Bài 23. Từ thông. Cảm ứng điện từ

Nếu xét các đường sức từ đi qua mạch kín, từ trường cảm ứng ngược chiều với từ trường ban đầu khi từ thông qua mạch kín tăng và cùng chiều với từ trường ban đầu khi từ thông qua mạch

Từ thông qua (C) tăng:

=> Dòng điện cảm ứng i trong mạch kín (C)

có chiều ngược với chiều dương trên (C)

a Thí nghiệm 1(II) :

0 G

( )C

i

+

Từ thí nghiệm 1(II) ta rút ra được kết luận

gì về chiều dòng điện cảm ứng i trong

mach kín (C)?

Từ thông qua (C) giảm:

=> Dòng điện cảm ứng i trong mạch kín (C) có chiều trùng với chiều dương trên (C)

0 G

( )C

i

+

b) Thí nghiệm 2(II):

Từ thí nghiệm 2(II) ta rút ra được kết luận

gì về chiều dòng điện cảm ứng i trong

mach kín (C)?

Nếu xét các đường sức từ đi qua mạch kín, từ trường cảm ứng ngược chiều với

từ trường ban đầu khi từ thông qua

mạch kín tăng và cùng chiều với từ

trường ban đầu khi từ thông qua mạch kín giảm.

c) Kết luận:

Dòng điện cảm ứng xuất hiện

trong mạch kín có chiều sao cho từ

trường cảm ứng có tác dụng

chống lại sự biến thiên của từ

thông ban đầu qua mạch kín.

*Phát biểu định luật Len-xơ:

Bạn hãy phát biểu định luật Len-xơ về

chiều dòng điện

Khi nam châm SN dịch chuyển lại gần (C),

để chống lại sự tăng của từ thông , đối diện với cực Bắc của nam châm là mặt Bắc, mặt này gây ra lực từ đẩy cực Bắc của nam

châm.Do đó dòng điện cảm

ứng có chiều như hình vẽ

+

( ) C

Cho nam châm SN rơi thẳng đứng chui quaa mạch kín (C) cố định Hãy xác định chiều dòng điện cảm

ứng xuất hiện trong (C).

Khi từ thông qua (C) biến thiên do kết quả của một chuyển đông nào đó thì từ trường cảm ứng có tác dụng

chống lại chuyển động nói trên.

d Trường hợp từ thông qua (C) biến

thiên do chuyển động:

*Dòng điện cảm ứng cũng xuất hiện

trong các khối kim loại khi những khối này chuyển động trong 1 từ trường hoặc được đặt trong 1 từ trường biến thiên

theo thời gian Những dòng điện cảm

ứng đó được gọi là dòng điện Fu-cô.

Hiện tượng:

- Khi chưa cho dòng diện chạy vào nam châm,

bánh xe quay bình thường Khi cho dòng

điện chạy vào nam châm, bánh xe quay

chậm và bị hãm dừng lại

1 Thí nghiệm 1:

Hiện tượng:

2 Thí nghiệm 2:

_Nếu chưa có dòng điện đi vào nam châm điện, khi thả

ra, khối kim loại quay nhanh xung quanh mình nó

_Nếu có dòng điện đi vào nam châm điện, khi thả ra, khối kim loại quay chậm và bị hãm dừng lại

3 Giải thích:

* Theo định luật Len-xơ , những dòng

diện cảm ứng này luôn có tác dụng chống lại sự chuyển dời , vì vậy khi chuyển động trong từ trường trên bánh xe và trên khối kim loại xuất hiện những lực từ có tác

dụng cản trở chuyển động của chúng

Những lực đó gọi là lực hãm điện từ

- Do tác dụng của dòng Fu-cô, mọi khối kim loại

chuyển động trong từ trường đều chịu tác

dụng của những lực hãm từ Tính chất này

được ứng dụng trong các bộ phanh điện từ

của những ô tô hạng nặng

- Do hiệu ứng tỏa nhiệt khi khối kim loại

chuyển động trong từ trường, ứng dụng trong các lò cảm ứng để nung nóng kim loại

4 Tính chất và công dụng của dòng

điện Fu-cô:

Nêu một số ứng dụng của dòng điện Fu-cô

Sử dụng tác dụng hãm của dòng Fu-cô trong

phanh điện từ với xe có tải trọng lớn

Sử dụng tác dụng nhiệt của dòng Fu-cô

tạo ra bếp điện từ