Bài 29. Thấu kính mỏng

PHÂN LOẠI THẤU KÍNH Hình bổ dọc của thấu kính lồi Hình bổ dọc của thấu kính lõm... Thấu kính lồi rìa mỏng Thấu kính lõm rìa dàyTheo hình dạng a Gồm hai loại: Thấu kính lồi rìa mỏng.. Th

Kính cận

Máy ảnh

Bộ phận chính của các dụng cụ trên là thấu kính

THẤU KÍNH MỎNG

1.ĐỊNH NGHĨA:

Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa, …) giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.

I THẤU KÍNH PHÂN LOẠI THẤU KÍNH

Hình bổ dọc của thấu kính lồi Hình bổ dọc của thấu kính lõm

Thấu kính lồi (rìa mỏng) Thấu kính lõm (rìa dày)

Theo hình dạng

a

Gồm hai loại:

Thấu kính lồi (rìa mỏng).

Thấu kính lõm (rìa dày).

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kỳ

Theo đường đi tia sáng

V

V

b

Gồm hai loại:

Thấu kính hội tụ (thấu kính lồi) Ký hiệu:

Thấu kính phân kỳ (thấu kính lõm) Ký hiệu:

II KHẢO SÁT THẤU KÍNH HỘI TỤ III KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

O

O O

Quang tâm Quang tâm

Điểm O của thấu kính mà mọi tia sáng tới O đều truyền thẳng gọi

là quang tâm của thấu kính.

a Quang tâm

O O

Trục chính Trục p Trục chính Trục p hụ

hụ Thấu kính có

mấy trục phụ?

Điểm O của thấu kính mà mọi tia sáng tới O đều truyền thẳng gọi

là quang tâm của thấu kính.

ảnh chính

II KHẢO SÁT THẤU KÍNH HỘI TỤ III KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

O

F’ 1

F’ 1

Tiêu điểm ảnh phụ F’ 1

Tiêu điểm ảnh phụ F’ 1

F’ 2

F’ 2

O O

F’

F’

F’ n

F’ n

b Tiêu điểm Tiêu diện

Tiêu điểm ảnh Tiêu diện ảnh:

Chiếu chùm tia tới song song, khi đi qua thấu kính sẽ hội tụ tai một điểm Đó là tiêu điểm ảnh của thấu kính.

Tiêu điểm ảnh chính: kí hiệu F’

Tiêu điểm ảnh phụ: kí hiệu F’ n (n=1,2,…)

Tập hợp tất cả các tiêu điểm ảnh gọi là tiêu diện ảnh.

b Tiêu điểm Tiêu diện

Tiêu điểm vật Tiêu diện vật:

Điểm mà chùm tia tới xuất phát ở đó sẽ cho chùm tia ló song song. Đó là tiêu điểm v ật của thấu kính.

Tiêu điểm vật chính: kí hiệu F

Tiêu điểm vật phụ: kí hiệu F n (n=1,2,…)

Tập hợp tất cả các tiêu điểm vật gọi là tiêu diện vật.

Chú ý: Tiêu điểm ảnh và tiêu điểm vật đối xứng với nhau từng đôi một qua quang tâm O.

F’

F’ n

F’ nF

F

Fn

Fn

II KHẢO SÁT THẤU KÍNH HỘI TỤ III KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

O

Chiều truyền ánh sáng Chiều truyền ánh sáng

Tiêu diện vật Tiêu diện ảnh Tiêu diện ảnh Tiêu diện vật

Tiêu cự: là khoảng cách từ quang tâm

? Một thấu kính (HT hoặc PK) có bao nhiêu tiêu điểm chính và bao nhiêu tiêu điểm phụ? Vị trí của chúng có gì đặc biệt?

O

F’

F’ n

- Tia tới qua quang tâm O thì đi thẳng.

- Tia tới (hoặc đường kéo dài) qua tiêu điểm vật chính F, cho tia ló song song với trục chính.

? Điểm hội tụ của chùm tia ló được tạo bởi chùm tia tới song song với trục chính và chùm tia tới song song với trục phụ có vị trí và tên gọi như thế nào?

Tiêu điểm

ch ính

Tiêu điểm ảnh ph ụ

Tiêu điểm

ph ụ

? Tiêu cự của TKHT và TKPK có gì giống và khác nhau?

Giống nhau: cùng được tính bằng khoảng cách từ quang tam O đến tiêu điểm (F hoặc F’).

Khác nhau: tiêu cự của TKHT có giá trịị̣ dương (f > 0)

tiêu cự của TKPK có giá trị âm (f < 0)

? Tiêu cự của TK có giá trị càng nhỏ thì độ tụ của nó có giá trị thay đổi như thế nào?

D

f

=

Một thấu kính có tiêu cự f = -20 cm Hỏi:

a Thấu kính là thấu kính hội tụ hay thấu kính phân kỳ?