nh t, máy tính có th c xem nh m t th c th t ng tác theo m t cách th c nào ó v i môi
tr ng bên ngoài M t cách t ng quát, các m i quan h c a nó v i môi tr ng bên ngoài có thphân lo i thành các thi t b ngo i vi hay ng liên l c
Hình 1.1a: C u trúc t ng quát c a máy tính
§ Thành ph n chính, quan tr ng nh t c a máy tính là n v x lý trung tâm (CPU –Central Processing Unit): u khi n ho t ng c a máy tính và th c hi n các ch c n ng x lý
li u
Hình 1.1b: B x lý trung tâm c a máy tính (CPU)
_ CPU th ng c c p n v i tên g i b x lý Máy tính có th có m t ho c nhi u thành
Trang 2CPU nh ng g n ây có s gia t ng s d ng nhi u CPU trong m t h th ng máy n CPU luônluôn là i t ng quan tr ng vì ây là thành ph n ph c t p nh t c a h th ng C u trúc c aCPU g m các thành ph n chính:
- n v u khi n: u khi n ho t ng c a CPU và do ó u khi n ho t ng c amáy tính
- n v lu n lý và s h c (ALU – Arithmetic and Logic Unit): Th c hi n các ch c n ng
lý d li u c a máy tính
- p thanh ghi: Cung c p n i l u tr bên trong CPU
- Thành ph n n i k t n i CPU: C ch cung c p kh n ng liên l c gi a n v u khi n,ALU và t p thanh ghi
Trong các thành ph n con nói trên c a CPU, n v u khi n l i gi vai trò quan tr ng nh t cài t n v này d n n m t khái ni m n n t ng trong ch t o b vi x lý máy tính ó làkhái ni m vi l p trình Hình d i ây mô t t ch c bên trong m t n v u khi n v i bathành ph n chính g m:
Trang 3§ Các thành ph n nh p xu t: Dùng di chuy n d li u gi a máy tính và môi tr ng bênngoài.
§ Các thành ph n n i k t h th ng: Cung c p c ch liên l c gi a CPU, b nh chính vàcác thành ph n nh p xu t
lý Do v y c n thi t ph i có ch c n ng l u tr ng n h n Tuy nhiên, ch c n ng l u tr dài
n c ng có t m quan tr ng t ng ãng i v i d li u c n c l u tr trên máy cho nh ng
n c p nh t và tìm ki m k ti p
§ Di chuy n d li u: Máy tính ph i có kh n ng di chuy n d li u gi a nó và th gi i bên
u khi n
Di chuy n
Trang 4b n i k t tr c ti p hay t xa n nó Tùy thu c vào ki u k t n i và c ly di chuy n d li u, mà
Trang 5Hình 2.1: M ng máy tính v i b ti n x lý.
Vi c t ng nhanh các máy tính mini, các máy tính cá nhân làm t ng nhu c u truy n s li u gi acác máy tính, các Terminal và gi a các Terminal v i các máy tính là m t trong nh ng ng l cthúc y s ra i và phát tri n ngày càng m nh m các m ng máy tính Quá trình hình thành
ng máy tính có th tóm t t qua m t s th i m chính sau:
Nh ng n m 60: t n d ng công su t c a máy tính, ng i ta ghép n i các Terminal vào m tmáy tính c g i là máy tính trung tâm (main frame) Máy tính trung tâm làm t t c m i vi c
qu n lý các th t c truy n d li u, qu n lý quá trình ng b c a các tr m cu i, cho n vi c
lý các ng t t các tr m cu i
Nh ng n m 70: Các máy tính ã c n i v i nhau tr c ti p thành m t m ng máy tính nh mphân tán t i c a h th ng và t ng tin c y và ng i ta ã b t u xây d ng m ng truy nthông trong ó các thành ph n chính c a nó là các nút m ng (node) g i là b chuy n m ch,dùng h ng thông tin t i ích
th p k 80 tr i: Vi c k t n i m ng máy tính ã b t u c th c hi n r ng rãi nh t l
gi a giá thành máy tính và chi phí truy n tin ã gi m i rõ r t do s bùng n c a các th hmáy tính cá nhân
2.2 Nhu c u và m c ích c a vi c k t n i các máy tính thành m ng:
Vi c n i máy tính thành m ng t lâu ã tr thành m t nhu c u khách quan b i vì:
– Có r t nhi u công vi c v b n ch t là phân tán ho c v thông tin, ho c v x lý ho c c hai
òi h i có s k t h p truy n thông v i x lý ho c s d ng ph ng ti n t xa
– Chia s các tài nguyên trên m ng cho nhi u ng i s d ng t i m t th i m ( c ng, máy
Trang 6– Nhu c u liên l c, trao i thông tin nh ph ng ti n máy tính.
– Các ng d ng ph n m m òi hòi t i m t th i m c n có nhi u ng i s d ng, truy c p vàocùng m t c s d li u
Chính vì v y, vi c k t n i các máy tính thành m ng nh m m c ích:
§ Chia s tài nguyên:
- Chia s d li u: V nguyên t c, b t k ng i s d ng nào trên m ng u có quy n truy
nh p, khai thác và s d ng nh ng tài nguyên chung c a m ng (th ng là server)
- Chia s ph n c ng: Tài nguyên chung c a m ng c ng bao g m các máy móc, thi t b nh :Máy in (Printer), máy quét (Scanner), a m m (Floppy), a CD (CD Rom) c n i vào
ng Thông qua m ng máy tính, ng i s d ng có th s d ng nh ng tài nguyên ph n c ngnày ngay c khi máy tính c a h không có nh ng ph n c ng ó
§ Duy trì và b o v d li u: M t m ng máy tính có th cho phép các d li u c t ng l u
tr d phòng t i m t trung tâm nào ó trong m ng Công vi c này là h t s c khó kh n và t nnhi u th i gian n u ph i làm trên t ng máy c l p H n n a, m ng máy tính còn cung c p
t môi tr ng b o m t an toàn cho m ng qua vi c cung c p c ch b o m t (security) b ng
t kh u (password) i v i t ng ng i s d ng, h n ch c vi c sao chép, m t mát thôngtin ngoài ý mu n
§ Nâng cao tin c y c a h th ng nh kh n ng thay th cho nhau khi x y ra s c k thu t
i v i m t máy tính nào ó trong m ng
§ Khai thác có hi u qu các c s d li u t p trung và phân tán, nâng cao kh n ng tích h p vàtrao i các lo i d li u gi a các máy tính trên m ng
2.3 c tr ng k thu t c a m ng máy tính:
2.3.1 ng truy n:
Là thành t quan tr ng c a m t m ng máy tính, là ph ng ti n dùng truy n các tín hi u n
gi a các máy tính Các tín hi u u t ó chính là các thông tin, d li u c bi u th d i
ng các xung nh phân (On – Off), m i tín hi u truy n gi a các máy tính v i nhau u thu csóng n t
- Các t n s radio có th truy n b ng cáp n (dây xo n ôi ho c ng tr c) ho c b ng
Trang 7- Tia h ng ngo i là lý t ng i v i nhi u lo i truy n thông m ng Tia h ng ngo i và các
n s cao h n c a ánh sáng có th c truy n qua cáp s i quang
Các c tr ng c b n c a ng truy n là gi i thông (bandwidth), suy hao và nhi u n
- i thông c a m t ng truy n chính là o ph m vi t n s mà nó có th áp ng
c, nó bi u th kh n ng truy n t i tín hi u c a ng truy n T c truy n d li u trên
ng truy n c g i là thông l ng (throughput) c a ng truy n, th ng c tính b ng
l ng bit c truy n i trong m t giây (bps) Gi i thông c a cáp truy n ph thu c vào dài cáp (nói chung cáp ng n có th có gi i thông l n h n so v i cáp dài) B i v y, khi thi t kcáp cho m ng c n thi t ph i ch rõ dài ch y cáp t i a vì ngoài gi i h n ó ch t l ngtruy n tín hi u không còn c m b o
- suy hao c a m t ng truy n là o s y u i c a tín hi u trên ng truy n ó,
nó c ng ph thu c vào dài cáp Còn nhi u n t EMI (Electromangetic Interference)gây ra b i ti ng n t bên ngoài làm nh h ng n tín hi u trên ng truy n
Thông thu ng ng i ta hay phân lo i ng truy n theo hai lo i:
• ng truy n h u tuy n: các máy tính c n i v i nhau b ng các dây cáp m ng ngtruy n h u tuy n g m có:
- Cáp ng tr c (Coaxial cable)
- Cáp xo n ôi (Twisted pair cable) g m 2 lo i có b c kim (stp – shielded twisted pair)
và không b c kim (utp – unshielded twisted pair)
- Cáp s i quang (Fiber optic cable)
• ng truy n vô tuy n: các máy tính truy n tín hi u v i nhau thông qua các sóng vôtuy n v i các thi t b u ch /gi i u ch các u mút ng truy n vô tuy n g m có:
- Radio
- Sóng c c ng n (Viba)
- Tia h ng ngo i (Infrared)
2.3.2 Phân lo i m ng theo kho ng cách a lý:
ng máy tính có th phân b trên m t vùng lãnh th nh t nh và c ng có th phân b trong
ph m vi m t qu c gia hay r ng h n n a là toàn th gi i D a vào ph m vi phân b c a m ng,
ng i ta có th phân ra các lo i m ng nh sau:
Trang 82.3.3 M ng toàn c u (GAN – Global Area Network):
Là m ng k t n i các máy tính t các châu l c khác nhau Thông th ng k t n i này c th c
hi n thông qua m ng vi n thông và v tinh
2.3.4 M ng di n r ng (WAN – Wide Area Network):
Là m ng k t n i các máy tính trong n i b các qu c gia hay gi a các qu c gia trong cùng m tchâu l c Thông th ng các k t n i này c th c hi n thông qua m ng vi n thông Các WAN
có th k t n i v i nhau t o thành GAN hay t nó c ng có th xem là m t GAN
2.3.5 M ng ô th (MAN – Metropolitan Area Network):
Là m ng k t n i các máy tính trong ph m vi m t ô th , m t trung tâm v n hoá xã h i, có bánkính t i a vào kho ng 100 km K t n i này c th c hi n thông qua môi tr ng truy n thông
c cao (50–100 Mbps)
2.3.6 M ng c c b (LAN – Local Area Network):
Là m ng k t n i các máy tính trong m t khu v c bán kính h p, thông th ng kho ng vài tr mmét n vài kilômét K t n i c th c hi n thông qua môi tr ng truy n thông t c cao Ví
nh cáp ng tr c, cáp xo n ôi hay cáp quang LAN th ng c s d ng trong n i b
t c quan, t ch c, trong m t tòa nhà Nhi u LAN có th c k t n i v i nhau thànhWAN
2.4 Phân lo i theo k thu t chuy n m ch áp d ng trong m ng:
u l y k thu t chuy n m ch làm y u t chính phân lo i ta s có:
ng hình sao có t t c các tr m c k t n i v i m t thi t b trung tâm có nhi m v nh n tín
hi u t các tr m và chuy n n tr m ích Tu theo yêu c u truy n thông trên m ng mà thi t btrung tâm có th là b chuy n m ch (switch), b ch n ng (router) ho c là b phân kênh(hub) Vai trò c a thi t b trung tâm này là th c hi n vi c thi t l p các liên k t m– m(point–to–point) gi a các tr m
Trang 9Trên m ng hình vòng tín hi u c truy n i trên vòng theo m t chi u duy nh t M i tr m c a
ng c n i v i vòng qua m t b chuy n ti p (repeater) có nhi m v nh n tín hi u r ichuy n ti p n tr m k ti p trên vòng Nh v y tín hi u c l u chuy n trên vòng theo m tchu i liên ti p các liên k t m – m gi a
Các repeater do ó c n có giao th c u khi n vi c c p phát quy n c truy n d li u trênvòng m ng cho tr m có nhu c u
t ng tin c y c a m ng ta có th l p t thêm các vòng d phòng, n u vòng chính có s thì vòng ph s c s d ng
ng hình vòng có u nh c m t ng t m ng hình sao, tuy nhiên m ng hình vòng òi h igiao th c truy nh p m ng ph c t p h n m ng hình sao
Trang 10Hình2: M ng hình vòng (Ring)
2.5.3 M ng tr c tuy n tính (Bus)
Trong m ng tr c t t c các tr m phân chia m t ng truy n chung (bus) ng truy n chính
c gi i h n hai u b ng hai u n i c bi t g i là terminator.M i tr m c n i v i tr cchính qua m t u n i ch T (T–connector) ho c m t thi t b thu phát (transceiver)
Trang 11tr c d li u c truy n theo các liên k t m– a m (point–to–multipoint) hay qu ng bá(broadcast).
u m: D thi t k , chi phí th p.
Nh c m: Tính n nh kém, ch m t nút m ng h ng là toàn b m ng b ng ng ho t ng
2.5.4 M ng d ng vô tuy n – Satellite (V tinh) ho c Radio
Hình 4: M ng vô tuy n – Satellite (V tinh) ho c Radio
Trang 12Hình5: M ng k t n i h n h p
2.6 Phân lo i theo giao th c và theo h u hành m ng s d ng:
Khi phân lo i theo giao th c mà m ng s d ng ng i ta phân lo i thành: M ng TCP/IP, m ngNETBIOS …
Tuy nhiên cách phân lo i trên không ph bi n và ch áp d ng cho các m ng c c b N u phân
lo i theo h u hành m ng ng i ta chia ra theo mô hình m ng ngang hàng, m ng khách/ch
ho c phân lo i theo tên h u hành mà m ng s d ng: Windows NT, Unix, Novell …
2.6.1 M ng khách/ch (Client – Server)
Trong m ng có nh ng máy chuyên d ng ph c v cho nh ng m c ích khác nhau, máy ph c vnày ho t ng nh m t ng i ph c v và không kiêm vai trò c a tr m làm vi c hay máykhách
Các máy ph c v chuyên d ng c t i u hóa ph c v nhanh nh ng yêu c u c a các máykhách
Các lo i th ng dùng: máy ph c v t p tin/in n (file/print server), máy ph c v ch ng trình
ng d ng (application server), máy ph c v th tín (mail server), máy ph c v fax (fax server),máy ph c v truy n thông (communication server)
Trang 13t trong nh ng u m quan tr ng c a m ng d a trên máy ph c v ó là: có tính an toàn và
o m t cao H u h t các m ng trong th c t (nh t là nh ng m ng l n) u d a trên mô hìnhkhách/ch này
2.6.2 M ng ngang hàng (Peer to Peer)
Trong m ng ngang hàng không t n t i m t c u trúc phân
p nào, m i máy tr m u bình ng Thông th ng, m i
máy tính kiêm luôn c hai vai trò máy khách và máy ph c
, vì v y không máy nào c ch nh ch u trách nhi m
qu n lý m ng Ng i dùng t ng máy t quy t nh ph n
li u nào trên máy c a h s c dùng chung trên m ng
Mô hình m ng ngang hàng thích h p cho các m ng có quy
mô nh (nh nhóm làm vi c) và không yêu c u ph i có tính
o m t cao
2.7 M t s m ng máy tính thông d ng nh t:
2.7.1 M ng c c b (LAN)
t m ng c c b là s k t n i m t nhóm máy tính và các thi t b k t n i m ng c l p ttrên m t ph m v a lý gi i h n, th ng trong m t toà nhà ho c m t khu công s nào ó
ng c c b có m t s các c tr ng sau:
- c tr ng a lý: M ng c c b th ng c cài t trong m t ph m vi a lý t ng i nh
nh : trong m t tòa nhà, m t tr ng i h c, m t c n c quân s ,… v i ng kính c a m ng
có th là t vài ch c mét, t i vài ch c kilômét trong u ki n công ngh hi n nay
- c tr ng t c truy n: M ng c c b có t c truy n th ng cao h n so v i m ng di n
ng V i công ngh m ng hi n nay, t c truy n c a m ng c c b có th t t i 100Mb/s
- c tr ng tin c y: T su t l i trên m ng c c b là th p h n nhi u so v i m ng di n r ng
ho c các lo i m ng khác
- c tr ng qu n lý: M ng c c b th ng là s h u riêng c a m t t ch c nào ó
Trang 142.7.2 M ng di n r ng v i k t n i LAN to LAN
Hình 1: M ng di n r ng v i k t n i LAN to LAN
ng di n r ng bao gi c ng là s k t n i c a các m ng LAN, m ng di n r ng có th tr i trên
ph m vi m t vùng, m t qu c gia ho c c m t l c a th m chí trên ph m vi toàn c u
- a trên nhi u n n t ng truy n thông khác nhau, nh ng u trên n n giao th c TCP/IP
- Là s h u chung c a toàn nhân lo i
- Càng ngày càng phát tri n mãnh li t
Trang 152.7.4 M ng Intranet
Th c s là m t m ng Internet thu nh vào trong m t c quan, công ty, t ch c hay m t b ,ngành, gi i h n ph m vi ng i s d ng, có s d ng các công ngh ki m soát truy c p và b o
t thông tin
Intranet c phát tri n t các m ng LAN, WAN dùng công ngh Internet
III MÔ HÌNH OSI, TCP/IP :
3.1 V n chu n hóa m ng máy tính và các t ch c chu n hóa m ng:
phát tri n s m c a LAN, MAN, WAN di n ra r t h n lo n theo nhi u ph ng cách khácnhau
Vì lý dó, h i ng tiêu chu n qu c t là ISO (International Standards Organization), do các
c thành viên l p nên, công vi c B c M ch u s u hành c a ANSI (American NationalStandards Institude) Hoa K ã y thác cho IEEE (Institude of Electrical and ElectronicEngineers) phát tri n và ra nh ng tiêu chu n k thu t cho LAN T ch c này ã xây d ngnên mô hình tham chi u cho vi c k t n i các h th ng m OSI (reference model for OpenSystems Interconnection) Mô hình này là c s cho vi c k t n i các h th ng m ph c v chocác ng d ng phân tán
Có hai lo i chu n cho m ng ó là :
- Các chu n chính th c (de jure) do các t ch c chu n qu c gia và qu c t ban hành
- Các chu n th c ti n (de facto) do các hãng s n xu t, các t ch c ng i s d ng xây d ng
và c dùng r ng rãi trong th c t
3.2 Mô hình tham chi u OSI :
3.2.1 Gi i thi u v mô hình OSI :
_ V n không t ng thích gi a các m ng máy tính v i nhau ã làm tr ng i cho s t ng tác
gi a nh ng ng i s d ng m ng khác nhau Nhu c u trao i thông tin càng l n thúc y vi cxây d ng khung chu n v ki n trúc m ng làm c n c cho các nhà thi t k và ch t o thi t bng
_ Chính vì lý do ó, t ch c tiêu chu n hoá qu c t ISO (Internatinal Organnization forStandarzation) ã xây d ng mô hình tham chi u cho vi c k t n i các h th ng m OSI (OpenSystems Interconnection) Mô hình này là c s cho vi c k t n i các h th ng m ph c v chocác ng d ng phân tán và g m 7 l p
Trang 163.2.2 Các l p trong mô hình OSI và ch c n ng c a chúng :
Hình 2: Mô hình tham chi u OSI 7 l p
p này m b o vi c bi n i các tin d ng bit nh n c t l p d i (l p v t lý) sang khung
li u, thông báo cho h phát k t qu thu c sao cho các thông tin truy n lên cho m c 3không có l i Các thông tin truy n m c 1 có th làm h ng các thông tin khung s li u (frameerror) Ph n m m m c hai s thông báo cho m c m t try n l i các thông tin b m t/l i ng các h có t c x lý khác nhau, m t trong nh ng ph ng pháp hay s d ng là dùng b
m trung gian l u gi s li u nh n c l n c a b m này ph thu c vào t ngquan x lý c a các h thu và phát
Trong tr ng h p ng truy n song công toàn ph n, l p datalink ph i m b o vi c qu n lýcác thông tin s li u và các thông tin tr ng thái
Trang 17c t ch c thành các gói (packet) có dài thay i và c gán y a ch ngu n(source address) và a ch ích (destination address).
p m ng m b o vi c tìm ng t i u cho các gói d li u b ng các giao th c ch n ng
a trên các thi t b ch n ng(router) Ngoài ra, l p m ng có ch c n ng u khi n l u
ng s li u trong m ng tránh x y ra t c ngh n b ng cách ch n các chi n l c tìm ngkhác nhau quy t nh vi c chuy n ti p các gói s li u
3.2.2.4 L p giao v n
p này th c hi n các ch c n ng nh n thông tin t l p phiên (session) chia thành các gói nh
n và truy n xu ng l p d i, ho c nh n thông tin t l p d i chuy n lên ph c h i theo cáchchia c a h phát (fragmentation and reassembly) Nhi m v quan tr ng nh t c a l p v nchuy n là m b o chuy n s li u chính xác gi a hai th c th thu c l p phiên (end–to–endcontrol) làm c vi c ó, ngoài ch c n ng ki m tra s tu n t phát, thu, ki m tra và phát
hi n, x lý l i, l p v n chuy n còn có ch c n ng u khi n l u l ng s li u ng b gi a
th thu và phát và tránh t c ngh n s li u khi chuy n qua l p m ng Ngoài ra, nhi u th c th
p phiên có th trao i s li u trên cùng m t k t n i l p m ng (multiplexing)
3.2.2.5 L p phiên
Liên k t gi a hai th c th có nhu c u trao i s li u, ví d ng i dùng và m t máy tính xa,
c g i là m t phiên làm vi c Nhi m v c a l p phiên là qu n lý vi c trao i s li u, ví d :thi t l p giao di n gi a ng i dùng và máy, xác nh thông s u khi n trao i s li u (t c truy n, s bit trong m t byte, có ki m tra l i parity hay không, v.v.), xác nh lo i giao th c
mô ph ng thi t b cu i (terminal emulation),… Ch c n ng quan tr ng nh t c a l p phiên là
m b o ng b s li u b ng cách th c hi n các m ki m tra T i các m ki m tra này,toàn b tr ng thái và s li u c a phiên làm vi c c l u tr trong b nh m Khi có s c ,
có th kh i t o l i phiên làm vi c t m ki m tra cu i cùng (không ph i kh i t o l i t u)
3.2.2.6 L p trình di n
Nhi m v c a l p trình di n là thích ng các c u trúc d li u khác nhau c a ng i dùng v i
u trúc d li u th ng nh t s d ng trong m ng S li u c a ng i dùng có th c nén và mãhoá l p trình di n, tr c khi chuy n xu ng l p phiên Ngoài ra, l p trình di n còn ch a các
th vi n các yêu c u c a ng i dùng, th vi n ti n ích, ví d thay i d ng th hi n c a các
p, nén t p
3.2.2.7 L p ng d ng
p ng d ng cung c p các ph ng ti n ng i s d ng có th truy nh p c vào môi
tr ng OSI, ng th i cung c p các d ch v thông tin phân tán L p ng d ng cho phép ng i
Trang 183.3 Ph ng th c ho t ng c a mô hình OSI :
m i t ng trong mô hình OSI, có hai ph ng th c ho t ng chính c áp d ng ó là:
ph ng th c ho t ng có liên k t (connection oriented) và không có liên k t (connectionless)
i ph ng th c có liên k t, tr c khi truy n d li u c n thi t ph i thi t l p m t liên k t logic
gi a các th c th cùng l p (layer) Còn v i ph ng th c không có liên k t, thì không c n l pliên k t logic và m i n v d li u tr c ho c sau ó
Ph ng th c có liên k t, quá trình truy n d li u ph i tr i qua 3 giai n :
Thi t l p liên k t: Hai th c th ng m c hai h th ng th ng l ng v i nhau v t p cáctham s s c s d ng trong giai n v sau
Truy n d li u: D li u c truy n v i các c ch ki m soát và qu n lý
y b liên k t: Gi i phóng các tài nguyên h th ng ã c p phát cho liên k t dùng cho cácliên k t khác
So sánh 2 ph ng th c ho t ng trên, chúng ta th y r ng ph ng th c ho t ng có liên k t chophép truy n d li u tin c y, do nó có c ch ki m soát và qu n lý ch t ch t ng liên k t logic
Nh ng m t khác, nó l i khá ph c t p và khó cài t và ng c l i
Hai l p k nhau có th không nh t thi t ph i s d ng cùng m t ph ng th c ho t ng, mà có
th dùng hai ph ng th c khác nhau
3.4 Quá trình truy n d li u trong mô hình OSI :
Ti n trình g i: D li u qua l p ng d ng (application) c g n thêm ph n tiêu AH(Application Header) vào phía tr c d li u r i k t qu a xu ng l p trình di n(presentation) L p trình di n có th bi n i m c d li u này theo nhi u cách khác nhau, thêm
ph n header vào u và chuy n xu ng l p phiên Quá trình này c l p i l p l i cho n khi
li u i xu ng n l p v t lý, y chúng th t s c truy n sang máy nh n
Quá trình nh n di n ra ng c l i, máy nh n, các ph n Header khác nhau c lo i b t ngcái m t khi d truy n lên theo các l p cho n khi khôi ph c l i nguyên tr ng kh i d li u ãtruy n i máy truy n
Trang 19Hình2 2.4: Quá trình truy n d li u trong mô hình OSI
th : gi s b t u ch ng trình g i mail vào th i m này, l p application ã nh n bi t
c s ch n l a và chuy n xu ng l p presentation
Presentation quy t nh nh d ng hay mã hoá d li u nh n c t l p application
Sau ó chuy n xu ng ti p l p session, t i ây d li u c gán m t control frame c bi t cho
bi t là có th chuy n data xu ng l p tranport
i l p tranport data c gom l i thành các frame T i l p data link n u d li u quá l n, l pnày s phân chia thành nh ng gói nh và ánh th t cho nh ng gói ó và truy n xu ng l pnetwork
p này thêm nh ng thông tin a ch vào gói d li u mà nó nh n c và chuy n xu ng chínhxác cho l p data link T i ây, d li u ãc chuy n thành các bit a xu ng cáp và truy n sangmáy B
Máy B nh n d li u và d ch ng c theo th t các l p:
Physical– Data Link– Network–Transport– Session– Presentation– Application
3.5 TCP/IP và m ng Internet:
3.5.1 H giao th c TCP/Ip:
3.5.1.1 Gi i thi u v h giao th c TCP/IP
ra i c a h giao th c TCP/IP g n li n v i s ra i c a Internet mà ti n thân là m ng
Trang 20th c c dùng r ng rãi nh t vì tính m c a nó Hai giao th c c dùng ch y u ây làTCP (Transmission Control Protocol) và IP (Internet Protocol) Chúng ã nhanh chóng c
ón nh n và phát tri n v i m c ích xây d ng và phát tri n m t m ng truy n thông m r ng
kh p th gi i mà ngày nay chúng ta g i là Internet Ph m vi ph c v c a Internet không còndành cho quân s nh ARPAnet n a mà nó ã m r ng l nh v c cho m i lo i i t ng s
ng, trong ó t l quan tr ng nh t v n thu c v gi i nghiên c u khoa h c và giáo d c
TCP/IP (Transmission Control Protocol/ Internet Protocol) TCP/IP là m t h giao th c cùnglàm vi c v i nhau cung c p ph ng ti n truy n thông liên m ng c hình thành t nh ng
m 70
Khác v i mô hình ISO/OSI l p liên m ng s d ng giao th c k t n i m ng “không liên k t”(connectionless) IP, t o thành h t nhân ho t ng c a Internet Cùng v i các thu t toán nhtuy n RIP, OSPF, BGP, l p liên m ng IP cho phép k t n i m t cách m m d o và linh ho t các
lo i m ng “v t lý” khác nhau nh : Ethernet, Token Ring , X.25
Giao th c trao i d li u có liên k t (connection – oriented) TCP c s d ng l p giao v n
m b o tính chính xác và tin c y vi c trao i d li u d a trên ki n trúc k t n i không liên
Trang 21Nh v y, TCP t ng ng v i l p 4 c ng thêm m t s ch c n ng c a l p 5 trong h giao th cchu n ISO/OSI Còn IP t ng ng v i l p 3 c a mô hình OSI.
i l p có m t c u trúc d li u riêng, c l p v i c u trúc d li u c dùng l p trên hay
p d i c a nó Sau ây là gi i thích m t s khái ni m th ng g p
Stream là dòng s li u c truy n trên c s n v s li u là byte
li u c trao i gi a các ng d ng dùng TCP c g i là stream, trong khi dùng UDP,chúng c g i là message
i gói s li u TCP c g i là segment còn UDP nh ngh a c u trúc d li u c a nó làpacket
L p Internet xem t t c các d li u nh là các kh i và g i là datagram B giao th c TCP/IP
có th dùng nhi u ki u khác nhau c a l p m ng d i cùng, m i lo i có th có m t thu t ngkhác nhau truy n d li u
Ph n l n các m ng k t c u ph n d li u truy n i d i d ng các packets hay là các frame
Trang 22§ p liên m ng:
Internet là l p ngay trên l p network access trong c u trúc phân l p c a TCP/IP Internetprotocol là giao th c trung tâm c a TCP/IP và là ph n quan tr ng nh t c a l p internet IPcung c p các gói l u chuy n c b n mà thông qua ó các m ng dùng TCP/IP c xây d ng
- nh tuy n chuy n các gói d li u trong m ng
- Th c hi n vi c phân m nh và h p nh t (fragmentation – reassembly) các gói d li u vànhúng/tách chúng trong các gói d li u t ng liên k t
Giao th c liên m ng IP là m t trong nh ng giao th c quan tr ng nh t c a b giao th cTCP/IP M c ích c a giao th c liên m ng IP là cung c p kh n ng k t n i các m ng conthành liên m ng truy n d li u IP là giao th c cung p d ch v phân phát datagramtheo ki u không liên k t và không tin c y ngh a là không c n có giai n thi t l p liên
t tr c khi truy n d li u, không m b o r ng IP
datagram s t i ích và không duy trì b t k thông tin nào v nh ng datagram ã g i i.Khuôn d ng n v d li u dùng trong IP c th hi n trên hình v 1-7
Hình 1-8: Khuôn ng d li u trong IP
Ý ngh a các tham s trong IP header:
Version (4 bit): ch phiên b n (version) hi n hành c a IP c cài t
Trang 23IHL (4 bit): ch dài ph n header tính theo n v t (word - 32 bit)
Type of Service (8 bit): c t tham s v yêu c u d ch v
Total length (16 bit): ch dài toàn b IP datagram tính theo byte D a vào tr ngnày và tr ng header length ta tính c v trí b t u c a d li u trong IP datagram
Indentification (16 bit): là tr ng nh danh, cùng các tham s khác nh a ch ngu n(Source address) và a ch ích (Destination address) nh danh duy nh t cho m idatagram c g i i b i 1 tr m Thông th ng ph n nh danh (Indentification) c
ng thêm 1 khi 1 datagram c g i i
Flags (3 bit): các , s d ng trong khi phân n các datagram
Bit 0: reseved (ch a s d ng, có giá tr 0)
bit 1: ( DF ) = 0 (May fragment)
= 1 (Don’t fragment)bit 2 : ( MF) =0 (Last fragment)
=1 (More Fragment)Fragment Offset (13 bit): ch v trí c a n phân m nh (Fragment) trong datagram tínhtheo n v 64 bit
TTL (8 bit): thi t l p th i gian t n t i c a datagram tránh tình tr ng datagram b
qu n trên ng TTL th ng có giá tr 32 ho c 64 c gi m i 1 khi d li u i qua m irouter Khi tr ng này b ng 0 datagram s b h y b và s không báo l i cho tr m g i.Protocol (8 bit): ch giao th c t ng trên k ti p
Header checksum (16 bit): ki m soát l i cho vùng IP header
Source address (32 bit): a ch IP tr m ngu n
Destination address (32 bit): a ch IP tr m ích
Option ( dài thay i): khai báo các tùy ch n do ng i g i yêu c u, th ng là:
o an toàn và b o m t,
o ng ghi tuy n mà datagram ã i qua c ghi trên ng truy n,
o Time stamp,
o Xác nh danh sách a ch IP mà datagram ph i qua nh ng datagram không
t bu c ph i truy n qua router nh tr c,
o Xác nh tuy n trong ó các router mà IP datagram ph i c i qua
Trang 24a ch IP (IPv4):
a ch IP (IPv4) có dài 32 bit và c tách thành 4 vùng, m i vùng (m i vùng
1 byte) th ng c bi u di n d i d ng th p phân và c cách nhau b i d u ch m (.)
Ví d : 203.162.7.92
a ch IPv4 c chia thành 5 l p A, B, C, D, E; trong ó 3 l p a ch A, B, C cdùng c p phát Các l p này c phân bi t b i các bit u tiên trong a ch
p A (0) cho phép nh danh t i 126 m ng v i t i a 16 tri u tr m trên i m ng L p này
th ng c dùng cho các m ng có s tr m c c l n (th ng dành cho các công ty cung c p
ch v l n t i M ) và r t khó c c p
p B (10) cho phép nh danh t i 16384 m ng v i t i a 65534 tr m trên m i m ng
p a ch này phù h p v i nhi u yêu c u nên c c p phát nhi u nên hi n nay ã
Trang 25Ngoài ra còn m t s a ch c quy nh dùng riêng (private address) Các a ch này
ch có ý ngh a trong ng c a t ng t ch c nh t nh mà không c nh tuy n trênInternet Vi c s d ng các a ch này không c n ph i xin c p phép
n i v i m t a ch thu c l p A, vi c chia a ch m ng con có th c th c hi n nhsau:
Vi c chia a ch m ng con là hoàn toàn trong su t i v i các router n m bên ngoài
ng, nh ng nó là không trong su t i v i các router n m bên trong m ng
Hình 1-10: Ví minh a c u hình Subnet
Trang 27Trong b ng trên, 0 ngh a là t t c các bit c a tr ng u b ng 0, còn 1 ngh a là t t c các bit
a tr ng u b ng 1
Phân m nh và h p nh t các gói IP
Phân m nh d li u là m t trong nh ng ch c n ng quan tr ng c a giao th c IP Khi t ng IP
nh n c IP datagram g i i, IP s so sánh kích th c c a datagram v i kích th c
c i cho phép MTU (Maximum Transfer Unit), vì t ng d li u qui nh kích th c l n
nh t c a Frame có th truy n t i c, và s phân m nh n u l n h n M t IP datagram bphân m nh s c ghép l i b i t ng IP c a tr m nh n v i các thông tin t ph n header
nh identification, flag và fragment offset Tuy nhiên n u m t ph n c a datagram b
t trên ng truy n thì toàn b datagram ph i c truy n l i
u khi n dòng truy n (Flow Control): khi các gói d li u n quá nhanh, tr m ích ho c
t gateway gi a s g i m t thông p ICMP tr l i n i g i, yêu c u n i g i t m th i
ng vi c g i d li u
Thông báo l i: trong tr ng h p a ch ích là không t i c thì h
th ng s g i m t thông báo l i “Destination Unreachable”
nh h ng các tuy n ng: m t gateway s g i m t thông p ICMP
“Redirect Router” nói v i m t tr m là nên dùng gateway khác Thông p này có th
ch c dùng khi mà tr m ngu n trên cùng m t m ng v i c hai gateway
Ki m tra các tr m xa: m t tr m có th g i m t thông p ICMP “Echo”
i bi t c li u m t tr m xa có ho t ng hay không.
Trang 28• Giao th c ARP
ARP (Address Resolution Protocol) là giao th c gi i (tra) a ch t a ch m ng xác
nh c a ch liên k t d li u ( a ch MAC) Ví d : khi IP g i m t gói d li u cho
t h th ng khác trên cùng m ng v t lý Ethernet, IP c n bi t a ch Ethernet c a h
th ng ích t ng liên k t d li u xây d ng khung Thông th ng , có th xác nh a ch
ó trong b ng a ch IP – a ch MAC m i h th ng N u không, có th s d ng ARP làm vi c này Tr m làm vi c g i yêu c u ARP (ARP_Request) n máy ph c v ARPServer, máy ph c v ARP tìm trong b ng a ch IP – MAC c a mình và tr l i b ngARP_Response cho tr m làm vi c N u không, máy ph c v chuy n ti p yêu c u nh n
c d i d ng qu ng bá cho t t c các tr m làm vi c trong ng Tr m nào có trùng a
ch IP c yêu c u s tr l i v i a ch MAC c a mình
• Giao th c RARP
RARP (Reverse Address Resolution Protocol) là giao th c gi i ng c (tra ng c) t a
ch MAC xác nh IP Quá trình này ng c l i v i quá trình gi i thu n a ch IP –MAC mô t trên
Ch n tuy n (IP routing):
Bên c nh vi c cung c p a ch chuy n phát các gói tin, ch n tuy n là m t ch c n ngquan tr ng c a l p IP
Ta th y r ng l p IP nh n datagram t TCP, UDP, ICMP ho c IGMP g i i ho c
nh n datagram t giao ti p m ng chuy n ti p L p IP có t b ng nh tuy n truy
p m i khi nh n c m t datagram g i i Khi m t datagram c nh n t t ng k t
i d li u, u tiên IP s ki m tra xem a ch IP ích là a ch c a chính nó hay m t a
ch qu ng bá, n u úng thì datagram s c c p phát cho giao th c ã c ch nhtrong protocol c a IP header N u datagram không c g i t i a ch IP này nó cchuy n ti p trong tr ng h p l p IP c c u hình óng vai trò nh môt router ho c b h y trong tr ng h p ng c l i
IP duy trì m t b ng ch n tuy n truy nh p m i khi có gói tin n chuy n ti p M i m ctrong b ng ch n tuy n g m nh ng thông tin sau:
a ch IP ích: là a ch ìch c n t i, ó có th là a ch IP c a m t tr m ho c a ch IP
a m t m ng tùy thu c vào c c a u vào này.
a ch IP c a router k ti p: là a ch c a router c n i tr c ti p v i m ng và ta có
th g i datagram t i ó cho router k ti p phân phát Router k ti p không ph i là ích
nh ng nó có th nh n l y datagram c g i t i và chuy n ti p datagram này t i ích cu icùng
: xác nh a ch IP c a router k ti p là m t a ch m t tr m hay là m t m ng,router k ti p là m t router th c hay là m t tr m k t n i tr c ti p vào m ng
Trang 29Giao ti p m ng: xác nh giao ti p m ng nào mà datagram ph i g i qua ó
t i ích
Hình 1-11: Ch n tuy n trong IP
Vi c ch n tuy n c a IP c th c hi n theo các trình t sau:
Tìm ki m trong ng ch n tuy n xem có m c nào kh p v i a ch ích
(c ph n networkID và hostID) N u th y thì s g i gói d li u t i router k ti p hay giao
ti p m ng k t n i tr c ti p ã c ch nh trong c này
Tìm trong ng ch n tuy n xem có c nào c coi là c nh
(default) N u th y thì g i gói d li u t i router k ti p ã c ch ra
u sau các b c trên mà datagram không c g i i thì tr m th c hi n vi c chuy n
ti p g i thông báo l i “host unreachable” ho c “network unreachable” t i tr m t o radatagram này
Kh n ng xác nh m t tuy n t i m t m ng mà không ph i là tuy n t i m t tr m là m t c
tr ng c b n c a vi c ch n tuy n trong l p giao th c IP u này cho phép gi m kích
th c c a b ng ch n tuy n, cho phép router trên Internet ch có b ng ch n tuy n v i hàngngìn u vào thay vì hàng tri u u vào t i các tr m
Trang 30Hình 1-12: Quá trình x lý th c hi n l p IP
ây ta c n phân bi t thêm v hai khái ni m: c ch ch n tuy n và chi n l c ch ntuy n C ch ch n tuy n là vi c tìm ki m trong b ng nh tuy n và quy t nh xem góitin s c g i ra ngoài theo giao di n m ng nào C ch ch n tuy n c th c hi n b i l p
IP Chi n l c ch n tuy n là m t t p h p các lu t qui nh xem các tuy n nào s c avào b ng ch n tuy n Chi n l c ch n tuy n c th c hi n b i ch ng trình ch n tuy n(ch ng h n routed) Ch ng trình ch n tuy n th c hi n vi c c p nh t b ng ch n tuy n
ng cách giao ti p v i ch ng trình ch n tuy n c a các tr m khác trong m ng Vi cgiao ti p này gi a các ch ng trình ch n tuy n tuân th thao m t giao th c nh t nh Có
Trang 31a Máy ch
- Ho t ng nh m t máy chính c a m ng, qu n lý các ho t ng c a m ng (nhphân chia tài nguyên chung, trao i thông tin gi a các tr m, ) Thông th ng máy ch còn
t c s d li u dùng chung Th ng thì máy ch có c u hình m nh
- Trong d ng m ng ngang quy n (Peer to Peer) thì không có máy ch
b Các tr m làm vi c
- Là các máy tính cá nhân k t n i v i nhau và n i v i máy ch
- Các máy tr m có th s d ng tài nguyên chung c a toàn b h th ng m ng
c Card m ng (NIC)
- Là thi t b u khi n vi c truy n thông và chuy n i d li u sang d ng tín hi u
n hay quang
- G m các b u khi n và thu phát thông tin
+ B u khi n th c hi n các ch c n ng u khi n truy n thông, m b o d li u
c truy n chính xác t i các nút ng
+ B thu phát thông tin làm nhi m v chuy n d li u sang d ng tín hi u n hay quang và
ng c l i
- c l p vào khe c m c a m i máy tính c a m ng
- Tu theo yêu c u s d ng l a ch n card m ng cho phù h p v i máy tính, ng
Trang 32truy n d n, nhu c u phát tri n trong t ng lai.
_ Khi c cài t vào trong m ng, các máy tr m ph i tuân theo nh ng quy t c nh tr c
có th s d ng ng truy n, ó là ph ng th c truy nh p Ph ng th c truy nh p c
nh ngh a là các th t c u h ng tr m làm vi c làm th nào và lúc nào có th thâm nh pvào ng dây cáp g i hay nh n các gói thông tin Có 3 ph ng th c c b n:
3.7.1 Giao th c CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision
Detection)
Giao th c này th ng dùng cho m ng có c u trúc hình tuy n, các máy tr m cùng chia s
t kênh truy n chung, các tr m u có c h i thâm nh p ng truy n nh nhau(Multiple Access)
Tuy nhiên t i m t th i m thì ch có m t tr m c truy n d li u mà thôi Tr ckhi truy n d li u, m i tr m ph i l ng nghe ng truy n ch c ch n r ng ng truy n r i(Carrier Sense)
Trong tr ng h p hai tr m th c hi n vi c truy n d li u ng th i, xung t d li u s
y ra, các tr m tham gia ph i phát hi n c s xung t và thông báo t i các tr m khácgây ra xung t (Collision Detection), ng th i các tr m ph i ng ng thâm nh p, ch
i l n sau trong kho ng th i gian ng u nhiên nào ó r i m i ti p t c truy n
Khi l u l ng các gói d li u c n di chuy n trên m ng quá cao, thì vi c xung t có th
y ra v i s l ng l n d n n làm ch m t c truy n tin c a h th ng Giao th c này còn
c trình bày chi ti t thêm trong ph n công Ethernet
3.7.2 Giao th c truy n th bài (Token passing)
Giao th c này c dùng trong các LAN có c u trúc vòng s d ng k thu t chuy n
th bài (token) c p phát quy n truy nh p ng truy n t c là quy n c truy n d
li u i
Th bài ây là m t n v d li u c bi t, có kích th óc và n i dung (g m các thông tin
u khi n) c quy nh riêng cho m i giao th c Trong ng cáp liên t c có m t thbài ch y quanh trong m ng
Trang 33Ph n d li u c a th bài có m t bit bi u di n tr ng thái s d ng c a nó (b n ho c r i).Trong th bài có ch a m t a ch ích và c luân chuy n t i các tr m theo m t tr t t ã
nh tr c i v i c u hình ng d ng xoay vòng thì tr t t c a s truy n th bài ng
ng v i tr t t v t lý c a các tr m xung quanh vòng
t tr m mu n truy n d li u thì ph i i n khi nh n c m t th bài r i Khi ó tr m
i bit tr ng thái c a th bài thành b n, nén gói d li u có kèm theo a ch n i nh n vào
th bài và truy n i theo chi u c a vòng, th bài lúc này tr thành khung mang d li u
Tr m ích sau khi nh n khung d li u này, s copy d li u vào b m r i ti p t ctruy n khung theo vòng nh ng thêm t thông tin xác nh n Tr m ngu n nh n l i khung
a mình (theo vòng) ã c nh n úng, i bit b n thành bit r i và truy n th bài i
Vì th bài ch y vòng quang trong m ng kín và ch có m t th nên vi c ng d li ukhông th x y ra, do v y hi u su t truy n d li u c a m ng không thay i Trong các giao
th c này c n gi i quy t hai v n có th d n n phá v h th ng M t là vi c m t th bàilàm cho trên vòng không còn th bài l u chuy n n a Hai là m t th bài b n l u chuy nkhông d ng trên vòng
u m c a giao th c là v n ho t ng t t khi l u l ng truy n thông l n Giao th ctruy n th bài tuân th úng s phân chia c a môi tr ng m ng, ho t ng d a vào sxoay vòng t i các tr m
Vi c truy n th bài s không th c hi n c n u vi c xoay vòng b t n Giao th c ph i
ch a các th t c ki m tra th bài cho phép khôi ph c l i th bài b m t ho c thay th tr ngthái c a th bài và cung c p các ph ng ti n s a i logic
FDDI th ng c s d ng v i m ng tr c trên ó nh ng m ng LAN công su t th p có
th n i vào Các m ng LAN òi h i t c truy n d li u cao và d i thông l n c ng có th
d ng FDDI
3.8 Các lo i ng truy n và các chu n c a chúng:
• Chu n Vi n công ngh n và n t (IEEE)
Tiêu chu n IEEE LAN c phát tri n d a vào u ban IEEE 802
Trang 34Th t c m c con LLC không b nh h ng khi s d ng các ng truy n d n khác nhau,
nh v y mà linh ho t h n trong khai thác Chu n 802.2 m c con LLC ng ng v ichu n HDLC c a ISO ho c X.25 c a CCITT
+ Chu n 802.3 xác nh ph ng pháp thâm nh p m ng t c th i có kh n ng phát hi n
i ch ng chéo thông tin CSMA/CD Ph ng pháp CSMA/CD c a ra t n m 1993
nh m m c ích nâng cao hi u qu m ng Theo chu n này các m c c ghép n i v i nhauthông qua các b ghép n i
+ Chu n 802.4 th c ch t là ph ng pháp thâm nh p m ng theo ki u phát tín hi u th m
dò token qua các tr m và ng truy n bus
+ Chu n 802.5 dùng cho ng d ng xoay vòng và trên c s dùng tín hi u th m dò token
i tr m khi nh n c tín hi u th m dò token thì ti p nh n token và b t u quá trìnhtruy n thông tin d i d ng các khung tín hi u Các khung có c u trúc t ng t nh c achu n 802.4 Ph ng pháp xâm nh p m ng này quy nh nhi u m c u tiên khác nhau chotoàn m ng và cho i tr m, vi c quy nh này v a cho ng i thi t k v a do ng i s d ng quy nh
Hình 2-5: M i quan gi a các chu n IEEE và mô hình OSI
Trang 35• Chu n u ban t v n qu c t v n báo và n tho i(CCITT)
ây là nh ng khuy n ngh v tiêu chu n hóa ho t ng và u mã mo em
( truy n qua m ng n tho i) M t s
chu n: V22, V28, V35
X series bao g m các tiêu chu n OSI Chu n
cáp và chu n giao ti p EIA
Các tiêu chu n EIA dành cho giao di n n i ti p gi a modem và máy tính
_ ây là lo i cáp g m hai ng dây d n ng c xo n
vào nhau nh m làm gi m nhi u n t gây ra b i môi
tr ng xung quanh và gi a chúng i nhau
Hi n nay có hai lo i cáp xo n là cáp có b c kim lo i (
STP - Shield Twisted Pair)
và cáp không b c kim lo i (UTP -Unshield Twisted Pair)
Cáp có b c kim lo i (STP): L p b c bên ngoài có tác d ng
ch ng nhi u n t , có lo i có m t ôi giây xo n vào nhau
và có lo i có nhi u ôi giây xo n v i nhau
Cáp không b c kim lo i (UTP): Tính t ng t nh STP nh ng kém h n v kh
ng ch ng nhi u và suy hao vì không có v b c
STP và UTP có các lo i (Category - Cat) th ng dùng:
Lo i 1 & 2 (Cat 1 & Cat 2): Th ng dùng cho truy n tho i và nh ng
ng truy n t c th p (nh h n 4Mb/s)
Lo i 3 (Cat 3): t c truy n d li u kho ng 16 Mb/s , nó là chu n cho h u h t các m ng
n tho i
Lo i 4 (Cat 4): Thích h p cho ng truy n 20Mb/s
Lo i 5 (Cat 5): Thích h p cho ng truy n 100Mb/s
Lo i 6 (Cat 6): Thích h p cho ng truy n 300Mb/s
ây là lo i cáp r , d cài t tuy nhiên nó d b nh h ng c a môi tr ng
Trang 363.9.2 Cáp ng tr c
_ Cáp ng tr c có hai ng dây d n và
chúng có cùng m t tr c chung, m t dây d n
trung tâm (th ng là dây ng c ng) ng
dây còn l i t o thành ng ng bao xung
quanh dây d n trung tâm (dây d n này có th
là dây b n kim lo i và vì nó có ch c n ng
ch ng nhi u nên còn g i là l p b c kim) Gi a
hai dây d n trên có m t l p cách ly, và bên
ngoài cùng là l p v plastic b o v cáp
_ Cáp ng tr c có suy hao ít h n so v i các lo i cáp ng khác (ví d nh cáp xo nôi) do ít b nh h ng c a môi tr ng Các m ng c c b s d ng cáp ng tr c có th cókích th c trong ph m vi vài ngàn mét, cáp ng tr c c s d ng nhi u trong các m ng
RG -58,50 ohm: dùng cho m ng Thin Ethernet
RG -59,75 ohm: dùng cho truy n hình cáp
Các m ng c c b th ng s d ng cáp ng tr c có d i thông 2,5 - 10 Mb/s, cáp ng tr c
có suy hao ít h n so v i các lo i cáp ng khác vì nó có l p v b c bên ngoài, dàithông th òng c a m t n cáp n i trong ng là 200m, th ng s d ng cho d ng Bus
3.9.3 Cáp s i quang (Fiber - Optic Cable)
Cáp s i quang bao g m m t dây d n trung tâm (là m t ho c m t bó s i th y tinh có thtruy n d n tín hi u quang) c b c m t l p v b c có tác d ng ph n x các tín hi u tr
i gi m s m t mát tín hi u Bên ngoài cùng là l p v plastic b o v cáp Nh v ycáp s i quang không truy n d n các tín hi u n mà ch truy n các tín hi u quang (cáctín hi u d li u ph i c chuy n i thành các tín hi u quang và khi nh n chúng s l i
c chuy n i tr l i thành tín hi u n) Cáp quang có ng kính t 8.3 - 100 micron,
Do ng kính lõi s i thu tinh có kích th c r t nh nên r t khó kh n cho vi c u n i,
nó c n công ngh c bi t v i k thu t cao òi h i chi phí cao
i thông a cáp quang có th lên t i hàng Gbps và cho phép kho ng cách i cáp khá xa
do suy hao tín hi u trên cáp r t th p Ngoài ra, vì cáp s i quang không dùng tín hi u
Trang 37n t truy n d li u nên nó hoàn toàn không b nh h ng c a nhi u n t và tín
hi u truy n không th b phát hi n và thu tr m b i các thi t b n t c a ng i khác
Ch tr nh c m khó l p t và giá thành còn cao , nhìn chung cáp quang thích h p cho
i m ng hi n nay và sau này
3.10. th ng cáp có c u trúc theo chu n TIA/EIA 568:
Vào gi a nh ng n m 1980, TIA và EIA b t u phát tri n ph ng pháp i cáp cho các toànhà, v i ý nh phát tri n m t h i dây gi ng nhau, h tr các s n ph m và môi tr ng
a các nhà cung c p thi t b khác nhau N m 1991, TIA và EIA a ra chu n 568Commercial Building Telecommunication Cabling Standard T ó chu n này ti p t c pháttri n phù h p v i các công ngh truy n d n m i, hi n nay nó mang tên TIA/EIA 568 B.TIA/EIA xác nh m t lo t các chu n liên quan n i cáp m ng:
TIA/EIA-568-A Xác nh chu n cho h i cáp cho các toà nhà th ng m i h tr m ng
Chu n cáp có c u trúc c a TIA/EIA là các c t qu c t xác nh cách thi t k , xây d ng
và qu n lý h cáp có c u trúc Chu n n y xác nh m ng c u trúc hình sao Theo tài li uTIA/EIA-568B, chu n n i dây c thi t k cung p các c tính và ch c n ng sau:
n i dây vi n thông cùng lo i cho các toà nhà th ng m i
Xác nh môi tr ng truy n thông, c u trúc tôpô, các m k t n i, m
m cu i cùng có l i cho ng i dùng vì nó chu n hóa vi c i dây và cài t, m ra th
tr ng cho các n ph m và d ch v c nh tranh trong các l nh v c v i cáp, thi t k , cài
Trang 38Hình sau minh ho c u trúc h th ng cáp trong m t toà nhà c th :
Hình 2-6: S các thành ph n h th ng cáp trong toà nhà
Các thành ph n c a h th ng cáp g m có:
cáp khu v c làm vi c (work area wiring) - G m các p t ng, cáp, và các u k t
i (connector) c n thi t n i các thi t b trong vùng làm vi c (máy tính, máy in, ) qua cáp ngang t ng n phòng vi n thông
cáp ngang t ng (horizontal wiring) - Ch y t m i máy tr m n phòng vi n thông.Kho ng cách dài nh t theo chi u ngang t phòng vi n thông n h p t ng là 90 mét,không ph thu c vào lo i môi tr ng c phép dùng thêm 10 m cho các bó cáp phòng
vi n thông và t i máy tr m
cáp xuyên t ng (vertical wiring) - K t n i các phòng vi n v i phòng thi t b trungtâm c a toà nhà
cáp backbone - K t n i toà nhà v i các toà nhà khác
Ta có th thay các phòng vi n thông và các phòng thi t b trung tâm b i các t ngthi t b nh ng v n c n tuân th ki n trúc phân c p d a trên tôpô hình sao c a chu n này.Hình sau ây minh ho rõ h n k t n i máy tính v i hub/switch thông qua h th ng cáp
Trang 39Hình 2-7: K t n i t máy tính i hub/switch 3.11 Các yêu c u cho m t h th ng cáp:
An toàn, th m m : t t c các dây m ng ph i c bao b c c n th n, cách xa các ngu n
n, các máy có kh n ng phát sóng tránh tr ng h p b nhi u Các u n i ph i m
o ch t l ng, tránh tình tr ng h th ng m ng b ch p ch n
úng chu n: h th ng cáp ph i th c hi n úng chu n, m b o cho kh n ng nâng c psau này c ng nh d dàng cho vi c k t n i các thi t b khác nhau c a các nhà s n xu t khácnhau Tiêu chu n qu c t dùng cho các h th ng m ng hi n nay là EIA/TIA 568B
Ti t ki m và "linh ho t" (flexible): h th ng cáp ph i c thi t k sao cho kinh t nh t, dàng trong vi c di chuy n các tr m làm vi c và có kh n ng m r ng sau này
Trang 40IV Các thi t b ph n c ng:
4.1 Các thi t b ghép n i m ng:
a B khuy ch i tín hi u – Repeater
- Làm vi c v i t ng th nh t c a mô hình OSI - t ng v t lý
- Repeater có hai c ng Nó th c hi n vi c chuy n ti p t t c các tín hi u v t lý n t
ng này ra c ng khác sau khi ã khuy ch i Æ t t c các Lan liên k t v i nhau quarepeater tr thành m t LAN
- Nó ch có kh n ng liên k t các LAN có cùng m t chu n công ngh
b B t p trung – HUB
- Là tên g i c a Repeater nhi u c ng Nó th c hi n vi c chuy n ti p t t c các tín
hi u v t lý n t m t c ng t i t t c các c ng còn l i sau khi ã khuy ch i
- T t c các LAN liên k t v i nhau qua HUB s tr thành m t LAN
- HUB không có kh n ng liên k t các LAN khác nhau v giao th c truy n thông
ng liên k t d li u