BÀI dự THI vận DỤNG KIẾN THỨC LIÊN môn

Giải pháp giải quyết tình huống: - Môn địa lí: Vị trí địa lí, đặc điểm địa hình, khí hậu của Thị xã Phú Thọ - Môn sinh học: Vai trò của rau xanh đối với sức khỏe con người, thực trạng v

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

1 Tên Tình Huống : TẠI SAO RAU LẠI GÂY NGỘ ĐỘC ?

* Tình huống cụ thể: Nghe tin bạn Lâm bị ốm nằm viện Đạt cùng các bạn

trong lớp đến thăm Lâm, sau khi đến thăm Đạt mới biết Lâm bị ngộ độc thức ăn

Ra về Đạt băn khoăn lắm “tại sao thức ăn lại gây ngộ độc nhỉ Bạn Lâm nói bạn

bị ngộ độc vì ăn rau cải, vậy: tại sao rau lại gây ngộ độc?”

Với sự giúp đỡ của các thầy cô giáo dạy các môn học như môn công nghệ, sinh học, địa lí… Đạt đã dần dần giải đáp được băn khoăn của mình

2 Mục tiêu giải quyết tình huống:

Sử dụng kiến thức các môn học và kiến thức thực tế để làm rõ:

+ Vai trò của rau xanh đối với sức khỏe con người

+ Thực tiễn việc trồng rau trên địa bàn Thị xã Phú Thọ hiện nay

+ Quy trình trồng rau

3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:

- Tìm hiểu đặc điểm địa lí, địa hình, khí hậu của Thị xã Phú Thọ

- Đi thăm và tìm hiểu mô hình trồng rau tại Thị xã Phú Thọ

4 Giải pháp giải quyết tình huống:

- Môn địa lí: Vị trí địa lí, đặc điểm địa hình, khí hậu của Thị xã Phú Thọ

- Môn sinh học: Vai trò của rau xanh đối với sức khỏe con người, thực trạng về rau xanh trên thị trường hiện nay

- Môn công nghệ: Vệ sinh an toàn thực phẩm; Quy trình trồng rau

- Môn lịch sử: Sự tiến hóa của con người, lịch sử địa phương

- Môn giáo dục công dân: Lòng tự trọng, tính thật thà, cần cù

- Môn khoa học: Tìm hiểu một số chất độc hại gây nguy hại đến sức khỏe

và tìm hiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm

- Môn tin học: Ứng dụng công nghệ thông tin

-Ngữ văn: Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp

5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:

Câu hỏi 1:

Thị xã Phú Thọ có thích hợp trồng rau hay không?

Thị xã Phú Thọ là một thị xã thuộc tỉnh Phú Thọ, nằm trong vùng trung

du và miền núi B ắc Bộ, là nơi tiếp giáp giữa đồng bằng sông Hồng và vùng đồi núi, trung du Thị xã nằm bên bờ sông Hồng (con sông lớn nhất miền bắc) Thị

xã có những cánh đồng màu mỡ phù sa được bồi đắp hàng ngàn đời nay từ dòng sông nổi tiếng chở nặng phù sa này

Sông Hồng _ con sông lớn nhất miền bắc

Thị xã Phú Thọ nằm bên bờ Sông Hồng

Cánh đồng ven bờ Sông Hồng

(Ảnh chụp ở chân cầu Ngọc Tháp, xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ)

Thị xã Phú Thọ có diện tích tự nhiên là 64, 6 km², dân số thường trú là khoảng 71.600 người (số liệu năm 2009), nằm cách thành phố Việt Trì 35 km, cách thủ đô Hà Nội 90 km về phía Tây Bắc

Địa giới của Thị xã Phú Thọ như sau: Phía Bắc và Đông Bắc giáp huyện Phù Ninh, phía Tây và Tây Nam giáp huyện Thanh Ba, phía Nam giáp huyện Tam Nông (bên kia sông Hồng), phía Đông Nam giáp huyện Lâm Thao (Nguồn tư liệu từ Google.com)

Bản đồ hành chính thị xã Phú Thọ - tư liệu từ Google map

Thị xã Phú Thọ có: 5 phường và 5 xã:

- Phường: Hùng Vương, Phong Châu, Âu Cơ, Thanh Vinh, Trường Thịnh.

- Xã: Hà Lộc, Văn Lung, Phú Hộ, Hà Thạch, Thanh Minh.

Phú Thọ nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, có một mùa đông khô và lạnh Nhìn chung khí hậu của Phú Thọ thuận lợi cho việc phát triển cây trồng, vật nuôi đa dạng

• Lượng mưa trung bình hàng năm trên toàn tỉnh là 1600 – 1800 mm/năm

• Nhiệt độ trung bình các ngày trong năm là 23,4 °C

• Số giờ nắng trong năm: 3000 - 3200 giờ

• Độ ẩm tương đối trung bình hàng ngày là 85%

Thị xã Phú Thọ thuộc khu vực miền núi, trung du nên có nhiều gò đồi nằm xen kẽ

Những mảnh ruộng màu mỡ phù sa Gò đồi nằm xen kẽ khu vực đồng bằng

Kết Luận cho câu hỏi 1:

Thị Xã Phú Thọ nằm trên lưu vực Sông Hồng, khu vực được bồi đắp bởi phù sa Sông Hồng rất màu mỡ, phù hợp cho phát triển nông nghiệp đặc biệt

là trồng rau xanh.

(Thị xã Phú Thọ nhìn từ trên cao _ nguồn từ Google Map)

Câu hỏi 2:

Rau xanh có vai như thế nào với con người?

Sự tiến hóa của loài người: Cách đây hàng chục triệu năm, trên Trái Đất có loài vượn cổ sinh sống trong những khu rừng rậm Trong quá trình tìm kiếm thức ăn, loài vượn này dần dần đã biết đi bằng hai chi sau… (Trích tư liệu môn lịch sử 6)

Kết Luận cho câu hỏi 2:

Tổ tiên của loài người là loài vượn người, vậy cơ bản ban đầu loài người là động vật ăn thực vật chứ không phải là động vật ăn thịt Do vậy rau xanh có vai trò rất quan trọng với con người.

Trong việc ăn uống hàng ngày, rau tươi có vai trò đặc biệt quan trọng với

cơ thể con người Tuy lượng đạm (pôtêin) và chất béo (lipit) trong rau tươi không đáng kể, nhưng chúng cung cấp cho cơ thể nhiều chất hoạt tính sinh học như sinh tố (vitamin), chất khoáng (gồm các chất phốt pho, iốt, can xi, sắt, các chất pectin và axit hữu cơ, và chất xơ Ngoài ra trong rau tươi còn có các loại đường tan trong nước Trong đó sinh tố giúp hệ thần kinh, hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn, xương, da… hoạt động bình thường; tăng cường sức đề kháng của cơ thể, giúp cơ thể phát triển tốt, luôn khỏe mạnh, vui vẻ Chất khoáng giúp cho sự phát triển của xương, hoạt động của cơ bắp, tổ chức hệ thần kinh, cấu tạo hồng cầu và

sự chuyển hóa của cơ thể Chất xơ là thực phẩm mà cơ thể không tiêu hóa được Chất xơ của thực phẩm giúp ngăn ngừa bệnh táo bón, làm cho chất thải mềm để

dễ dàng thải ra khỏi cơ thể Chất xơ cũng là thành phần chủ yếu trong bữa ăn, mặc dù không phải là chất dinh dưỡng (SGK công nghệ 6)

Phân loại rau xanh: Rau xanh ở Thị xã mình rất đa dạng

Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ Nhóm rau ăn lá: Rau cải bắp, rau muống, rau cần ;

(Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ)

Nhóm rau ăn rễ củ: khoai tây, củ cải, su hào ;

(Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ)

Nhóm rau ăn quả: cà chua, bí đao, cà pháo, dưa chuột ;

(Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ)

Nhóm rau gia vị: các loại hành, tỏi …

(Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ)

Câu hỏi 3:

Thực tế rau trên thị trường hiện nay như thế nào?

(Ảnh chụp tại chợ Văn Lung, Thị xã Phú Thọ)

Trên thị trường hiện nay đa số các nguồn cung cấp không đảm bảo được

vệ sinh an toàn thực phẩm : Trên 80 mẫu ra xanh được lấy từ các chợ đầu mối,

các cánh đồng rau đều chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), vượt mức

cho phép gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng , tại hội nghị về công tác

vệ sinh an toàn thực phẩm trong ngành nông nghiệp vừa diễn ra hôm 25/8/2014, Cục Bảo vệ thực vật (BVTV – Bộ NN&PTNT) công bố kết quả kiểm tra 25 mẫu rau tại các tỉnh phía Bắc, có tới 44% mẫu rau có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, trong đó 4% có hoạt chất độc hại vượt quá giới hạn cho phép

Kiểm tra 35 mẫu rau tại các tỉnh phía Nam, Cục BVTV phát hiện tới 54% mẫu có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, trong đó 8,6% mẫu được phát hiện có hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật đủ khả năng gây ngộ độc cho người sử dụng Tại Bình Dương, kiểm tra 228 mẫu có đến 72 mẫu phát hiện dư lượng clo và 9 mẫu có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt giới hạn Tại Đồng Nai, kiểm tra

495 mẫu rau, có tới 56 mẫu có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cao gấp nhiều lần tiêu chuẩn cho phép Một số loại rau thường bị phát hiện chứa nhiều dư lượng thuốc bảo vệ thực vật như: Hành, cà chua, đậu đỗ, mướp đắng, dưa chuột (nguồn từ báo Điện Tử Giáo Dục Việt Nam)

Rau ở Thị xã mình có đảm bảo vệ sinh hay không?

Thăm những ruộng rau xanh địa phương

Những ruộng rau Thị xã em luôn xanh tốt

Rau cần rất nhiều nước để phát triển nên phải thường xuyên tưới rau

(Ruộng rau Phú Lợi – Phường Trường Thịnh, Thị xã Phú Thọ)

Nguồn nước tưới rau có đảm bảo vệ sinh không nhỉ?

Nước tưới được lấy từ con kênh thủy lợi, hoặc từ ao ven cánh đồng

Nhưng có chỗ rau được tưới nước bẩn như thế này:

(Ảnh chụp tại cánh đồng Phú Lợi, Phường Trường Thịnh, Thị xã Phú Thọ)

Thậm chí rau được thu hoạch rồi mà vẫn bị nhiễm bẩn từ các nguồn nước rửa rau:

Rau bị ô nhiễm bởi một số nguồn nước không đảm bảo vệ sinh

Ngoài việc thường xuyên tưới nước thì người nông dân còn tưới bổ xung phân

để cho rau tươi tốt:

Ở các ruộng rau thường có những bể chứa nước phân như thế này.

Nước phân cùng những mảng rêu, tảo và chắc chắn đầy vi khuẩn, mầm bệnh

(Ảnh chụp tại cánh đồng Phú Lợi, Phường Trường Thịnh, Thị xã Phú Thọ)

Rau bị ô nhiễm do vi sinh vật gây hại rau:

Người nông dân có tập quán dùng nước phân tươi tưới cho rau Đó là một trong những nguyên nhân làm rau bị ô nhiễm Trong nước phân mang nhiều trứng các loài giun, sán và một số bệnh đường tiêu hóa, một số loại vi khuẩn như

vi khuẩn E.Coli gây tiêu chảy, Salmonella là sinh vật ký sinh đường tiêu hoá nên gây thiếu máu Đây cũng là nguồn lây bệnh ngoài da từ các vi sinh vật tồn tại trong sản phẩm rau tươi

Phân hóa học : cũng được bón cho rau rất phổ biến

(Ảnh chụp kho phân thuộc cửa hàng phân bón tại chợ Thị xã Phú Thọ)

Rau bị ô nhiễm do tồn dư kim loại nặng trong phân bón hóa học: