Phần I: Đọc bài thơ sau và lựa chọn phương án trả lời đúng BÁNH TRÔI NƯỚC Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn Mà em vẫn giữ tấm lòng son.1. Bài thơ được viết theo thể thơ: A. Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. B. Thất ngôn bát cú Đường Luật C. Ngũ ngôn tứ tuyệt. D. Song thất lục bát 2. Câu thơ Thân em vừa trắng lại vừa tròn sử dụng biện pháp tu từ nào sau đây?A. So sánh B. Điệp ngữC. Chơi chữ D. Hoán dụ3. Bố cục của văn bản là: A. Tất cả các ý được trình bày trong văn bản B. Những ý lớn, ý bao trùm của văn bản C. Nội dung nổi bật của văn bản D. Sự sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí trong văn bản
Trang 1Đề 1 Phần I: Đọc bài thơ sau và lựa chọn phương án trả lời đúng
BÁNH TRÔI NƯỚC Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
1 Bài thơ được viết theo thể thơ:
A Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật / B Thất ngôn bát cú Đường Luật
C Ngũ ngôn tứ tuyệt / D Song thất lục bát
2 Câu thơ " Thân em vừa trắng lại vừa tròn" sử dụng biện pháp tu từ nào sau đây?
A So sánh B Điệp ngữ
C Chơi chữ D Hoán dụ
3 Bố cục của văn bản là: A Tất cả các ý được trình bày trong văn bản
B Những ý lớn, ý bao trùm của văn bản
C Nội dung nổi bật của văn bản
D Sự sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí trong văn bản
4 Trong những dòng sau, dòng nào toàn từ láy?
A Sửa soạn, học hành, uể oải, ồn ào, ầm ĩ
B Cây cối, tươi tốt, im lìm, lặng lẽ, luồn lách
C Thỉnh thoảng, thưa thớt, đi đứng, mệt nhọc
D Lung linh, long lanh, lim dim, buồn bã
5 Trong những cụm từ sau, cụm từ nào không phải thành ngữ?
A Chú bò tìm bạn B Đầu bò đầu bướu
C Lo bò trắng răng D Kêu như bò rống
6 Trong câu: “Đi tu chùa bắt ăn chay
Thịt chó ăn được thịt cầy thì không.’’ Tác giả dân gian đã sử dụng lối chơi chữ
A Dùng cặp từ trái nghĩa B Dùng từ đồng nghĩa
C Dùng từ đồng âm D Dùng lối nói lái
Phần II: Tự luận
Câu 1:Dựa vào bài thơ ở phần trắc nghiệm, hãy cho biết: Vì sao có thể nhận xét "Bánh trôi
nước" là bài thơ mang tính đa nghĩa?
Câu 2:Chép lại theo trí nhớ bài thơ "Cảnh khuya".Cho biết tác giả của bài thơ?
Câu 3:Thêm quan hệ từ thích hợp để hoàn chỉnh các câu sau đây:
- Nó chăm chú nghe kể chuyện đầu đến cuối
- Con xin báo một tin vui cha mẹ mừng
Câu 4: Cảm nghĩ về người mà em yêu quí nhất.
Lời giải
Phần I: Trắc nghiệm (2,0 điểm)
Trang 2Phần II: Tự luận (8,0 điểm)
1
Bài thơ mang tính đa nghĩa vì nó có hai nét nghĩa Từ lớp nghĩa thứ nhất
là miêu tả vẻ đẹp và quá trình làm bánh trôi nước, tác giả nói đến lớp
nghĩa thứ hai là vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội phong kiến và thân
phận chìm nổi, bấp bênh của họ
1,0
2 - HS chép chính xác bài thơ- HS nêu đúng tên tác giả bài thơ: Hồ Chí Minh 1,0 0,5
3 HS có thể thêm quan hệ từ thích hợp để hoàn chỉnh như sau:- Nó chăm chú nghe kể chuyện từ đầu đến cuối.
- Con xin báo một tin vui để cha mẹ mừng.
0,25 0,25
4
* Về kĩ năng:
- Học sinh biết cách làm bài văn biểu cảm
- Bài viết có bố cục 3 phần rõ ràng, có tính liên kết, diễn đạt lưu loát, văn
viết giàu hình ảnh, giàu cảm xúc; dùng từ chính xác, không mắc lỗi chính
tả
* Về kiến thức: Bài viết cần nêu được những nội dung sau:
a Mở bài:
- Giới thiệu về người thân đó (tên là gì, ở đâu)
- Lí do yêu mến
0,5
b Thân bài
Giới thiệu và giải thích rõ vì sao em yêu mến người đó (Vận dụng các
cách lập ý đã học, đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài viết để bộc lộ
t/c, cảm xúc)
- Giới thiệu cụ thể về người thân yêu đó: tuổi tác, hình dáng, tính tình, sở
thích…
- Hồi tưởng kỉ niệm, ấn tượng về người người thân đó (Kỉ niệm có thể
được khơi dậy từ tấm hình, món quà hoặc một vài vật dụng nào đó )
- Tình cảm, sự gắn bó khi gần gũi: Sự gắn bó với người đó trong niềm
vui, nỗi buồn, trong sinh hoạt, cuộc sống hàng ngày
- Tình cảm khi đi xa: hình ảnh người thân đó hiện nay trong tâm trí của
em
4,0
1,0 0,5 1,0 1,0
0,5
c Kết bài
- Trực tiếp bày tỏ tình cảm, mong muốn của bản thân mình về người
thân đó
- Những suy nghĩ về tình cảm đó trong cuộc sống
0,5
0,25 0,25
Đề 2
I Đọc bài thơ sau và lựa chọn phương án trả lời đúng
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Trang 3Mà em vẵn giữ tấm lòng son
1 Bài thơ trên có tên là
A Bánh trôi nước C Qua Đèo Ngang
B Sau phút chia ly D Bạn đến chơi nhà
2 Qua hình ảnh bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ ?
A.Vẻ đẹp hình thể C Vẻ đẹp tâm hồn
B Số phận bất hạnh D.Vẻ đẹp và số phận long đong
3 Bài thơ trên được sáng tác theo thể thơ nào?
A Lục bát C Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật
B Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật D Tự do
4.Để khắc hoạ vẻ đẹp duyên dáng và tâm hồn trong trắng, nhân hậu, chung thủy sắt son của phụ nữ trong xã hội cũ tác giả sử dụng nghệ thuật?
A Sử dụng mô típ thân em, ẩn dụ C Sử dụng mô típ thân em, hoán dụ
B Sử dụng mô típ thân em, nhân hóa D Sử dụng mô típ thân em, từ láy
5 Bố cục của văn bản là:
A Tất cả các ý được trình bày trong văn bản
B Những ý lớn, ý bao trùm của văn bản
C Nội dung nổi bật của văn bản
D Sự sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí trong văn bản
6 Trong những dòng sau, dòng nào toàn từ láy?
A Cây cối, tươi tốt, im lìm, lặng lẽ, luồn lách
B Thỉnh thoảng, thưa thớt, đi đứng, mệt nhọc
C Lung linh, long lanh, lim dim, buồn bã
D Sửa soạn, học hành, uể oải, ồn ào, ầm ĩ
7 Trong những cụm từ sau, cụm từ nào không phải thành ngữ?
A Chú bò tìm bạn C Đầu bò đầu bướu
B Lo bò trắng răng D Kêu như bò rống
8 Trong câu: “Đi tu chùa bắt ăn chay
Thịt chó ăn được thịt cầy thì không.’’
Tác giả dân gian đã sử dụng lối chơi chữ nào?
A Dùng cặp từ trái nghĩa C Dùng từ đồng nghĩa
B Dùng từ đồng âm D Dùng lối nói lái
II.Tự luận ( 8 điểm)
Câu 1 (1điểm): Khái quát nội dung chính và nét nghệ thuật tiêu biểu của bài thơ Bánh
trôi nước bằng một câu văn
Câu 2 (1,5 điểm): Chép lại theo trí nhớ bài thơ "Rằm tháng riêng" (Ngữ văn 7, tập 1)
Cho biết tác giả của bài thơ?
Trang 4Lời giải:
Phần I: Trắc nghiệm (2,0 điểm)
Câu 1 2 3 4 5 6 7 8
Đáp án A D C A D C A A
Phần II: Tự luận (8,0 điểm)
1
Với ngôn ngữ bình dị, bài thơ Bánh trôi nước cho thấy Hồ Xuân
Hương vừa trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, sắt son của
người phụ nữ Việt Nam trong xã hôi xưa, vừa cảm thương sâu sắc
cho thân phận chìm nổi của họ.
1,0
2 - HS chép chính xác bài thơ - HS nêu đúng tên tác giả bài thơ: Hồ Chí Minh 1,0 0,5
Đề 3
Câu 1: (6đ) Nhân vật “Lão Hạc” là hình ảnh tiêu biểu về người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám chịu nhiều bất hạnh nhưng vẫn sáng ngời phẩm chất.
Hãy cho biết những phẩm chất sáng ngời của lão Hạc được thể hiện trong đoạn trích
là gì?
Câu 2: (14đ) Trong một lần đi bắt cá cùng các bạn ngoài cánh đồng làng, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết các câu thơ sau:
…Bên ruộng lúa xanh non
Những chị lúa phất phơ bím tóc
Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học
Đàn cò trắng
Khiêng nắng
Qua sông
Cô gió chăn mây trên đồng
Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi
Có vẻ vui tươi
Nhìn chúng em nhăn nhó cười…
a Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn.
b Cảnh cánh đồng quê hương được nhà thơ miêu tả theo trình tự không gian nào?
c Biện pháp nghệ thuật được sử dụng? Tác dụng của việc sử dụng biện pháp nghệ thuật
d Cảm nhận của em về đoạn thơ trên.
Lời giải :
Câu 1:+Giới thiệu tác phẩm và tác giả, giới thiệu vẻ đẹp nhân cách của lão Hạc: Ẩn sau cái vẻ
ngoài già nua, lẩm cẩm, gàn dở , là một lão Hạc ngời sáng những phẩm chất đáng quý:
+ Phân tích ngắn gọn và chứng minh những phẩm chất đáng quí đó:
- Đó là người cha hết lòng yêu thương con, hi sinh vì con: dù sống đói nghèo vẫn không tiêu tiền của con, kiên quyết giữ lại mảnh vườn cho con
Trang 5- Tình thương con, tấm lòng hi sinh gắn liền với lòng tự trọng : Vì không muốn làm phiền, liên lụy đến hàng xóm nên gửi ông giáo tiền lo ma chay cho lão, từ chối mọi sự giúp đỡ của ông giáo
- Lão còn là một con người lương thiện, có tấm lòng nhân hậu: Lão yêu thương, chăm sóc cậu
Vàng như với con người( cho ăn trong bát, ăn gì cũng chia cho nó, xưng hô bằng lời âu yếm
…), khi bán cậu Vàng lão vô cùng đau đớn, dằn vặt vì trót lừa một con chó Lão chọn cái chết
đầy đau đớn, thê thảm bằng bả chó như một sự trừng phạt
+ Kết luận: lão Hạc là hình ảnh của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám chịu nhiều bất hạnh những vẫn ngời sáng phẩm chất Đồng thời, tác phẩm còn cho thấy tấm lòng nhân đạo cũng như niềm tin sâu sắc vào con người của tác giả
Câu 2: a Phương thức biểu đạt chính: miêu tả
b Trình tự miêu tả: Từ dưới lên trên
c Biện pháp nghệ thuật: nhân hóa.Tác dụng: Hình ảnh được miêu tả sinh động, gợi hình ảnh , giàu giá trị biểu cảm, khiến sự vật miêu tả trở nên gần gũi với con người Đoạn thwo còn giúp người đọc thể hiện tình yêu thiên nhiên vô bờ, cảm nhận tinh tế, hồn nhiên trước những sự vật vốn gần gũi
d.Nội dung:
1 Giới thiệu nhà thơ Trần Đăng Khoa là nhà thơ có những trang viết về lứa tuổi thiếu nhi hồn nhiên, ngộ nghĩnh đáng yêu Bài thơ “Em kể chuyện này” là một trong những sáng tác của tác giả về làng quê đồng bằng Bắc bộ Đoạn thơ….đã thể hiện tâm hồn trong sáng đáng yêu của cậu bé 10 tuổi về làng quê Việt Nam và những sự vật gần gũi, thân thương
2 Đi bắt cá cùng các bạn bên những ruộng lúa xanh non, thiên nhiên đồng quê như mở ra một thế giới tưởng tượng trong tâm hồn thi sĩ
- Sáng hôm ấy là buổi sáng có gió vì hai bím tóc của chị lúa phất phơ, còn các cậu tre “bá vai nhau thì thầm đứng học” Ai cũng thấy lúa và tre trong gió nhưng chưa ai diễn tả độc đáo như nhà thơ Chưa ai nhân hóa biến lúa và tre thành người chị, người bạn gần gũi với tuổi thơ như nhà thơ
- Bức tranh đồng quê không chỉ có gió thổi mà còn có nắng đẹp Nắng chiếu trên lưng đàn cò trắng lại được tác giả diễn tả:
Đàn cò trắng
Khiêng nắng
Qua sông
Khi viết về đàn cò, nhà thơ tách câu thơ thành ba câu nhỏ, xuống dòng liên tiếp ba lần khiến nhịp câu thơ thành 3/2/2 rõ rệt nhằm diễn tả đàn cò khiêng nắng rất nặng, không thể bay lả bay
la như mọi lần được, nhịp bay chậm đi, cách ngắt nhịp có tác dụng hỗ trợ cho động từ khiêng một cách đắc lực
- Gió được gọi là “cô” (không thể là “cậu”) vì gió mềm mại, uyển chuyển Còn mặt trời thì được gọi là “bác” như một người cao tuổi làm được bao nhiều điều có ích
Ba dòng thơ cuối đoạn giúp chúng ta nhận ra thời gian nhà thơ ở cánh đồng là quá 12 giờ trưa
vì “Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi” là đã vào đầu giờ chiều Thái độ của Bác “có vẻ vui tươi” (hình ảnh ánh mặt trời rực rỡ) Đây là chi tiết hết sức thú vị, ngộ nghĩnh bởi bọn trẻ khi nhìn bác mặt trời phải nhăn nhó vì chói mắt Thật là hồn nhiên vì chẳng ai đưa một nét xấu xí “nhăn nhó” vào cả trong thơ
- Yêu mến tâm hồn thơ trẻ của nhà thơ, yêu mến trẻ em Việt Nam trong chiến tranh, khâm phục nhà thơ vì đã cho người đọc thấy được hình ảnh thế hệ thiếu nhi Việt Nam một thời Hình ảnh quen thuộc thậm chí bình thường đã nên thơ, đáng yêu trong mắt người đọc
Trang 63 Đoạn thơ là một bức tranh làng quê miền Bắc Việt Nam thật sống động Đoạn thơ này thể hiện một tình yêu thiên nhiên vô bờ, một tình cảm gắn bó sâu sắc về làng quê ở mỗi con người Việt Nam
Đề 4
Câu 1 ( 2đ) a) Câu văn sau có sử dụng biện pháp đảo trật tự từ trong một cụm từ làm phụ ngữ:
“ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước”
Hãy chỉ ra từ nào đã được đảo trật tự và nêu tác dụng của biện pháp ấy trong câu văn
b) Xác định câu rút gọn trong đoạn trích sau và cho biết thành phần câu nào đã được rút gọn: “ Uống sữa xong Nho ngủ Máy bay trinh sát vẫn nạo vét sự im lặng của núi rừng.”
Câu 2 (1đ)Cho đoạn trích sau : “Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song
không phải không có ý nghĩa Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng yêu thương người và rộng ra thương cả muôn vật muôn loài.”
a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào, của ai?
b Tìm hai câu tục ngữ nói về “lòng yêu thương”
Câu 3(2đ) Ai cũng ít nhất một lần làm người khác tổn thương Điều quan trọng là sau đó bạn
sẽ làm thế nào để giúp mối quan hệ vẫn tốt đẹp Trước hết, cần học cách nói lời xin lỗi
Em có đồng ý với nhận định trên không? Hãy viết đoạn văn khoảng mười câu nêu suy nghĩ của em
về lời xin lỗi, có sử dụng câu đặc biệt Gạch chân câu đặc biệt có trong đoạn văn mà em vừa viết Câu4( 5đ)Hãy viết bài văn để giải thích câu nói:" Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người".
L
ời giải:
1
a
b
- Chỉ ra từ được đổi trật tự: “ nồng nàn”.
- Tác dụng: nhấn mạnh mức độ mãnh liệt, sôi nổi, chân thành của lòng
yêu nước.
0.5 0.5
- Câu rút gọn: "Uống sữa xong".
- Rút gọn: chủ ngữ
0.5 0.5
2
a
b
Đoạn văn trích từ “Ý nghĩa văn chương” của Hoài Thanh.
Tìm hai câu tục ngữ nói về “lòng yêu thương” Học sinh có thể dùng
những câu khác miễn sao đúng yêu cầu.
VD: Thương người như thể thương thân
0.5 0.5
Trang 7Lá lành đùm lá rách
3 HS viết thành đoạn văn đúng yêu cầu: có ít nhất một câu đặc biệt,
không xuống dòng; có đủ các ý sau:
- Lời xin lỗi là lời nói của bản thân khi nhận thức được lỗi lầm của
mình và mong người được xin lỗi bao dung, tha thứ và bỏ qua.
- Đôi khi, vì cái tôi quá lớn, ta vô tình làm tổn thương những người
thân thương của mình Khi đó, việc cần làm nhất chính là nói lời xin
lỗi để được tha thứ và tiếp tục giữ mối quan hệ bạn bè bền chặt.
- Mỗi cá nhân có một cách nhìn nhận khác về xin lỗi Có người cho
rằng làm như vậy, niềm tự hào và tự tôn về bản thân đã bị giảm sút.
Đó chính là lý do khiến mọi người thấy khó khăn và e ngại khi nói xin
lỗi Tuy nhiên, một số trường hợp, nó còn khiến bạn được đánh giá
cao hơn bởi sự thẳng thắn và trung thực thừa nhận sai lầm.
- Do vậy, khi làm tổn thương một người thân, chúng ta nên tỏ rõ sự ăn
năn, nhìn vào mặt người đó và nói rõ ràng: "Tôi xin lỗi".
* Lưu ý: Nếu HS đáp ứng các yêu cầu trên mà không có câu đặc biệt
thì giám khảo chấm một nửa tổng số điểm của câu này.
0.5 0.5
0.5
0.5
4 I Yêu cầu chung:
- Xác định đúng kiểu bài văn nghị luận giải thích.
- Lựa chọn các dẫn chứng tiêu biểu, lập luận chặt chẽ, rõ ràng.
- Bố cục đầy đủ ba phần (mở bài, thân bài, kết bài), viết đúng chính tả,
chữ viết sạch, đẹp Phần Thân bài, HS phải tách đoạn, nếu phần này
học sinh không tách đoạn thì giám khảo trừ 1.0 điểm.
II Yêu cầu cụ thể:
Mở bài :
- Nhận xét khái quát về vai trò của sách trong đời sống tinh thần của
con người
- Trích dẫn câu nói
Thân bài :
- Giải thích ý nghĩa câu nói:
+ Sách là gì? là kho tàng tri thức, là sản phẩm tinh thần, là người bạn
tâm tình gần gũi.
+ Tại sao sách là ngọn đèn bất diệt của con người? Sách giúp ta hiểu
về mọi lĩnh vực; sách giúp ta vượt mọi khoảng cách về thời gian,
không gian.
- Thái độ đối với việc đọc sách:
+ Tạo thói quen đọc sách trở thành nét đẹp trong văn hoá đọc.
+ Cần chọn sách để đọc: tìm sách hay, phù hợp với chuyên môn của
mình để đọc.
0.5
1.5 1.5
1.0
Trang 8+ Phê phán và lên án những sách có nội dung xấu
Kết bài:
- Khẳng định lại tác dụng to lớn của sách
- Nêu phương hướng hành động của cá nhân để biến sách trở thành ngọn đèn sáng bất diệt trong việc khai thông trí tuệ của mình.
* Lưu ý: Phần “ Thân bài” nếu HS không tách thành các đoạn văn thì giám khảo trừ 1.0 điểm.
0.5