1/ Nhà văn Nguyễn Minh Châu 1930- 1989 -Là nhà văn trưởng thành từ kháng chiến chống Pháp và khẳng định tài năng qua những sáng tác trong kháng chiến chống Mỹ.. Cảm hứng chủ đạo và
Trang 1Mảnh trăng cuối
rừng
( Nguye Minh Châu)
Tiết 67- 68- 69
Trang 21/ Nhà văn Nguyễn Minh Châu
(1930- 1989)
-Là nhà văn trưởng thành từ
kháng chiến chống Pháp và
khẳng định tài năng qua những
sáng tác trong kháng chiến
chống Mỹ.
-Sau chiến tranh chống Mỹ ( sau
1975) ông là một trong những
nhà văn tiên phong trong công
cuộc đổi mới văn học.
-Tác phẩm tiêu biểu ( sgk ).
I/ Tìm hiểu chung :
Trang 3Buùt tích cuûa
Nguyeãn Minh Chaâu
Trang 4Tác phẩm Nguyễn Minh Châu
Trang 52/ Hòan cảnh sáng tác- cốt truyện- chủ đề của truyện ngắn “Mảnh trăng cuối rừng”:
a.Hòan cảnh sáng tác : (sgk ).
b Cốt truyện :
Có thể tóm tắt theo 2 cách :
-Tóm tắt theo tình tiết của cốt truyện.
-Tóm tắt theo nhân vật chính ( nhân vật Nguyệt và nhân vật Lãm )
c Cảm hứng chủ đạo và chủ đề tác phẩm:
- Cảm hứng chủ đạo: cảm hứng lãng mạn trong việc khai thác, khám phá và diễn tả về sự kỳ diệu trong
con người và cuộc sống của dân tộc ta trong những
năm đánh Mỹ
-Chủ đề : Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng và vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ.
Trang 63/ Ý nghĩa nhan đề tác phẩm :
“Mảnh trăng cuối rừng”:
- Nhan đề mang ý nghĩa biểu tượng :
+Vừa ghi lại một hình ảnh thiên nhiên đẹp.
+Vừa có ý nghĩa ẩn dụ gợi cảm xúc thẩm mỹ
(Cái đẹp của thời mới bắt đầu : tươi non – tinh khiết, chập chờn- ẩn
hiện …cuối rừng xa trong đêm Trường Sơn…phải kiếm tìm mới thấy được).
+Vẻ đẹp của biểu tượng“ mảnh trăng” cũng là vẻ đẹp của nhân vật Nguyệt – của thế hệ nhân vật, của dân tộc ta : vẫn yên tĩnh, ngời sáng trẻ trung dù bom đạn giặc Mỹ muốn tàn phá, hủy diệt
Trang 71/ Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ :
a.Nhân vật Nguyệt :
Là một cô thanh niên giao thông có một “vẻ đẹp
tuyệt đối” từ ngoại hình, tên gọi đến phẩm chất- tâm hồn.
-Đúng như lời đánh giá của chị Tính ( chị của Lãm và cũng là đồng đội của Nguyệt) : “Trên đời này khó tìm được một người con gái như thế”.
II/ Phân tích :
Trang 8a1 Về ngoại hình :
-Vẻ đẹp ngoại hình của Nguyệt xuất hiện đầu tiên bằng hình ảnh độc đáo : “đôi gót chân bóng
hồng…” chi tiết thật ý vị : người đẹp thì đẹp đến cả… gót chân, gợi nên vẻ thanh tao, quyến rũ của một cô gái.
- Tiếp theo là : nét mặt, lời nói, vóc dáng mảnh dẻ… của Nguyệt cứ như một áng thơ thanh thoát,
mơ mộng giữa khung cảnh chiến tranh
=> Vẻ đẹp ngoại hình của Nguyệt như tỏa hương làm xao lòng người ( đặc biệt là Lãm )
Trang 9 a2 Vẻ đẹp tên gọi :
:
mộng, lãng mạn của một cô gái.
(bởi tên Nguyệt cũng là cái tên của người con gái đã đính hôn vắng mặt với anh mà anh đang tìm gặp).
sóng đôi cứ chập chờn – ẩn hiện theo Lãm suốt
chặng đường.
Trang 10a3.Vẻ đẹp phẩm chất – tình yêu :
-Trong cuộc sống :
+ Là một cô gái sống có lý tưởng
( xung phong làm công nhân giao
thông ở tuyến đường Trường Sơn gian
khổ- ác liệt).
+ Dạn dày kinh nghiệm trong phán
đóan tình thế trước những trận bom
tọa độ của giặc Mỹ; dũng cảm tìm
mọi cách cứu xe, cứu đồng đội.
+ Tuy bị thương, Nguyệt vẫn thản
nhiên, lạc quan
Nguyệt mang phẩm chất của một
người con gái anh hùng.
Rẽ trái, phải
Trang 11Xe qua ngaàm, bom noå
Trang 12Xe qua lửa cháy dữ
Trang 14-Trong tình yêu : Người con gái anh hùng ấy biết yêu một cách đặc biệt :
+ Cô tự nguyện đính ước với một người lính chưa biết mặt ( chỉ vì cảm phục lý tưởng ).
+ Cô chung thủy với tình yêu ấy qua bao năm tháng khốc liệt của chiến tranh
Một tình yêu kỳ diệu, mang một vẻ đẹp khác
thường đầy màu sắc lãng mạn, bộc lộ cái nhìn lãng
mạn cùa nhà văn về cuộc sống và con người Việt Nam trong những năm đánh Mỹ.
*Tóm lại,
Nguyệt là hiện thân của vẻ đẹp tinh khiết, trẻ trung và tươi sáng nhuốm màu lý tưởng Tình yêu của Nguyệt là một tình yêu trong sáng, cao thượng như “sợi chỉ xanh óng ánh” bất diệt trong tâm hồn của người con gái
anh hùng,
Trang 15b Nhân vật Lãm :
- Cũng như Nguyệt, Lãm là một thanh niên sống có lý tưởng ( trốn nhà tình nguyện đi bộ đội).
- Là một người lính lái xe dạn dày kinh nghiệm trong vận chuyển hàng ra tiền tuyến ( bình tĩnh, dũng cảm không sợ hy sinh để cứu xe trước những trận bom tọa độ của giặc Mỹ).
-Luôn đặt nhiệm vụ lên tình cảm riêng.
-Có tâm hồn trong sáng, biết yêu cái đẹp và biết
sống vì người khác ( tuy có lúc anh chủ quan với kinh nghiệm chiến đấu của mình, thóang có chút thành
kiến với phụ nữ)
* Tóm lại, Lãm là hình ảnh tiêu biểu cho thanh niên thời chiến : nhiệt tình yêu nước và có lẽ sống cao đẹp
Trang 16 2/ Gía trị thẩm mỹ và ý nghĩa tượng trưng của hình tượng ánh trăng:
thực – khi mộng, có khi đứng yên – có khi di động
…( d/c ).
Nguyệt, ánh trăng soi chiếu vào Nguyệt làm cho Nguyệt vừa lộng lẫy, vừa tươi mát vừa kỳ ảo, lung
tượng trưng của hình tượng ánh trăng trong
Trang 173/ Những đặc sắc về nghệ thuật :
- Tình huống truyện ngẫu nhiên- độc đáo.
-Hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng : mảnh trăng, hình ảnh “đôi chim trống mái” ,hình ảnh “sợi chỉ
xanh óng ánh”… đều tập trung thể hiện vẻ đẹp lãng mạn, khát vọng sống cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ.
III/ Tổng kết :
- “Mảnh trăng cuối rừng” là một câu chuyện vừa mang tính trữ tình vừa mang tính lãng mạn
-Cảm hứng lãng mạn của nhà văn trong tác phẩm vừa là điểm mạnh, nhưng cũng vừa bộc lộ điểm yếu của nhà văn ( tác giả đã khá triệt để trong việc thi vị hóa nhân vật, làm cho nhân vật như được bao bọc
trong một bầu không khí vô trùng)
Trang 18 * Dặn dò :
tác phẩm; chú ý học thuộc những dẫn chứng tiêu biểu để minh họa khi phân tích.
đã phân công ở tuần trước.