Bài 20. Các dạng cân bằng. Cân bằng của một vật có mặt chân đế

Một vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng thì nó có thể tự trở về được vị trí đó... Nội dung Cân bằng không bền Cân bằng bền phiếm định Cân bằng về VTCB ban đầu Khi vật bị lệch ra k

KIỂM TRA BÀI CŨ

2 Một vật rắn có trục quay cố định khi chịu tác dụng đồng thời của hai lực F1 và F2 như hình Nêu điều kiện

để vật rắn cân bằng?

BÀI 20 CÁC DẠNG CÂN BẰNG CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT

CHÂN ĐẾ

I CÁC DẠNG CÂN BẰNG

II CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ

I CÁC DẠNG CÂN BẰNG

1

4 5

Mô tả lại hiện

Một vật bị lệch ra

khỏi vị trí cân bằng

thì nó có thể tự trở

về được vị trí đó.

CÂN BẰNG PHIẾM ĐỊNH

2

1 3

N

F

Cân bằng không bền Cân bằng

bềnCân bằng

phiếm định

Nêu một số ứng dụng các dạng cân bằng trong đời sống?

Nội

dung

Cân bằng không bền

Cân bằng bền phiếm định Cân bằng

về VTCB ban đầu

Khi vật bị lệch

ra khỏi VTCB, Vật tự trở về VTCB ban đầu

Khi vật bị lệch ra khỏi VTCB, Vật có thể cân bằng ở mọi vị trí

Trọng tâm cao nhất so với các vị trí lân cận khác

Trọng tâm thấp nhất so với các vị trí lân cận khác.

Trọng tâm có độ cao không đổi hoặc có vị trí không đổi

Có hợp lực khác 0 hoặc momen lực khác không tác dụng vào vật đưa vật rời xa vị trí cân bằng ban đầu

Có hợp lực khác

0 hoặc momen lực khác không tác dụng vào vật đưa vật trở về vị trí cân bằng ban đầu

Có hợp lực bằng 0 hoặc momen lực bằng không tác dụng vào vật đưa vật trở về vị trí cân bằng mới

Mặt chân đế

A B

II CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT

CHÂN ĐẾ

II CÂN BẰNG CỦA VẬT CÓ MẶT CHÂN ĐẾ

M N

M N



M N

M

Q1

D A

Pr

B

G H

M N

Khối gỗ ở hình 1 có diện tích mặt chân đế lớn nhất, trọng tâm thấp nên vững vàng nhất.

Khối gỗ cân bằng phải thoả mãn điều kiện gì?

Khối gỗ nào dưới đây vững vàng nhất? Vì sao?

M N

M

Q1

Làm thế nào để một vật trở nên vững vàng hơn?

Các võ sĩ

xuống tấn

nhằm mục

đích gì?

ỨNG DỤNG

CỦNG CỐ

Nội dung 3 Nội dung 4

Một khúc gỗ cao 40 cm, rộng 20cm được đặt cân bằng trên một mặt phẳng nghiêng với góc nghiêng α Tìm góc nghiêng lớn nhất để khúc gỗ không bị đổ?

Hãy giải thích tại sao

không thể lật đổ được

con lật đật?

Nghệ sĩ xiếc lúc đang đi trên dây có cầm trong tay một cái gậy nặng, dài nhằm mục đích gì?

Các nội dung cần nắm vững

trong bài học?

Câu 1 Xe ô tô nào dễ bị lật đổ nhất? Vì

sao?

Vì hàng nặng chất trên nóc xe làm trọng tâm của xe cao, giá của trọng lực xuyên qua gần mép ngoài của mặt chân đế nên xe kém vững vàng, dễ bị lật đổ.

Rất tiếc

nặng

Câu 2 Nghệ sĩ xiếc (trong hình bên)

đang đứng cân bằng trên dây Cân

bằng này thuộc dạng cân bằng nào?

A Xe chở thép lá C Xe chở bông

B Xe chở gỗ

Câu 3 Một xe tải lần lượt chở các vật liệu với khối lượng

bằng nhau Trường hợp xe nào khó bị lật đổ nhất?

Tại sao tháp nghiêng pisa

nghiêng mà vẫn chưa bị đổ? Tại sao hòn đá chưa bị đổ?

Vì chúng vẫn thoả mãn điều kiện cân bằng, giá của trọng lực xuyên qua mặt chân đế

VẬN DỤNG

Câu 4

5 Bài tập về nhà: Bài 5, 6 SGK, các bài trong SBT

6 Ôn tập kiến thức về vận tốc góc, định luật II Niu

- tơn và mô men lực Đọc bài mới bài 21

Tại sao con rùa bị lật ngửa thường không thể tự lật lại được?

NỘI DUNG BÀI HỌC

1 Ba dạng cân cân bằng của vật rắn: Cân bằng không bền, cân bằng bền, cân bằng phiếm định.

2 Điều kiện cân bằng của một vật có mặt chân đế: Giá của trọng lực phải xuyên qua mặt chân đế.

3 Cách làm tăng mức vững vàng của cân bằng:

Hạ thấp trọng tâm của vật hoặc tăng diện tích mặt chân đế.

4 Các dạng cân bằng, cân bằng của một vật có mặt chân đế được áp dụng như thế nào trong đời sống và kĩ thuật?

Tại sao không thể lật đổ được con lật đật?

VẬN DỤNG

Toàn thân con lật đật đều rất nhẹ Chỉ có phần dưới của nó là có một miếng chì hay sắt, xi măng tương đối nặng và vì thế trọng tâm của nó rất thấp Mặc khác, phần dưới của con lật đật to, tròn trịa, rất dễ lắc lư Khi con lật đật nghiêng về một bên, do điểm tựa (điểm tiếp xúc giữa con lật đật và mặt bàn) có sự thay đổi, trọng tâm và điểm tựa không cùng trên một đường thẳng, lúc này dưới tác dụng của trọng lực, con lật đật sẽ lắc lư quanh điểm tựa cho đến khi khôi phục lại vị trí bình thường

VẬN DỤNG

Nghệ sĩ xiếc lúc đang đi trên dây có cầm trong tay

một cái gậy nặng, dài nhằm mục đích gì?

Các diễn viên xiếc cần cầm trên tay một cây gậy dài, nặng để điều

chỉnh vị trí trọng tâm của người rơi

vào mặt chân đế Độ nghiêng của cái

gậy về phía này hay phía kia tạo khả

năng nhanh chóng chuyển dịch trọng

tâm chung và nhờ đó mà giữ được sự

cân bằng.

Vì lúc đi trên dây căng thẳng, nghệ sĩ xiếc nhất thiết phải chú ý giữ sao cho đường thẳng đứng qua trọng tâm của cơ thể (giá của trọng lực) phải luôn luôn đi qua đoạn dây tiếp xúc với bàn chân hoặc bánh xe.

Một khúc gỗ cao 40 cm, rộng 20cm được đặt cân

bằng trên một mặt phẳng nghiêng với góc nghiêng

α Tìm góc nghiêng lớn nhất để khúc gỗ không bị

đổ?

VẬN DỤNG

Để khối gỗ chưa bị đổ thì góc nghiêng lớn nhất

khi đường chéo AC có phương thẳng đứng

α

⇒ = ˆ