tranh thế giới, lúc đó cậu bé Rô-đi-ôn I-a-cốp-lê-vích Ma-li-nốp-xki mới chưa đầy 16 tuổi Lập tức cậu đến phòng tuyển quân nằng nặc xin đăng lính để bảo vệ lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Trước tinh thần hăng hái của Ma-li-nốp-xki, người ta đã đặc cách cho cậu được đăng lính, với ý đồ sử dụng cậu bé như một chú liên lạc hay một công vụ gì đó Nhưng Ma-li-nốp-xki khẩn thiết xin được cầm súng đánh đuổi quân thù và đã tỏ ra rất thành thạo trong môn bắn súng Vìvậy cậu đã được tuyển dụng làm lính bắn súng máy thuộc trung đoàn bộ binh 256 Lúc này, cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất đang lan rộng giữa hai nhóm đế quốc: một bên là Đức liên minh với Aùo-Hung (hai nước này lúc đó hợp làm một), Bun-ga-ri, Thổ Nhĩ Kì chống lại nước Nga quân chủ liên minh với Pháp, Anh sau đó có thêm Mỹ, Italia

Mùa hè năm 1915, trước sức tiến công dữ dội của quân Đức đã phá vỡ tuyến phòng thủ của liên quân Pháp – anh – Bỉ tại mặt trận miền đông nước Pháp và đamng ồ ạt tiến về phía Pa-ri, Tổng thống Pháp hồi đó là Poăng-ca-rê phải đề nghị vua Nga giúp một số quân và Pháo đang “cạn nguồn dự trữ chiến lược”

Lập tức, từ cuối năm 1915 đến đầu năm 1916, lần lượt hai lữ đoàn bộ binh đặc biệt đã được điều động sang Pháp chi viện cho lực lượng đồng minh Trong đó những người lính Nga đầu tiên đặt chân tới Pháp có

Rô-đi-ôn Ma-li-nốp-xki lúc này đã được cử giữ chức trung đội trưởng trung đội súng máy

Lúc này, Đảng công nhân dân chủ xã hội (bôn sê vích) tiền thân của Đảng cộng sản Liên Xô đang kịch liệt lên án cuộc chiến tranh đế quốc và phát động một phong trào tuyên truyền vận động rộng lớn trong quân đội Lữ đoàn đặc biệt thứ hai ngay sau khi mới cập bến Mác-xây ở miền nam nước Pháp đã mang theo nhieuù truyền đơn vận động binh sĩ của Đảng bôn-sê-vích và có tiếng vang lớn trong lực lượng viễn chinh của Nga đang đóng trên đất Pháp Ngày 13 tháng 3 năm 1917 (25 tháng 2 theo lịch cũ), tin vua Nga bị lật đổ đã lan rộng tơí Pháp Tiếp theo đó,việc chính phủ lâm thời do Kê-ren-xki làm bộ trưởng chiến tranh vẫn tiếp tục theo đuổi cuộc chiến tranh đế quốc đã làm cho nhiều binh sĩ căm phẫn Tháng 4 năm

1917, cả hai lữ đoàn đặc biệt của Nga ở Pháp đều bị điều đi đánh Đức và trong cuộc chiến đấu trên lưu vực sông Ranh đã có tới hơn 45000 người bị chết, bị thương và mất tích Ma-li-nốp-xki cũng bị thương phải nằm điều trị tại viện quân y Mi-sơ-lê của Pháp

Cuối năm 1917, những tin tức đầu tiên về thắng lợi của Cuộc cschs mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga đã làm chấn động nước Pháp Mặc dù bị xuyên tạc và bưng bít, những tin tức này cũng làm cho nhiều binh sĩ người Nga ở Pháp vô cùng phấn khởi

Thế nhưng, Chính phủ Pháp đã không chịu để cho binh sĩ Nga hồi hương mà còn cưỡng ép họ gia nhập đạo quân lê dương, hòng sử dụng đội quân này can thiệp vào nội bộ nước Nga xô viết Một mặt những tên quý tộc Nga di tản sang Pháp ra sức tuyên truyền dụ dỗ binh lính Nga chống lại “ giặc bôn –sê-vích” Mặt khác, chính phủ Pháp trắng trợn dồn ép vào trại tập trung lao động khổ sai những binh sĩ Nga nào không chịu đi lính lê dương

Trong đầu có anh thanh niên Ma-li-nốp-xki đang nóng lòng trở lại quê hương đổi mới, rộn lên nhiều suy tính day dứt Không chịu đi lính lê dương có nghĩa là chết mòn trên đất Pháp bằng lao động khổ sai kiệt sức, và dù có trốn khỏi trại tập trung cũng khó lần mò về được nước Nga vì đường đất rất xa Chi bằng … cứ vào đội quân lê dương rồi đến khi đổ bộ lên đất Nga sẽ chạy luôn sang phía Cách mạng?

Mùa thu năm 1919, một lực lượng viễn chinh của Pháp theo gót quân đội can thiệp của Nhật Bản và Mỹ đổ bộ lên xtốc và từ Vla-đi-vô-xtốc tiến đánh các vị trí của Hồng quân công nông nước Cộng hoà xô viết Nga nằm sâu trong vùng Xi-bia Trong đơn vị lính lê dương, có

Ma-li-nốp-xki Nhưng ngay lập tức anh rủ một số bạn chí thân chạy sang hàng ngũ Hồng quân và đã được tiếp nhận nhiệt tình

Ma-li-nốp-xki lại xung phong nhận phần việc rất thành thạo của mình là bắn súng máy Từ người chiến sỹ Hồng quân phụ trách khẩu đại liên Mắc-xim chiến đấu chống bọn bạch vệ và bọn đế quốc can thiệp ở Xi-bia, Ma-li-nốp-xki tuần tự được cách mạng tin tưởng giao cho giữ các chức vụ tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, đại đội trưởng va sau khi tiêu diệt hết thù trong giặc ngoài, trở thành tiểu đoàn trưởng Hồng quân Năm 1926, Ma-li-nốp-xki được vinh dự kết nạp vào Đảng cộng sản Liên Xô, rồi được cử đi học tại Học viện quân sự cấp cao mang tên Phrun-de và đã tốt nghiệp loại ưu

Năm 1936, giữa lúc đồng chí Ma-li-nốp-xki vừa tròn 10 tuổi Đảng thì cuộc nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ Đồng chí lại xin gia nhập đội quân tình nguyện quốc tế vô sản chiến đấu bảo vệ chính quyền dân chủ Tây Ban Nha chống lại các thế lực phát xít

Ma-li-nốp-xki vừa trở về nước chưa đầy một năm thì Chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939-1945) bùng nổ Trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại chống phát xít xâm lược, đồng chí tuần tự đảm nhiệm các chức vụ tư lệnh tập đoàn quân rồi phương diện quân Cánh quân của đồng chí, từ Xta-lin-grát rong ruổi qua Úc-crai-na, đã góp phần tích cực trong việc giải phóng Ru-ma-ni, Nam Tư, Hung-ga-ri, Aùo

Tháng 5 năm 1945, giữa lúc cuộc tiến quân vào Béc-lin đang bước vào giai đoạn dứt điểm thì cuộc khởi nghĩa của nhân dân Pra-ha (Tiệp Khắc) có nguy cơ bị phát xít Đức đè bẹp Lập tức đồng chí Ma-li-nốp-xki được lệnh mở cuộc hành quân thần tốc cứu nguy cho Pra-ha, và giải phóng toàn bộ Tiệp Khắc

Ngay sau khi vừa yên tiếng súng ở châu Aâu, đồng chí Ma-li-nốp-xki lại được lệnh cấp tốc về Mát-xcơ-va chuẩn bị cho cuộc tiến công tiêu diệt nốt bọn quân phiệt Nhật Bản Một lần nữa đồng chí lại phụ trách cánh quân tiến xa nhất tới tận của biển Đại Liên, mới dừng lại

Sau một thời gian làm tư lệnh quân khu Viễn Đông, Nguyên soái Liên Xô Ma-li-nốp-xki được cử làm tư lệnh lục quân kiêm thứ trưởng Bộ Quốc phòng Năm 1937, đồng chí chính thức giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cuộc đời chiến đấu của Nguyên soái Ma-li-nốp-xki bắt đầu từ một thiếu niên yêu nước rồi một thanh niên được giác ngộ Cách mạng, đã trải qua một chặng đường rất dài từ một người lính trơn đến một Nguyên soái, Bộ

trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô Đó là những chặng đường đầy khó khăn gian khổ nhưng cũng rất đẹp, để lại cho thế sau nhiều bài học bổ ích

NGUYÊN SỐI LIÊN XƠ A.M.VA-XI-LÉP-XKI

VIỆT QUÂN

Đối với đơng đảo nhân dân và cáclực lượng vũ trang nhân dân ta, nhất là những cán bộ ham nghiên cứu, tên tuổi Nguyên sối Liên Xơ A.M.Va-li-lép-xki càng trở nên quen thuộc khi xuất hiện cuốn hồi kí của đồng chí, nhan đề:

Sự nghiệp cả cuộc đời Cuốn sách hấp dẫn này đã được Nhà xuất bản chính

trị Mát-xcơ-va xuất bản năm 1975, tiếp đĩ lại được Nhà xuất bản Tiến bộ Liên

Xơ và Nhà xuất bản Quân đội nhân dân Việt Nam dịch ra tiếng Việt và xuất bản năm 1984

Nhận xét cuốn hồi kí Sự nghiệp cả cuộc đời của Nguyên sối Liên Xơ

Va-li-lép-xki, Đại tướng, giáo sư sử học S.I-va-nốp đã nhấn mạnh trên tờ tạp chí

Lịch sử quân sự xơ viết (số tháng 9-1985) như sau:

“Đây khơng phải là cuốn hồi kí bình thường, mà là một cuốn sách chứa đựng sâu sắc và phong phú kinh nghiệm chiến tranh, do các cơ quan cao nhất của các lực lượng vũ trang xơ viết tiến hành Đĩ là Bộ thống sối tối cao Liên

Xơ và Bộ tổng tham mưu quân đội xơ viết Những hồi ức của Va-xi-lép-xki kể lại tất cả nghệ thuật quân sự xơ viết phong phú, giáo dục tinh thần phục vụ Tổ quốc vơ diều kiện, mà chính đồng chí đã cống hiến tồn bộ cuộc đời mình Khơng phải ngẫu nhiên mà hiện nay cuốn sách này khơng những lơi cuốn những cựu chiến binh trong cuộc chiến tranh vừa qua mà cả những thanh niên mới bước vào cuộc sống vĩ đại của người sĩ quan trong quân đội”

Tuy nhiên, cuốn hồi kí Sự nghiệp cả cuộc đời của Nguyên sối Liên Xơ Va-xi-lép-xki mới chỉ kể lại một phần hoạt động của đồng chí trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, cụ thể là trong quãng thời gian từ 1937, khi đồng chí bắt đầu cơng tác tạ Bộ tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang xơ viết, cho tới khi kết thúc cuộc chiến tranh thế giới thứ hai Cịn một quãng thời gian dài đáng ghi nhớ nữa, tức là thời thanh niên sơi nổi cĩ những “bước ngoặt” của đồng chí trong thời kì Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918), và nhất là trong thời kì chống bọn phiến loạn trong nước và bọn đế quốc can thiệp nước ngồi (1918-1922) để bảo vệ những thành quả của Cách mạng XHCN tháng Mười 1917 thì cuốn hồi kí này hầu như khơng nhắc tới Và đĩ là những điểm

mà bài viết dưới đây muốn đề cập

Theo tiểu sử vắn tắt, đồng chí A-lếch-xan-đrơ Mi-khai-lơ-vích Va-xi-lép-xki sinh năm1895 tại một vùng thơn hẻo lánh thượng nguồn sơng Vơn-ga

Ông thân sinh ra đồng chí là một linh mục Vì vậy, ngay từ thuở nhỏ, Va-xi-lép-xki đã theo học trường dòng và ngay sau khi vừa mới tốt nghiệp cấp trung học viện chủng đạo Cri-xtô thì chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ Ngày 01 tháng 8 năm 1914, Đức tuyên chiến với Nga Tháng 9 năm đó, quân đội của

đế quốc Áo-Hung trong khối liên minh với Đức mở cuộc tiến công xâm lấn nước Nga Va-xi-lép-xki lập tiức xin gia nhập quân đội để bảo vệ Tổ quốc Lúc đó, anh vừa tròn 19 tuổi Do đã tốt nghiệp nên anh được tuyển chọn vào học tại trường Cao đẳng quân sự tại Mát-xcơ-va Tháng 5 năm 1915, Va-xi-lép-xki tốt nghiệp khóa đào tạo cấp tốc các sĩ quan, được phong quân hàm thiếu úy và liền sau đó được điều động ra mặt trận Mùa xuân năm 1916, Va-xi-lép-xki được cử làm đại đội trưởng một đại đội bộ binh thuộc mặt trận Tây-Nam Tại đây, quân Nga đã tổ chức phản công có kết quả, chọc thủng tuyến phòng ngự của Áo-Hung rồi tiến dọc theo biên giới Ru-ma-ni với Áo-Hung và buộc Ru-ma-ni phải tuyên chiến với Áo-Hung Những tri thức đầu tiên của Va-xi-lép-xki trong việc chỉ huy và huấn luyện bộ đội bắt đầu được ứng dụng

có hiệu quả trong những chiến dịch này

Tháng 02 năm 1917, tại hậu phương nước Nga, Sa hoàng bị lạt đổ và một chính phủ lâm thời do Kê-ren-xki đứng đầu đã được dựng lên tại Pê-tơ-rô-grát Tuy nhiên mãi tới tháng 3 binh sĩ ngoài mặt trận mới được biết tin này Lập tức tại nhiều đơn vị, những đảng viên cộng sản (bôn-sê-vích) bắt đầu hoạt động công khai và đã thành lập được các xô viết binh sĩ Trong hàng ngũ sĩ quan tại trung đoàn bộ binh của Va-i-lép-xki thể hiện sự hoang mang rõ rệt Một số sĩ quan vẫn còn mù quáng tuyên bố trung thành với chế độ quân chủ

đã bị lật đổ Nhưng phần lớn các sĩ quan trẻ, nhất là những sĩ quan sơ cấp, lại ủng hộ các xô viết mới thành lập Va-xi-lép-xki đứng trong số những sĩ quan tiến bộ này

Cuối năm 1917, trung đoàn của Va-xi-lép-xki (lúc này đã là thượng úy) được lệnh rút về hậu phương thì Cách mạng tháng Mười vừa bùng nổ thắng lợi Quân đội cũ của Sa hoàng phải giải tán Va-xi-lép-xki xin trở về quê, làm nghề dạy học, ấp ủ ước mơ được lao động hòa bình trong khung cảnh cuộc sống mới do cách mạng đem lại

Nhưng ngay tại vùng quê yên tĩnh của Va-xi-lép-xki, bọn phú nông và bọn bạch vệ cũng nổi lên như ong vỡ tổ Cuối cùng hầu khắp đất nước xô viết đều

bị bọn bạch vệ và bọn đế quốc can thiệp nước ngoài vây đánh Tháng 4 năm

1919, Va-xi-lép-xki được gọi vào Hồng quân và được cấp trên tín nhiệm cử làm tiểu đoàn trưởng rồi trung đoàn trưởng Như sau này Nguyên soái Va-xi-lép-xki kể lại, thời kì phục vụ tịa trung đoàn bộ binh 96, sư đoàn mặt trận thuộc mặt trận miền Tây chống lại bọn đế quốc tư bản nước ngoài là thời kì không những đồng chí được rèn luyện lại và rèn luyện thêm về các kĩ năng chiến đấu, đồng thời còn được hiểu biết ngày càng sâu sắc thế nào là một đội quân kiểu mới của giai cấp vô sản Là chỉ huy trưởng phụ trách quân sự,

va-xi-lép-xki cộng tác rất tương đắc với các đảng viên cộng sản (bôn-sê-vích) được cử tới làm chính ủy

Đảng cộng sản (bôn-sê-vích) của Lê-nin cũng rất tin dùng ngững người sĩ quan yêu nước và có tri thức quân sự cơ bản như Va-xi-lép-xki Mặcdù xuất thân là một tín đồ đạo Cri-xtô, đồng thời lại là một sĩ quan thuộc chế độ cũ của vua Nga, Va-xi-lép-xki vẫn được chính ủy Hồng quân chân thành giúp đỡ và giác ngộ Năm 1926, tức sau khi đã dẹp xong thù trong giặc ngoài Va-xi-lép-xki đựoc cử đi học một khóa đào tạo các sĩ quan chỉ huy trung cấp và cao cấp Năm 1931, Va-xi-lép-xki Lại được điều động về công tác tại Cục huấn luyện chiến đấu của Hồng quân công nông Năm 1935, khi bắt đầu thi hành chế độ quân hàm trong Hồng quân, Va-xi-lép-xki là một sĩ quan ngoài Đảng được phong hàm đại tá đầu tiên của quân đội xô viết Năm 1938, đồnh chí được vinh dự kết nạp vào Đảng Cộng sản giữa lúc đang công tác tại Bộ Tổng tham mưu Đó là bước ngoặt có tính chất quyết định trong cuộc đời đồng chí Va-xi-lép-xki Kể từ ngày trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô, tinh thần trách nhiệm của đồng chí càng được nâng cao thêm Từ năm 1940, trên cương

vị Cục trưởng Cục tác chiến rồi tiếp đó là Tổng tham mưu trưởng, đồng chí đã đóng góp nhiều cống hiến quan trọng trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít Hít-le man rợ Tháng 8 năm 1945, trên cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng

vũ trang xô viết ở mặt trận Viễn Đông, đồng chí là người tực tiếp lãnh đạo và chỉ huy bộ đội tiêu diệt đạo quân Quan Đông nổi tiếng của bọn quân phiệt Nhật

Từ một tín đồ đạo Cri-xtô và một sĩ quan sơ cấp của quân đội Sa hoàng rồi trở thành đảng viên Đảng Cộng sản, Nguyên soái Liên Xô, hai lần Anh hùng Liên Xô, Tổng tham mưu trưởng rồi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô, cuộc đời của đồng chí Va-xi-lép-xki quả có niều nét lí thú rất đáng ghi nhớ Tháng

12 năm 1977, Nguyên soái Liên Xô qua đời, thọ 82 tuổi Cả cuộc đời của đồng chí là một tấm gương sáng ngời về lòng yêu Tổ quốc, yêu chế độ xã hội chủ nghĩa, về tinh thần tận tụy phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, phục vụ Đảng Đó còn là tấm gương của vị chỉ huy lỗi lạc với nhiều kinh nghiệm phong phú rất bổ ích cho các thế hệ tiếp theo

AN-TÔ-NỐP - ỐP-XEN-CÔ

THẾ NAM

Lúc này đã quá 21 giờ ngày 7 tháng 11 năm 1917 Trong thành phố Pê-tơ-rô-grát, nhiều vị trí quan trọng của Chính phủ tư sản lâm thời đã bị quân Cách mạng chiếm giữ Chỉ còn lại Cung điện mùa Đông đang bị bao vây Hầu hết các bộ trưỏng trong chính phủ tư sản đều tập trung tại Cung điện mùa Đông và biến tòa lâu đài này thành một vị trí “cố thủ” Kê-ren-xki đã lẻn được ra ngoài, đang điều động một số đơn vị quân đội từ mặt trận miền bắc kéo về Pê-tơ-rô-grát để phản công lực lượng cách mạng Theo chỉ thị của Lê-nin, Bộ tư lệnh lực lượng khởi nghĩa thống nhất ý kiến cần phải giải quyết nhanh chóng Cung điện mùa Đông, trụ sở của Chính phủ lâm thời, đồng thời cũng là sào huyệt cuối cùng của chính quyền phản động trước khi quân cứu viện của Kê-ren-xki

từ mặt trận kéo về

Đúng 21 giờ, từ chiếc tàu tuần dương mang tên Rạng Đông trên khúc sông Nê-va đối diện với Cung Điện mùa Đông, một phát pháo lớn nổ vang Đó là hiệu lệnh tổng tiến công của các lực lượng cách mạng

Dư âm của phát pháo lớn này đang còn vang vọng thì các lực lượng cận vệ

đỏ và thủy binh giác ngộ cách mạng đã dũng mãnh tràn qua lớp rào chắn bao quanh Cung điện mùa Đông, tiêu diệt mau lẹ các ụ súng và vọng gác Một tốp người đeo băng đỏ vụt chạy nhanh lên tầng hai Một quả lựu đạn vung ra, phá

vỡ cánh cửa gõ sến của gian phòng Ma-la-sít trong cung điện là nơi các thành viên Chính phủ tư sản lâm thời đang tập trung họp bàn “phương án cứu nguy dân tộc” Một người đội mũ cát-két da, mặc áo blu-dông da, đeo kính trắng nhảy vọt vào trong phòng, hai tay hai khẩu súng ngắn chĩa vào các vị tai to mặt lớn trong chính phủ tư sản và thét lớn:

- Tôi An-tô-nốp, chủ tịch ủy ban quân sự Pê-tơ-rô-grát, tuyên bố giải tán chính phủ lâm thời từ trung ương đến cơ sở kể từ giờ phút này Các ngài đã bị bắt Ai ngoan cố chống cự sẽ bị trừng trị

Mới nghe đến cái tên “An-tô-nốp”, nhiều thành viên trong chính phủ tư sản lâm thời đã biết ngay, đó là bí danh của Vla-đi-mia A-lếch-xan-đrô-vích Ốp-xen-cô, một nhà hoạt động cách mạng nổi tiếng gan dạ, táo bạo, tùng làm chấn động dư luận từ thời mồ ma Sa hoàng Các vị chỉ còn một con đường duy nhất

là ngaon ngoãn đầu hàng cách mạng, và nếu còn được phép ban hành một