skkn phương pháp giảng dạy và rèn luyện một số động tác bổ trợ môn chạy

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM TRƯỜNG THCS HƯƠNG MỸ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ RÈN LUYỆN MỘT SỐ ĐỘNG TÁC BỔ TRỢ MÔN CHẠY Đề tài thuộc ĩnh vực chuyên

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM

TRƯỜNG THCS HƯƠNG MỸ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ RÈN LUYỆN MỘT SỐ ĐỘNG TÁC BỔ TRỢ MÔN CHẠY

Đề tài thuộc ĩnh vực chuyên môn: Giảng dạy

Họ và tên người thực hiện: Hồ Hữu Điền Chức vụ: Giáo viên giảng dạy môn Thể dục Sinh hoạt tổ chuyên môn: Tổ Thể dục – Âm nhạc – Mĩ Thuật

Mỏ Cày Nam, tháng 02/2012

DANH MỤC CHỬ CÁI VIẾT TẮT

THCS: Trung học cơ sở

HS: học sinh

GV: giáo viên

PPCT: phân phối chương trình

SKKN: sáng kiến kinh nghiiệm

A PHẦN MỞ ĐẦU I/ Bối cảnh của đề tài :

Sức khỏe - Trí tuệ là những thứ quý giá nhất của mỗi con người và mỗi Quốc gia Muốn có được sức khỏe không chỉ cần có dinh dưỡng và vệ sinh tốt mà cần phải biết kiên trì tập luyện Trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Bác Hồ năm 1946: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân khỏe mạnh, tức góp phần cho cả nước mạnh

khỏe”…

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII đã chỉ rõ: “Giáo dục đào tạo cùng với Khoa học công nghệ phải thật sự trở thành quốc sách hàng đầu để chuẩn bị hành trang cho thế hệ trẻ đi vào thế kỉ XXI” Vì vậy, vấn đề phát triển thể chất cho học sinh phổ thông là một vấn đề cần thiết và quan trọng mà trong đó điền kinh là một môn học không thể thiếu trong chương trình giáo dục thể chất

II/ Lí do chọn đề tài:

Điền kinh ở nước ta có quá trình phát triển lâu đời, nó được nhân dân ta tập luyện để tăng cường sức khỏe, tham gia lao động sản xuất và chống ngoại xâm Ngày nay, cùng với hội nhập về kinh tế thì Việt Nam đã tham gia trở lại các kỳ SEAGAMES, ASIAD…và đã đạt được một số thành công nhất định, trong đó môn điền kinh đóng vai trò rất lớn cho sự thành công này

Trong chương trình giáo dục thể chất ở nhà trường, điền kinh đóng vai trò rất quan trọng và là môn học chính của học sinh các cấp học Nó giúp cho học sinh rèn luyện sức khỏe và phát triển con người toàn diện, trong đó có môn chạy

Chạy là môn thể thao bao gồm các động tác gần gũi với những hoạt động tự nhiên của con người Trong các cuộc thi Hội Khỏe Phù Đổng từ Trung ương đến địa phương thì môn chạy nói chung được coi như một môn không thể thiếu Việc nâng cao thành tích ở các môn thể thao nói chung và các môn chạy nói riêng sẽ góp phần cho công tác giáo dục thể chất có hiệu quả và đạt chất lượng

Để đạt được điều này chúng ta cần phải tìm ra một phương pháp để học sinh

dễ tiếp thu và các em có thể vận dụng trong quá trình tự tập để đạt kết quả cao

Việc dạy và học bộ môn thể dục nói chung là trang bị cho học sinh 1 số kỹ năng vận động cơ bản, cần thiết để bảo vệ, bồi dưỡng sức khỏe, góp phần phát triển con người toàn diện, chuẩn bị cho các em bước vào sự nghiệp lao động, sáng tạo và bảo vệ tổ quốc

Để có nền tảng vững chắc thì quy luật của nó luôn đi từ cái cơ bản nhất, cũng như trong tập luyện đầu tiên phải tập từ các động tác bổ trợ

Các động tác bổ trợ cho môn chạy nói chung là các động tác tương đối khó tập và khó dạy, nhiều giáo viên phải nhận định rằng việc dạy được các động tác này không phải là việc đơn giản Từ việc vận dụng các phương pháp chưa thích hợp dẫn đến hiệu quả dạy các động tác này chưa cao Nhờ sự góp sức từ một số phương pháp giảng dạy của sách giáo viên thể dục, qua nghiên cứu từ quá trình giảng dạy, sự hổ trợ của đồng nghiệp, một số tài liệu, tôi quyết định chọn và ứng

dụng “ Phương pháp giảng dạy và rèn luyện một số động tác bổ trợ môn chạy”

III/ Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

Lựa chọn và ứng dụng một số phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện một số động tác bổ trợ môn chạy ( chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau ) cho học sinh lớp 8 trường THCS Hương Mỹ – huyện Mỏ Cày Nam - tỉnh Bến Tre

- Nghiên cứu trên 2 nhóm đối tượng:

+ Nhóm đối chứng: 36 học sinh lớp 83

+ Nhóm thực nghiệm: 36 học sinh lớp 84

IV/ Mục đích nghiên cứu:

Giúp giáo viên hoàn thành chỉ tiêu năm học, giúp học sinh phát huy được năng khiếu của mình trong các môn chạy để nâng cao thành tích, tham gia các giải hội thao học sinh hè, Hội Khỏe Phù Đổng… mà đặc biệt là nâng cao sức khỏe cho các em

V/ Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:

Nâng cao được kỹ năng thực hiện một số động tác bổ trợ môn chạy: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau

B PHẦN NỘI DUNG I/ Cơ sở lý luận:

Giáo dục thể chất là một quá trình giáo dục nhằm hoàn thiện hình thái và chức năng của cơ thể con người, hình thành và củng cố kỹ năng, kỹ xảo vận động

cơ bản trong đời sống Giáo dục các tố chất : Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo Ngoài ra giáo dục thể chất là một mặt giáo dục quan trọng, nó có quan hệ khắng khít với các mặt đức dục, trí dục, mỹ dục và giáo dục lao động nhằm mục đích chung là đào tạo con người toàn diện Hơn thế nữa một tâm hồn lành mạnh, đạo đức trong sáng chỉ có thể được hình thành trên một cơ thể khỏe mạnh Để đạt được điều này chúng ta cần phải tìm ra một phương pháp để học sinh

dễ tiếp thu và các em có thể vận dụng trong quá trình tự tập để đạt kết quả cao

Các động tác chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau là rất quan trọng trong các môn chạy nói chung, đây có thể nói là tương đối khó trong giảng dạy và rèn luyện cho học sinh cấp THCS Qua quá trình giảng dạy, từ tình hình thực tế tôi quyết định nghiên cứu và áp dụng vào giảng dạy nhằm đưa tỉ lệ học sinh thực hiện động tác cũng như chất lượng chuyên môn ngày càng cao hơn

II/ Thực trạng của vấn đề:

a.Thuận lợi:

- Bản thân giáo viên nắm vững kỹ thuật và thực hiện động tác khá tốt

- Giáo viên được tiếp xúc với phương pháp giảng dạy mới và được sự giúp

đở của đồng nghiệp, sự quan tâm của các cấp lãnh đạo

- Nhu cầu tập luyện để nâng cao sức khỏe của HS ngày càng được chú trọng

- Đa số học sinh đều tích cực trong học tập

b Khó khăn:

- Tỉ lệ học sinh đông, đường chạy chưa đủ cự ly, chưa đúng yêu cầu, dụng

cụ tập luyện còn thiếu

- Một số HS chưa ý thức, coi thường tác dụng của động tác, chưa chủ động,

tự giác trong tập luyện dẫn đến kỹ năng thực hiện động tác còn yếu kém

- Bản thân giáo viên nhiều năm qua không trực tiếp giảng dạy ở lớp 6, 7 nên việc vận dụng dạy nội dung này chưa được sát thực và điều chỉnh kịp thời

- Việc giảng dạy động tác theo PPCT là rất ít, chủ yếu là phải tiến hành thêm

1 số tiết phụ đạo để GV giúp các em củng cố và sửa sai động tác

- Thời tiết nắng nóng cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc tập luyện

III/ Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

+ Trước khi thực nghiệm cả 2 nhóm đều được kiểm tra để xác định trình độ

ban đầu

(36 hs)

Không thực

Chạy

Chạy nâng

Chạy đạp

Tổng

Từ bảng trên ta thấy trình độ ban đầu của 2 nhóm đối với cả 3 động tác là tương đương nhau

+ Lập kế hoạch thực hiện phương pháp giảng dạy

- Bước 1 : Giáo dục ý thức HS hiểu được tác dụng và tầm quan trọng của

động tác bằng cách giới thiệu và nêu tác dụng của động tác, đối với bất kỳ một môn chạy nào đều phải thực hiện động tác bổ trợ này

- Bước 2 : Giáo viên phân tích và làm mẫu kỹ thuật động tác , đây là một

điểm quan trọng đòi hỏi giáo viên phải làm mẫu đẹp , chính xát , giảng giải ngắn gọn dể hiểu để học sinh hình thành được cơ bản động tác

- Bước 3 : Giáo viên cho HS xem tranh kỹ thuật và phân tích rõ các yếu lĩnh

kỹ thuật động tác qua tranh vẽ

- Bước 4 : Tiến hành tập luyện động tác

- Đối với đối tượng HS lớp 8 GV cho các em thực hiện qua động tác sau đó sàng lọc ra nhiều đối tượng và tập trung tìm ra phương pháp để sửa sai theo từng đối tượng

1 Giảng dạy động tác đi bước nhỏ :

Khi thực hiện giảng dạy tôi tiến hành các bước phân tích kết hợp với tranh minh họa cho kỹ thuật động tác sau đó là thị phạm động tác:

a.Tác dụng: Giảm lực chống trước, tăng cường và phát triển tần số bước

chạy, phối hợp động tác toàn thân nhịp nhàng, tạo sự dẽo dai, linh hoạt cho cổ chân

b Yêu cầu kỹ thuật:

- Cẳng chân thả lỏng, tiếp xúc với đất bằng 1/2 bàn chân trước

- Điểm tiếp xúc của bàn chân khi đặt gần với điểm dọi của trọng tâm cơ thể -Động tác miết bàn chân ra sau với biên độ hẹp

- Không hất gót ra sau mà cổ chân phải linh hoạt

- Hai tay đánh trước sau thả lỏng đặc biệt là bả vai Trọng tâm cơ thể dao động ít

c Sai lầm thường mắc:

- Đá cẳng chân ra trước, điểm chống lệch hướng

- Động tác miết chân ra sau không có

- Hất gót ra sau quá nhiều

- Trọng tâm cơ thể dao động lớn

d Nguyên nhân:

- Khái niệm kỹ thuật động tác chưa đúng

- Tâm lý căng thẳng dẫn đến động tác gò bó

e Biện pháp sửa:

- Xây dựng lại khái niệm động tác

- Sử dụng các động tác bổ trợ để sửa sai:

+ Ban đầu tập tại chổ chuyển đổi trọng tâm sang hai chân phối hợp đánh tay + Tại chỗ vịn tay vào tường, gốc cây… tập đặt chân ra trước rồi miết bàn chân ra sau từ 1 chân rồi lần lược 2 chân luân phiên từ chậm đến nhanh dần

- Thực hiện di động với tốc độ tăng dần theo hiệu lệnh của GV

- Tập hoàn chỉnh kỹ thuật

- Tổ chức thi đấu, kiểm tra giữa các cá nhân và các tổ với nhau

2 Giảng dạy động tác chạy nâng cao đùi

Khi thực hiện giảng dạy tôi tiến hành các bước phân tích kết hợp với tranh minh họa cho kỹ thuật động tác sau đó là thị phạm động tác:

a Tác dụng: Bổ trợ cho động tác lăng trước khi chạy phát triển sức mạnh

của cơ đùi, tăng cường tần số bước, giúp khớp gối và cổ chân dẽo dai hơn, hỗ trợ tích cực cho giai đoạn đạp sau

b Yêu cầu kỹ thuật:

- Điểm tiếp xúc mặt đất là 1/2 bàn chân trước và gần với điểm dọi của trọng tâm cơ thể, dùng cổ chân để bật người lên

- Cẳng chân thả lỏng, đùi song song với mặt đất, thân người thẳng tự nhiên

- Hai tay phối hợp đánh tự nhiên trước sau nhịp nhàng

c Sai lầm thường mắc:

- Cẳng chân thả lỏng không tốt

- Thân trên ngả ra sau quá nhiều

- Trọng tâm cơ thể dao động quá

nhiều sang hai bên

d Nguyên nhân:

- Nắm bắt khái niệm chưa đúng

- Hai chân có sức mạnh không đều nên độ dao động không đều

- Tư thế người bị ngửa do thân trên ngửa ( tuột hông )

e Biện pháp sửa:

- Xây dựng lại khái niệm kỹ thuật động tác

- Tập bổ trợ với những động tác từ chậm đến nhanh dần để sửa sai: ( nhún nhảy đổi chân, tại chổ thực hiện nâng cao đùi chậm, từng chân phối hợp đặt lòng bàn tay ngang thắt lưng để xác định được độ cao cần nâng của đùi, khi nâng đùi

cho đùi chạm vào lòng bàn tay )

- Đứng tại chỗ thực hiện nâng cao đùi từ chậm đến nhanh sau đó di chuyển phối hợp đánh tay trước sau

- Chống tay vào một điểm cố định rồi thực hiện nâng cao đùi

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật

- Tổ chức thi đấu, kiểm tra giữa các cá nhân và các tổ với nhau

3 Giảng dạy động tác chạy đạp sau

Khi thực hiện giảng dạy tôi tiến hành các bước phân tích kết hợp với tranh minh họa cho kỹ thuật động tác sau đó là thị phạm động tác:

a Tác dụng: Tăng cường lực đạp sau để đưa cơ thể di chuyển về trước,

nâng cao năng lức vận động sự phối hợp nhịp nhàng giữa chân đạp sau và chân

lăng, sự phát triển của cơ đùi, cẳng chân, bàn chân, tăng cường độ dài bước chạy

b Yêu cầu kỹ thuật:

- Lăng trước: Đùi lăng cao, cổ chân thả lỏng, góc độ giữa đùi và cẳng chân gần 900

- Chống trước: Tiếp xúc bằng 1/2 bàn chân trước, khi tiếp đất thì đạp chân ra

sau nhanh, mạnh

- Đạp sau: Nhanh chóng duỗi tất cả các khớp của chân đạp sau với góc độ là

450 Tư thế thân người lao về trước nhiều

- Lăng sau: Kết thúc đạp sau thì chân duỗi thẳng, khi cơ thể gần tiếp đất thì

nhanh chóng đưa chân về trước để chống trước Yêu cầu là không hất gót ra sau

- Tay đánh với biên độ lớn

c Sai lầm thường mắc:

- Thân trên không đổ về trước nhiều

- Cẳng chân hất ra sau nhiều

- Khi chống trước thì điểm tiếp xúc xa với điểm dọi của trọng tâm cơ thể

- Dao động của trọng tâm cơ thể quá lớn do lực của hai chân không đều

d.Nguyên nhân:

- Khái niệm chưa đúng về kỹ thuật động tác

- Sự phát triển của hai chân không đều

e Biện pháp sửa:

- Xây dựng lại khái niệm động tác kỹ thuật

- Dùng động tác bổ trợ ( Nhảy bước bụt, nhún đổi chân, đi với bước, )

- Tại chỗ nhảy đổi chân, đi “chân sáo”,

- Cho HS chống tay vào gốc cây, vách tường,…với gốc độ thân người khoảng 450 tập đạp sau từng chân từ chậm đến nhanh dần

- Chạy chậm với biên độ ngắn sau đó tăng dần

- Thực hiện hoàn chỉnh kỹ thuật

- Tổ chức thi đấu, kiểm tra giữa các cá nhân và các tổ với nhau

* Lưu ý:

+ Những trường hợp học sinh tập sai do nhiều nguyên nhân , giáo viên cần

có cách xử lý riêng cho thích hợp

- Nếu HS tập sai do cẩu thả , ý thức tập luyện kém , giáo viên cần nhắc nhở

giáo dục ý thức , đạo đức của các em

- Nếu HS tập sai do khả năng vận động kém thì nên cho HS tập lại một số

bài tập bổ trợ đơn giản nhất, và sửa chửa các tư thế sai

- Ngoài ra giáo viên cần hướng dẫn và nhắc nhở các em tập luyện ngoài giờ

là rất quan trọng

- Việc giảng dạy và tiếp thu kỹ thuật động tác không phải là dễ dàng mà phải trãi qua một thời gian, qua nhiều tiết học, không nên thực hiện một cách nóng vội,

tuỳ tiện

- Trong quá trình giảng dạy GV cần theo dõi mức độ tiếp thu của HS để

chỉnh sửa kịp thời bằng cách bám sát lớp tập và tăng cường kiểm tra thường xuyên

- Khi thấy HS tập khá hoàn chỉnh, việc cuối cùng là kiểm tra toàn diện kỹ thuật động tác để đánh giá mức độ thực hiện Từ đó rút ra được kinh nghiệm cần sửa chửa khắc phục và những điểm cần duy trì phát huy

IV Hiệu quả của SKKN:

Từ những biện pháp sửa sai tưởng chừng đơn giản đó bản thân tôi đã giúp học sinh rèn luyện được những kỹ năng thực hiện bổ trợ về chạy rất hiệu quả

Sau khi thực hiện giảng dạy và kiểm tra tôi thấy kết quả như sau:

Nội dung

Lớp (36 hs)

Không thực hiện được

Chạy bước

Chạy nâng

Chạy đạp

Tổng

Qua kiểm tra ta thấy kết quả thực hiện động tác của cả 2 lớp có tự tiến bộ rất

rõ rệt tuy nhiên sự tiến bộ của lớp 84 ( nhóm thực nghiệm ) cao hơn rất nhiều so với lớp 83 ( nhóm đối chứng)

Như vậy qua thực tiễn giảng dạy tôi thấy số HS không thực hiện được kỹ thuật không còn nữa, số học sinh thực hiện ở mức độ trung bình giảm đi và số HS thực hiện ở mức độ khá tốt lại tăng lên

Từ đó ta có thể kết luận được rằng các phương pháp giảng dạy trong SKKN

có hiệu quả tích cực hơn nhằm nâng cao kỹ năng thực hiện một số động tác bổ trợ

môn chạy

C PHẦN KẾT THÚC:

I/ Những bài học kinh nghiệm:

Như vậy thông qua việc giảng dạy kỹ thuật theo nội dung chủ đề tôi rút ra kinh nghiệm là bất kỳ giảng dạy một kỹ thuật nào nếu không xác định rõ nội dung, mục đích và phương pháp tập luyện thì kết quả của bài dạy sẽ không cao, học sinh khó tiếp thu kiến thức chúng ta dạy để hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động

Việc tách rời nội dung , mục đích và phương pháp giảng dạy có khác gì việc xây dựng ngôi nhà mà thiếu hồ xây Vậy ngôi nhà sẽ khó vững vàng vì thiếu sự liên kết cũng như lượng kiến thức các em đã được học không có phương pháp tập