Bài 23. Từ thông. Cảm ứng điện từ

-Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian xung quanh một nam châm hay một dòng điện mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện lực từ tác dụng lên một dòng điện hay một nam châm

Chào mừng quý thầy cô đến dự tiết hội giảng của

lớp 11a4

KIỂM TRA BÀI CŨ

* CÂU HỎI:

Định nghĩa từ trường, đường sức từ ?

-Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian xung quanh một nam châm hay

một dòng điện mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện lực từ tác dụng lên một dòng điện hay một nam châm khác đặt trong nó.

- Đường sức từ là những đường vẽ ở trong không gian có từ trường sao cho tiếp tuyến tại mỗi điểm có phương trùng với phương của từ trường tại điểm đó.

Bài 23 : Từ thông cảm ứng điện từ

Từ thông qua diện tích S là Φ

Xét một mặt phẳng giới hạn bởi diện tích S đặt trong từ trường đều B

90

0 < α < 900 < α < 1800 α = 900

α

Xét các trường hợp khác nhau của góc :

3 Ý nghĩa từ thông

Chọn thì:

Đẳng thức trên gợi ý đưa ra quy định là vẽ các đường sức từ sao cho số đường sức xuyên qua một đơn vị diện tích đặt vuông góc với đường sức thì bằng trị số của cảm ứng từ B Vậy, từ thông bằng số đường sức từ xuyên qua diện tích S đặt vuông góc với đường sức

Có thể thay đổi từ thông bằng

cách nào?

* CÁC CÁCH LÀM BiẾN ĐỔI TỪ THÔNG

thay đổi

+ Chỉ thay đổi B + Chỉ thay đổi S + Chỉ thay đổi + Thay đổi đường B,S,

Ii HiỆN TƯợNG CẢM Ứng điện từ

1 Thí nghiệm :

a) Thí nghiệm 1:

- Dụng cụ:

4

4 6

- Tiến hành

Khi nam châm lại gần hoặc ra xa ống dây thì

kim miliAmpe kế thế nào?

Kim miliAmpe kế lệch khỏi vị trí số 0 chứng tỏ trong mạch kín xuất hiện dòng điện

THPT NGÔ QUYỀN

= 1 ┴

Số đường sức từ qua ống dây

Nam châm chuyển động lại gần ống dây

I

I

Nam châm dịch ra xa ống dây

Vậy dòng điện trong ống dây xuất

hiện khi nào ?

Khi có chuyển động tương đối giữa nam

châm và ống dây

b) Thớ nghiệm 2:

-Dụng cụ

Nam chõm điện

Tr ờng đại học s phạm tháI nguyên

9

4

4 6

mA kờ

4

4 6

Vậy dòng điện trong ống dây xuất

hiện khi nào ?

Do cường độ dòng điện qua nam châm

điện thay đổi

-Tr ờng đại học s phạm tháI nguyên

9

4

4 6

mA

= 1 ┴

THPT NGễ QUYỀN

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

0

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

0

B

c) Thí nghiệm 3

Nhận xét: Khi quay vòng dây, xung quanh một trục song song với mặt phẳng chứa vòng

dây hoặc bóp méo vòng dây thì trong vòng dây cũng xuất hiện dòng điện

Vậy nguyên nhân làm

xuất hiện dòng điện trong ống dây ở các thí nghiệm trên là gì?

Em có nhận xét gì về số đường sức từ xuyên qua

ống dây khi đưa nam châm lại gần hoặc ra xa

vòng dây?

Khi đưa nam châm lại gần ống dây thì số đường sức từ tăng, khi đưa nam châm ra xa ống dây thì số đường sức

từ giảm

Kết luận: Đưa nam châm lại gần hoặc ra xa ống dây:

số đường sức từ qua ống dây tăng hoặc giảm

* Phân tích các thí nghiệm trên

→ I ≠ 0

→ Φ qua ống dây tăng hoặc giảm

Khi đóng khoá K thì có đường sức từ xuyên qua ống dây, khi mở K thì đường sức từ biến mất

Em có nhận xét gì về số đường sức từ xuyên

qua ống dây khi đóng hoặc mở khoá K ở

nam châm điện?

4

4 6

Kết luận: Đóng hoặc mở khoá K: I qua nam châm điện thay đổi → số đường sức từ qua ống dây thay đổi

→ Φ qua ống dây thay đổi

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

0

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

+ + + +

+ +

0

B

Thí nghiệm 3:

ứng dụng

Máy phát điện xoay chiều 1 pha

Từ thông qua diện tích S là Φ

2. Từ thông qua mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện cảm ứng.

 Dùng khái niệm từ thông để diễn tả số đường sức từ xuyên qua một diện tích nào đó.

Câu hỏi trắc nghiệm

lớn cảm ứng từ tăng 2 lần thì từ thông qua S:

Câu hỏi trắc nghiệm

2. Một khung dây hình chữ nhật kích thước 3cm x 4cm, đặt trong từ

trường đều có cảm ứng từ B = 5.10-4 T Véctơ cảm ứng từ hợp với mặt phẳng khung một góc 30o Tính từ thông qua khung dây dẫn đó

S

Bài 1.

Khung dây đặt trong từ trường đều Hỏi

có dòng điện cảm ứng xuất hiện trong

khung trong các trường hợp sau :

O’

O

a) Khung đang chuyển động tịnh tiến trong

từ trường đều ?

b) Khung đang quay quanh trục OO’ ?

c) Khung đang bị bóp méo ?

a) Không có!

b) Có.

c) Có

B

u r

3

Wb 10

3

Wb 10

.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Làm vào vở bài tập các câu hỏi và

bài tập trang 147-148 sách giáo

khoa.

- Chuẩn bị phần III, IV để học tiết sau.

Cảm ơn quý thầy cô

và các em

đã lắng nghe!