Bài 49. Sự phát quang. Sơ lược về laze

Ví dụ 2:Chùm bức xạ tử ngoại chiếu vào chất khí phát quang ở bên trong của đèn ống, thì thấy nó phát quang ánh sáng trắng.. Hãy nhận xét về thời gian phát quang của chất khí phát quan

TIÕT 81 BµI 49

Sù PH¸T QUANG - S¥ l îc vÒ laze

Gi¸o viªn thùc hiÖn: trÇn thÞ bÝch nga

C¸c em h·y quan s¸t

c¸c h×nh ¶nh sau ®©y

vµ cho biÕt ®©y lµ

hiÖn t îng g×?

TiÕt 81:

Ví dụ:

+ Núm công tắc điện + Các vật bằng đá ép + Sơn quét trên các biển báo giao thông

- Chất có khả năng phát quang gọi là

lµ hiÖn t îng quang ph¸t quang

b C¸c d¹ng quang ph¸t

quang:

Cã 2 lo¹i lµ huúnh quang vµ l©n

Ví dụ 1:

Chiếu chùm ánh sáng trắng vào con đại

bàng bằng đá ép, thì thấy con đại bàng

Ví dụ 2:

Chùm bức xạ tử ngoại chiếu vào chất

khí phát quang ở bên trong của đèn

ống, thì thấy nó phát quang ánh

sáng trắng.

ánh sáng kích thích là bức xạ gì?

ánh sáng phát quang là bức xạ gì? chất phát quang là gì?

tử ngoại trắ ng

chất khí

C¸c em h·y nhËn xÐt vÒ b íc sãng cña ¸nh s¸ng kÝch

thÝch vµ b íc sãng cña ¸nh

s¸ng ph¸t quang trong 2 vÝ

dô B íc sãng cña ¸nh s¸ng ph¸t quang lín h¬n b íc sãng cña

¸nh s¸ng kÝch thÝch

Hãy nhận xét về thời gian phát quang của

chất khí phát quang trong đèn ống và của

con đại bàng bằng đá ép, sau khi đã tắt ánh sáng kích thích?

Khi tắt ánh sáng kích thích thì

ánh sáng phát quang bị tắt rất nhanh.

Khi tắt ánh sáng kích thích thì ánh sáng phát quang còn kéo dài một khoảng thời gian nào đó.

2 Các dạng quang phát quang:

I Hiện t ợng phát quang

hUỳNH QUANG

LÂN QUANG

b Huúnh quang vµ

l©n quang

Huúnh quang quang L©n ChÊt ph¸t

quang

§Æc ®iÓm

mét sè chÊt láng vµ chÊt

khÝ

mét sè chÊt r¾n

¸nh s¸ng ph¸t quang

bÞ t¾t rÊt nhanh sau khi t¾t ¸nh s¸ng kÝch thÝch

¸nh s¸ng ph¸t quang

cã thÓ kÐo dµi mét kho¶ng thêi gian sau khi t¾t ¸nh s¸ng kÝch thÝch

2 C¸c d¹ng quang ph¸t quang:

2 C¸c d¹ng quang ph¸t quang:

c §Þnh luËt Xtèc vÒ sù ph¸t quang

¸nh s¸ng ph¸t quang cã b íc sãng dµi h¬n b íc sãng cña ¸nh s¸ng kÝch thÝchλ λ' >

tö, cña tivi, cña m¸y tÝnh

I HiÖn t îng ph¸t quang

C¸c em h·y quan s¸t

c¸c h×nh ¶nh sau ®©y

vµ cho biÕt ®©y lµ

hiÖn t îng g×?

Ta thường nghe nói laze dùng để mổ xẻ, khoan kim loại, đọc đĩa CD, truyền tín hiệu,

đo đạc,…Vậy, laze là gì?

Năm 1958, các nhà bác học Nga và Mĩ , nghiên cứu độc lập với nhau, đã chế tạo thành công laze đầu tiên

Đó là một loại nguồn sáng mới, phát ra chùm sáng có đặc điểm khác hẳn với các chùm sáng thông thường

Laze là thuật ngữ phiên âm từ tiếng Anh LASER, đó là

từ ghép của các chữ cái đầu tiên của cụm từ tiếng Anh

“Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation”, có nghĩa là sự khuếch đại ánh sáng bằng phát xạ cảm ứng (còn gọi là phát xạ kích thích)

Laze là một nguồn sáng phát ra một chùm sáng cường độ lớn dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng Chùm bức xạ phát ra cũng được gọi là chùm tia laze

II S¬ l îc vÒ LAZE

- Tia laze có tính đơn sắc rất cao Độ sai lệch tương đối Δf/f của tần số ánh sáng do laze phát ra có thể chỉ bằng 10-15.

- Tia laze là chùm sáng kết hợp (các phôtôn trong chùm có cùng tần số và cùng pha)

- Tia laze là chùm sáng song song (có tính định hướng cao)

- Tia laze có cường độ lớn Chẳng hạn, tia laze rubi (hồng ngọc) có cường độ tới 106

W/cm2

II S¬ l îc vÒ LAZE

Như vậy có thể xem laze là một nguồn

sáng phát ra chùm sáng song song, kết hợp, có tính đơn sắc rất cao và có cường độ lớn.

II S¬ l îc vÒ LAZE

Năm 1917, khi nghiên cứu lí thuyết phát xạ, tanh đã chứng minh rằng: ngoài hiện tượng phát

Anh-xạ tự phát, còn có hiện tượng phát Anh-xạ mà ông gọi là phát xạ cảm ứng Hiện tượng như sau:

Nguyên tắc phát quang của laze dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng

* C¸ch t¹o ra tia laze

Nếu một nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích, sẵn sàng phát ra một photon có năng lượng ε = hf, bắt gặp một photon có năng lượng

ε’ đúng bằng hf, bay lướt qua nó, thì lập tức nguyên tử này cũng phát ra photon ε

Photon ε có cùng năng lượng và bay cùng phương với photon ε’

Ngoài ra, sóng điện từ ứng với photon ε hoàn toàn cùng pha và dao động trong một mặt phẳng song song với mặt phẳng dao động của sóng

Laze r¾n được chế tạo đầu tiên là laze hồng ngọc (rubi).

II S¬ l îc vÒ LAZE

Laze khÝ

Laser He-Ne

II S¬ l îc vÒ LAZE

§Æc biÖt lµ Laze b¸n dÉn lµ lo¹i dïng phæ biÕn hiÖn nay

II S¬ l îc vÒ LAZE

Tia laze có ưu thế đặc biệt trong thông tin liên lạc vô tuyến như truyền thông tin bằng cáp quang

II S¬ l îc vÒ LAZE

II S¬ l îc vÒ LAZE

Dùng trong vô tuyến định vị, điều khiển con tàu vũ trụ

Dùng tia LASER để phát hiện và làm chệch quĩ đạo của các vật thể

vũ trụ có khả năng đâm sầm vào Trái Đất…

Bắn một tia laser cực mạnh vào vùng trung tâm dải Ngân

Hà để đo độ biến dạng của khí quyển Trái Đất.

- Tia laze được dùng như dao mổ trong phẫu thuật mắt, để chữa một số bệnh ngoài da (nhờ tác dụng nhiệt),…

Xoá xăm bằng Laze

Tia LAZE được dùng trong các đầu đọc đĩa DC

Tia LAZE được dùng trong bút trỏ bảng

- Ngoài ra, tia laze còn được dùng để khoan, cắt, tôi,… chính xác các vật liệu trong công nghiệp.

LASER QUÉT MÃ VẠCH HÀNG HOÁ VÀ LASER CHỐNG TRỘM

ĐÈN LASER_ NHỮNG MÀN TRÌNH DIỄN LASER NGOẠN MỤC

Dùng tường tia laser plasma làm đèn đỏ

A) tồn tại trong thời gian dài hơn 10 -8 s sau khi tắt ánh sáng kích thích

A) Được phát ra bởi cả chất rắn, chất lỏng lẫn chất khí

A) được chiếu bằng ánh sáng màu đỏ cam

3- Một chất phát quang có thể phát ra ánh sáng màu chàm khi

B) được chiếu bằng ánh sáng màu vàng lục

C) được chiếu bằng ánh sáng màu lam

D) được chiếu bằng ánh sáng màu tím

Chúc các em học thật tốt!