cac thanh phan chinh cua caU

I/ Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ 1/ Ví dụ “Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.” Tô Hoài... L ợc bỏ thành phần trạng ngữ: “Tôi đã trở th

TiÕt 108: TiÕng ViÖt

Em hãy nhắc lại những thành phần câu

đã học ở bậc Tiểu học?

Các thành phần câu là:

- Chủ ngữ

- Vị ngữ

- Trạng ngữ

- Bổ ngữ

- Định ngữ

I/ Phân biệt thành phần chính với

thành phần phụ

1/ Ví dụ

“Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế

thanh niên c ờng tráng.”

( Tô Hoài)

L ợc bỏ thành phần trạng ngữ:

“Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.”

Câu vẫn hiểu đ ợc

L ợc bỏ thành phần chủ ngữ:

“Chẳng bao lâu, đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng ”

tráng.

Câu không hoàn chỉnh và ý không trọn vẹn

L ợc bỏ thành phần vị ngữ:

“Chẳng bao lâu, tôi.”

 Câu không hoàn chỉnh và ý không trọn vẹn

3/ Ghi nhớ (SGK 92)

thành phần phụ

thành phần chính

thành phần chính

2/ Nhận xét

Ghi nhớ 1

-Thành phần chính là thành phần bắt buộc phải có mặt trong câu để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt một ý trọn vẹn.

-Thành phần phụ là thành phần không bắt buộc phải có mặt trong câu.

II- Vị ngữ

1- Đặc điểm của vị ngữ

“ Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một

chàng dế thanh niên c ờng tráng.”

(Tô Hoài)

-Có thể kết hợp với các phó từ chỉ thời gian: đã, sẽ, đang, sắp, từng,vừa, mới

-Có thể trả lời cho những câu hỏi: làm sao?, nh thế nào?,làm gì?

TN

trở thành

đã

2.Cấu tạo của vị ngữ

Tìm vào nêu cấu tạo của vị ngữ trong các câu sau:

a/Một buổi chiều, tôi ra đứng ngoài cửa hang nh mọi khi,

xem hoàng hôn xuống.

b/Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

c/ Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân Việt Nam.

Tre, nứa, mai,vầu giúp ng ời trăm nghìn công việc khác nhau.

3/Ghi nhớ ( SGK trang 93)

VN là cụm động từ

2 vị ngữ

VN là cụm động từ và tính từ

4 vị ngữ

VN là cụm danh từ

1 vị ngữ

VN là cụm động từ

1 vị ngữ

Bài tập1: Tìm và nêu cấu tạo của vị ngữ trong

các câu sau:

1.Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.

2.Đôi càng tôi mẫm bóng.

3.Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và

nhọn hoắt.

1 vị ngữ là cụm động từ.

1 vị ngữ là tính từ.

2 vị ngữ là cụm tính từ và tính từ

III/ Chủ ngữ

1/Ví dụ

a/Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang nh mọi khi, xem hoàng hôn xuống.

b/Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập

c/ Cây tre là ng ời bạn thân của nông dân Việt Nam[ ]

Tre, nứa, mai,vầu giúp ng ời trăm nghìn công việc khác nhau.

2/Nhận xét

CN nêu tên sự vật, hiện t ợng có đặc điểm ,hành

động, trạng thái đ ợc miêu tả ở vị ngữ.

Trả lời cho các câu hỏi Ai?, Con gì?, Cái gì?

a)Một buổi chiều ,tôi ra đứng của hang nh

mọi khi, xem hoàng hôn xuống

(Tô Hoài)

VN

1 CN (Đại từ)

b) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông,

ồn ào, đông vui, tấp nập

(Đoàn Giỏi)

c) Tre, nứa, mai, vầu giúp ng ời trăm

công nghìn công việc khác nhau.

(Thép Mới)

CN 1 CN 2 CN 3 CN 4 VN

4 CN là danh từ

Qua VD em có nhận xét gì về cấu tạo của

chủ ngữ?

Chủ ngữ th ờng là đại từ, danh từ, cụm danh từ

Mỗi câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

Chủ ngữ trong các câu sau thuộc từ loại gì?

1 Lao động là vinh quang.

2 Thuỷ chung là đức tính cao quý của

ng ời phụ nữ Việt Nam.

 Trong những tr ờng hợp nhất định động từ,

cụm động từ, tính từ, cụm tính từ cũng có

thể làm chủ ngữ.

 CN là động từ

 CN là tính từ

IV/Luyện tập

Bài tập1: Tìm và nêu cấu tạo của chủ ngữ trong các câu sau:

1.Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên c ờng tráng.

2.Đôi càng tôi mẫm bóng.

3.Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và

nhọn hoắt.

a/ Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Làm gì? để kể lại một việc tốt em hoặc bạn em mới làm đ ợc.

b/ Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Nh thế nào? để tả hình dáng hoặc tính tình đáng yêu của một bạn trong lớp em.

c/ Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Là gì? để giới

thiệu một nhân vật trong truyện em vừa đọc với các bạn trong lớp.

Bài tập 2

Bµi tËp:

Em h·y viÕt mét ®o¹n

miªu t¶ c¶nh buæi

s¸ng t¹i n¬i em ë T×m

vµ nªu cÊu t¹o cña chñ

c©u võa t×m ® îc.

DÆn dß

-ChuÈn bÞ bµi th¬ 5 ch÷.

Chóc c¸c em

häc tèt

cảm ơn sự giúp đỡ và ủng hộ của thầy cô

và các em