Những nét văn hóa đặc trưng của người Nhật

BÀI THẢO LUẬN Đề tài: Nghiên cứu VĂN HÓA NHẬT BẢN PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU Mỗi một quốc gia đều có một nền văn hóa đặc trưng và riêng biệt. Văn hóa Nhật Bản là một trong những nền văn hóa đặc sắc nhất thế giới. Văn hóa Nhật đã phát triển mạnh mẽ qua thời gian từ thời kỳ Jomon cho tới thời kỳ đương thời, mà trong đó chịu ảnh hưởng cả từ văn hóa Châu Á, Châu Âu và Bắc Mỹ. Nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản cũng vô cùng phát triển, từ các ngành thủ công như cắm hoa Ikebana, nghệ thuật gấp giấy Origami, ukiyoe, đồ chơi, đồ gỗ sơn mài và gốm sứ. Bên cạnh đó các bộ môn nghệ thuật biểu diễn cũng có những nét hấp dẫn rất đặc biệt như bunraku, nhảy, kabuki no, rakugo. Ngoài ra cũng phải kể đến những nét đặc sắc truyền thống khác như trà đạo, Budo, kiến trúc, vườn Nhật và cả gươm Nhật. Ẩm thực Nhật Bản cũng là một trong những nền ẩm thực nổi tiếng nhất trên thế giới. PHẦN 2: Văn hóa Nhật Bản I. Giới thiệu về Nhật Bản: Thủ đô: Tokyo. Diện tích: 377.829 km2, gồm 4 đảo chính Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku và khoảng 3.900 đảo nhỏ khác. Dân số: 127,6 triệu dân chủ yếu là người Nhật Bản (trên 99%) có ít người Ainu (không quá 20 ngàn), ngoài ra có trên 64 vạn người Triều Tiên, trên 33,5 vạn người Hoa và 1,7 vạn người Việt Nam. Khí hậu: Ôn đới, bốn mùa phân định rõ ràng. Nhiệt độ trung bình từ 2025 độ C. Tôn giáo: Đạo Phật và Thần Đạo (Shinto) là 2 đạo chính ở Nhật Bản. 98% người Nhật tự coi là tín đồ của 2 đạo giáo này. Ngôn ngữ: Tiếng Nhật Bản. Quốc khánh: Ngày 2312 (ngày sinh của Vua Nhật Bản Akihito). II. Đánh giá Nhật Bản qua các khía cạnh Văn hóa của Hofstede: Khía cạnh Khoảng cách quyền lực Chủ nghĩa cá nhân Nam tính Né tránh bất định Hướng tương lai Tự do tận hưởng Thang điểm 54 46 95 92 80 Nguồn: http:geerthofstede.com  Qua bảng trên ta có thể thấy được Nhật Bản có: Khoảng cách quyền lực trung bình Thiên về chủ nghĩa tập thể Nam tính Né tránh bất định cao Hướng tương lai dài hạn Tự do tận hưởng III. Văn hóa Nhật Bản những nét đặc trưng nhất: 1. Ngôn ngữ: .Tiếng Nhật được viết với sự phối hợp hai kiểu ký tự khác nhau trước tiên là chữ kanji hay là Hán tự, là những chữ tượng hình biểu đạt nghĩa, và tuỳ theo các chữ kanji ghép cùng hay yếu tố khác mà có thể có những cách phát âm khác nhau. Thứ hai là chữ kana hay các ký hiệu ngữ âm được dùng để hướng dẫn việc phát âm đúng những chữ kanji hiếm hoặc lạ, hoặc để chỉ những biến đổi về văn phạm v.v... Hệ thống ngữ âm tương đối đơn giản và các quy tắc văn phạm khá linh hoạt làm cho tiếng Nhật trở thành dễ học hơn so với một số ngôn ngữ khác, ít nhất là cho mục đích hội thoại, dù chữ viết tượng hình và các dạng chữ viết khác gây khó khăn cho việc đọc và viết. Mỗi từ tiếng Nhật đều kết thúc bằng một mẫu âm hoặc “n”. 2. Tôn giáo và tín ngưỡng: Tôn giáo: 3 tôn giáo lớn ở Nhật đó là Thần đạo, Phật giáo và Thiên chúa giáo. + Thần đạo tồn tại song song và đôi khi hoà quyện với đạo Phật trong ý thức quần chúng. Trong khi Phật giáo hay đề cập đến kiếp sau thì Thần đạo lại nhắc nhở người ta hướng tới cuộc sống hiện tại. Đa số người Nhật kết hôn theo nghi thức Thần đạo nhưng lại chôn cất theo nghi lễ đạo Phật. + Ở Nhật Bản hiện có 13 tông phái Phật giáo chính. 6 phái được đưa từ Trung Quốc sang Nhật vào thời Nara, trong đó phải kể đến 3 phái là Kegon (Hoa Nghiêm), Hosso (Pháp Tương) và Ritsu (Luật). Trong thời Heian, lần đầu tiên có 2 phái Phật giáo do các nhà sư Nhật Bản thành lập là phái Tendai (Thiên Đài) và phái Shingon (Chân Ngôn). Tín ngưỡng: + Nhật Bản có khoảng 15 tín ngưỡng lớn và có thế lực. Mỗi tín ngưỡng lớn có trên 3 triệu tín đồ, những tín ngưỡng nhỏ có số lượng tín đồ ít hơn. Các tín ngưỡng mới này đặc biệt quan tâm đến việc giải quyết khó khăn của nữ giới và đề ra một số biện pháp sử dụng tài năng sức lực của nữ giới. 3. Gía trị và thái độ: Tôn kính và coi trọng thứ bậc: Truyền thống của người Nhật là cúi đầu trước người khác, nhất là đối với người lớn tuổi và có địa vị cao họ thường cúi thấp hơn để thể hiện sự tôn kính. Họ có thói quen học hỏi từ người đi trước, do vậy khi nêu ra một vấn đề gì đó với cấp trên hoặc những người lớn tuổi thường là mang tính chất xin được tư vấn chứ không phải để chất vấn hay đánh đố. Việc cúi đầu chào cũng không phải do mình nhỏ bé, thấp kém mà đó là thái độ khiêm nhường. Sống vì tập thể: Xã hội Nhật Bản rất coi trọng giá trị tập thể. Họ không đánh giá cao vai trò cá nhân như người Mỹ, mà luôn hướng đến sự đồng tâm hợp lực để đạt được kết quả cao nhất. Nhiều nhà quản lý Tây Âu khi đến Nhật Bản làm việc đã thất bại khi áp dụng cách quản lý chú trọng vai trò cá nhân mà quên đi tầm quan trọng của tập thể. Luôn luôn đúng giờ: Trong các cuộc hẹn, họp hay kể cả gặp gỡ thân mật, người Nhật thường đến sớm vài phút vì không muốn để người khác phải chờ mình. Việc đến sớm hay đến đúng giờ thể hiện sự tôn trọng đối với đối tác hay bạn bè. Không nói từ “không” dù không thích: Nếu như trong văn hóa phương tây thì việc chúng ta thường từ chối thẳng thừng những điều bản thân không thích là điều thường được khuyến khích thì ở phương Đông, điều đó sẽ dễ làm phật lòng đối tác. Người Nhật không làm vậy, cho dù không thích họ sẽ tìm cách nói giảm, nói tránh, không đi thẳng vào vấn đề. Nếu không thể nói nhẹ nhàng, bóng gió họ sẽ nói rõ ràng hơn nhưng rất thận trọng để không làm đối tác phật ý.Điều đó thể hiện sự tôn trọng người khác và chứng tỏ rằng họ đã lắng nghe người khác rất cẩn thận trước khi quyết định nói ra. Luôn giữ “ấm” cho mọi mối quan hệ:Chúng ta thường chỉ liên lạc với nhau khi có việc cần nhờ giúp đỡ, còn những lúc bình thường thì không hề quan tâm. Người Nhật không như vậy, họ coi trọng những mối quan hệ vì vậy họ luôn biết cách giữ “ấm” cho các mối quan hệ này bằng cách thường xuyên gọi điện thoại, gửi thư, fax, email, hẹn gặp trực tiếp nếu có thời gian… Việc làm này được xem là dấu hiệu của sự tôn trọng. Vì vậy, hãy học cách của người Nhật, đừng bỏ quên các mối quan hệ quá lâu, sẽ có một ngày chúng ta cần tới sự giúp đỡ của họ. Không để công việc chiếm lĩnh cuộc sống riêng: Làm việc nghiêm túc là vậy, nhưng người Nhật luôn ý thức được tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi, thư giãn. Sau những giờ căng thẳng họ sẵn sàng kéo nhau đến những điểm vui chơi, giải trí và chơi hết mình, không để những bực bội trong công việc xen vào cuộc vui. Tôn trọng danh thiếp: Một cuộc gặp tại Nhật Bản bắt đầu với việc trao cho nhau danh thiếp theo một cách rất trang trọng – theo nghi lễ Meishi kokan (meishi nghĩa là danh thiếp). Khi nhận danh thiếp, người nhận sẽ trân trọng nhận bằng cả hai tay, cuối người thấp xuống để bày tỏ sự tôn trọng và đọc nội dung danh thiếp một cách cẩn thận. Tiếp đến họ sẽ đặt danh thiếp vào một chiếc hộp danh thiếp hoặc đặt lên bàn trước mặt họ và luôn giữ danh thiếp sạch sẽ. Họ không bao giờ làm nhăn danh thiếp hay bỏ trực tiếp vào túi áo vì hành động đó được coi là thiếu tôn trọng. Thấm nhuần động lực qua các khẩu hiệu: Nhiều công ty Nhật Bản bắt đầu ngày làm việc bằng một cuộc họp vào buổi sáng. Tại đó, nhân viên sẽ xếp hàng và hô to các khẩu hiệu của công ty như một cách để truyền cảm hứng, động lực làm việc và sự trung thành. Và đó cũng là một hình thức làm tươi mới các mục tiêu của công ty trong tâm trí từng nhân viên. Làm việc nghiêm túc: Người Nhật rất coi trọng công việc. Họ nổi tiếng là những người làm việc rất hăng say và thường rời văn phòng về nhà rất muộn. Người Nhật còn nổi tiếng là những người thể hiện tình cảm rất chừng mực. Ngoại trừ đôi lúc cười đùa, nhân viên xứ hoa anh đào không thể hiện tình cảm ra ngoài, đặc biệt là trong các cuộc họp. Hầu như không có chuyện va chạm cơ thể giữa các đồng nghiệp. Họ nói chuyện bằng giọng thấp, có chừng mực và thường nhắm mắt lại khi thể hiện sự chú ý tới người nói một thói quen mà nhiều người nhầm lẫn là dấu hiệu của sự chán nản. 4. Phong tục tập quán: Kimono là một trong những niềm tự hào của người Nhật và là một trong những biểu tượng của đất nước này. Về cơ bản, Kimono là một chiếc áo choàng được giữ cố định bằng một vành khăn rộng cố định vào người cùng với một số dây đai và dây buộc. Các thiếu nữ mặc những bộ quần áo chất liệu mềm, nhẹ thoải mái với váy ngắn có độ dài chỉ đến đầu gối đi kèm áo hoặc một jacket dài thay cho cả quần. Ngày tết ở Nhật: + Trên khung cửa của không ít gia đình Nhật còn trang trí các vật phẩm như đồ đan bằng lá màu trắng, quả quýt, thừng bện bằng cỏ, dải giấy trắng… Người Nhật thường lấy tôm hùm làm đồ trang sức vì nó có hình dạng giống như cụ già khom lưng, ví với cảnh giàu sang phú quý, cả nhà trường thọ Để đón Tết người Nhật cũng làm vệ sinh nhà cửa thật sạch sẽ vào những ngày cuối năm. + Khi viếng chùa, việc đầu tiên là rửa tay và súc miệng. Sau đó người đi lễ sẽ tiến đến tung vào hòm công đức trước điện thờ mấy đồng tiền, gọi là tiền hương hoa dâng lên thần phật, chắp tay lạy 2 lễ, vỗ tay 2 phát, chắp tay lại cầu nguyện và cuối cùng lạy 1 lễ. Hành lễ xong, mọi người nộp tiền rút thẻ hoặc mua một mũi tên thần, cầu mong thần linh che chở cho mình được sống một năm yên ổn. + Nhà nhà đều để sổ ký tên và bút chì trước cổng, khách đi chúc Tết sẽ để lại địa chỉ hoặc gài danh thiếp vào trong cuốn sổ, ý nói đã đến nhà. Cũng có người khi đi chúc Tết mang theo nhiều chiếc khăn tay nhỏ có đề tên mình, tặng cho mỗi nhà một chiếc. Phong tục để bảng tên trước nhà ngôi nhà Nhật Bản: Những tấm bảng tên hình chữ nhật với những chữ Hán (kanji) đậm đề tên chủ nhà. Một số bảng còn ghi cả địa chỉ. Bảng tên được gắn bên ngoài cửa nhà hay trên cột cổng nhà. Đôi khi chúng biến mất, bởi vì có người dị đoan rằng đánh cắp bảng tên sẽ giúp thi đỗ. Một số lễ hôi tiêu biểu: + Lễ hội búp bê (Hina matsuri) 3 tháng 3. + Ngày trẻ em (Kodomo no Hi) 5 tháng 5. + Lễ Bon (Urabon, Obon) được tổ chức vào tháng Bảy (có vùng lại tổ chức vào tháng Tám) từ ngày 13 đến 15. + Lễ Vu Lan (hay còn gọi là Lễ xá tội vong nhân) vào dịp rằm tháng bảy âm lịch hằng năm . 5. Thói quen và cách ứng xử: Số 4 là đại kị: Trong tiếng Nhật, con số 4 khi phát âm nghe rất giống âm từ “chết”. Cũng giống như số 13 trong văn hóa phương Tây, số 4 được xem như điềm xấu và được tránh sử dụng nhiều nhất có thể.Bạn sẽ không bao giờ nhìn thấy tầng 4 khi đi thang máy, và trong một số trường hợp đặc biệt, bạn sẽ không thấy cả số 40 – 49. Con số 49 đặc biệt kém may mắn, nó nghe giống như câu “đau thương đến chết”. Vây cá mập lịch sự: Thói quen này là một trong số nhiều bằng chứng chứng minh rằng Nhật Bản là quốc gia lịch sự nhất thế giới. Người Nhật khi đi vượt qua mặt một ai đó, hoặc đi qua giữa hai người khác đang nói chuyện, sẽ thực hiện một hành động tạm gọi là vây cá mập lịch sự. Tạm gọi như vậy là vì đây là hành động đưa một bàn tay ra trước mặt như thể đang cắt qua không khí, hay như một chiếc vây cá mập lướt trên mặt biển vậy. Hành động này của người Nhật thường đi kèm với lời nói nhỏ sumimasen (xin lỗi) hoặc một cái gật đầu hay cúi đầu nhẹ. Đây có lẽ là một trong số những hành động đáng yêu nhất của người Nhật mà bạn bắt gặp khi đi ra ngoài hoặc đi làm việc tại các văn phòng ở Nhật. Người Nhật rất tôn trọng kỉ luật: Con người xứ Mặt Trời mọc có thói quen xếp hàng dù đi bất cứ nơi đâu. Thậm chí họ còn cảm thấy xấu hổ khi đi trễ lúc các bạn đã xếp hàng xong hết rồi. Bí quyết ứng xử: Họ tuyệt đối coi trọng trước sau, chào hỏi, giao tiếp với người khác đặc biệt là người lớn tuổi. 1 đặc thù là bí quyết chào nghiêng mình nổi tiếng: người được chào càng to tuổi, địa vị cao thì người chào càng phải cúi phải chăng hơn. Ngay cả các nguyên thủ ngoại quốc cũng cần nghe lời nguyên tắc này lúc gặp mặt với người dân xứ Phù Tang. Luôn có quà cho chủ nhà: Được một người mời đến nhà là niềm vinh hạnh đối với người Nhật. Nếu điều đó xảy ra với bạn, bạn cần nhớ rằng luôn phải chuẩn bị quà cho chủ nhà. Món quà cần được bọc gói kỹ lưỡng và trang trí với nhiều dây ruybăng. Bạn cũng không nên từ chối món quà một khi đã nhận nó. Ngày mưa, hai người cầm ô đi đối diện nhau sẽ nghiêng ô ra ngoài để tránh nước giọt sang ướt người đối diện.Tuyệt đối phải đúng giờ. Việc không hẹn mà tới, trễ hẹn... gọi là kẻ ăn cắp thời gian của người khác. Khi không may bị người khác dẫm phải chân thì cũng nói xin lỗi (Sumimasen). Giúp không khí bớt căng thẳng. Qui tắc 73: dành 3 phần đường mình đi còn 7 phần dành cho xe khi khẩn cấp. Những thói quen như: rung đùi, khạc nhổ v.v. được cho là rất bất lịch sự, cần sửa ngay lập tức. Không được tự tiện cho số điện thoại, email, địa chỉ ... của người khác mà không xin phép trước. Nơi công cộng: + Tất cả mọi người đều đứng bên trái (riêng ở Osaka thì đứng bên phải). Trên một cầu thang cuốn, bao giờ cũng có một bên dùng để đứng và một bên dành cho người đi vì vậy tránh đứng cản đường đi của người khác. Ở Osaka thì mọi người đi bên phải, bên trái danh cho người vội. Còn ở đa số các vùng khác như Tokyo thì ngược lại, bình thường đi bên trái, người vội đi bên phải. + Người Nhật rất hay đeo khẩu trang, đặc biệt vào mùa cúm hoặc do bị dị ứng phấn hoa. Do đó việc đeo khẩu trang khi nói chuyện không bị coi là bất lịch sự. Ngược lại, nếu bạn bị ốm (cảm cúm, sổ mũi) hãy đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm cho người khác. + Không nói to, cười đùa, bật nhạc ầm ĩ. Nếu có thấy người khác làm vậy thì cũng ko nên bắt chước theo. + Người cùng giới đi ngoài đường không choàng vai bá cổ nhau. Nơi ở: + Ở Nhật, nhà ở thường là chung cư hoặc nằm sát gần nhau, tường khá mỏng nên rất dễ gây những tiếng động ảnh hưởng đến hàng xóm. Ban đầu bạn có thể chỉ nghe thấy tiếng gõ nhắc nhở nhẹ nhàng hoặc nụ cười trừ. Nhưng nếu không chú ý bạn có thể bị chủ nhà mời đi chỗ khác ở hoặc thậm chí có thể sẽ gặp rắc rối với cảnh sát. + Vứt rác đúng ngày, giờ và vứt vào đúng chỗ quy định. Một số nơi có vài chỗ tập kết rác cạnh nhau nên hãy hỏi nhân viên của văn phòng bất động sản xem nên vứt vào chỗ nào cho đúng. Làm sai một trong những quy định trên có thể sẽ bị người dân xung quanh nhắc nhở, thậm chí có thể bị phạt tiền.

Danh sách thành viên nhóm 2

MỤC LỤC

BÀI THẢO LUẬN

Đề tài: Nghiên cứu VĂN HÓA NHẬT BẢN

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU

Mỗi một quốc gia đều có một nền văn hóa đặc trưng và riêng biệt Văn hóa Nhật Bản là một trong những nền văn hóa đặc sắc nhất thế giới Văn hóa Nhật đã phát triển mạnh mẽ qua thời gian từ thời kỳ Jomon cho tới thời kỳ đương thời, mà trong đó chịu ảnh hưởng cả từ văn hóa Châu Á, Châu Âu và Bắc Mỹ Nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản cũng vô cùng phát triển, từ các ngành thủ công như cắm hoa Ikebana, nghệ thuật gấp giấy Origami, ukiyo-e, đồ chơi, đồ gỗ sơn mài và gốm

sứ Bên cạnh đó các bộ môn nghệ thuật biểu diễn cũng có những nét hấp dẫn rất đặc biệt như bunraku, nhảy, kabuki no, rakugo Ngoài ra cũng phải kể đến những nét đặc sắc truyền thống khác như trà đạo, Budo, kiến trúc, vườn Nhật và cả gươm Nhật Ẩm thực Nhật Bản cũng là một trong những nền ẩm thực nổi tiếng nhất trên thế giới

PHẦN 2: Văn hóa Nhật Bản

I Giới thiệu về Nhật Bản:

- Thủ đô: Tokyo

- Diện tích: 377.829 km2, gồm 4 đảo chính Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku và khoảng 3.900 đảo nhỏ khác

- Dân số: 127,6 triệu dân chủ yếu là người Nhật Bản (trên 99%) có ít người Ainu (không quá 20 ngàn), ngoài ra có trên 64 vạn người Triều Tiên, trên 33,5 vạn người Hoa và 1,7 vạn người Việt Nam

- Khí hậu: Ôn đới, bốn mùa phân định rõ ràng Nhiệt độ trung bình từ

20-25 độ C

- Tôn giáo: Đạo Phật và Thần Đạo (Shinto) là 2 đạo chính ở Nhật Bản 98% người Nhật tự coi là tín đồ của 2 đạo giáo này

- Ngôn ngữ: Tiếng Nhật Bản

- Quốc khánh: Ngày 23/12 (ngày sinh của Vua Nhật Bản Akihito)

II Đánh giá Nhật Bản qua các khía cạnh Văn hóa của Hofstede:

Khía cạnh

Khoảng cách quyền lực

Chủ nghĩa cá nhân

Nam tính Né tránh

bất định

Hướng tương lai

Tự do tận hưởng

Nguồn: http://geert-hofstede.com/

 Qua bảng trên ta có thể thấy được Nhật Bản có:

- Khoảng cách quyền lực trung bình

- Thiên về chủ nghĩa tập thể

- Nam tính

- Né tránh bất định cao

- Hướng tương lai dài hạn

- Tự do tận hưởng

III Văn hóa Nhật Bản- những nét đặc trưng nhất:

1 Ngôn ngữ:

- Tiếng Nhật được viết với sự phối hợp hai kiểu ký tự khác nhau - trước tiên là chữ kanji hay là Hán tự, là những chữ tượng hình biểu đạt nghĩa, và tuỳ theo các chữ kanji ghép cùng hay yếu tố khác mà có thể có những cách phát âm khác nhau Thứ hai là chữ kana hay các ký hiệu ngữ âm được dùng để hướng dẫn việc phát âm đúng những chữ kanji hiếm hoặc lạ, hoặc để chỉ những biến đổi về văn phạm v.v

- Hệ thống ngữ âm tương đối đơn giản và các quy tắc văn phạm khá linh hoạt làm cho tiếng Nhật trở thành dễ học hơn so với một số ngôn ngữ khác, ít nhất là cho mục đích hội thoại, dù chữ viết tượng hình và các dạng chữ viết khác gây khó khăn cho việc đọc và viết

- Mỗi từ tiếng Nhật đều kết thúc bằng một mẫu âm hoặc “n”

2 Tôn giáo và tín ngưỡng:

- Tôn giáo: 3 tôn giáo lớn ở Nhật đó là Thần đạo, Phật giáo và Thiên chúa giáo + Thần đạo tồn tại song song và đôi khi hoà quyện với đạo Phật trong ý thức quần chúng Trong khi Phật giáo hay đề cập đến kiếp sau thì Thần đạo lại nhắc nhở

người ta hướng tới cuộc sống hiện tại Đa số người Nhật kết hôn theo nghi thức Thần đạo nhưng lại chôn cất theo nghi lễ đạo Phật

+ Ở Nhật Bản hiện có 13 tông phái Phật giáo chính 6 phái được đưa từ Trung Quốc sang Nhật vào thời Nara, trong đó phải kể đến 3 phái là Kegon (Hoa

Nghiêm), Hosso (Pháp Tương) và Ritsu (Luật) Trong thời Heian, lần đầu tiên có 2 phái Phật giáo do các nhà sư Nhật Bản thành lập là phái Tendai (Thiên Đài) và phái Shingon (Chân Ngôn)

- Tín ngưỡng:

+ Nhật Bản có khoảng 15 tín ngưỡng lớn và có thế lực Mỗi tín ngưỡng lớn có trên

3 triệu tín đồ, những tín ngưỡng nhỏ có số lượng tín đồ ít hơn Các tín ngưỡng mới này đặc biệt quan tâm đến việc giải quyết khó khăn của nữ giới và đề ra một số biện pháp sử dụng tài năng sức lực của nữ giới

3 Gía trị và thái độ:

- Tôn kính và coi trọng thứ bậc:

Truyền thống của người Nhật là cúi đầu trước người khác, nhất là đối với người lớn tuổi và có địa vị cao họ thường cúi thấp hơn để thể hiện sự tôn kính Họ có thói quen học hỏi từ người đi trước, do vậy khi nêu ra một vấn đề gì đó với cấp trên hoặc những người lớn tuổi thường là mang tính chất xin được tư vấn chứ không phải để chất vấn hay đánh đố

Việc cúi đầu chào cũng không phải do mình nhỏ bé, thấp kém mà đó là thái độ khiêm nhường

- Sống vì tập thể:

Xã hội Nhật Bản rất coi trọng giá trị tập thể Họ không đánh giá cao vai trò cá nhân như người Mỹ, mà luôn hướng đến sự đồng tâm hợp lực để đạt được kết quả cao nhất

Nhiều nhà quản lý Tây Âu khi đến Nhật Bản làm việc đã thất bại khi áp dụng cách quản lý chú trọng vai trò cá nhân mà quên đi tầm quan trọng của tập thể

- Luôn luôn đúng giờ:

Trong các cuộc hẹn, họp hay kể cả gặp gỡ thân mật, người Nhật thường đến sớm vài phút vì không muốn để người khác phải chờ mình Việc đến sớm hay đến đúng giờ thể hiện sự tôn trọng đối với đối tác hay bạn bè

-Không nói từ “không” dù không thích: Nếu như trong văn hóa phương tây thì việc chúng ta thường từ chối thẳng thừng những điều bản thân không thích là điều thường được khuyến khích thì ở phương Đông, điều đó sẽ dễ làm phật lòng đối tác Người Nhật không làm vậy, cho dù không thích họ sẽ tìm cách nói giảm, nói tránh, không đi thẳng vào vấn đề Nếu không thể nói nhẹ nhàng, bóng gió họ sẽ nói rõ ràng hơn nhưng rất thận trọng để không làm đối tác phật ý.Điều đó thể hiện sự tôn trọng người khác và chứng tỏ rằng họ đã lắng nghe người khác rất cẩn thận trước khi quyết định nói ra

- Luôn giữ “ấm” cho mọi mối quan hệ:Chúng ta thường chỉ liên lạc với nhau khi có việc cần nhờ giúp đỡ, còn những lúc bình thường thì không hề quan tâm Người Nhật không như vậy, họ coi trọng những mối quan hệ vì vậy họ luôn biết cách giữ

“ấm” cho các mối quan hệ này bằng cách thường xuyên gọi điện thoại, gửi thư, fax, email, hẹn gặp trực tiếp nếu có thời gian… Việc làm này được xem là dấu hiệu của

sự tôn trọng Vì vậy, hãy học cách của người Nhật, đừng bỏ quên các mối quan hệ quá lâu, sẽ có một ngày chúng ta cần tới sự giúp đỡ của họ

- Không để công việc chiếm lĩnh cuộc sống riêng:

Làm việc nghiêm túc là vậy, nhưng người Nhật luôn ý thức được tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi, thư giãn Sau những giờ căng thẳng họ sẵn sàng kéo nhau đến những điểm vui chơi, giải trí và chơi hết mình, không để những bực bội trong công việc xen vào cuộc vui

- Tôn trọng danh thiếp:

Một cuộc gặp tại Nhật Bản bắt đầu với việc trao cho nhau danh thiếp theo một cách rất trang trọng – theo nghi lễ Meishi kokan (meishi nghĩa là danh thiếp) Khi nhận danh thiếp, người nhận sẽ trân trọng nhận bằng cả hai tay, cuối người thấp xuống

để bày tỏ sự tôn trọng và đọc nội dung danh thiếp một cách cẩn thận Tiếp đến họ

sẽ đặt danh thiếp vào một chiếc hộp danh thiếp hoặc đặt lên bàn trước mặt họ và luôn giữ danh thiếp sạch sẽ Họ không bao giờ làm nhăn danh thiếp hay bỏ trực tiếp vào túi áo vì hành động đó được coi là thiếu tôn trọng

- Thấm nhuần động lực qua các khẩu hiệu:

Nhiều công ty Nhật Bản bắt đầu ngày làm việc bằng một cuộc họp vào buổi sáng Tại đó, nhân viên sẽ xếp hàng và hô to các khẩu hiệu của công ty như một cách để

truyền cảm hứng, động lực làm việc và sự trung thành Và đó cũng là một hình thức làm tươi mới các mục tiêu của công ty trong tâm trí từng nhân viên

- Làm việc nghiêm túc:

Người Nhật rất coi trọng công việc Họ nổi tiếng là những người làm việc rất hăng say và thường rời văn phòng về nhà rất muộn Người Nhật còn nổi tiếng là những người thể hiện tình cảm rất chừng mực Ngoại trừ đôi lúc cười đùa, nhân viên xứ hoa anh đào không thể hiện tình cảm ra ngoài, đặc biệt là trong các cuộc họp Hầu như không có chuyện va chạm cơ thể giữa các đồng nghiệp Họ nói chuyện bằng giọng thấp, có chừng mực và thường nhắm mắt lại khi thể hiện sự chú ý tới người nói - một thói quen mà nhiều người nhầm lẫn là dấu hiệu của sự chán nản

4 Phong tục tập quán:

- Kimono là một trong những niềm tự hào của người Nhật và là một trong những biểu tượng của đất nước này Về cơ bản, Kimono là một chiếc áo choàng được giữ

cố định bằng một vành khăn rộng cố định vào người cùng với một số dây đai và dây buộc Các thiếu nữ mặc những bộ quần áo chất liệu mềm, nhẹ thoải mái với váy ngắn có độ dài chỉ đến đầu gối đi kèm áo hoặc một jacket dài thay cho cả quần

- Ngày tết ở Nhật:

+ Trên khung cửa của không ít gia đình Nhật còn trang trí các vật phẩm như đồ đan bằng lá màu trắng, quả quýt, thừng bện bằng cỏ, dải giấy trắng… Người Nhật thường lấy tôm hùm làm đồ trang sức vì nó có hình dạng giống như cụ già khom lưng, ví với cảnh giàu sang phú quý, cả nhà trường thọ Để đón Tết người Nhật cũng làm vệ sinh nhà cửa thật sạch sẽ vào những ngày cuối năm

+ Khi viếng chùa, việc đầu tiên là rửa tay và súc miệng Sau đó người đi lễ sẽ tiến đến tung vào hòm công đức trước điện thờ mấy đồng tiền, gọi là tiền hương hoa dâng lên thần phật, chắp tay lạy 2 lễ, vỗ tay 2 phát, chắp tay lại cầu nguyện và cuối cùng lạy 1 lễ Hành lễ xong, mọi người nộp tiền rút thẻ hoặc mua một mũi tên thần, cầu mong thần linh che chở cho mình được sống một năm yên ổn

+ Nhà nhà đều để sổ ký tên và bút chì trước cổng, khách đi chúc Tết sẽ để lại địa chỉ hoặc gài danh thiếp vào trong cuốn sổ, ý nói đã đến nhà Cũng có người khi đi chúc Tết mang theo nhiều chiếc khăn tay nhỏ có đề tên mình, tặng cho mỗi nhà một

- Phong tục để bảng tên trước nhà ngôi nhà Nhật Bản:

Những tấm bảng tên hình chữ nhật với những chữ Hán (kanji) đậm đề tên chủ nhà Một số bảng còn ghi cả địa chỉ Bảng tên được gắn bên ngoài cửa nhà hay trên cột cổng nhà Đôi khi chúng biến mất, bởi vì có người dị đoan rằng đánh cắp bảng tên

sẽ giúp thi đỗ

- Một số lễ hôi tiêu biểu:

+ Lễ hội búp bê (Hina matsuri) 3 tháng 3

+ Ngày trẻ em (Kodomo no Hi) 5 tháng 5

+ Lễ Bon (Urabon, Obon) được tổ chức vào tháng Bảy (có vùng lại tổ chức vào tháng Tám) từ ngày 13 đến 15

+ Lễ Vu Lan (hay còn gọi là Lễ xá tội vong nhân) vào dịp rằm tháng bảy âm lịch hằng năm

5 Thói quen và cách ứng xử:

- Số 4 là đại kị:

Trong tiếng Nhật, con số 4 khi phát âm nghe rất giống âm từ “chết” Cũng giống như số 13 trong văn hóa phương Tây, số 4 được xem như điềm xấu và được tránh

sử dụng nhiều nhất có thể.Bạn sẽ không bao giờ nhìn thấy tầng 4 khi đi thang máy,

và trong một số trường hợp đặc biệt, bạn sẽ không thấy cả số 40 – 49 Con số 49 đặc biệt kém may mắn, nó nghe giống như câu “đau thương đến chết”

- Vây cá mập lịch sự:

Thói quen này là một trong số nhiều bằng chứng chứng minh rằng Nhật Bản là quốc gia lịch sự nhất thế giới Người Nhật khi đi vượt qua mặt một ai đó, hoặc đi qua giữa hai người khác đang nói chuyện, sẽ thực hiện một hành động tạm gọi là

"vây cá mập lịch sự." Tạm gọi như vậy là vì đây là hành động đưa một bàn tay ra trước mặt như thể đang cắt qua không khí, hay như một chiếc vây cá mập lướt trên mặt biển vậy Hành động này của người Nhật thường đi kèm với lời nói nhỏ

"sumimasen" ("xin lỗi") hoặc một cái gật đầu hay cúi đầu nhẹ Đây có lẽ là một trong số những hành động đáng yêu nhất của người Nhật mà bạn bắt gặp khi đi ra ngoài hoặc đi làm việc tại các văn phòng ở Nhật

- Người Nhật rất tôn trọng kỉ luật:

Con người xứ Mặt Trời mọc có thói quen xếp hàng dù đi bất cứ nơi đâu Thậm chí

họ còn cảm thấy xấu hổ khi đi trễ lúc các bạn đã xếp hàng xong hết rồi Bí quyết ứng xử: Họ tuyệt đối coi trọng trước sau, chào hỏi, giao tiếp với người khác đặc biệt là người lớn tuổi 1 đặc thù là bí quyết chào nghiêng mình nổi tiếng: người được chào càng to tuổi, địa vị cao thì người chào càng phải cúi phải chăng hơn Ngay cả các nguyên thủ ngoại quốc cũng cần nghe lời nguyên tắc này lúc gặp mặt với người dân xứ Phù Tang

- Luôn có quà cho chủ nhà:

Được một người mời đến nhà là niềm vinh hạnh đối với người Nhật Nếu điều đó xảy ra với bạn, bạn cần nhớ rằng luôn phải chuẩn bị quà cho chủ nhà Món quà cần được bọc gói kỹ lưỡng và trang trí với nhiều dây ruy-băng Bạn cũng không nên từ chối món quà một khi đã nhận nó

- Ngày mưa, hai người cầm ô đi đối diện nhau sẽ nghiêng ô ra ngoài để tránh nước giọt sang ướt người đối diện.Tuyệt đối phải đúng giờ Việc không hẹn mà tới, trễ hẹn gọi là kẻ ăn cắp thời gian của người khác

- Khi không may bị người khác dẫm phải chân thì cũng nói xin lỗi (Sumimasen) Giúp không khí bớt căng thẳng

- Qui tắc 7/3: dành 3 phần đường mình đi còn 7 phần dành cho xe khi khẩn cấp

- Những thói quen như: rung đùi, khạc nhổ v.v được cho là rất bất lịch sự, cần sửa ngay lập tức

- Không được tự tiện cho số điện thoại, email, địa chỉ của người khác mà không xin phép trước

- Nơi công cộng:

+ Tất cả mọi người đều đứng bên trái (riêng ở Osaka thì đứng bên phải) Trên một cầu thang cuốn, bao giờ cũng có một bên dùng để đứng và một bên dành cho người

đi vì vậy tránh đứng cản đường đi của người khác Ở Osaka thì mọi người đi bên phải, bên trái danh cho người vội Còn ở đa số các vùng khác như Tokyo thì ngược lại, bình thường đi bên trái, người vội đi bên phải

+ Người Nhật rất hay đeo khẩu trang, đặc biệt vào mùa cúm hoặc do bị dị ứng phấn hoa Do đó việc đeo khẩu trang khi nói chuyện không bị coi là bất lịch sự Ngược lại, nếu bạn bị ốm (cảm cúm, sổ mũi) hãy đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm cho

người khác.

+ Không nói to, cười đùa, bật nhạc ầm ĩ Nếu có thấy người khác làm vậy thì cũng

ko nên bắt chước theo

+ Người cùng giới đi ngoài đường không choàng vai bá cổ nhau

- Nơi ở:

+ Ở Nhật, nhà ở thường là chung cư hoặc nằm sát gần nhau, tường khá mỏng nên rất dễ gây những tiếng động ảnh hưởng đến hàng xóm Ban đầu bạn có thể chỉ nghe thấy tiếng gõ nhắc nhở nhẹ nhàng hoặc nụ cười trừ Nhưng nếu không chú ý bạn có thể bị chủ nhà mời đi chỗ khác ở hoặc thậm chí có thể sẽ gặp rắc rối với cảnh sát + Vứt rác đúng ngày, giờ và vứt vào đúng chỗ quy định Một số nơi có vài chỗ tập kết rác cạnh nhau nên hãy hỏi nhân viên của văn phòng bất động sản xem nên vứt vào chỗ nào cho đúng Làm sai một trong những quy định trên có thể sẽ bị người dân xung quanh nhắc nhở, thậm chí có thể bị phạt tiền

6 Thẩm mỹ:

Với việc đề cao cái đẹp trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, người Nhật có 9 nguyên tắc cơ bản về nghệ thuật văn hóa hay còn gọi là “thẩm mỹ”

- Wabi-sabi (không hoàn hảo):

Wabi-sabi nghĩa là không hoàn hảo, không vĩnh cửu Đối với người Nhật sự không hoàn hảo sẽ khiến cuộc sống trở nên thú vị hơn rất nhiều Hay như hoa anh đào (sakura) đẹp bởi vì nó không kéo dài mãi mãi Chóng nở, chóng tàn Đây cũng là tiêu chuẩn đầu tiên khi đánh giá "thẩm mỹ" của người Nhật

- Miyabi (sang trọng):

Miyabi thường được hiểu là “thanh lịch”, là loại bỏ tất cả những điều thô tục Bạn

có nghĩ một bộ phim có xuất hiện lời chửi thề thô tục là hay không? Theo quan niệm về Miyabi thì không Và cũng vì quan niệm này trong văn hóa ứng xử của người Nhật, việc mạt sát người khác là điều gần như không thể chấp nhận được

- Shibui (tinh tế):

Shibui là đơn giản, tinh tế, không phô trương Điều đó có nghĩa là mọi thứ đẹp khi bạn là chính mình Shibui chỉ sự nhỏ nhắn dễ thương và những gì ở trên gương mặt mình thì đều được coi là đẹp

- Iki (Độc đáo):

Iki là độc đáo Thực tế, văn hóa Nhật Bản không tán dương sự độc đáo Với người Nhật, iki là phải vừa độc đáo vừa tinh tế Iki được biểu hiện qua những nhân vật trong phim mà có phong cách và thanh lịch