chủ đề mol và tính toán hóa học, giúp cho giáo viên có thể tự mình kiểm soát thời gian và phân bố thời gian dạy học trong bộ môn phù hợp. giáo án có bảng mô tả và bộ câu hỏi phù hợp với chủ đề. trong giáo án thể hiện rõ các bước lên lớp của giáo viên.
Trang 1GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ:
DUNG DỊCH - ĐỘ TAN CỦA MỘT CHẤT TRONG NƯỚC – NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH
Chủ đề nhỏ:
DUNG DỊCH
I Chuẩn kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
-HS hiểu được khái niệm : dung môi, chất tan, dung dịch Hiểu được khái niệm dung dịch bão hoà
và dung dịch chưa bão hoà
-Biết cách làm cho quá trình hoà tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn
2 Kĩ năng:
-Hòa tan nhanh được một số chất rắn cụ thể (đường, muối ăn, thuốc tím, ) trong nước
- Phân biệt được hỗn hợp với dung dịch, chất tan với dung môi, dung dịch bão hòa với dung dịch chưa bảo hòa trong một số hiện tượng đời sống hằng ngày
3 Phát triển năng lực:
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực thực hành hóa học
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn học
- Năng lực vận dụng kiến thức
II Trọng tâm:
- Khái niệm về dung dịch
- Biện pháp hòa tan chất rắn trong chất lỏng
III.Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
+ Phiếu học tập:
PHIẾU HỌC TẬP 1
Chất bị tan Chất hòa tan
1 Cho 1 thìa nhỏ đường vào
cốc 1 đựng nước, khuấy nhẹ
2
a Cho 1 thìa nhỏ dầu ăn vào
cốc 2 đựng xăng
b Cho 1 thìa nhỏ dầu ăn vào
cốc 3 đựng nước
PHIẾU HỌC TẬP 2
Trang 2Thí nghiệm Hiện tượng Kết luận
- Cho dần dần
liên tục đường vào
cốc nước, khuấy
nhẹ
Giai đoạn đầu:
Giai đoạn sau:
+ Hoá cụ : cốc thủy tinh, đuã thủy tinh, đèn cồn
+ Hoá chất : đường, dầu ăn, giấm, 3 cốc đựng dung dịch CuSO4 nồng độ khác nhau 2.Học sinh: chuẩn bị bài
IV Họat động dạy và học:
1.Ổn định – Kiểm diện:
2.Kiểm tra bài cũ:
3.Bài mới: Đặt vấn đề : Gv tiến hành thí nghiệm:
+ Thuốc tím vào nước
+ Dầu hỏa vào nước HS tìm ra sự khác nhau giữa 2 hiện tượng quan sát
→ GV: dung dịch là gì ?
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt dộng 1: Học sinh tìm hiểu khái niệm dung môi, chất tan, dung dịch
-Phát phiếu học tập 1 và hướng
dẫn HS làm thí nghiệm
*Thí nghiệm 1: Cho 1 thìa đường
vào cốc 1 đựng nước khuấy
nhẹ
*Thí nghiệm 2: Cho vào mỗi cốc
một thìa dầu ăn (cốc 2 đựng nước,
cốc 3 đựng dầu hoả ) khuấy
nhẹ
- Gv yêu cầu HS hoàn thành phiếu
học tập 1
- HS tiến hành TN theo nhóm → quan sát hiện tượng ghi lại, nhận xét
trình bày
- HS các nhóm: nhận xét,
bồ sung
-Thí nghiệm 1:
+Đường là chất tan
+Nước hoà tan đường dung môi
+Nước đường dung dịch
I/ Dung môi, chất tan, dung dịch
- Dung môi là chất có khả năng hoà tan chất khác để tạo thành dung dịch
- Chất tan là chất bị hoà tan trong dung môi
- Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất cuả dung môi
và chất tan
Trang 3Vậy em hiểu thế nào là dung
môi ? thế nào là chất tan ?
Dung dịch là gì ?
GV: yêu cầu HS xác định Chất
tan, dung môi, dung dịch ở thí
nghiệm đặt vấn đề
? Hãy lấy ví dụ về dung dịch và
chỉ rõ chất tan, dung môi trong
dung dịch đó
GV: liên hệ GDMT (hiện tượng
mưa axit,hiện tượng tràn dầu )
→ làm thí nghiệm đường tan vào nước tạo thành nước đường (là dung dịch đồng nhất)
-Thí nghiệm 2
+Cốc 2: nước không hoà tan được dầu ăn
+Cốc 3: dầu hoả hoà tan được dầu ăn tạo thành hỗn hợp đồng nhất
-Dầu ăn: chất tan
-Dầu hoả: dung môi
HS: Kết luận HS: Nhận xét, bổ sung
HS: Lấy ví dụ
Hoạt động 2: HS Tìm hiểu dung dịch bão hoà và dung dịch chưa bão hoà
-Gv phát phiếu học tập → hướng
dẫn HS làm thí nghiệm 3
- Gv yêu cầu HS hoàn thành phiếu
học tập
Vậy thế nào là dung dịch bão
hoà và dung dịch chưa bão hoà?
- HS tiến hành TN theo nhóm → quan sát hiện tượng ghi lại, nhận xét
trình bày
- HS các nhóm: nhận xét,
bổ sung
-Dung dịch nước đường vẫn có khả năng hoà tan thêm đường
-Dung dịch nước đường không thể hoà tan thêm đường (đường còn dư)
HS: Kết luận HS: Nhận xét, bổ sung
HS: Lấy ví dụ
II Dung dịch chưa bão hòa và dung dịch bão hòa.
Ở một t0 xác định:
-Dung dịch chưa bão hoà
là dung dịch có thể hoà tan thêm chất tan
-Dung dịch bão hoà là dung dịch không thể hoà tan thêm chất tan
Hoạt động 3; HS tìm hiểu qúa trình hòa tan chất rắn trong nước
-Hướng dẫn HS làm thí nghiệm: -Làm thí nghiệm: cho vào III Làm thế nào để qúa
Trang 4cho vào mỗi cốc (đựng sẵn 25 ml
nước) một lượng muối ăn như
nhau
+Cốc 4: để yên
+Cốc 5: khuấy đều
+Cốc 6: đun nóng
+Cốc 7: nghiền nhỏ
-Yêu cầu các nhóm ghi lại kết quả
trình bày
Vậy muốn quá trình hoà tan
chất rắn trong nước được nhanh
hơn ta nên thực hiện những biện
pháp nào?
-Yêu cầu các nhóm đọc SGK
thảo luận
? Vì sao khi khuấy dung dịch quá
trình hoà tan chất rắn nhanh hơn
? Vì sao khi đun nóng, quá trình
hoà tan nhanh hơn
? Vì sao khi nghiền nhỏ chất rắn
tan nhanh
Vậy, làm thế nào để qúa trình hòa
tan chất rắn trong nước xảy ra
nhanh hơn ?
cốc nước 5g muối ăn
+Cốc 4: muối tan chậm
+Cốc 5, 6: muối tan nhanh hơn cốc I (IV)
+Cốc 7: tan nhanh hơn cốc
4 nhưng chậm hơn cốc 5 &
6
-3 biện pháp:
+Khuấy dung dịch: tạo ra
sự tiếp xúc giữa chất rắn và các phân tử nước
+Đun nóng dung dịch:
phân tử nước chuyển động nhanh hơn tăng số lần va chạm giữa phân tử nước và chất rắn
+Nghiền nhỏ: tăng diện tích tiếp xúc giữa các phân
tử nước và chất rắn
- Phải thực hiện 1, 2 hoặc
cả 3 biện pháp sau:
-Khuấy dung dịch
-Đun nóng dung dịch
-Nghiền nhỏ chất rắn
trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn ?
Muốn quá trình hoà tan chất rắn xảy ra nhanh hơn, ta thực hiện 1, 2 hoặc cả 3 biện pháp sau: -Khuấy dung dịch
-Đun nóng dung dịch -Nghiền nhỏ chất rắn
4 Củng cố
* Nhận biết:
I Bài Tập định tính
1 Kết luận nào sau đây đúng khi nói về dung dịch:
A Dung dịch là hỗn hợp gồm dung môi nước và các chất khác
B Dung dịch là hỗn hợp gồm hai chất trở lên
C Dung dịch là hỗn hợp gồm hai chất trở lên, trong đó có một chất là nước
D Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất giữa dung môi và chất tan
II.Bài tập thực hành thí nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống:
Trang 5Theo em tại sao trong đời sống hằng ngày, người thợ có thể dùng xăng để làm sạch vết dầu nhớt bám trên các chi tiết máy ?
* Hiểu:
I Bài Tập định tính
1 Trộn 1 ml rượu etylic ( cồn) với 10ml nước cất:
A Chất tan là rượu etylic, dung môi là nước
B Chất tan là nước, dung mội là rượu etylic
C Nước hoặc rượu etylic có thể là chất tan hoặc là dung môi
D Cả hai chất nước và rượu vừa là chất tan, vừa là dung môi
II Bài Tập định lượng
2 Ở nhiệt độ phòng thí nghiệm ( khoảng 200 C) 10g nước có thể hòa tan tối đa 20g đường; 3,6g muối
ăn Hãy cho biết khối lượng của đường và muối ăn là bao nhiêu để tạo ra những dung dịch chưa bão hòa?
a 20g đường; 3,6g muối ăn
b 19g đường; 3,8g muối ăn
c 18g đường; 4,0g muối ăn
d 15g đường; 3,5g muối ăn
* Vận dụng thấp :
I Câu hỏi bài tập định tính
Câu 1: Chuyển dung dịch đường bão hòa thành dung dịch chưa bão hòa bằng cách :
a/ Thêm đường b/ Thêm nước
c/ Thêm cả đường và nước d/ Làm lạnh dung dịch
II Câu hỏi bài tập thực hành - thí nghiệm – gắn với thực tiễn
Câu 1: Hãy mô tả lại cách làm theo em là nhanh nhất khi hòa tan muối hạt vào nước ở nhiệt độ thường
5 Dặn dò
- HS về nhà học bài và làm bài tập 4,6/SGK
- Chuẩn bị bài độ tan của một chất trong nước
V Rút kinh nghiệm