Ứng dụng CNTT trong dạy hoc toán 3

Đối vớimôn dạy học Toán ở bậc tiểu học ứng dụng công nghệ thông tin được thực hiện trongdạy bài mới, luyện tập, ôn tập và tổ chức trò chơi.. Qua việc giảng dạy sử dụng đồ dùngbằng công n

PHẦN I PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài , sáng kiến, giải pháp:

Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển thì việc ứng dụng công nghệ thông tinvào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu Những thành tựu của khoa học và công nghệnữa cuối thế kỉ XX và đầu thế kỉ XXI làm thay đổi hình thức và hoạt động kinh tế, vănhoá và xã hội của loài người Một số quốc gia phát triển đã bắt đầu chuyển từ văn minhcông nghiệp sang văn minh thông tin Các quốc gia đang phát triển tích cực áp dụngnhững tiến bộ mới của khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin (CNTT)

để phát triển và hội nhập Có thể nói hiện nay, ngành nào nghề nào cũng cần sự hỗ trợcủa công nghệ thông tin Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý mà hiệu quảcông tác đã tăng lên vượt bậc, những việc to lớn tưởng như không thể mà đã trở thànhhiện thực

Cùng với sự phát triển của xã hội, ngành giáo dục cũng mạnh dạn đưa ứng dụngcông nghệ thông tin vào dạy học Đặc biệt năm học này tiếp tục đẩy mạnh ứng dụngcông nghệ thông tin, đổi mới công tác quản lí và xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực” Đối với ngành giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin được ứng dụngtrong công tác quản lý, đưa tin học vào giảng dạy, học tập Tuy nhiên, so với nhu cầuthực tiễn hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục ở các trường cònrất hạn chế Chúng ta cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng, nghiệp vụ giảng dạy,không nên từ chối những gì có sẵn mà lĩnh vực công nghệ thông tin mang lại, phải biếtcách tận dụng nó, biến nó thành công cụ hiệu quả cho công việc của mình, mục đích củamình

Hơn nữa, đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ hông tin có tác dụng mạnh mẽ,làm thay đổi nội dung, phương pháp và phương thức dạy học Công nghệ thông tin làphương tiện để tiến tới một “xã hội học tập” Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai tròquan trọng thúc đẩy sự phát triển của công nghệ thông tin thông qua việc cung cấpnguồn nhân lực cho công nghệ thông tin Bộ giáo dục và đào tạo cũng yêu cầu “Đẩymạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học,

ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lựcnhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn học”.

Bởi vậy, trong năm học 2015- 2016, ngành giáo dục xác định phải tiếp tục đẩymạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học, làm tăng hiệu quả mà công nghệthông tin đưa lại trong công tác dạy và học Công nghệ thông tin có thể ứng dụng cho tất

cả các môn học, đặc biệt là các môn có sử dụng nhiều tranh ảnh cho bài giảng Đối vớimôn dạy học Toán ở bậc tiểu học ứng dụng công nghệ thông tin được thực hiện trongdạy bài mới, luyện tập, ôn tập và tổ chức trò chơi Qua việc giảng dạy sử dụng đồ dùngbằng công nghệ thông tin trong dạy học Toán, giáo viên giúp học sinh từng bước pháttriển năng lực tư duy, rèn luyện phương pháp và kỹ năng lô-gíc, khêu gợi và tập dượtkhả năng quan sát phỏng đoán, tìm tòi Giờ học Toán của các em diễn ra một cách nhẹnhàng, sinh động, nhằm tích cực hoá các hoạt động nhận thức của học sinh Dạy- họcToán ở tiểu học là một khoa học, một công việc hết sức quan trọng đối với người dạy vàngười học Qua sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học Toán, học sinh có thêm mộtcông cụ, một chiếc chìa khoá vàng để mở cửa chân trời khoa học Chính vì thế mà ởcác trường học đã thực hiện dạy học môn Tin từ lớp 3 đến 5 Trong nhiều năm qua, việc

tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học một cách tích cực, thông qua việc sửdụng ứng dụng công nghệ ở hai khâu cơ bản đó là soạn bài và thực hiện dạy học trênlớp Bởi vì lẽ đó mà tôi đã mạnh dạn đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong côngtác soạn, giảng

Là giáo viên trực tiếp thực hiện quá trình dạy học ở lớp, tôi đã đúc rút được một sốkinh nghiệm cơ bản trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp và ứng dụng côngnghệ thông tin trong soạn bài và dạy học trên lớp Nên tôi đã chọn viết sáng kiến kinh

nghiệm: “Một số biện pháp thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Toán lớp 3 góp phần nâng cao hiệu quả dạy học”.

1.2 Điểm mới của đề tài, sáng kiến, giải pháp:

Điểm mới đề cập trong sáng kiến này là đă đưa ra những biện pháp thực hiện ứngdụng công nghệ thông tin vào dạy học Toán lớp 3 cho học sinh thông qua:

-Tìm hiểu về ứng dụng công nghệ thông tin vào môn Toán lớp 3.

-Tìm hiểu thực trạng khi đưa ứng dụng cụng nghệ thông tin vào giảng dạy môn Toánlớp 3

- Đổi mới phương pháp dạy học khi đưa ứng dụng cụng nghệ thông tin vào giảng dạymôn Toán lớp 3 góp phần nâng cao hiệu quả dạy học Áp dụng dạy học theo mô hìnhtrường học mới VNEN( mức độ 1), lồng ghép dạy tích hợp

1.3 Phạm vi áp dụng của đề tài:

Đề tài: “Một số biện pháp thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Toánlớp 3 góp phần nâng cao hiệu quả dạy học” được áp dụng trên cơ sở vận dụng nhữngkiến thức kĩ năng đó được học trong chương trình đào tạo liên thông để nghiên cứu giáodục Tiểu học ở trường tôi đang công tác về vấn đề nâng cao hiệu quả ứng dụng côngnghệ thông tin vào dạy học Toán 3

Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, tôi đã vận dụng ứng dụng công nghệ thôngtin vào dạy học Toán 3 lớp tôi chủ nhiệm và đạt được kết quả khá Mỹ mãn Được Hộiđồng chuyên môn nhà trường đánh giá cao và khuyến khích cần nhân rộng đề tài trongcác trường Tiểu học trong toàn huyện, Tỉnh và đăng trên trang Web, giáo án điện tử

PHẦN II PHẦN NỘI DUNG Quá trình nhận thức của học sinh Tiểu học là từ trực quan sinh động đến tư duy trừu

tượng Bởi vậy các phương tiện trực quan rất cần thiết trong quá trình giảng dạy Đặtbiệt là các phương tiện trực quan sinh động, rõ nét sẽ thu hút được sự chú ý của họcsinh Trong những tiết học có đồ dùng trực quan đẹp, rõ nét học sinh sẽ chú ý đến bàigiảng hơn và kết quả là học sinh tiếp thu bài tốt hơn, nhớ lâu hơn

Đối với môn Toán không có nhiều tranh ảnh như các bộ môn khác, nhưng khôngphải vì thế mà không cần đến ứng dụng Ngoài bộ đồ dùng dạy và học toán chỉ là nhữngcon số, các bài toán và những hình vẽ Thế nhưng, những con số, những bài toán vànhững hình vẽ nếu đưa lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh bằng cách đổi màu chữ haygạch chân sẽ có hiệu quả hơn Chính vì vậy mà việc đưa ứng dụng công nghệ thông tinvào giảng dạy môn Toán là rất cần thiết

1 Tri giác

Tri giác của lứa tuổi học sinh tiểu học thường gắn với hoạt động, với trực quan Trigiác sự vật cầm, nắm, sờ mó, “ trăm nghe không bằng một thấy” Vì thế trực quan sinhđộng giúp các em tri giác tốt hơn

2 Trí nhớ.

Trí nhớ của học sinh tiểu học, nhất là học sinh lớp 3 là trí nhớ trực quan hình tượng,

sở dĩ học sinh được học kiến thức bài học đến với các em từ 5 giác quan Thị giác(nhìn), xúc giác (sờ mó), vị giác (nếm), khứu giác (ngửi), thính giác (nghe) Do đónhững hình ảnh trực quan sinh động giúp các em ghi nhớ bài học lâu nhất

Tóm tại: Quá trình nhận thức của học sinh Tiểu học nhất là học sinh lớp 3 rất cần

đến những phương tiện trực quan sinh động, chính vì đặc điểm đó mà sử dụng đồ dùngdạy học thông qua công nghệ thông tin đối với học sinh Tiểu học là rất thích hợp

2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:

Là một xã nằm ở phía Tây của huyện Lệ Thủy, địa bàn khá rộng, dân cư đông Là

một vùng đất không lắm thuận lợi, luôn chịu khắc nghiệt của thiên tai Đời sống củanhân dân chủ yếu là trồng trọt và chăn nuôi Tuy thế nhưng kinh tế của xã nhà vẫn phát

triển và ổn định có chiều hướng gia tăng.Thu nhập của nhân dân ngày càng được nângcao.

Trường có đội ngủ giáo viên khá đông, có nhiều đồng chí giáo viên dạy giỏi cókinh nghiệm trong giảng dạy Là một trong những trường có truyền thống hiếu học từxưa đến nay Đội ngủ giáo viên nhà trường lôn nêu cao tinh thần đoàn kết, đồng tâm hợplực thi đua: “ Dạy tốt, học tốt ”

Trường có 15 lớp học với 30 đồng chí giáo viên - nhân viên trong biên chế và hợpđồng 85% giáo viên trong biên chế là Đảng viên Được sự quan tâm của chính quyềnđịa phương thầy trò đã vượt qua mọi khó khăn luôn phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụcủa mình Chính vì lẽ đó mà nhiều năm liền trường được huyện công nhận danh hiệu tậpthể tiên tiến và tiên tiến xuất xắc và đạt Chuẩn Quốc gia được BGD công nhận lại sau 5năm

Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin ở trườngTiểu học tôi đang công tác là:

2.1.1 Về thuận lợi.

-Trường Tiểu học tôi đang công tác là đơn vị sớm triển khai việc đưa ứng dụngcông nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp dạy và học.Thực hiện tinh thần chỉ đạocủa Bộ giáo dục, Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy, trường Tiểu học tôi đang

công tác đã phát động phong trào “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy

học”, thực hiện soạn bài bằng máy vi tính và tổ chức dạy học sử dụng máy chiếu đa

năng, máy chiếu hắt Đây cũng là một trong những tiêu chí đánh giá mỗi giáo viên trongnhà trường

- Được sự quan tâm của các ban ngành, sự ủng hộ của các cấp lãnh đạo và toàn thểphụ huynh trong toàn trường hỗ trợ về cơ sở vật chất cho nhà trường Trong những nămhọc vừa qua, trường đã mua được máy chiếu Projector, máy hắt, máy vi tính và nốimạng Internet

- Nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên học nâng cao trình độ tin học Thườngxuyên tổ chức các lớp tập huấn sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên Trường còn

tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, hội thảo về đổi mới phương pháp dạy học cấptrường, liên trường với các chuyên đề về ứng dụng công nghệ thông tin để giáo viên traođổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau.

2.1.2 Về khó khăn:

- Khó khăn nhất đối với giáo viên ở trường chúng tôi là trình độ tin học của một sốđồng chí còn hạn chế, nên việc thiết kế giáo án điện tử rất vất vả và mất nhiều thời gian.Nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên đi học để nâng cao trình độ tin học, nhưngthời gian có hạn nên chưa thể đi chuyên sâu tìm hiểu được các kiến thức của tin học đểsoạn bài theo mong muốn Một số giáo viên tuổi cao còn lúng túng trong việc soạn bài

và thiết kế Slide

- Để có được một bài giảng điện tử tốt, giáo viên còn gặp không ít khó khăn trongviệc tự đi tìm hình ảnh minh hoạ, âm thanh sôi động, tư liệu dẫn chứng phù hợp với bàigiảng Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân mà một số giáo viên còn tránh

né việc thực hiện soạn bài, dạy bằng công nghệ thông tin Giáo viên chỉ ứng dụng côngnghệ thông tin khi có nhu cầu Tức là chỉ có thao giảng, dạy minh họa chuyên đề mới sửdụng và việc làm này chỉ mang tính chất đối phó

- Việc thiết kế giáo án điện tử kinh nghiệm chưa nhiều nên việc chọn màu sắc, nềnhay phông chữ, chọn hiệu ứng đôi khi chưa phù hợp

- Giờ học còn phụ thuộc vào nguồn điện thiếu ổn định của địa phương

- Một số giáo viên chưa nhận thức đúng việc ứng dụng công nghệ thông tin vàodạy học, cho rằng đây là việc làm không cần thiết, dẫn đến ý thức tự học còn hạn chế

- Trong soạn bài, thiết kế slie giáo viên thao tác còn vụng về không tuân theo thaotác kỹ thuật công nghệ của máy tính

* Về học sinh: - Lần đầu các em được làm quen với công nghệ thông tin nên không

tránh khỏi những bỡ ngỡ, chỉ quan sát đến cái mà các em thích, chưa phân biệt đượctrọng tâm yêu cầu của cô đưa ra

+ Cơ sở vật chất:

* Máy móc, thiết bị: Trong những năm qua, Đảng uỷ,UBND xã và phòng GD&ĐT

đã dành nhiều kinh phí cho việc nâng cấp, cung cấp thiết bị máy móc cho nhà trường,tuy nhiên nhu cầu về máy móc thiết bị hiện nay rất lớn nên vẫn chưa đáp ứng đủ cho nhàtrường, nhiều máy đã mua, cấp cấu hình thấp Số lượng máy chiếu qua đầu (Projector)còn quá ít ( 2 máy) không đáp ứng được yêu cầu công việc

* Về phụ huynh

- Một số phụ huynh do điều kiện kinh tế quá khó khăn nên chưa quan tâm đến việchọc tập của con em mình, thiếu sự động viên và khích lệ kịp thời để các em phấn đấuhọc tốt hơn

2.1.3 Khảo sát chất lượng

Ngay từ đầu năm học, tôi tiến hành kiểm tra việc nắm kiến thức và kĩ năng vậndụng về môn Toán theo hình thức phỏng vấn và làm bài trên giấy khi học sinh chưađược học các tiết dạy có sử dụng công nghệ thông tin Kết quả như sau:

Điểm7- 8

Điểm5- 6

Điểmdưới 5

2.2.Một số biện pháp nhằm ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Toán lớp3

2.2.1 Biện pháp 1; Sáng tạo trong ý tưởng thiết kế bài dạy

Để có một tiết học thực sự hứng thú, lôi cuốn HS, Giáo viên phải nghiên cứu kỹ

mục tiêu bài học bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng để thiết kế bài dạy theo ý tưởng củamình, phù hợp với thực tế lớp học giúp học sinh tiếp thu bài tốt hơn

Ví dụ 1: Bài toán giải bằng hai phép tính (sách giáo khoa trang 50).

Trong phần giải toán: “ Bài toán giải bằng hai phép tính” chiếm một phần tươngđối lớn trong chương trình Toán 3 Để hình thành về cách giải và cách trình bày bài giảibằng hai phép tính ngay từ tiết đầu tiên không dễ Nên từ hình vẽ trong sách giáo khoa

GV có thể thiết kế các hình ảnh động để cho HS quan sát, để HS dễ hình dung, dễ nhận

ra bản chất của bài toán:

Hình ảnh 1: Hàng trên có 3 cái kèn

Hình ảnh 2: Hàng dưới có nhiều hơn hàng trên 2 cái kèn ( 5 cái kèn)

Slide minh hoạ:

Qua quan sát một cách trực tiếp hình ảnh động, âm thanh vui nhộn học sinh thấyngay được là muốn tìm số kèn hàng dưới thì ta phải vận dụng cách giải của bài toán “nhiều hơn”, từ đó HS có thể dễ dàng tìm được số kèn ở hai hàng

Ví dụ 2: Bài: Giảm đi một số lần ( sách giáo khoa trang 37).

Để HS biết cách thực hiện giảm một số đi một số lần và vận dụng vào giải toán Ở

ví dụ để hình thành kiến thức, thay bằng việc cho HS quan sát ở sách giáo khoa, GV sẽxây dựng Slide hình ảnh động:

Hình ảnh 1: Hàng trên có 6 con gà

Hình ảnh 2: Hàng dưới có 2 con gà

Slide minh hoạ:

Qua quan sát những hình ảnh động trên màn hình, HS sẽ dễ hình dung, đặt được bài

toán phù hợp với tranh, từ đó các em không những biết cách giảm một số đi một số lần

mà còn phân biệt rõ giảm đi một số lần với giảm đi một số đơn vị.

Đặc biệt đối với loại bài luyện tập thực hành, nếu để nguyên những hình ảnh tĩnh,bài toán, chữ số ở sách giáo khoa thì học sinh dễ nhàm chán, không phát huy được tínhcực sáng tạo nên tôi đã sưu tầm tranh ảnh để động cho học sinh quan sát từ đó HS giảitoán đúng, nhanh và hiểu được thực tế cuộc sống thông qua bài học

Ví dụ: Luyện tập ( sách giáo khoa trang 32).

Bài tập 3: trang 32 ( Mỗi lọ hoa có 7 bông hoa Hỏi 5 lọ hoa như thế có bao nhiêu bao nhiêu bông hoa?).

2.2.2Biện pháp 2: Tạo các Slide trò chơi tạo hứng thú cho HS học tập.

Đối với bộ môn Toán, ngoài sử dụng phần mềm Power Point tôi còn sử dụng phầnmềm VioLet vào phần luyện tập dưới dạng trò chơi, tạo sự hứng thú không khí học tậpthoải mái cho học sinh Một số bài tập ở sách giáo khoa tôi đưa về hình thức trò chơi đểgiúp các em hứng thú khi học

Ví dụ: Ở bài: “Các số có năm chữ số” Trang 143(Toán 3): Để củng cố cách đọc các

số có năm chữ số, tôi tổ chức cho các em thi đọc số đúng, cách chơi như sau: Tôi chialớp thành 2 đội chơi, với 6 ô cửa cho trước, mỗi ô là mỗi số, mỗi đội có 3 lượt chọn vàđọc số, khi tự chọn mở ô cửa nào thì chỉ cần “kic” chuột vào ô cửa đó số của ô cửa đóxuất hiện, nhiệm vụ của đội chơi là đọc số của ô cửa đã lựa chọn trong thời gian 30 giây,nếu đọc đúng, màn hình sẽ hiện lên bông hoa điểm 10, kèm theo những tiếng vỗ tay, nếuđọc sai sẽ hiện lên dòng chữ: “ Rất tiếc bạn đọc sai rồi” Tương tự cho hết các ô cửa

Ví dụ: Bài tập 2 Trang 39 (Toán 3): Trò chơi này tôi sử dụng phần mềm Violet cùng

với những bông hoa từ một mặt có ghi các chữ cái a, b, c, d, mặt kia ghi các số 1, 2, 3, 4cho học sinh chơi dưới dạng bài tập trắc nghiệm

- Phần thứ nhất trong trò chơi là phép tính a của bài tập 2: Tìm m, biết 12 : n = 2 ( trang 39) Với bài tập này tôi đưa ra 3 đáp án ( 1 đáp án đúng và 2 đáp án sai) Đầutiên tôi giới thiệu cách chơi cho học sinh biết: n có 3 đáp án trong đó có 1 đáp án đúng

và 2 đáp án sai, học sinh tìm ra đáp án nào đúng thì giơ thẻ có chữ cái ở trước đáp án đó.Tôi cho học sinh suy nghĩ trong vòng 1 phút rồi gõ hiệu lệnh cho HS giơ thẻ Sau khi

học sinh giơ thẻ tôi kiểm tra kết quả ( hoặc cho 1 học sinh lên kiểm tra kết quả): Tíchvào 1 trong 3 đáp án rồi kích chuột vào chỗ kết quả Nếu tích vào đáp án đúng thì trênmàn hình sẽ hiện lên bông hoa thì cười rất tươi và kèm theo tiếng vỗ tay trên loa Cònnếu tích vào đáp án sai thì bông hoa ủ rũ Nếu muốn tích vào đáp án khác thì kích chuộtvào chữ làm lại, rồi làm như trên.

- Tương tự như cách làm như trên, tôi tổ chức cho các em chơi tiếp các bài tập b, c,

d còn lại

- Khi chơi trò chơi này tôi thấy học sinh rất thích và tìm kết quả nhanh, đúng, rất íthọc sinh tìm sai Những học sinh tìm kết quả sai là do nhầm lẫn Sau khi kiểm tra kếtquả có thể cho học sinh nhận xét: Nêu cách làm hoặc nêu lí do vì sao bạn tìm kết quảsai Để phần trò chơi luôn hấp dẫn trong các tiết học tôi có thể đổi tên trò chơi;“ Thử tàiđoán nhanh” hoặc“ Nêu nhanh kết quả?”

2.2.3Biện pháp 3: Dạy ứng dụng công nghệ thông tin giúp học sinh nắm kiến thức,

kỹ năng Toán.

n

nb n n

n