BAI2 nguyen tac dieu khien

Khi xảy ra ngắn mạch sự cân bằng công suất từ điện, cơ điện bị phá hoại, trong hệ thống điện đồng thời xảy ra nhiều yếu tố làm các thông số biến thiên mạnh và ảnh hưởng tương hổ nhau. Nếu kể đến tất cả những yếu tố ảnh hưởng, thì việc tính toán ngắn mạch sẽ rất khó khăn. Do đó, trong thực tế người ta đưa ra những giả thiết nhằm đơn giản hóa vấn đề để có thể tính toán. Mỗi phương pháp tính toán ngắn mạch đều có những giả thiết riêng của nó. Ở đây ta chỉ nêu ra các giả thiết cơ bản chung cho việc tính toán ngắn mạch.

1 Các phần tử bảo vệ

‡ Cầu chì

‡ Rơle nhiệt

‡ Aptomat

Cầu chì (cầu chảy)

‡ Dây chảy phải đứt trước khi

đối tượng bị phá hủy

Rơle nhiệt

‡ Khí cụ điện dùng bảo vệ động cơ khi quá tải

‡ Rơle nhiệt có dòng đến 100A, áp 440VDC,500VAC

‡ Cấu tạo và hoạt động theo hình vẽ

‡ Chọn dòng điện rơle theo định mức động cơ

Hình ảnh thực tế Aptomat

Nút ấn

‡ Khí cụ điện đóng cắt mạch lưới hạ áp

‡ Ưng dụng điều khiển rơle, contactor, …

‡ Phổ biến nhất là trong mạch điều khiển mở máy

Cầu dao

‡ Khí cụ điện đóng cắt mạch

bằng tay lưới hạ áp

‡ Sử dụng phổ biến trong dân

dụng và công nghiệp với số

lần đóng cắt nhỏ

‡ Xảy ra hồ quang khi đóng cắt

‡ Loại 1 cực hoặc nhiều cực, 1

‡ Khí cụ điện điều khiển từ xa đóng cắt mạch động lực (áp 500V, dòng đến 1000A)

‡ Tùy theo dòng điện có loại DC và AC

‡ Gồm cuộn dây và các tiếp điểm chính, phụ

Nguyên lý chung của contactor

Yêu cầu kỹ thuật

Khởi động từ

‡ Khí cụ điện điều khiển đóng cắt, đảo chiều quay và bảo vệ động cơ

‡ Gồm contactor AC và rơle nhiệt

‡ Khởi động từ đơn: có 1 contactor, dùng để khởi động động cơ

‡ Khởi động từ kép: có 2 contactor, dùng để

Hình ảnh thực tế

3 Rơle

‡ Là thiết bị điện tự động có tín hiệu ra thay đổi theo cấp khi tín hiệu vào đạt giá trị

‡ Ứng dụng đóng cắt mạch điều khiển,

mạch bảo vệ; điều khiển mạch động lực

‡ Theo nguyên lý làm việc có các loại

Rơle điện cơ

Rơle điện từ

‡ Loại rơle đơn giản, sử dụng phổ biến nhất

‡ Hoạt động tương tự contactor nhưng chỉ đóng cắt mạch điều khiển

‡ Gồm 3 phần:

„ Cơ cấu thu: cuộn dây

„ Cơ cấu trung gian: mạch từ

„ Cơ cấu chấp hành: hệ thống các tiếp điểm

Cấu tạo rơle điện từ

8 Đầu tiếp xúc

Rơle trung gian

Cấu tạo rơle trung gian

123

Rơle dòng và áp

‡ Rơle dòng điện: bảo vệ khi

dòng điện tăng hoặc giảm

quá giá trị đặt trước

„ Cuộn dây có số vòng ít,

„ Tiết diện dây lớn

áp tăng hoặc giảm quá giá

trị đặt trước

„ Cuộn dây có số vòng nhiều,

„ Tiết diện dây nhỏ

1 Mạch từ 2 Cuộn dây

3 Miếng sắt Z 4 Lò xo

Rơle thời gian

4 Điều khiển tự động theo thời gian

‡ Dựa trên thông số làm việc của mạch động lực biến đổi theo thời gian

‡ Sử dụng rơle thời gian để tạo thời

gian trễ

‡ Cơ cấu duy trì thời gian: con lắc, điện

từ, khí nén, điện tử

Nhận xét

‡ Chỉnh thời gian theo tính toán và độc

lập với thông số mạch động lực

‡ Thiết bị đơn giản

‡ Độ tin cậy cao

‡ Sử dụng phổ biến cho mạch DC và AC

5 Điều khiển tự động theo tốc độ

‡ Tốc độ quay trên trục động cơ là thông số quan trọng xác định trạng thái hệ thống

‡ Mạch điều khiển phải có cảm biến nhận

biết tốc độ động cơ, gọi là rơle tốc độ

‡ Kiểm tra trực tiếp: sử dụng rơle tốc độ

‡ Kiểm tra gián tiếp: sử dụng máy phát tốc

nhau, nối với phần ứng

Tùy theo tốc độ động cơ sẽ

6 Điều khiển tự động theo dòng điện

‡ Dòng điện mạch phần ứng thể hiện trạng thái của hệ thống

‡ Điều khiển các trạng thái: khởi động,

hãm, làm việc bình thường

‡ Thiết bị sử dụng: contactor có cuộn dây

dòng điện, rơle dòng điện điện từ

Mạch điển hình

‡ Xét mạch hãm ngược động

cơ 3 pha dây quấn khi đảo

chiều quay

‡ Thêm điện trở phụ rh khi

đảo chiều quay

Nhận xét

‡ Thiết bị đơn giản

‡ Không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ

‡ Độ tin cậy thấp

‡ Được ứng dụng trong điều khiển khởi

động động cơ DC kích từ nối tiếp và

động cơ AC rotor dây quấn

Công tắc hành trình

‡ Ngoài các nguyên tắc trên, ngừoi ta còn điều

khiển theo đường đi

‡ Sử dụng công tắc hành trình

‡ ứng dụng trong điều khiển máy bào, doa, cầu trục, …