Bài 29. Thấu kính mỏng

+ Có 2 loại thấu kính: thấu kính hội tụ thấu kính lồi và thấu kính phân kì thấu kính lõm.. Thấu kính lồi thấu kính rìa mỏng Thấu kính lõm thấu kính rìa dày Thấu kính lồi là thấu kính

I THẤU KÍNH – PHÂN LOẠI THẤU KÍNH:

+ Định nghĩa:là khối chất trong suốt giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng

+ Có 2 loại thấu kính: thấu kính hội tụ (thấu kính lồi) và thấu kính

phân kì (thấu kính lõm)

Thấu kính lồi ( thấu kính rìa mỏng) Thấu kính lõm ( thấu kính rìa dày)

Thấu kính lồi là thấu kính hội tụThấu kính lõm là thấu kính phân kỳ

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kỳ

Ký hiệu thấu kính

II- KHẢO SÁT THẤU KÍNH

1/ Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện

Trục phụ

Trục chính

- Điểm giữa thấu kính : quang tâm O của thấu kính

- Trục chính:

Là đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính

- Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O

Các tia tới qua quang tâm O đều truyền thẳng

O

Thấu kính hội tụ

O

F’

F

F’: Tiêu điểm ảnh chính (thật)

O

F: Tiêu điểm vật chính( thật)

Thấu kính phân kỳ

F F'

o

o F’: Tiêu điểm ảnh chính (ảo)

F: Tiêu điểm vật chính (ảo)

F’1 :Tiêu điểm ảnh phụ F’1

F1: Tiêu điểm vật phụ

F’

F1

F

Tiêu

diện

Tiêu diện

F’

F'

F

o

o

II- KHẢO SÁT THẤU KÍNH:

1/ Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện:

Trục chính

Trục phụ

F1

F’1

F1’

2/ Tiêu cự Độ tụ

Đối với thấu kính hội tụ: f > 0 , D > 0

+ Độ tụ: D = 1

f ( dp ) : điốp

f = OF’

+ Tiêu cự : (m)

Đối với thấu kính phân kỳ: f < 0 , D < 0 + Ghi chú: Nếu thấu kính đặt trong không khí:

D = 1

f = ( n -1) ( + )

1

R1

1

R2

O

F’

F F'

III SỰ TẠO ẢNH QUA THẤU KÍNH:

1/ Khái niệm ảnh và vật trong Quang học:

+ Ảnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài của chúng

+ Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia tới hay đường kéo dài của chúng

F´

S´

F´

S´

S´: ảnh thật S´: ảnh ảo

F

F

S: vật thật S: vật ảo

2 Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính:

+ Tia tới đi qua quang tâm O truyền thẳng

+ Tia tới song song với trục chính, tia ló ( hoặc đường

kéo dài của tia ló) đi qua tiêu điểm ảnh chính F'

+ Tia tới ( hoặc đường kéo dài của tia tới) đi qua tiêu điểm vật chính F, tia ló song song với trục chính

B

O F

F’

B'

F F’

B

B´

Dùng 2 trong 3 tia sau:

+ Công thức xác định vị trí ảnh của vật qua thấu kính

IV CÁC CÔNG THỨC VỀ THẤU KÍNH:

Quy ước: - Vật thật: d > 0 ; vật ảo: d < 0

- Ảnh thật : d’ > 0 ; Ảnh ảo : d’ < 0

- Thấu kính hội tụ : f > 0

- Thấu kính phân kỳ : f < 0

d

1

1

1 +

=

+ Công thức tính số phóng đại ảnh:

- Nếu ảnh và vật cùng chiều : k > 0

- Nếu ảnh và vật ngược chiều : k < 0

K = A‘B'

AB

= - d'

d

Các loại kính khắc

phục tật của mắt

Kính lúp

Camera Kính hiển vi

Kính thiên văn Ống nhòm

Đèn chiếu