Bài 36. Các phương pháp chọn lọc

Các ph ơng pháp chọn lọcI-Vai trò của chọn lọc trong chọn giống.. Em sử dụng ph ơng pháp và hình thức chọn lọc nào để khôi phục lại 2 đặc điểm tốt ban đầu của 2 giống nói trên?. Đối với

Tiết 39:

Đọc thêm

KiÓm tra bµi cò

¦u thÕ lai lµ g× ? Cho biÕt c¬ së di truyÒn cña hiÖn t îng trªn ? Muèn duy tr× u thÕ lai th× ph¶i dïng biÖn ph¸p g× ?

tr l iả lời ời

h¬n, sinh tr ëng nhanh h¬n, ph¸t triÓn m¹nh h¬n, chèng chÞu tèt h¬n, c¸c tÝnh tr¹ng n¨ng suÊt cao h¬n trung b×nh gi÷a hai bè mÑ hoÆc v ît tréi c¶ hai

bè mÑ

-C¬ së di truyÒn cña hiÖn t îng trªn: Sù tËp trung c¸c gen tréi cã lîi ë c¬ thÓ lai F1 VÝ dô:

-Muèn duy tr× u thÕ lai ng êi ta ph¶i dïng ph ¬ng

Tiết 39 Các ph ơng pháp chọn lọc

I-Vai trò của chọn lọc trong chọn giống.

-Đáp ứng nhu cầu nhiều mặt và luôn luôn thay đổi của

ng ời tiêu dùng

-Phục hồi các giống đã thoái hoá, cải tiến giống cũ,

đánh giá chọn lọc đối với các dạng đột biến, tạo giống mới

II-Các ph ơng pháp chọn lọc.

1-Chọn lọc hàng loạt

Sơ đồ chọn lọc hàng loạt

     

     

     

  

  

  

  

  

  

  

  

  

     

     

     

  

  

  

2 3 4

Năm: I

Chọn cây tốt

Trộn lẫn hạt Các cây tốt

Năm: II

So sánh

Năm: III

So sánh

     

     

      Chọn lọc một lần Chọn lọc hai lần

  

  

  

  

  

  

Trộn lẫn hạt Các cây tốt

Trộn lẫn hạt Các cây tốt

2 Giống khởi

đầu

4 Giống

đối chứng

3 Giống chọn lọc hàng loạt

Sơ đồ chọn lọc hàng loạt

     

     

     

  

  

  

  

  

  

Năm: I

Trộn lẫn hạt các cây tốt

Năm: II

Chọn lọc một lần

2 Giống khởi

đầu

3 Giống chọn lọc hàng loạt

4 Giống

đối chứng

1 Chọn cây tốt

So sánh

  

  

  

Sơ đồ chọn lọc hàng loạt

     

     

     

  

  

  

  

  

  

  

  

  

     

     

     

  

  

  

2 3 4

Năm: I

Trộn lẫn hạt

các cây tốt

Năm: II

     

     

      Chọn lọc một lần Chọn lọc hai lần

  

  

  

  

  

  

Trộn lẫn hạt các cây tốt

2 Giống khởi

đầu

3 Giống chọn lọc hàng loạt

4 Giống

đối chứng

1 Trộn lẫn hạt

các cây tốt

Chọn cây tốt

So sánh

1

Năm: I Chọn cây tốt

3 Giống chọn lọc hàng loạt

Năm: II

So sánh

  

  

  

2 Giống khởi

đầu

  

  

  

4 Giống

đối chứng

Năm: II Chọn cây tốt

Năm: III

So sánh

Gieo giống, chọn 1 nhóm cá thể phù hợp với mục tiêu chọn lọc, và hạt thu hoạch chung đẻ giống cho vụ sau.

Giống nhau

Khác nhau

Quá trình chọn lọc diễn ra

1 lần ở năm 1.

Năm 2 trồng đối chứng.

Quá trình chọn lọc diễn ra

2 lần ở năm 1 và 2 (đã qua

chọn lọc lần 1)

Năm 3 trồng đối chứng.

Năm I

Năm I

Năm II

Năm III Năm II

Bài tập

Có hai giống lúa thuần chủng đ ợc tạo ra đã lâu:

Giống lúa A bắt đầu giảm độ đồng đều về chiều cao và thời gian sinh tr ởng Giống lúa B có sai khác rõ rệt giữa các cá thể với hai tính trạng nói trên.

Em sử dụng ph ơng pháp và hình thức chọn lọc nào để khôi phục lại 2 đặc

điểm tốt ban đầu của 2 giống nói trên ? Cách tiến hành trên từng giống nh thế nào ?

Đối với giống lúa A nên chọn hình thức chọn lọc hàng loạt 1 lần là vì giống lúa A mới bắt đầu giảm độ đồng đều về chiều cao và thời gian sinh tr ởng.

Còn giống lúa B lên chọn hình thức chọn lọc hàng loạt 2 lần là vì giống lúa B đã có sai khác nhiều về hai tính trạng nêu trên ( tính trạng chiều cao và thời gian sinh tr ởng )

Trả lời

Tiết 39 Các ph ơng pháp chọn lọc

I-Vai trò của chọn lọc trong chọn giống.

II-Các ph ơng pháp chọn lọc.

1-Chọn lọc hàng loạt

• Tiến hành: Gieo giống, chọn 1 nhóm cá thể phù hợp với mục tiêu chọn lọc, và hạt thu hoạch chung để giống cho vụ sau

• Ưu điểm: Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém nên có thể áp dụng rộng rãi

• Nh ợc điểm: Chỉ dựa vào kiểu hình nên dễ nhầm với th ờng biến phát sinh do khí hậu địa hình Không đánh giá đ ợc kiểu gen

• Đối t ợng áp dụng: Các cây giao phấn, cây tự thụ phấn

và vật nuôi

     

     

     

  

  

  

  

  

  

  

  

  

2 3 4 5 6 7

Năm: I

Chọn cây tốt

Hạt để riêng

Tạo từng dòng

Năm: II

So sánh

Sơ đồ Chọn lọc cá thể

Giống khởi

đầu

Cá dòng chọn lọc cá thể Giống

đối chứng

  

  

  

  

  

  

  

  

  

     

     

     

  

  

  

  

  

  

  

  

  

3 4 5 6

Năm: I

Hạt để riêng

Tạo từng dòng

Năm: II

Sơ đồ Chọn lọc cá thể

2 Giống khởi

đầu

Cá dòng chọn lọc cá thể

7 Giống

đối chứng

  

  

  

  

  

  

  

  

  

Chọn cây tốt

1

So sánh

Tiết 39 Các ph ơng pháp chọn lọc

Tiến hành: ở năm I, trên ruộng giống khởi đầu chọn

ra cá thể tốt nhất Hạt của mỗi cây đ ợc gieo riêng thành từng dòng để so sánh năm II ( Các dòng chọn lọc cá thể đ ợc so sánh với nhau, so sánh với giống

2 Chọn lọc cá thể

Tiến hành: ở năm I, trên ruộng giống khởi đầu chọn

ra cá thể tốt nhất Hạt của mỗi cây đ ợc gieo riêng thành từng dòng để so sánh năm II ( Các dòng chọn lọc cá thể đ ợc so sánh với nhau, so sánh với giống

Ưu điểm: Phối hợp đ ợc việc chọn lọc dựa

trên kiểu hình với việc kiểm tra kiểu gen

nên đạt kết quả nhanh.

Nh ợc điểm: Tốn kém, theo dõi công phu

và chặt chẽ, khó áp dụng rộng rãi.

Đối t ợng áp dụng: Với cây tự thụ phấn, cây nhân giống vô tính bằng cành, củ, mắt gep, vật nuôi.

Tiến hành: ở năm I, trên ruộng giống khởi đầu chọn

ra cá thể tốt nhất Hạt của mỗi cây đ ợc gieo riêng thành từng dòng để so sánh năm II ( Các dòng chọn lọc cá thể đ ợc so sánh với nhau, so sánh với giống khởi đầu và

Ưu điểm: Phối hợp đ ợc việc chọn lọc dựa trên kiểu hình với việc kiểm tra kiểu gen nên đạt kết quả nhanh

Nh ợc điểm: Tốn kém, theo dõi công phu và chặt chẽ, khó áp dụng rộng rãi

Đối t ợng áp dụng: Với cây tự thụ phấn, cây nhân giống vô tính bằng cành củ, mắt ghép, vật nuôi

Tiết 39 Các ph ơng pháp chọn lọc

2 Chọn lọc cá thể

Sơ sánh ph ơng pháp chọn lọc hàng loạt với chọn lọc cá thể ?

Giống nhau

Đều chọn các cá thể tốt phù hợp với mục tiêu chọn lọc để giống.

Khác nhau

Sơ sánh ph ơng pháp chọn lọc hàng loạt với chọn lọc cá thể ?

Chọn lọc hàng loạt Chọn lọc cá thể

Chọn 1 nhóm cá thể tốt để

làm giống chung

Chọn 1 ít cá thể tốt để nhân lên một

cách riêng rẽ, sau đó mới chọn.

Đơn giản dễ làm, ít tốn kém,

có thể áp dụng gộng rãi

Đòi hỏi theo dõi công phu chăt chẽ, khó áp dụng rộng rãi

Chỉ dựa vào k iểu hình không kiểm tra đ ợc

kiểu gen.

Vừa kiểm tra kiểu hình, v ừa kiểm tra đ ợc

kiểu gen.

Khác nhau

Kết luận

• Chọn lọc hàng loạt là dựa trên kiểu hình chọn

ra một nhóm cá thể phù hợp nhất với mục tiêu chọn lọc để làm giống.

• Chọn lọc cá thể là chọn lấy một số ít cá thể

tốt, nhân lên một cách riêng rẽ the từng dòng

Do đó, có thể kiểm tra đ ợc kiểu gen của mỗi cá thể