Bài 24. Tiêu hóa và các cơ quan tiêu hóa

Thức ăn và sự tiêu hoá : Các chất cĩ trong thức ănCác thành phần của nuclêơtit Axit amin Muối khống Đường đơn Axit béo và glyxêrin Hoạt động động hấp thụ Các chất hấp thụ được Nước Hình

GV: Nguyễn Thị Mai Hương

Trường THCS Tiến Thắng – Mê Linh – Hà nội

Năm học 2016 - 2017

là một

thảm họa xảy ra tại Miền Bắc Việt Nam

trong khoảng từ tháng 10/1944 đến tháng 5/1945

làm khoảng từ 400.000 đến 2 triệu

người dân chết đói Nạn đói năm Ất Dậu 1945

I Thức ăn và sự tiêu hoá : Các chất cĩ trong thức ăn

Các thành phần của nuclêơtit Axit amin

Muối khống

Đường đơn Axit béo và glyxêrin

Hoạt động

động hấp thụ

Các chất hấp thụ được

Nước

Hình 24.1.Sơ đồ khái quát về thức ăn và các hoạt động chủ yếu của quá trình tiêu hĩa

Muối Khống Vitamin

Nước

Axit amin Đường đơn Axit béo và glyxêrin

1 Chất nào trong thức ăn không bị biến đổi về mặt hóa học trong quá trình tiêu hóa?

HOẠT ĐỘNG NHÓM ĐÔI (5 phút)

Quan sát hình 24-1 trả lời các câu hỏi trong ▼(79):

3 Dự đoán quá trình tiêu hóa gồm những hoạt động nào?

2 Chất nào trong thức ăn bị biến đổi về mặt hóa học trong quá trình tiêu hóa?

Hoạt động tiêu hóa

Theo các em sơ đồ trên đúng hay sai? vì sao?

Sơ đồ khái quát về thức ăn và các hoạt động chủ yếu của quá trình tiêu hóa

I Thức ăn và sự tiêu hoá : Các chất cĩ trong thức ăn

Các thành phần của nuclêơtit Axit amin

Muối khống

Đường đơn Axit béo và glyxêrin

Hoạt động

động hấp thụ

Các chất hấp thụ được

Nước

Hình 24.1.Sơ đồ khái quát về thức ăn và các hoạt động chủ yếu của quá trình tiêu hĩa

Muối Khống Vitamin

Nước

Axit amin

Đường đơn Axit béo và glyxêrin

1 Chất trong thức ăn khơng bị biến đổi về mặt hĩa học trong quá trình tiêu hĩa: Vitamin, muối khống, nước

2 Chất trong thức ăn bị biến đổi về mặt hĩa học trong quá trình tiêu hĩa: Gluxit, lipit, prơtêin, axit nuclêic

3 Dự đốn những hoạt động trong quá trình tiêu hĩa

 Hoạt động tiêu hóa nào quan trọng nhất?

→ Hoạt động tiêu hóa thức ăn và hoạt động

Hấp thụ chất dinh dưỡng

Thải phân

Đẩy các chất trong ống tiêu hóa Hình 22.4.Sơ đồ khái quát về các hoạt động của quá trình tiêu hóa

Tiêu hĩa là gì?

Tiêu hĩa biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng mà

cơ thể cĩ thể hấp thụ được và thải phân

I Thức ăn và sự tiêu hoá : Các chất cĩ trong thức ăn

Các thành phần của nuclêơtit Axit amin

Muối khống

Đường đơn Axit béo và glyxêrin

Hoạt động

động hấp thụ

Các chất hấp thụ được

Nước

Hình 24.1.Sơ đồ khái quát về thức ăn và các hoạt động chủ yếu của quá trình tiêu hĩa

Muối Khống Vitamin

Nước

Axit amin Đường đơn Axit béo và glyxêrin

Vai trò của tiêu hóa đối với cơ thể?

Kết quả của quá trình tiêu hóa là tạo ra chất dinh

dưỡng đó là các hợp chất hữu cơ :

+ Nguồn chất hữu cơ đưa tới tế bào bị phân giải giải phóng năng lượng cung cấp cho mọi hoạt

động sống của tế bào và cơ thể.

+ Nguồn chất hữu cơ là nguyên liệu xây dựng các tế bào mới thay thế những tế bào già đã chết và giúp cơ thể lớn lên

Khi cơ thể thiếu chất dinh dưỡng sẽ gây ra hậu quả

gì?

EM CÓ BIẾT?

TÁC HẠI CỦA VIỆC LƯỜI ĂN RAU XANH

1 Giảm khả năng miễn dịch

Trái cây và rau quả giàu các thành phần chống oxy hóa

(vitamin C, beta-carotene) Nếu cơ thể không được cung cấp

đủ lượng chất này sẽ làm giảm miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị bệnh.

2 Táo bón và các vấn đề tiêu hoá

Không cung cấp đủ lượng xenlulozơ (chất xơ) trong rau

xanh sẽ làm giảm kích thích nhu động ruột dẫn đến táo bón

Phân tích tụ trong ruột quá lâu sẽ sản sinh chất độc hại.

3 Nguy cơ bị ung thư

Chất chống oxy hóa có rất nhiều trong những loại rau nhiều vitamin C, E và beta carotene như cà rốt, rau cải, mùng tơi… Những chất này giúp bảo vệ cơ thể chống lại ung thư trong

tương lai bằng cách tương tác và ngăn ngừa các gốc tự do làm tổn hại đến cấu trúc tế bào.

Theo báo Vietnamnet (13/11/2015)

4 thực phẩm mẹ Việt cho con ăn hại hơn thuốc độc

1 Bim Bim: Trong bim bim chứa khá chiều chất gây ung thư là

acrylamide

2 Khoai tây chiên: Chất acrylamide hình thành trong nhiều loại

thực phẩm khi chúng được làm nóng trên 120 độ C Chúng hình

thành trong khoai tây chiên là nhiều nhất Dù là khoai tây chiên ở nhà hay ở ngoài cửa hàng ăn uống đều có chứa chất này

3 Bánh ngọt : Khi nướng ở nhiệt độ cao, sản sinh ra chất gây ung

thư Hơn nữa, bánh ngọt cũng chứa rất nhiều đường tinh chế - loại đường có xu hướng làm tăng vọt mức insulin và thúc đẩy sự phát triển của các tế bào ung thư.

4 Xúc xích: Các loại thịt chế biến kiểu xúc xích, thịt xông khói có chứa một thành phần gây ung thư là tiền thân của natri nitrit Theo một nghiên cứu của đại học Hawaii trên gần 200.000 người trong 7 năm qua, những người tiêu thụ nhiều xúc xích và các loại thịt tương

tự có 67% tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy hơn những người khác.

(4)

(5) (6)

BT 1 : Điền chú thích các cơ quan trong hệ tiêu hóa vào hình sau:

BT 2 : Liệt kê các cơ quan trong ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa vào bảng 24 (sgk)

Các cơ quan trong ống tiêu hóa (A) Các tuyến tiêu hóa (B)

Chia lớp thành 2 đội chơi Thảo luận đội hoàn thành các bài tập Mỗi đội cử 2 đại diện báo cáo kết quả

- Bài tập 1: mỗi chú thích đúng được 1 điểm (tối đa mỗi đội đạt 7 điểm)

- Bài tập 2 : Xác định đúng các cơ quan trong ống tiêu hóa được 10 điểm Xác định đúng các tuyến tiêu hóa được 10 điểm (nếu xác định sai 1 cơ quan hay 1 tuyến trừ 1 điểm)

- Tổng điểm tối đa mỗi đội là 17 điểm

Lưu ý: nếu các đội hoàn thành sai thì các thành viên của cả 2 đội có quyền tiếp tục hoàn thành và có thưởng (1 tràng pháo tay)

khoang miệng Họng

Các tuyến nước bọt

Thực quản

Dạ dày có các tuyến vị Tụy

Ruột thẳng

Ruột non có các tuyến ruột

Gan Túi mật

Tá tràng Ruột già Ruột thừa

(1)

(4)

(5) (6)

(8) (7)

Các cơ quan

trong ống

tiêu hóa (A)

Các tuyến tiêu hóa (B)

Câu hỏi: Cơ quan rộng nhất trong ống tiêu hóa là gì? Hãy chỉ trên hình bộ phận đó.

Câu hỏi: Cơ quan dài nhất trong ống tiêu hóa là gì? Hãy chỉ trên hình bộ phận đó.

Câu hỏi: Cơ quan nào trong ống tiêu hóa có hình chữ U ngược? Hãy chỉ trên hình bộ phận đó.

1 Đau bụng bên trái kèm theo ợ

hơi, ợ chua, đau thay đổi khi đói

và khi no…

2 Đau bụng vùng hạ sườn phải

kèm theo vàng da, vàng mắt…

3 Đau bụng vùng quanh rốn

HÃY XÁC ĐỊNH TÊN CÁC CƠ QUAN TIÊU HÓA

TRONG NHỮNG TRƯỜNG HỢP SAU

Dạ dày

Gan, túi mật Rối loạn tiêu hóa, đại tràng co thắt

T U Y E N N U O C B O T

I E U H O A

Tên một cơ quan trong khoang miệng giúp

ta cảm giác về vị thức ăn.(4)

Một loại chất hữu cơ chủ yếu có trong thịt, cá (7)

Bộ phận không còn chức năng tiêu hóa ở cơ thể người.(8)

Tên một cơ quan dài nhất trong ống

Đây là tuyến tiêu hóa có ở

thành dạ dày(7)

1 Trong suốt cuộc đời một người đàn ông, họ đã tiêu thụ hết 22 tấn thực phẩm và 33.000 lít nước đủ loại Một người phụ nữ tiêu thụ hết 25 tấn thực phẩm và 37.000 lít nước đủ loại Sở dĩ phụ nữ tiêu thụ thực

phẩm và nước nhiều hơn nam giới vì phụ nữ có tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới từ 5 -18 năm.

2 Với lượng thức ăn và nước uống trong một đời

người thì người đàn ông thải ra trung bình khoảng 3,8 tấn phân và phụ nữ thải ra 4,3 tấn.

( Nguồn từ kỉ lục Guinness thế giới, tuổi thọ trung bình

của nam và nữ là 70 tuổi)

EM CÓ BIẾT?