Bài 49. Quần xã sinh vật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1TRƯỜNG THCS TÂN LIÊN
Giáo viên: Trần Thị Hải Huế
MÔN: SINH HỌC 9
TIẾT 51 - BÀI 49:
QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
? Hãy nêu sự giống nhau và khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác? Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?
Trang 3- HS chỉ ra được những dấu hiệu điển hình của
quần xã cũng là để phân biệt với quần thể.
- Trình bày được khái niệm quần xã.
Trang 4Hình ảnh một khu rừng mưa
nhiệt đới
? Hãy kể tên các quần thể sinh vật (có thể có) trong một khu rừng mưa nhiệt đới?
Các quần thể sinh vật có trong một khu rừng mưa nhiệt đới
Các quần thể thực vật (Lim, chò, bằng lăng, các loại cỏ, rêu, dương xỉ, )
Các quần thể động vật (Hổ, báo, thỏ,
dê, ong, kiến, mối, giun đất, )
Các quần thể nấm, vi sinh vật,
Một vài hình ảnh về sinh vật trong rừng
mưa nhiệt đới
Tiết 50 QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 5Ao tù nhiªn
QuÇn thÓ bÌo
QuÇn thÓ c¸ tr¾m QuÇn thÓ c¸ chÐp
QuÇn thÓ t«m
QuÇn thÓ cua
QuÇn x· sinh vËt
QuÇn thÓ rong
Trong ao, c¸c quÇn thÓ sinh vËt
cã mèi quan hÖ sinh th¸i nµo? Trong ao tự nhiên có những quần thể sinh vật nào sinh sống ?
Quan hệ cùng loài và khác loài
Trang 6Hs thảo luận : Nêu điểm giống và khác nhau giữa
quần thể và quần xã sinh vật?
Đều là tập hợp nhiều cá thể sinh vật trong một khoảng không gian xác định
- Giữa các cá thể luôn giao phối
hay giao phấn được với nhau
vì cùng loài
- Giữa các cá thể khác loài trong quần xã không giao phối hay giao phấn được với nhau
- Phạm vi phân bố hẹp hơn quần
xã => độ đa dạng thấp - Phạm vi phân bố rộng hơn quần
thể > độ đa dạng cao
Vd: Rừng cây thông nhựa phân bố
tại vùng núi Đông Bắc Việt Nam Vd: Quần xã rừng ngập mặn ven biển.
Giống nhau:
Trang 7Trong thực tế sản xuất, mô hình VAC có được gọi là quần xã sinh vật không? Hãy giải thích
Mô hình sản xuất VAC (Vườn – Ao – Chuồng)
Các quần thể trong mô hình sản xuất VAC
Các quần thể vật nuôi
Các quần thể cây trồng
Mô hình sản xuất VAC là một quần xã nhân tạo
Trang 8Độ đa dạng
Phong phú về số loài trong quần xã thể hiện tính chất sinh học:
- Điều kiện môi trường phù hợp thì quần xã có số lượng loài lớn
- Độ đa dạng càng cao thì quần xã càng ổn định.
Trang 9- Là mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.
- Độ nhiều thay đổi theo thời gian, theo mùa, theo năm hay đột xuất.
Trang 10có trong mỗi loài
- Quan hệ thuận nghịch: Số loài càng đa dạng thì
số lượng cá thể của mỗi loài giảm đi và ngược lại
Độ nhiều
Trang 11Được tính theo công thức:
P
p
Trong đó: p = Số địa điểm b ắt gặp
P = Tổng số địa điểm quan s át
Đ th ộ ườ ng g p: ặ Kí hiệu là C
Nếu tính được C > 50% (Loài thường gặp) 25% < C < 50% (Loài ít gặp)
C < 25% (Loài ngẫu nhiên)
- V í dụ : nghiên cứu ở quần xã ao
%
Trang 12Loài ưu thế: Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã
- VD: Quần xã trên cạn, thực vật có hạt là loài ưu thế hơn vì là sinh vật cung cấp thức ăn, nơi ở cho động vật, ảnh hưởng tới khí hậu.
Quần xã các loài cây lá kim
Trang 14Loài ưu thế và loài đặc trưng
khác nhau ở điểm căn bản nào?
Loài ưu thế là loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã do số lượng, cỡ lớn hay tính chất hoạt động của chúng.
Trong số các loài ưu thế có một loài tiêu biểu nhất cho quần xã đó là loài đặc trưng, loài này chỉ có ở một quần xã hay có nhiều hơn hẳn các loài khác.
Trang 15Ngoại cảnh ảnh hưởng đến sinh vật
Chim cú mèo săn mồi về
đêm
Cây rụng lá vào mùa đông
Dơi hoạt động về đêm
Sự thay đổi chu kỳ ngày đêm, chu kỳ mùa dẫn đến sinh vật cũng hoạt động theo chu kỳ.
Trang 16Quan hệ giữa số lượng sâu và số lượng chim sâu.
Số lượng
sâu giảm
Khi số lượng chim tăng cao,chim ăn hết nhiều sâu
Điều gì xảy ra, khi
số lượng sâu giảm xuống không đủ cung cấp cho chim ăn sâu?
Số lượng loài sinh vật này khống chế
số lượng loài sinh vật khác (hiện tượng khống chế sinh học)
Tiết 50 QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 17I/ Thế nào là một quần xã sinh vât?
Ví dụ: Rừng cúc Phương,
ao cá tự nhiên,
Quần xã sinh vật là tập hợp
những quần thể sinh vật khác loài cùng
sống trong một khoảng không gian xác
định, chúng có mối quan hệ gắn bó như
một thể thống nhất nên quần xã có cấu
trúc tương đối ổn định Các sinh vật trong
quần xã thích nghi với môi trường của
Khi nào thì có sự cân bằng sinh học trong quần xã?
Có sự cân bằng sinh học trong quần xã khi số lượng cá thể của mỗi quần thể trong quần xã luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với khả năng của
môi trường
Tiết 50 QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 19Trồng cây gây rừng
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Tuần tra bảo vệ rừng
Trang 20I/ Thế nào là một quần xã sinh vât?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một
quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Thế nào là
sự cân bằng sinh học?
- Cân bằng sinh học là trạng thái
mà số lượng cá thể mỗi quần thể
trong quần xã dao động quanh vị
trí cân bằng nhờ khống chế sinh
học.
Hãy nêu kết luận về mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã sinh vật?
Hãy nêu kết luận về mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã sinh vật?
- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn đến
số lượng cá thể trong quần xã thay
đổi và luôn được khống chế ở mức
độ phù hợp với khả năng của môi
trường
Tiết 50 QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 21Quần xã sinh vật
Đặc điểm
Số lượng các loài
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Thành phần loài
Nhân tố
vô sinh
Nhân tố hữu sinh
Điều kiện ngoại cảnh
Trang 22Dặn dò chuẩn bị cho tiết học tiếp theo
3.Chuẩn bị bài sau
- Xem trước nội dung bài 50: Hệ sinh thái
- Tìm hiểu về lưới thức ăn, chuỗi thức ăn.
Trang 23Hoàn thành bảng sau bằng cách ghép cột tương ứng: