Kế toán ngân hàng Ke toan TSCDCCLD

 Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó; Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy;  Thời gian sử dụng ước tính trên 1

Kế toán Ngân hàng thương mại

Giảng viên: Ths Đinh Đức Thịnh Khoa Ngân hàng - Học viện Ngân hàng

Chương 7: Kế toán tài sản cố định

và công cụ lao động

I Kế toán tài sản cố đinh:

1 Một số vấn đề cơ bản về tài sản cố định

2 Chứng từ và tài khoản sử dụng

3 Quy trình kế toán tăng, giảm, thanh lý tài sản cố định

II Kế toán công cụ lao động

1 Cơ chế quản lý công cụ lao động và vật liệu

2 Chứng từ và tài khoản sử dụng

3 Quy trình kế toán công cụ lao động

 Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó;

 Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy;

 Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm

 Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành (nay là từ 10 triệu đồng trở lên)

 Phân loại TSCĐ theo hình thức tồn tại:

 TSCĐ hữu hình: là những tài sản có hình thái vật chất do

ngân hàng nắm giữ để sử dụng cho hoạt động kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình, như: nhà cửa, VKT; MMTB; PTVT, thiết bị truyền dẫn; TSCĐ hữu hình khác

 TSCĐ vô hình: là tài sản không có hình thái vật chất

nhưng xác định được giá trị và do NH nắm giữ, sử dụng trong kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối

tượng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ

vô hình, như: quyền sử dụng đất có thời hạn, bản quyền bằng sáng chế, phần mềm máy tính, nhãn hiệu háng hoá

Phân loại TSCĐ

 Lưu ý: Có những nguồn lực vô hình của doanh nghiệp không được ghi nhận là TSCĐ vô hình, ví dụ:

 Các nguồn lực vô hình như: Lợi thế thương mại, nhãn hiệu

hàng hoá, danh sách khách hàng được hình thành trong nội

bộ doanh nghiệp không được ghi nhận là TSCĐVH.

 Chi phí phát sinh đem lại lợi ích trong tương lai cho DN bao gồm chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo nhân viên

và chi phí quảng cáo phát sinh trong giai đoạn truớc hoạt động

của doanh nghiệp mới thành lập được ghi nhận là chi phí

SXKD trong kỳ hoặc phân bổ dần vào CFSXKD trong thời

gian tối đa không quá 3 năm => không được coi là TSCĐVH.

 Chi phí nghiên cứu và phát triển thì giai đoạn nghiên cứu

được coi là chi phí, chỉ khi nào chuyển sang giai đoạn phát

triển tức là có khả năng tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai

thì mới được coi là TSCĐVH

Phân loại TSCĐ

 Phân loại theo nội dung kinh tế và theo phương

pháp quản lý:

 Tài sản cố định trong bảng tổng kết tài sản: Phải tính

khấu hao vào chi phí.

 Tài sản cố định thuộc sở hữu của chủ ngân hàng: Mua sắm bằng nguồn vốn của ngân hàng được quyền tặng.

 TSCĐ đi thuê tài chính: không thuộc sở hữu của ngân hàng mà ngân hàng đi thuê tài chính để sử dụng.

 Tài sản cố định ngoài bảng tổng kết tài sản:

 TSCĐ thuê hoạt động: đối với tài sản này thì chi phí

thuê hàng tháng sẽ được hạch toán vào chi phí phát sinh

Phân loại TSCĐ

Cơ chế quản lý TSCĐ của NHTM

 TSCĐ của một hệ thống NHTM được hình thành, sử dụng

và quản lý ở các đơn vị NHTM trong hệ thống như: các

Chi nhánh, Sở giao dịch, Hội sở chính.

 Các đơn vị phải có trách nhiệm tổ chức quản lý tốt việc hình thành, sử dụng và bảo dưỡng TSCĐ theo đúng quy chế quản lý TSCĐ của Nhà nước Đồng thời tổ chức việc hạch toán chính xác, đầy đủ, kịp thời vào sổ sách kế toán và báo cáo đầy đủ trung thực tình hình TSCĐ của đơn vị

về Hội sở chính

 Nguồn vốn hình thành TSCĐ của toàn hệ thống một

NHTM được quản lý tập trung tại Hội sở chính.

 Tuy nhiên, ngoại lệ cũng có hệ thống (Vd: NHĐT&PTVN)

thực hiện quản lý vốn hình thành TS phân tán tại các đơn

vị ngân hàng.

Xác định nguyên giá TSCĐ

(Theo CMKTQT và CMKTVN số 03, 04, và 06)

 Nguyên giá của TSCĐ: là toàn bộ các chi phí mà NH

phải bỏ ra để có được TSCĐ tính đến thời điểm đưa

TSCĐ đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

 Các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu TSCĐ được ghi tăng nguyên giá của TS nếu các chi phí này chắc chắn làm tăng lợi ích kinh tế trong tương lai do

sử dụng TS đó

 Ngoài ra, đối với TSCĐ vô hình thì các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu chỉ được tính vào nguyên

giá khi chi phí đó được đánh giá một cách chắc chắn

và gắn liền với một TSCĐ vô hình cụ thể

 Với TSCĐ hữu hình

 TSCĐ xây dựng: là giá thực tế của công trình theo quy

định của điều lệ quản lý đầu tư XD hiện hành, các chi phí liên quan và lệ phí trước bạ (nếu có)

 TSCĐ mua sắm: (kể cả mới và cũ):

Nguyên giá = Pmua - Chiết khấu, giảm giá (nếu có) + Các khoản thuế (không bao gồm thuế được hoàn lại) + Các CP liên quan trực tiếp đến việc đưa TS vào trạng thái sẵn sàng được sử dụng.

 TSCĐ mua trả chậm: NG TSCĐ được phản ánh theo giá

mua trả ngay tại thời điểm mua, chênh lệch giữa giá

mua trả ngay và giá mua trả chậm được hạch toán vào

chi phí theo kỳ hạn thanh toán, trừ khi số chênh lệch đó

được vốn hoá theo quy định trong CMKTVN số 16 về chi phí đi vay.

Xác định nguyên giá TSCĐ

 TSCĐ được cấp, được điều chuyển đến:

 NG là giá trị còn lại trên sổ sách hoặc theo đánh giá của hội đồng giao nhận, chi phí tân trang sửa chữa, chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử, lệ phí trước bạ (nếu có)

 Riêng TSCĐ điều chuyển trong nội bộ giữa các chi

nhánh trong 1 hệ thống thì NG là chính NG đang theo dõi tại chi nhánh điều chuyển đi, chi phí vận chuyển

không hạch toán tăng nguyên giá mà ghi vào chi phí.

 TSCĐ dược quyên tặng: NG gồm giá trị theo đánh giá

thực tế của hội đồng giao nhận, chi phí tân trang, sửa chữa, v/chuyển, lắp đặt, chạy thử, lệ phí trước bạ (nếu có) mà bên nhận phải chi ra.

Xác định nguyên giá TSCĐ

 Với TSCĐ vô hình:

 Đối với TSCĐVH được hình thành từ nội bộ doanh nghiệp: NH

phải phân chia quá trình hình thành TSCĐ theo 2 giai đoạn là giai đoạn nghiên cứu và giai đoạn triển khai Toàn bộ CF của

giai đoạn nghiên cứu không được ghi nhận là TSCĐ mà phải ghi nhận là CFSXKD trong kỳ TSCĐVH tạo ra trong giai đoạn triển khai chỉ được ghi nhận là TSCĐVH nếu thoả mãn các điều kiện ghi nhận TSCĐVH theo CMKTVN 04, gồm có điều kiện về

tính khả thi kỹ thuật, khả năng tạo ra lợi ích kinh tế trong

tương lai của TS, khả năng của doanh nghiệp để có thể hoàn thành việc xây dựng, đưa vào sử dụng hoặc đem bán TS đó, khả năng ước tính một cách hợp lý về chi phí trong giai đoạn triển khai tạo ra TS, về giá trị và thời gian sử dụng của TS

 Đối với TSCĐVH là quyền sử dụng đất có thời hạn: gồm toàn bộ

chi phí đã chi ra liên quan trực tiếp đến đất và sử dụng (chi để

có quyền sử dụng đất, đền bù giải phóng mặt bằng, san lấp, lệ phí trước bạ)

Xác định nguyên giá TSCĐ

 Với TSCĐ đi thuê

 Với TSCĐ thuê tài chính: NG của TSCĐ thuê tài chính tuỳ

thuộc vào phương thức thuê và nội dung trên hợp đồng Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 06 về thuê tài sản, TSCĐ thuê tài chính phải được ghi nhận trong sổ sách kế

toán của người đi thuê theo giá trị thấp hơn của (1) giá trị

hợp lý của tài sản thuê tại thời điểm bắt đầu thuê tài sản

và (2) giá trị hiện tại của các khoản tiền thuê phải trả trong

tương lai (lãi suất chiết khấu để xác định giá trị hiện tại là lãi suất ngầm định trong hợp đồng thuê tài chính)

 Với TSCĐ thuê hoạt động: Nếu NH bỏ tiền ra để xây lắp,

trang bị thêm theo sự thoả thuận của bên cho thuê thì phải hạch toán phần trang bị thêm để trích khấu hao hàng

tháng Khi bàn giao hết hợp đồng thì thu hồi phần giá trị

Xác định nguyên giá TSCĐ

Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ

 Phản ánh đầy đủ, chính xác kịp thời tình hình TSCĐ thực có, tình hình xuất nhập TSCĐ Giám đốc chặt chẽ quá trình sử dụng để đảm bảo an toàn và nâng cao

hiệu quả sử dụng

 Tính đúng và phản ánh kịp thời khấu hao TSCĐ, chấp hành đúng các quy định của nhà nước của ngành về tính và nộp khấu hao cho ngân sách

 Tính, phản ánh kịp thời về chi phí XDCB, sửa chữa

TSCĐ, chấp hành dự toán về xây dựng, mua sắm, sửa chữa trong đơn vị

 Xử lý và thanh lý kịp thời những TSCĐ đã hư hỏng, không sử dụng được hợc không thích hợp… theo đúng thủ tục và chế độ

 TK 642: Chênh lệch đánh giá lại giá trị tài sản cố định

 TK 809: Trả lãi thuê tài chính

Quy trình kế toán mua sắm TSCĐ

 Kế toán mua sắm tại Hội sở chính:

Tập hợp CP mua sắm TSCĐ

Duyệt quyết toán mua sắm TSCĐ

 Lưu ý: Trên cơ sở vốn đầu tư xây dựng cơ bản và mua

sắm TSCĐ đã có, TCTD thực hiện mua sắm TSCĐ nên

khi mua sắm TSCĐ không có sự thay đổi nguồn vốn hình thành TSCĐ mà chỉ giảm TS này (tiền mặt ) tăng TS

khác (TSCĐ)

 Kế toán mua sắm tại chi nhánh:

TK t.hợp

Tập hợp CP mua sắm TSCĐ

Duyệt quyết toán mua sắm TSCĐ

TK 301

TK 5191

Nhận cấp vốn mua sắm TSCĐ

Chuyển cấp vốn mua sắm TSCĐ (1)

 Tại Hội sở:

 Tại chi nhánh:

Ghi nhập TSCĐ báo về HSC

Nhận thông báo của CN về việc

đã mua sắm TSCĐ (6)

Quy trình kế toán mua sắm TSCĐ

 Đối với thuế VAT đầu vào khi mua sắm TSCĐ tuỳ từng trường hợp để hạch toán:

 Nếu TSCĐ mua vào để sử dụng riêng cho hoạt động dịch vụ thì thuế VAT sẽ hạch toán vào TK 3632 (thuế VAT đầu vào) làm cơ sở khấu trừ.

 Nếu TSCĐ mua về để sử dụng riêng cho các hoạt động không phải chịu thuế hoặc chịu thuế VAT theo phương pháp trực tiếp thì phần VAT đầu vào được hạch toán vào TK mua sắm TSCĐ để XĐ nguyên giá TSCĐ.

 Nếu TSCĐ mua vào sử dụng chung cho nhiều đối tượng thì thuế VAT đầu vào sẽ hạch toán vào tiểu khoản riêng của TK

3632 (thuế VAT đầu vào), sau đó căn cứ vào quá trình sử

dụng TSCĐ để phân bổ phần khấu trừ cho các đối tượng

được tính khấu trừ, phần còn lại sẽ hạch toán vào nguyên giá TSCĐ.

Kế toán mua sắm TSCĐ

Kế toán xây dựng cơ bản TSCĐ

 Theo phương pháp tự làm

Duyệt quyết toán công trình (3)

 Theo phương pháp giao thầu:

Ghi nhận TSCĐ (3)

cho nhà thầu

Kế toán xây dựng cơ bản TSCĐ

Kế toán khấu hao TSCĐ

 Các quy định về trích khấu hao

 Các TSCĐ phải trích khấu hao Giá trị khấu hao của

TSCĐ được phân bổ một cách có hệ thống trong thời gian

sử dụng hữu ích của chúng Phương pháp khấu hao phải phù hợp với lợi ích kinh tế mà tài sản đem lại cho NH

Thời gian khấu hao của TSCĐ vô hình tối đa là 20 năm.

 Có ba phương pháp khấu hao TSCĐ:

 Khấu hao đường thẳng

 Khấu hao theo số dư giảm dần

 Khấu hao theo số lượng sản phẩm

 Trong NH áp dụng phổ biến theo phương pháp khấu hao

 Nếu thời gian sử dụng, nguyên giá TSCĐ thay đổi và hàng năm các NH phải xác định lại mức và tỉ lệ khấu hao.

 TSCĐ tăng trong tháng thì trích ngay tháng đó, giảm

trong tháng ngừng trích KH tại tháng đó.

 TSCĐ tạm ngừng sử dụng trong thời gian sửa chữa vẫn phải trích KH Riêng những TSCĐ đã hết thời gian sử

dụng và đã khấu hao hết nguyên giá nhưng vẫn sử dụng được thì không được tiếp tục trích khấu hao nữa

 Không trích KH những TSCĐ: Không sử dụng được vì hư

hỏng bất thường, bị đình chỉ sử dụng vì lý do sửa chữa, đang dự trữ.

 Số tiền trích KHCB TSCĐ thuộc vốn NSNN hàng tháng phải nộp NSNN

Kế toán khấu hao TSCĐ

 Phương pháp hạch toán khấu hao TSCĐ

 Tại các chi nhánh:

 Hàng tháng căn cứ vào nguyên giá TSCĐ và tỉ lệ khấu hao, lập bảng kê trích KH theo đúng mẫu quy định, lập phiếu chuyển khoản hạch toán:

Nợ TK 861 - chi khấu hao cơ bản TSCĐ

 Nếu quản lý vốn phân tán: chuyển vốn về Hội sở

Nợ TK 602 – Vốn đầu tư XDCB và mua sắm TSCĐ

Có TK 5191

Kế toán khấu hao TSCĐ

 Tại Hội sở chính:

 Thực hiện trích khấu hao hàng tháng cho các TSCĐ sử dụng tại Hội sở như ở chi nhánh

 Nhận khấu hao của chi nhánh theo các trường hợp:

 Nếu quản lý vốn tập trung: nhận bảng kê trích KH của chi

nhánh, Hội sở thực hiện kiểm soát sau đó tổng hợp.

 Nếu quản lý vốn phân tán: nhận được Lệnh chuyển tiền

chuyển số khấu hao của chi nhánh, Hội sở hạch toán:

Nợ TK 5191

Có TK 602 – Vốn đầu tư XDCB và mua sắm TSCĐ

 Sau đó tập hợp số khấu hao của toàn hệ thống, lập chứng

từ nộp NSNN số KH TSCĐ thuộc vốn ngân sách

Nợ TK 602

Kế toán khấu hao TSCĐ

Kế toán điều chuyển TSCĐ

 Quy định: Mọi trường hợp điều chuyển TSCĐ đều phải có lệnh của cấp có thẩm quyền và biên bản bàn giao của hai đơn vị.

 Tại bên giao TS:

 Lập Lệnh chuyển Nợ để chuyển giao nguyên giá TSCĐ

 Tại bên nhận:

 Căn cứ biên bản giao TS và chứng từ chuyển tiền, ghi

nhận nguyên giá TSCĐ nhận đến:

Kế toán đánh giá lại giá trị TSCĐ

 Quy định: Việc đánh giá lại giá trị tài sản cố định được thực hiện định kỳ Khi đánh giá lại giá trị tài sản theo giá thực tế tại thời điểm đánh giá có thể cao hơn, hay thấp hơn giá trị trên sổ sách, lúc đó kế toán phải điều chỉnh lại Khi điều chỉnh phải xử lý cả phần khấu hao để có

được giá trị còn lại của tài sản một cách hợp lý.

 Nếu quản lý vốn tập trung:

Có TK 642 – CL đánh giá lại TSCĐ: 75

Nợ TK TTV nội bộ : 75

 Nếu quản lý vốn phân tán: cả Hội sở và chi nhánh đều điều

Kế toán đánh giá lại giá trị TSCĐ

Kế toán thanh lý TSCĐ

 Khi thanh lý TSCĐ chi nhánh phải lập hồ sơ báo cáo thực trạng TSCĐ thanh lý về hội sở và chỉ tiến hành thanh lý khi đã được hội sở duyệt và thông báo bằng văn bản.

 Khi thanh lý phải lập hội đồng thanh lý và lập biên bản thanh lý để gửi về hội sở

 Sau khi thanh lý, căn cứ vào biên bản để hạch toán xuất TSCĐ ra khỏi sổ sách kế toán

 Giá trị TSCĐ chưa khấu hao hết có thể được bù đắp bởi

tổ chức, cá nhân gây ra tổn thất, bù đắp bởi công ty bảo hiểm (nếu TSCĐ đó đã được bảo hiểm), từ chênh lệch thu – chi về thanh lý, từ quỹ dự phòng tài chính, cuối cùng

 Trường hợp hạch toán thu chi về thanh lý qua TK phải thu phải trả, sau đó xác định số chênh lệch để chuyển vào thu,

chi bất thường

Kế toán thanh lý TSCĐ

TK t.hợp

Chi cho thanh lý (1)

TK P.thu

Thu từ thanh lý (2)

 Trường hợp hạch toán thẳng các khoản thu, chi về thanh lý vào

thu nhập, chi phí bất thường:

TK t.hợp

Chi cho thanh lý (1)

Thu từ thanh lý (2)

TK 89

Kế toán thanh lý TSCĐ

 Sau khi hoàn thành việc thanh lý sẽ xuất TSCĐ khỏi sổ sách:

Nợ TK 305 – hao mòn TSCĐ : Số thực tế đã trích KH

Kế toán công cụ lao động và vật liệu

 Cơ chế quản lý CCLĐ và vật liệu

 CCLĐ và vật liệu là các tài sản, dụng cụ làm việc không đủ tiêu chuẩn là TSCĐ, như: bàn ghế, các thiết bị văn phòng không thuộc TSCĐ và các vật liệu văn phòng, ấn chỉ.

 Giá trị CCLĐ và vật liệu là giá mua trên hoá đơn trừ đi chiết khấu, giảm giá (nếu có) cộng với các chi phí hợp lệ có liên quan

 Việc mua sắm CCLĐ và vật liệu ở đơn vị NH phải dựa trên kế hoạch mua sắm theo năm, quý, tháng do thủ trưởng đơn

 Tài khoản và chứng từ sử dụng

 Tài khoản

 TK 311- Công cụ lao động đang dùng – Dư Nợ

 TK 312- Giá trị CCLĐ đang dùng đã ghi vào chi phí – Dư Có

 TK 313- Vật liệu – Dư Nợ

 Chứng từ

 Chứng từ gốc: Hoá đơn mua hàng, biên bản nhập, xuất kho

 Chứng từ ghi sổ: phiếu nhập, xuất kho; phiếu

thu, phiếu chi và các chứng từ thanh toán khác

Kế toán công cụ lao động và vật liệu

TK t.hợp TK T.ứng TK 313 TK 301

Xuất dùng CCLĐ (3a)

Kế toán công cụ lao động và vật liệu

 Khi mua sắm CCLĐ: