Sự ngộ nghĩnh thực vật - 17/4/2006 16h:38 Chỉ cần chúng tác động người, tạo hoá, mà cỏ xung quanh ta trở nên sinh động đáng yêu Bạn thấy thêm yêu vật, xanh quanh ta, chiêm ngưỡng phóng ảnh hình dạng độc đáo loại Ngón tay trỏ Nấm thân hay mỏ vịt? http://www.khoahoc\thuvienanh Cây cao vươn thẳng lên trời http://www.khoahoc\thuvienanh Chiếc ly uống rượu Trầm tư suy nghĩ http://www.khoahoc\thuvienanh Cây rắn? Mặt nạ thổ dân http://www.khoahoc\thuvienanh Welcome everybody http://www.khoahoc\thuvienanh Xương rồng http://www.khoahoc\thuvienanh Thế giới "siêu nhỏ" - 5/6/2006 14h:50 Có vật dụng người chế tạo mức tinh vi mà mắt thường khơng thể nhìn thấy Và dù vài phần ngàn milimetre chúng hữu dụng Một ruồi đeo cặp mắt kiếng rộng 2mm Mắt kiếng tạo với công nghệ siêu xác từ xung laser Hệ thống bánh siêu nhỏ với bánh giúp vận hành máy móc siêu nhỏ với tốc độ lên đến 25.000 vịng quay/phút Các hệ khố điện phức tạp sử dụng hệ bánh để khó bị phá Mỗi bánh hệ mắt xích mấu chốt để vận hành xác hệ thống điện http://www.khoahoc\thuvienanh Bánh tạo tia ion hội tụ Hình ảnh nhìn thấy độ phóng đại 50.000 lần Tàu ngầm siêu nhỏ này, tạo hình cách dùng máy tính điều khiển chùm laser làm "đơng đặc" hợp chất lỏng gốc acrylic, có chiều dài mm Hy vọng, thiết bị có chuyến phiêu lưu kỳ thú, ứng dụng y học http://www.khoahoc\thuvienanh Một máy dò phân tử dài micromet (1mm = 1000 mcromet) làm từ platin Thiết bị dùng để theo dõi phân phối phân tử đơn lẻ pha trộn hợp kim vật liệu khác Hình ảnh nhìn thấy độ phóng đại 25.000 lần Một mảng lỗ tạo có kích thước lỗ khoảng 125 nanomet (1mm=1.000.000 nanomet) đục xác với tia ion hội tụ máy tính điều khiển http://www.khoahoc\thuvienanh Con lạc đà cao 2mm làm vàng đặt lọt vào chuôi kim rộng 300 micromet Một ve dài 500 micromet ngồi hệ thống gương sử dụng cho hệ chuyển hướng tia sáng việc truyền liệu quang học Kính (bên trái) điều khiển hệ thống bánh siêu nhỏ http://www.khoahoc\thuvienanh Butterfly Six-spot-burnet-moths-feedi http://www.khoahoc\thuvienanh Small Tortoiseshell Who am I? http://www.khoahoc\thuvienanh Dans La Main Un Trésor European Peacock http://www.khoahoc\thuvienanh Femelle Petite Tortue Gate-Keeper Sheltering http://www.khoahoc\thuvienanh Lepidoptera Singing The Blues http://www.khoahoc\thuvienanh Lennart Nilsson: Nhà nhiếp ảnh cõi vô minh - 23/4/2006 11h:36 Tại Viện Karolinska (Stockholm, Thụy Điển), bên cạnh nhà bác học lặng lẽ, nhiếp ảnh gia 83 tuổi Lennart Nilsson mê mải chụp ảnh vật thể sống khơng thể nhìn thấy điều kiện bình thường Để có virus cực độc HIV, SARS, H5N1 đậu mùa, Lennart Nilsson làm việc với virus bị tê liệt, sử dụng nghiên cứu văcxin cộng tác với nhà bác học tiếng giới Ảnh virus HIV chụp năm 1984 với giáo sư Luc Montagnier Viện Pasteur Còn virus đậu mùa cộng tác với giáo sư Britta Wharen, thuộc Viện Karolinska Tế bào gốc bác sĩ Anders Haegerstrand, thuộc Công ty Neuronova (Thụy Điển) cung cấp cách trích lấy tế bào óc bệnh nhân tình nguyện, lúc hút chất lỏng não hay trị bệnh động kinh Công cụ Lennart Nilsson máy ảnh kính hiển vi điện tử tối đại Từ 30 năm qua, ông hợp tác chặt chẽ với công ty Nhật Bản Đức, để đặt hàng loại kính hiển vi, nội soi vật kính loại Tạp chí Life năm 1965 đưa ảnh thai nhi Lennart Nilsson chụp (năm 1953) lên bìa làm ơng tiếng khắp giới triệu Life bán nhờ ảnh viết “Sự sống trước chào đời” Khi sống hình thành Trứng tinh trùng: Cuộc hội ngộ Trứng thụ tinh: Mấy sau trứng tinh trùng hội ngộ, trứng bắt đầu phân hóa di chuyển hướng tử cung nhờ hàng triệu lơng làm “dầm” bơi Đó lúc khởi đầu tất cả! Thai nhi 16 tuần tuổi: Dài đến 16cm, xương chân thai nhi màu tối, chụp xuyên qua da Phần lại dạng sụn http://www.khoahoc\cauchuyenkhoahoc Thai nhi 25 tuần: Dài 43cm, móng thành hình, mí mắt phổi phát triển chưa trưởng thành Lá chưa phát huy công dụng Thai nhi 20 tuần: Dài 30cm, nửa em bé đời Da mỏng nhăn nheo Móng, chân mày lơng mi mọc Mi mắt chưa mở oestrogène: Chất kích dục phụ nữ, dạng tinh thể Testostérone: Tinh thể kích dục đàn ông http://www.khoahoc\cauchuyenkhoahoc Khi sống bị đe dọa H5N1: Con virus cúm gia cầm màu xanh phá hủy tế bào phổi (màu hồng) Giai đoạn cấy phân tử ARN vào tế bào Virus đậu mùa: Con virus màu xanh bám mặt tế bào bị tê liệt Được diệt trừ tận gốc khắp giới cách chích ngừa, sáu bệnh truyền nhiễm giết chết nhiều người Ung thư: Một tế bào nước tiểu (màu vàng) tiếp cận với tế bào ung thư Cái hôn tử thần SARS: Hàng ngàn virus màu xanh chui khỏi tế bào phổi màu hồng sau sinh sôi nảy nở Xuất Trung Quốc năm 2002, hội chứng nghẹt thở bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng xuất kỷ 21, lan nhanh giới năm 2003, làm 8.000 người mắc bệnh 800 người tử vong HIV: Bạch huyết bào T màu hồng, bị virus HIV (vàng) sinh sôi nảy nở công tiêu diệt Năm 2005 số người sống chung với HIV giới vượt số 40 triệu Từ lúc phát khởi năm 1980, HIV giết chết 25 triệu người Tế bào gốc: Mở đường chữa bệnh cho tương lai, tế bào gốc lập từ tế bào não, trích ly từ người tình nguyện http://www.khoahoc\cauchuyenkhoahoc Bảng chữ động vật Nhà nhiếp ảnh Kjell Sandved ngồi nhánh Panama chăm quan sát rắn độc viper Mặc dù sợ hãi trước nhìn rắn, Sandved đủ tỉnh táo để nhận tư cuộn tạo hình giống chữ Q (butterflyalphabet) Năm 1975, Kjell Sandved cho xuất tranh áp phích thể chữ bảng chữ - chữ xuất đơi cánh bướm Sau đó, Sandved tiếp tục xuất sưu tập màu kỳ thú chữ cái, số biểu tượng phát thiên nhiên Cơng việc hồn thành hai sưu tập ngốn 24 năm Nay 83 tuổi, Sanved tiếp tục đường tìm kiếm tự nhiên ông Theo lời kể Sandved, hình thù biểu tượng dễ tìm thiên nhiên dạng đối xứng Ví dụ, hình chữ O, X I phổ biến R, F G, “các yếu tố thiết kế tự nhiên có xu hướng đến đối xứng” Tuy nhiên, hình giống mắt thuộc loại dễ tìm Nhiều vật, bao gồm bướm, cá cơng, có dấu hình mắt thân chúng (được coi chiến lược tự vệ lồi) Thơng thường, dấu đánh lừa thị giác thú săn mồi, khiến chúng tưởng lầm mồi di chuyển sang hướng thực tế theo hướng ngược lại Bảng chữ cánh bướm Sandved (butterflyalphabet) Ngoài ra, dấu rắc rối giúp vật quyến rũ bạn tình, người sử dụng trang sức quần áo để lôi đối tượng khác phái Có lẽ trùng hợp ngẫu nhiên mẫu thiết kế mà nhìn thấy tự nhiên trơng giống chữ Bộ não người thường nhanh chóng biến hình thù thành biểu tượng, chữ hay số Đối với Sandved, săn tìm chữ tự nhiên khiến ơng có đánh giá cao mơi trường thứ bên Ông kinh ngạc trước tạo vật, cỏ mà ơng khám phá hành trình phiêu lưu Trên tranh áp phíc mình, Sandved cho in thơ Theodore Roethke, có câu: “Mọi thứ có hạn bộc lộ tính vơ hạn” Sau nhiều năm quan sát chụp ảnh nhện kết đơi sau “xực” bạn tình mình, bướm bay lượn lờ tìm bạn tình bao điều rắc rối khác tự nhiên, Sandved cảm thấy cịn biết giới Và công việc Sandved tưởng thưởng xứng đáng: sưu tập quý giá ông trở thành công cụ dạy học lý thú cho trẻ em làm quen với chữ số http://www.vnexpress\khoahoc Những loài vật phá vỡ kỷ lục Chúng ta cho lồi vật khơng có tư Ấy mà khả kỳ diệu tự nhiên đấu tranh sinh tồn ban tặng cho chúng lại khiến ta phải vắt óc suy nghĩ để hiểu Kỷ lục "chuyện ấy" Thời gian giao phối ngắn thuộc loài linh dương nhỏ voi: lần ân loài vỏn vẹn có 10 20 giây Thời gian lần dành cho "chuyện ấy" khỉ maki Madagascar Tuy nhiên, kỷ lục lại thuộc lồi chuột nhắt: 12 Chính lý này, sau giao phối với cái, chuột đực sống thêm 5-10 ngày Kỷ lục số lần giao phối thuộc lồi sư tử: làm "chuyện ấy" 86 lần/ngày Cịn bọ ngựa lại khiến người ta phải trịn mắt nàng bọ ngựa xơi tái bạn tình sau Sư tử làm 'chuyện ấy' 86 thỏa mãn Có lẽ kinh nghiệm xương máu để anh bạn nhện hàng xóm lần/ngày rút kinh nghiệm Để tránh bị nhện ăn thịt, nhện đực tìm cho lối thốt: dâng cho người tình mồi Và người tình cịn bận đánh chén, nhện đực hành động Đến nhện nhận Chó sói tiếng tợn, lại loài vật dịu dàng chuyện "phịng the" Cịn lồi vật chung thủy sóc: sóc đực xám chung sống 18 năm liền với bạn đời Kỷ lục ngủ Hoẵng ngủ tiếng ngày coi kỷ lục Vậy mà dây nhà khoa học phát cá heo Dall khơng biết ngủ Ngược lại, có số loài vật lại sinh để ngủ Đầu tiên phải kể đến loài mèo với 14 tiếng ngày Cịn lồi gấu nâu dãy Pyrénées (Pháp) ngủ suốt mùa đơng dài lạnh giá Khơng chịu thua, lồi macmốt ngủ liền tháng Tuy nhiên, kỷ lục ngủ lại thuộc lười thú túi đuôi quấn châu Phi chúng dành 80% thời gian sống để ngủ, tức 19 ngày Kỷ lục cân nặng kích cỡ Nước mơi trường sống động vật to lớn Dài loài sứa khổng lồ: 75 m (bằng xe bt nối nhau) Sau phải kể đến cá voi xanh: 35 m Đứng hàng thứ loài cá nhám voi khổng lồ với 18 m từ đầu tới đuôi Gần gũi với phải kể đến cá sấu, trăn, cá đuối nằm "top ten" chiều dài với m So với loài kể trên, hươu cao cổ voi, cộng thêm cổ vòi ngoằng, thuộc hàng tép riu: hươu với cổ dài m; voi đành chịu thua với m vòi Nếu Dài loài sứa khổng lồ: xét trọng lượng, vô địch thuộc cá voi xanh Con nặng lên tới 190.000 kg, tương đương với trọng lượng 30 voi cộng lại Đứng thứ hai 75m cá nhám voi (40.000 kg) Những voi khổng lồ xếp hàng thứ nặng có 6.000 kg Ngồi ra, tê giác hà mã có cân nặng đáng kể: 3.000 kg Kỷ lục tuổi thọ Dường tạo hóa lấy phần sống lồi trùng phù du để cộng thêm cho loài rùa Chẳng mà lồi trùng sống vẻn vẹn ngày lão rùa già lại sống 150 tuổi Cịn kỷ lục sống lâu lồi chim thuộc hải âu: chịu chùng cánh sống 80 năm Động vật nhiều Ai nghĩ loài ngựa suốt đời biết chạy phải phá kỷ lục lượng bắp Trên thực tế, ngựa bình thường có 1.200 dây Tuy nhiên, kỷ lục lại thuộc loài sâu với 2.000 tập trung đốt vòng Điều giải thích chúng vặn vẹo hay quay dễ dàng đến http://www.vnexpress\khoahoc Động vật nhiều "Cười hở mười răng" - điều với người Một cá sấu cần "hé miệng cười duyên" để lộ 120 Trong suốt đời, cá sấu có 3.000 răng, tức rụng mọc lại 25 lần Tuy nhiên, kỷ lục nhiều lại thuộc cá mập có trang sức gồm 3.000 trắng xóa mà hãng sản xuất kem đánh phải mong muốn Ngay bị rụng, khác chờ sẵn nơi vị trí mọc Cứ vậy, suốt đời, Nụ cười cá sấu gồm 120 cá mập có 20.000 Kỷ lục to nặng thuộc loài voi Trọng lượng sữa voi nặng tới kg Còn hàm hà mã nặng tới kg Không nhiều, không to, không nặng cá mập, voi hay hà mã, loài hải sư lại khiến người ta phải nhớ đến dài tới 80 cm, chiều cao em bé lên tuổi Động vật phàm ăn Dẫn đầu danh sách vật phàm ăn voi Mỗi ngày voi trưởng thành ngốn hết 200 kg cỏ khô, uống hết 200 lít nước Tiếp theo, phải kể đến kền kền sư tử, bữa chúng ăn liền mạch hết 40 kg thức ăn Khỉ lại tiếng ăn nhanh, chúng xơi lống hết 50 chuối Về phần mình, ngày, chim cổ đỏ ngốn hết số sâu có tổng chiều dài 4,3 m (bằng chiều dài ôtô) Cá sấu không phần đặc biệt chuyện ăn uống: không kể đến mồi sống, cá sấu ăn đá Xét khả nhịn ăn, họ nhà rắn phải gọi vua: năm cần 8-10 bữa ăn đủ cho chúng rồi; trăn nhịn đói suốt 12 tháng liền, gặp linh dương chân đen, xơi tái 60 kg Mỗi lần thỏ đẻ đến 5-12 Kỷ lục thời gian mang thai Con vật chửa đẻ ngắn thú có túi châu Mỹ: 12 ngày Tiếp theo chuột: tuần Đây lý giới lại có chuột đến Chiếm vị trí thứ thỏ: tháng đẻ 5-12 con/lần Con vật chửa đẻ lâu tê giác: năm tháng 20 ngày voi châu Á: năm tháng Nhưng kỷ lục lại thuộc loài kỳ nhông đen sống vùng núi Alpes (Pháp): năm tháng 20 ngày Kỷ lục khứu giác Nếu nói với bạn chó lồi vật thính mũi đừng tin Chó đứng hàng thứ khả nhận mùi từ xa mà Phá kỷ lục lĩnh vực bướm đêm Một ngài đực (chúng ta thường biết đến dạng tằm) ngửi thấy mùi cách 11 km Sau phải kể đến rái cá biển, nhận mùi khói cách km Cịn cá mập phát mùi giọt máu nhỏ hòa tan 115 lít nước Chó đứng hàng thứ phát mùi độ xa, lại dẫn đầu danh sách vật phân biệt nhiều mùi: 100.000 mùi khác (nên nhớ chuyên gia ngửi mùi phân biệt 3.000 mùi mà thôi) Kỷ lục xây tổ Loài vật xây tổ to đại bàng: nhà khoa học phát Ecosse tổ sâu 4,5 m chim đại bàng làm mỏ móng chân Kỳ cơng tổ chim én: để xây xong tổ, chim én phải bay bay lại 1.000 lần dùng mỏ lấy bùn trộn với dãi làm nguyên vật liệu Còn hải ly gặm đứt khúc gỗ sồi đường kính 20 cm chưa đầy đêm để xây tổ http://www.vnexpress\khoahoc Kỷ lục thính giác Tiếng kêu khỏe thuộc cá voi xanh Người ta tính giọng nói đạt tới cường độ âm tên lửa đưa tàu thoi vào vũ trụ Mặt khác, có tai thính, cá voi xanh giao tiếp với đồng loại bên đại dương Tiếng kêu khỉ nghe thấy chu vi 15 km Còn chim diệc nằm sách Guinness với tiếng "hót" giống bò rống phát xa km Nếu muốn yên tĩnh, tốt nên gần địa phận thỏ: để báo hiệu nguy hiểm, loài vật Cá heo nghe siêu âm dùng chân sau đập đập vài xuống đất Về phần mình, cá heo khơng ngừng đối tượng nhiều nghiên cứu ngơn ngữ chúng đa dạng kỳ bí Đặc biệt, chúng nghe siêu âm người khơng thể Kỷ lục thị giác Các loài chim săn mồi có nhìn sắc nhất: chim cắt di cư nhận bồ câu khoảng cách km; đại bàng phát thỏ rừng từ cao 3.000 m Động vật có mắt to mực thẻ khổng lồ: thủy tinh thể có đường kính 38 cm đường kính bóng rổ Ở động vật có vú, ngựa giật kỷ lục có mắt to (đường kính 5,5 cm) khơng sai người ta nói ngựa nhìn thấy to gấp lần kích cỡ thực Lồi vật biết đến với đơi mắt "đẹp" giống sị St Jacques Dọc áo khốc mình, giống sị có dãy mắt gồm nhiều cặp mắt nhỏ xanh màu nước biển; số lượng mắt chúng tăng lên theo tuổi tác Động vật chạy nhanh Huy chương vàng xứng đáng trao cho loài báo với vận tốc 101 km/giờ Huy chương bạc thuộc linh dương với 98,16 km/giờ Còn hoẵng giành huy chương đồng với 98 km/giờ http://www.vnexpress\khoahoc Những nhà vơ địch giới tàng hình (1) Những sơn dương "dính" vào đỉnh núi, hoa lan "bốc mùi" bọ ngựa, hay bướm đêm hình hài chết Chúng bậc thầy khả ngụy trang Hai sơn dương với lông màu gỉ sét pha lẫn đen (SVJ) Hiệu ứng đồng màu Trong ảnh bạn nhìn thấy hai sơn dương thuộc loại mini oreotrague, đứng nhìn thấy rõ, thứ nhì thật phát Nhờ lông màu gỉ sắt pha lẫn đen, chúng gần vơ hình vùng núi đá, khiến cho thợ săn kẻ thù khó lịng nhận Chiến lược tàng hình gọi homochromie - đồng màu với môi trường, tỏ thành cơng giới động vật Nhưng thành cơng với kẻ thích quanh quẩn q hương Khi đến mơi trường khác biệt, bãi cỏ xanh rì, lại thành mục tiêu dễ nhìn thấy Hoa lan bốc mùi bọ ngựa Đừng tin vào màu sắc dịu dàng đố hoa lan Bởi vì, có bọ ngựa phục kích! Là vua ngụy trang, màu da bọ ngựa hoa lan y chang cánh hoa mà dùng làm hang ổ Nằm kiên trì bất động, chờ đợi trùng ngu ngốc mê sắc đẹp hoa lan mị tìm tới a lê hấp! Chú ta bị nuốt chửng Hoa lan bốc mùi bọ ngựa! (SVJ) Con hải mã bám vào cọng san hô đuôi (SVJ) Giống khúc kẽm gai Không, cọng san hô vật có mặt ảnh Nhìn kỹ vào sợi dây nó, bạn phát hải mã lùn bám vào Nó cuộn trịn thành khúc dài khơng q cm Nhưng kích thước bảo bối Với màu vàng nhạt, với gai bắt chước y chang cọng san hô Cách thức ngụy trang gọi kiểu dáng - homotypie, làm cho sống thọ Nhất khơng phải tay bơi lội cừ khơi có vơ số kẻ thù muốn nuốt sống Chiếc chết mà sống Nếu mở thi giả dạng kẻ khác tốt nhất, chắn loài bướm đêm đoạt giải Ban ngày đậu khô, không phát chúng Nó giả dạng tinh quái cánh có đường viền rách te tua giống bị côn trùng gặm nhấm Đó cách lẩn tránh kẻ thù tốt nhất, dù loài ăn thịt hay ăn cỏ Bởi vật ăn cỏ biết chọn xanh thay cho vàng héo úa mục nát Bướm đêm đậu khô (SVJ) Con rắn lục màu xanh giống y giấu mặt bụi cỏ (SVJ) Tử thần bụi cỏ Những người say mê cóc nhái, thích rình mị bụi cỏ để ngắm nhìn cách chúng sinh hoạt cẩn thận Len lỏi bụi loài rắn lục thường xuyên giấu mặt kỹ Chúng có màu xanh giống y cây, khiến gần phát Hoặc giả phát muộn http://www.vnexpress\khoahoc Giống tảng đá Hải cẩu lơng xám phơi nắng tảng đá ngồi bãi biển (SVJ) Làm nằm phơi nắng tảng đá ngồi bãi biển mà khơng nhìn thấy? Chỉ hải cẩu lơng xám mà thơi Song, dù tinh qi đến mấy, khơng khỏi ống kính cú vọ tay paparazzi Thật may mắn cho nhà báo, thơng thường chẳng nhận hải cẩu Bằng cách tồn đời Do tướng lạch bạch chim cánh cụt mặt đất, dễ chết bị phát Hãy đề phòng đống sỏi bẫy chết người! Giữa cọng san hô màu đồng, bạn có căng mắt khơng nhìn thấy cua kẹo Còn đồng cỏ, hươu cao cổ dễ dàng lừa mắt kẻ ăn thịt Những sỏi chết người Hãy đề phòng! Ở đống đá sỏi ẩn nấp bẫy nguy hiểm: cá bơn báo! Bạn nhìn thấy lờ mờ bóng dáng nó, giống kỳ đà, lồi cá có "kho màu" da để biến hóa tùy thích theo mơi trường chung quanh Đó thứ vũ khí quỷ qi Là chun gia phục kích, nằm im bất động nhiều liền đáy nước Khi thấy mồi xuất tầm tay, lao tới vồ nhanh tia chớp Con cá bơn báo đống đá sỏi (SVJ) Ăn san hô để giống san hô ... http://www.khoahoc\thuvienanh "Cố lên" http://www.khoahoc\thuvienanh "Xem qua trước nào" "Mình lại phát tướng rồi" http://www.khoahoc\thuvienanh Toàn cảnh "Đúng thu? ??c có hại cho sức khỏe" http://www.khoahoc\thuvienanh... http://www.khoahoc\thuvienanh Chiếc ly uống rượu Trầm tư suy nghĩ http://www.khoahoc\thuvienanh Cây rắn? Mặt nạ thổ dân http://www.khoahoc\thuvienanh Welcome everybody http://www.khoahoc\thuvienanh Xương... "chuyện ấy" Thời gian giao phối ngắn thu? ??c loài linh dương nhỏ voi: lần ân loài vỏn vẹn có 10 20 giây Thời gian lần dành cho "chuyện ấy" khỉ maki Madagascar Tuy nhiên, kỷ lục lại thu? ??c loài chuột