Bài 1. Dao động điều hoà tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1Chương 1: DAO ĐỘNG CƠ
BÀI 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
I Dao động cơ
II Phương trình dao động điều hòa
III Chu kỳ, tần số, tần số góc trong dao động điều hòa
IV Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa
V Đồ thị trong dao động điều hòa
Trang 2I Dao động cơ (Dao động)
Trang 3I Dao động cơ (Dao động)
1 Thế nào là dao động cơ?
Là chuyển động có giới hạn trong không gian, lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một VTCB.
2 Dao động tuần hoàn.
Là dao động mà sau những khoảng thời gian ngắn nhất bằng nhau (chu kì), vật trở lại vị trí cũ theo hướng cũ (vật lặp lại trạng thái như cũ).
Trang 4o
y
C
M0 φ
Mt
t +
- Xét một chất điểm M chuyển động tròn đều trên một đường tròn tâm O, bán kính A, vận tốc góc
- Gọi P là hình chiếu của M lên Ox
- Ban đầu vật ở vị trí Mo, xác định
bởi góc
- Ở thời điểm t, vật ở vị trí Mt ,
xác định bởi góc (t +)
P1 P
)
x
Tọa độ x = OP của điểm P có phương trình:
II Phương trình của dao động điều hòa
trong đó A, và là các hằng số
1 Ví dụ
Trang 5-A A
x
Dao động điều hòa là dao động mà li độ của vật được mô
tả bằng định luật dạng cosin (hay sin) đối với thời gian
x - Li độ (mm/cm…): độ dời/lệch khỏi VTCB của vật ở thời điểm t.
A - Biên độ dđ: giá trị cực đại của li độ: |xmax| = A > 0
- Tần số góc (rad/s)
( t + ) - Pha dđ (rad): cho biết trạng thái dđ của vật ở thời điểm t.
- Pha ban đầu: cho biết trạng thái dđ của vật ở thời điểm t0 = 0 (ban đầu): ||
II Phương trình của dao động điều hòa
2 Định nghĩa
Trang 6II Phương trình của dao động điều hòa
4 Chú ý
- Mối quan hệ với CĐTĐ: Điểm P dao động điều hòa
trên một đoạn thẳng luôn luôn, có thể được coi là hình chiếu của một điểm M chuyển động tròn đều lên phương đường kính là đoạn thẳng đó
- Quy ước: Đối với phương trình dđđh x = Acos(t + )
ta qui ước chọn trục x làm gốc để tính pha của dao động và chiều tăng của pha tương ứng ngược chiều quay của kim đồng hồ
Trang 71 Chu kì và tần số
- Chu kì (T) là khoảng thời gian để vật thực hiện một dao động toàn phần Đơn vị là (s)
- Tần số (f) là số dđ toàn phần thực hiện được trong một giây Đơn vị là Héc (Hz):
2 Tần số góc
- Trong dao động điều hoà gọi là tần số góc Đơn vị là rad/s
f
T
1
2
f
T
2
1
f T
III Chu kì Tần số Tần số góc của dđđh
Trang 81.Vận tốc (v)
- Là đạo hàm của li độ x theo thời gian:
v = x’ = -Asin(t +) = Acos(t + + /2)
Vận tốc đạt các giá trị/độ lớn:
+ cực đại: |vmax| = A (khi: |-sin(t +) | = 1
suy ra: cos(t +) = 0 hay x = 0 trùng VTCB.) + cực tiểu: vmin = 0 (khi sin(t +) = 0
suy ra cos(t +) = 1 nên x = A (vị trí biên)
2 Gia tốc (a)
- Là đạo hàm của vận tốc nên: a = v’ = x’’ = - 2 x
+ |amax| = 2A khi x = A (VTB);
+ amin = 0 khi x = 0 (VTCB)
IV Vận tốc và Gia tốc của vật dđđh
Trang 9) cos(
A t
x
A
t
0
x
A
2
T
T
3 2
T
t 0 T/4 T/2 3T/4 T
x A 0 -A 0 A
v 0 -A 0 A 0
a -A 2 0 A 2 0 A 2
IV Đồ thị của dđđh
Trang 10) cos(
x
x
v
a
t
t
t T
O O
O A
-A A
-A
-A 2
A 2
t 0 T/4 T/2 3T/4 T
x A 0 -A 0 A
v 0 -A 0 A 0
a -A 2 0 A 2 0 -A 2
v = x’ = -Asin(t +)
= Acos(t + + /2)
a = x’’ = - 2 x
T/4 T/2 3T/4
IV Đồ thị của dđđh
Trang 11Bài giảng: Vật lí 12CB Gv: Nguyễn Mạnh Đức – 0967.65.8189 FB: ManhducMTA
3
2
5
2
7 4
2
9 5 11 6 13
2
v min = 0
a max = 2A
v min = 0
a max = 2A
vmax=A
Amin=0
-A O A
Li độ
Vận tốc
Gia tốc
Gia tốc
Vận tốc
Li độ
T
T
T
2
(rad)
cos sin
t(s)
t
amax
amax
vmax
vmax
-A
A
O
Minh họa Đồng hồ
43 98765432
Trang 12Bài giảng: Vật lí 12CB Gv: Nguyễn Mạnh Đức – 0967.65.8189 FB: ManhducMTA
3
2
5
2
7 4
2
9 5 11 6 13
2
v min = 0
a max = 2A
v min = 0
a max = 2A
vmax=A
Amin=0
-A O A
Li độ
Vận tốc
Gia tốc
Gia tốc
Vận tốc
Li độ
T
T
T
2
(rad)
cos sin
t(s)
t
amax
amax
vmax
vmax
-A
A
O
Minh họa Đồng hồ
43 98765432
Trang 13Bài giảng: Vật lí 12CB Gv: Nguyễn Mạnh Đức – 0967.65.8189 FB: ManhducMTA
3
2
5
2
7 4
2
9 5 11 6 13
2
v min = 0
a max = 2A
v min = 0
a max = 2A
vmax=A
Amin=0
-A O A
Li độ
Vận tốc
Gia tốc
Gia tốc
Vận tốc
Li độ
T
T
T
2
(rad)
cos sin
t(s)
t
amax
amax
vmax
vmax
-A
A
O
Minh họa Đồng hồ
43 98765432
Trang 14NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1.Ôn bài và thuộc các khái niệm
2.Làm bài tập trang 8 và 9 SGK và 1.1 đến 1.15 SBT 3.Đọc bài mới
Trang 15Bài giảng: Vật lí 12CB Gv: Nguyễn Mạnh Đức – 0967.65.8189 FB: ManhducMTA
5 So sánh dao động điều hòa và dđ tuần hoàn:
- Ta thấy dđ tuần hoàn là dđ có đặc điểm: xt = xt+T
Nhận xét: DĐ điều hòa là DĐ tuần hoàn nhưng dao động
tuần hoàn thì không hoàn toàn là dđđh
x1 = Acos(t + 1); x2 = Acos(t + 2);
= (t + 2) - (t + 1) = 2 - 1
- Nếu = 2 - 1 > 0 ta nói dđ(2) nhanh pha hơn dđ(1) góc hoặc dđ(1) trễ pha hơn dđ(2) góc
- Nếu = 2k ( = 0): thì ta nói 2dđ cùng pha với nhau
- Nếu = : 2dđ ngược pha
- Nếu = /2: 2 dđ vuông pha
Trang 16Bài giảng: Vật lí 12CB Gv: Nguyễn Mạnh Đức – 0967.65.8189 FB: ManhducMTA
5 So sánh dao động điều hòa và dđ tuần hoàn:
- Ta thấy dđ tuần hoàn là dđ có đặc điểm: xt = xt+T
Nhận xét: DĐ điều hòa là DĐ tuần hoàn nhưng dao động
tuần hoàn thì không hoàn toàn là dđđh
x1 = Acos(t + 1); x2 = Acos(t + 2);
= (t + 2) - (t + 1) = 2 - 1
- Nếu = 2 - 1 > 0 ta nói dđ(2) nhanh pha hơn dđ(1) góc hoặc dđ(1) trễ pha hơn dđ(2) góc
- Nếu = 2k ( = 0): thì ta nói 2dđ cùng pha với nhau
- Nếu = : 2dđ ngược pha
- Nếu = /2: 2 dđ vuông pha