Ngữ pháp tiếng nhật N4

Bạn có yêu tiếng mẹ đẻ của mình? Vậy thì từ nay bạn nên kỷ niệm ngày tiếng mẹ đẻ Đó là vào ngày 21 tháng Hai Đó là Ngày Quốc tế Tiếng Mẹ đẻ. Ngày này được tổ chức hàng năm kể từ năm 2000. UNESCO thành lập ngày này. UNESCO là một tổ chức Liên Hợp Quốc (LHQ). Đó là một tổ chức quan tâm đến các lĩnh vực khoa học, giáo dục, và văn hóa. Tổ chức UNESCO luôn nỗ lưc bảo vệ di sản văn hóa của nhân loại. Ngôn ngữ cũng là một di sản văn hóa. Vì vậy, chúng phải được bảo vệ, trau dồi, và phát huy. Đa dạng ngôn ngữ được kỷ niệm vào ngày 21 tháng 2. Người ta ước tính có khoảng 6.000 đến 7.000 ngôn ngữ trên toàn thế giới. Tuy nhiên một nửa trong số đó đang có nguy cơ biến mất. Cứ hai tuần lại có một ngôn ngữ bị mất mãi mãi. Mỗi ngôn ngữ là một tài sản tri thức khổng lồ. Tri thức của một dân tộc được gọi gọn trong các ngôn ngữ. Lịch sử của một dân tộc được thể hiện trong ngôn ngữ của nó. Phong tục và truyền thống cũng được truyền qua ngôn ngữ. Vì lý do này, ngôn ngữ bản địa là một phần bản sắc của mỗi dân tộc. Khi một ngôn ngữ mất đi là không chỉ mất đi các từ ngữ. Và tất cả điều này cần được tôn vinh vào ngày 21 tháng 2. Mọi người nên hiểu ý nghĩa của ngôn ngữ. Và con người nên thể hiện hiểu biết đó thông qua những gì họ có thể làm để bảo vệ ngôn ngữ. Vì vậy, hãy cho ngôn ngữ của bạn thấy nó quan trọng với bạn Có lẽ bạn có thể nướng một chiếc bánh? và viết lên đó một dòng chữ thất đẹp. Trong “ngôn ngữ mẹ” của bạn, tất nhiên

Ng pháp N4

Kho ng 63 m u

nh ng ~ mà còn ~ ; v a ~ v a ~

Gi i thích:

Th ng dùng đ li t kê lý do, nguyên

nhân cho m t hành đ ng ti p sau theo

Ví d :

V a đói v a khát nên tôi mu n n m t

chút gì đó

Cái áo này màu đ p và thi t k đ p Tôi

mu n mua nó

Vì hôm nay là cu i tu n, th i ti t l i đ p

nên công viên r t đông ng i

nghe nói là ~

Gi i thích:

Dùng đ th hi n l i thông báo, n i dung

đã nh n, nghe đ c

Ví d :

Theo d báo th i ti t thì ngày mai tr i

đ p

Nghe nói không có gì đáng lo v sóng th n

đo đ ng đ t sinh ra

Chú ý:

ng tr c " " là m t ngu n

thông tin, và đ ng sau " " là s

truy n đ t l i n i dung thông tin nên

không hàm ch a ý chí, c m xúc, tình c m

c a ng i truy n đ t

Ngoài ra, còn có th dùng

t ng đ ng nh " " và dùng th

v nh là) thay cho ( nghe nói là)

Theo l i anh y nói, thì cái chén này đ c xem là đ c , và là m t v t r t có giá tr

trông nh , nghe nói là

Gi i thích:

Dùng trong tr ng h p th hi n s nh n

đ nh, đánh giá c a ng i nói d a trên

nh ng gì nhìn th y ho c c m nh n

Dùng trong tr ng h p th hi n l i nh ng

gì đã nghe

Ví d : Nghe đâu mùa đông n m nay tr i s m Nghe nói g o đang lên giá

Nghe nói ngày tr c khu này là bi n c

Chú ý:

Dùng nh tính t b ngh a cho danh t theo sau

Dùng nh tr ng t

Gi i thích:

M u câu này bi u th ý mu n làm th m t

đi u gì đó

Ví d : Tôi mu n n th món n l đó m t l n

G u trúc thì tôi ch a t ng th y, nên mu n xem th m t l n

http://ngoainguhanoi.com

2

Hôm n tôi đã th đ n c a hàng mà d o

này ng i ta đang bàn tán

Tôi đã quy t đ nh th đi làm b ng xe đ p,

không còn dùng xe máy n a

5 H mà ~

Gi i thích:

Di n t nh ng s vi c di n ra hi n nhiên

Dùng đ di n t cách s d ng máy móc,

thi t b

Dùng đ ch đ ng

Ví d :

H u ng r u là m t đ

H lên đ n 100 đ thì n c s sôi

n nút này thì c a s m

T đây, đi th ng s th y m t tòa nhà to

bên tay ph i

Gi i thích:

M u câu này dùng đ bi u th m t đông

tác hay hành vi nào đó s đ c làm, ho c

m t tình hu ng nào đó s x y ra, m t s

vi c, m t đ ng tác hay m t tr ng thái nào

đó ch c ch n s di n ra trong t ng lai

Ví d :

N u tr i m a, ch c đ ng sá s đông

ng i chen chúc

N u nh đ t quá, ch c ch n s không có ai

mua

Sau khi đã u ng r u thì tuy t đ i không

đ c lái xe

Sau khi l p gia đình tôi mu n ngh làm

Gi i thích:

Dùng đ di n đ t m t thông tin nào đó v

ch đ mà đ i tác h i tho i nêu ra tr c

đó

Ví d :

Chuy n ti n b c anh không c n ph i lo Vì tôi có th xoay x đ c

Anh có th y Sato không?

?

Sato ha? Lúc n y anh y trong th

vi n đ y

Chuy n y tôi đã báo cáo cho giám đ c

r i

Chú ý:

Dùng đ di n đ t m t thông tin trong

ph m vi gi i h n c a m t ch đ nêu ra và đánh giá cao nh t trong gi i h n đó V sau c a là th hi n

Gi i thích:

Chúng ta dùng th đi u ki n bi u th đi u

ki n c n thi t đ m t s vi c nào đó x y ra

Ph n m nh đ này đ c đ t đ u câu v n

N u ph n đ u và ph n sau c a câu v n có cùng chung ch ng thì không thu c đ ng

t đ bi u th ch ý

Tr ng h p di n t đi u ki n c n thi t đ

m t s vi c nào đó di n ra

Tr ng h p ng i nói mu n bi u th quy t

đ nh c a mình trong m t tình hu ng ho c

khi ng i nói m t đi u gì đó

Ví d :

N u mùa xuân t i hoa s n

N u chia 10 cho 2 s thành 5

N u có tu i, c th s tr nên y u đi

N u c v ng tin thì c m s thành hi n

th c

B t c ai n u đ c khen s vui s ng

N u c n bão t i g n thì khí áp s t t

xu ng

N u k t c c t t thì m i chuy n s t t

Chú ý:

Trong tr ng h p ph n tr c và ph n sau

c a câu có cùng ch ng và đ ng t trong

c hai ph n này đ u dùng t bi u th ch ý

thì chúng ta không dùng

N u đ n Nh t thì ph i liên l c v i tôi nhé

úng :

Sai :

Gi i thích:

M u câu này di n t s bi n đ i t ng ng

v m c đ hay ph m vi c a n i dung đ c

nêu ra ph n sau câu, khi mà đi u ki n

đ c nêu ph n tr c c a câu thay đ i

đây b ph n đ ng tr c

và ph i là cùng m t đ ng t ho c tính t

Ví d :

Càng n càng m p

đi n càng m c ti n càng khó s d ng

B ng h ng d n này càng đ c càng th y khó hi u

Càng đ nh ngh thì m t càng t nh

Ti ng Nh t càng h c càng thú v

Gi i thích:

Di n t tình tr ng ngôi th 3 muôn, thích

đi u gì đó

Ví d :

Tr con thì chuy n gì c ng mu n bi t

Ba m tôi mu n đi du l ch n c ngoài

Vào mùa hè ai c ng mu n n nh ng th mát l nh

có th ~

Gi i thích:

Dùng đ di n đ t s suy xét, phán đoán

c a ng i nói Nó có ngh a là có kh n ng hay m t s vi c nào đó đã ho c s x y ra

ch n c a m u câu này th p h n nhi u

Ví d :

Ch c là anh y đã ng r i

Ý t ng c a Yamada v a nói có th là

m t ý t ng hay đ y

Có th là tôi sai l m

Có th là đ ng kia yên t nh h n đ ng này

Có th là tr i s m a

Gi i thích:

Dùng đ di n đ t s suy xét, phán đoán

c a ng i nói c n c vào thông tin có

đ c

d ng nghi v n, dùng đ h i v s suy

xét, phán đoán c a ng i nghe

Ví d :

Ngày mai có l tr i s đ p

Có l 6h anh y s v t i

6

Gi i thích:

đ c dùng sau danh t , l ng

t v.v , và v ng c a nó luôn th ph

đ nh Nó nh n m nh ph n đ ng tr c, gi i

h n ph n đó và ph đ nh nh ng n i dung

khác còn l i Nó thay th cho các tr t

, và đ c thêm vào sau các

tr t khác Khác v i đ c dùng

v i s c thái kh ng đ nh thì đ c

dùng v i s c thái ph đ nh

Ví d :

Bu i sáng tôi ch u ng cà phê mà thôi

Tôi ch có th đ i 10 phút mà thôi

10

Nh ng chuy n nh th này ch có th nói

v i b n bè mà thôi

M y ti m khu v c đó ch m c a t i 6

gi

6

B phim này, ph i 18 tu i tr lên m i xem

đ c

18

14

Làm gì tr c ~

Gi i thích:

Dùng đ di n t vi c hoàn thành xong m t

đ ng tác ho c m t hành vi c n thi t nào đó

tr c m t th i đi m nh t đ nh

Dùng đ di n t vi c hoàn thành xong m t

đ ng tác c n thi t nào đó đ chu n b cho

l n s d ng sau, ho c m t gi i pháp t m

th i nào đó

Dùng đ di n t vi c gi nguyên ho c duy trì m t tr ng thái

Ví d :

Tôi đ nh h c ti ng Nh t tr c khi đi Nh t

Tài li u đó tôi s xem sau, nên anh hãy đ

đó

R u vang này u ng l nh m i ngon, nên hãy cho vào t l nh tr c

Tôi đã v s ng b n đ trên b ng nh n tin

đ cho Yoshiko v n tìm đ c, dù có đ n

tr

Chú ý:

thành

Anh s nói chuy n tr c v i m em nhé

15 Hình nh , có l ~

Gi i thích:

là cách nói bi u th s suy đoán mang tính ch quan, d a trên

thông tin mà ng i nói nh n b ng giác

quan c a mình ôi khi phó t

, v i ngh a là không rõ n i dung mà

mình nói là s th t hay không đ c dùng

kèm theo trong m u câu này

Ví d :

V đi m này có th nói nh sau

vùng ven núi cò l s có tuy t r i

Có l t đ u bu i chi u th i ti t s t t trên

kh p c n c

Chú ý:

di n đ t s suy đoán

tr c quan d a trên quan sát th giác c a

mình v c ch ho c dáng v

di n đ t s suy đoán c a

ng i nói d a trên thông tin mà mình

nghe đ c hay đ c đ c

làm

Gi i thích:

M u câu này đ c dùng đ bày t ý đ nh

c a ng i nói và bi u th r ng ý đ nh c a

ng i nói đã đ c hình thành th tr c

lúc nói và hi n t i v n ti p di n, đ c

dùng cho ngôi th nh t

Ví d :

Tôi đang đ nh đi nh t du h c

Tôi đ nh vào làm tr ng đ i h c

Tôi đ nh đi bi n vào k ngh này

Tôi đ nh đi nhà sách bây gi

Chú ý:

đ c dùng đ bi u th ý đ nh c a ng i

th ba

Ch y đang đ nh đi du l ch

17 D đ nh ~, quy t đ nh

~

Gi i thích:

Chúng ta dùng [ ng t th nguyên d ng

] đ đi n đ t ý đ nh làm m t

vi c gì đó và [ ng t th ]

đ di n đ t ý đ nh không làm vi c gì đó

Ví d :

Sang n m tôi đ nh đi du l ch Châu Âu

Thu c lá thì tôi đ nh không bao gi hút

n a

Sau ch này, anh còn đ n vi n b o tàng m thu t n a ph i không?

?

Vâng, tôi đ nh nh th

~, theo k ho ch ~

Gi i thích:

Chúng ta dùng m u câu này đ nói v d

đ nh, k ho ch

Ví d :

Tôi d đ nh đi du l ch

N m sau tôi d đ nh đi Nh t

Tôi d đ nh mua đ ng h m i

Tôi d đ nh s g i tài li u vào ngày mai

Theo k ho ch thì cu i tháng này tôi ngh

làm

Gi i thích:

Dùng di n t hành đ ng mình làm gì cho

ai đó

Ví d :

Tôi giúp Kim

Tôi mang hành lý cho b n

Tôi s cho b n m n sách n u b n thích

Tôi ch p hình cho e gái mình

Chú ý:

Ch s d ng ngang hàng ho c v i ng i

th p h n mình

(mình) ~

G i thích:

Di n t ai đó làm vi c gì đó cho mình, h

mình

Ví d :

Anh Suzuki đã s a xe đ p giúp cho tôi

Ba mua cho tôi m t chi c xe đ p m i

B n có th giúp tôi m t tay đ c không?

?

Khi nào b n tr ti n cho tôi?

? Chú ý:

Ng i nh n ch có th là ngôi th nh t ( tôi)

Gi i thích:

Di n t vi c mình đ c ai đó làm cho m t

vi c gì đó

Ví d : Tôi đã đ c m t ng i b n Nh t d y cho cách làm món Nh t

Tôi đã đ c anh Yamamoto cho m n

ti n

Tôi đã đ c m mua cho cái đi n tho i di

đ ng

~ có đ c không?

Gi i thích:

ây là m u câu đ ngh có m c đ cao

h n [

Ví d :

Có th giúp tôi đ c không?

?

Có th c m giúp tôi cái này đ c không?

?

Có th d y cho tôi ti ng nh t đ c không

?

Có th cho tôi m n cu n sách này đ c không?

?

b đ ng ( B , b t làm gì đó)

Gi i thích:

Di n t hành đ ng mà ng i th hai th c

hi n m t hành vi nào đó v i ng i th

nh t, thì đ ng t phía c a ng i ti p nh n

hành vi là ng i th nh t s s d ng đ ng

t b đ ng th th c hi n Trong câu b

đ ng thì ng i th nh t là ch th c a câu

và ng i th hai là ch th c a hành vi và

đ c bi u th b ng tr t

Di n t hành đ ng mà ng i th hai th c

hi n m t hành vi nào đó đ i v i v t mà

ng i th nh t s h u, có nhi u tr ng

h p hành vi đó gây phi n toái cho ng i

th nh t Ngoài ra ch th c a hành vi có

th chuy n đ ng

Khi nói v m t s vi c nào đó và không

c n thi t ph i nêu rõ đ i t ng c a hành vi,

thì chúng đ nêu vi c làm ch th c a và

dùng đ ng t b đ ng đ bi u đ t

Ví d :

Tôi b b t u ng r u

Tôi đ c ch gái nh đi siêu th

Tôi b m la

Chân c a tôi b r n c n

H i ngh đ c t ch c Thành ph H

Chí Minh

Tôi b em gái n m t cái bánh

đi n t c a Nh t đ c xu t đi kh p th

gi i

M t cái chén c c a Trung Qu c đ c tìm

th y Vi t Nam

Chú ý:

Khi dùng các đ ng t bi u th s "sáng

t o", "t o ra", "tìm th y" (ví d

) th

b đ ng thì chúng ta không dùng

mà dùng đ bi u hi n ch

th c a hành vi

"Truy n T t èn" do Ngô T t T vi t

Máy karaoke do ng i Nh t phát minh ra

ch ( C m, không đ c )

Gi i thích:

Th c m ch đ c dùng ra l nh cho ai đó không đ c th hi n m t hành vi nào đó

Th này mang m nh l nh m nh, áp đ t và

đe d a, vì th ph m vi dùng chúng cu i câu v n r t h n ch Ngoài ra, trong v n nói thì h u h t các tr ng h p các th này

ch đ c nam gi i dùng

Ng i nam gi i có đ a v ho c tu i tác cao

h n nói v i ng i bên d i mình, ho c b nói v i con

Nam gi i nói v i nhau Trong tr ng h p này thì nhi u khi đ c thêm vào

cu i câu đ làm 'm m' l i tr ng thái c a câu

Tr ng h p ít có đi u ki n quan tâm đ n

ng i mà mình giao ti p ví d nh khi truy n đ t ch th , khi đang làm vi c trong phân x ng, ho c trong các tình hu ng

kh n c p nh h a ho n, đ ng đ t v.v Ngay c trong tr ng h p nh th này thì

c ng ch là ng i nam gi i, có v trí ho c

tu i cao h n m i dùng

C v trong khi xem th thao Trong

tr ng h p này thì đôi khi n a gi i c ng dùng

Khi mu n chú tr ng đ n s đ n gi n đ

t o hi u qu truy n đ t nh trong các ký

hi u giao thông

8

Ví d :

Không đ c ngh

Không dùng đi n tho i

Không hút thu c

t th kh n ng (Có th làm)

Gi i thích:

ng t kh n ng di n t m t n ng l c,

t c là vi c ai đó có kh n ng làm m t vi c

gì đó

ng t kh n ng di n t m t đi ki n, t c

là m t vi c gì đó có th th c hi n trong

m t hoàn c nh nào đó

ng t kh n ng không di n t đ ng tác

ho c hành đ ng mà di n t tr ng thái Khi

các đ ng t này tr thành d ng kh n ng

thì dùng tr t

Ví d :

Tôi có th n đ c sushi

Tôi có th vi t đ c ch kanji

Anh An có th đ c báo ti ng Nh t

Tôi có th n u đ c món n

Núi Phú S có th đ c nhìn th y t tàu

đi n

26 ~V ( : ng t th sai

khi n ( / cho, làm cho~)

Gi i thích:

ng t sai khi n bi u th m t trong hai

ngh a là "b t bu c" ho c "cho phép"

c dùng trong nh ng tr ng h p khi

mà quan h trên d i rõ ràng, ví d nh b

m - con cái, anh trai - em trai, c p trên -

c p d i v.v Và ng i trên b t bu c

ho c cho phép ng i d i làm m t vi c gì

đó

Ví d :

Giám đ c đã yêu c u th ký đánh máy

Giám đ c đã cho tôi m n tr c s l ng

ch a lãnh

Chú ý:

Ví d 1 bi u th ngh a "b t bu c", ví d 2

bi u th ngh a "cho phép"

Trong tr ng h p ng i trong m t nhóm (ví d công ty) nói v i ng i ngoài v vi c cho ng i trong cùng nhóm v i mình làm m t vi c gì đó, thì câu saii khi n đ c dùng b t k quan h trên d i th nào Ví

d d i đây là th hi n đi u đó:

Tôi s cho nhân viên ph trách đ n s a ngay

Khi đ ng t là đ ng t ch tình c m, tâm

tr ng nh

.v thì chúng ta c ng có th dùng th sai khi n, nh ví d d i đây:

Tôi đ u đ i h c làm cho ba má r t vui

27 ~V

ng t th b đ ng sai khi n ( B b t làm

gì đó)

Gi i thích:

Cách chia đ ng t sang th b đ ng sai khi n

Nhóm I: đ i thành r i thêm

Ví d :

Chia rút g n

Không chia đ c

do tr ng i do phát âm

Nhóm II: b đuôi thêm

Ví d :

Nhóm III:

N1 b N2 b b t làm gì đó

Di n t hành đ ng b b t ph i làm gì đó

Ví d :

Hôm qua, tôi đã b m b t ph i h c đ n 3

ti ng đ ng h

3

Tôi đã b ép bu c ph i u ng r u

Hình nh anh Yamashita ngày nào c ng b

bu c ph i làm thêm đ n khuya

Tôi b b t chuy n công tác ra n c ngoài

28 Hãy làm đi

Gi i thích:

Di n t m t đ ngh , m t yêu c u

ây là m u câu th hi n hình th c m nh

l nh M u câu này th ng đ c dùng

trong các tr ng h p cha m nói v i con

cái, giáo viên nói v i h c sinh v.v , nó ít

nhi u nh nhàng h n th m nh l nh c a

th đ ng t n gi i th ng s d ng m u

câu này h n là th m nh l nh c a đ ng t

Nh ng m u câu này không dùng đ nói

v i ng i trên

Ví d :

n ào quá Im l ng chút đi

i ng s m đi, mai còn ph i đi h c n a

Hãy đ c câu sau và tr l i b ng kí hi u

Hãy g i cho tôi lúc 9 gi

29 (V/ A/ N) : Ngay c khi, th m chí, có th

Gi i thích:

bi u th s đ c phép làm m t đi u gì

N u chuy n m u câu V thành câu nghi v n thì chúng ta s đ c

m t câu xin phép

Ví d :

Tôi vào có đ c không?

?

Xin m i anh vào

đây hình nh có th đ u xe t 8h t i đ n 6h sáng

M tôi b o, trong t ng lai, tôi có th thích gì thì làm n y

Có th dùng n c t ng nêm vào thay cho

r u vang

30 .Xong, l làm

Gi i thích:

Th hi n tình tr ng hoàn toàn xong quá trình đ ng tác

c s d ng đ di n đ t tâm tr ng ti c

nu i, h i h n, h i ti c

Ví d :

Làm xong bài t p này thì có th đi ch i

10

Vì đi trong m a nên tôi đã b c m

Tôi đã đ quên cây dù trong xe đi n m t

r i

Tôi đã l bi t nh ng đi u không đ c

phép bi t

Nghe nói anh ta đã b b n bè ghét b

Gi i thích:

Di n t hành đ ng, s vi c theo s suy

đoán c a ng i nói

xem nh là m t tính t

Ví d :

Tôi thi đ u r i Th t c nh là chuy n b a

Cho đ n khi quen đ c ti ng nói c a vùng

đó, qu th t tôi c nh là nghe ti ng n c

ngoài

Hình nh không ai bi t tên th t c a cô y

Hình nh b c m r i

Hình nh có cái gì đó b khét Có mùi r t

l

Chú ý:

Th ng đi kèm v i

Gi i thích:

Di n t hai hành đ ng cùng x y ra m t

th i gian

Ví d :

M tôi v a hát ngân nga v a chu n b b a

n chi u

Lái xe mà không nhìn th ng v phía tr c

thì th t là nguy hi m

V a nghe nh c v a h c

Chúng ta ghé vào đâu đó v a u ng cà phê

v a nói chuy n đi

Gi i thích:

c s d ng nh là danh t

Th ng theo sau là các đ ng t

Ví d :

D ng c này dùng đ c t ng

Máy s i là cái không th thi u đ có th

s ng d chu qua mùa đông

C n có th i gian đ thuy t ph c anh y

M t h n 3 ti ng đ làm xong bài t p

3