Ðàn cò tr ng Khiêng n ng qua sông.
Trang 1II NH NG KI N TH C C N N M V NG KHI LÀM KI U BÀI C HI U
G CÁC BI N PHÁP TU T :
1 So sánh:
- Khái ni m:
So sánh tu t là cách công khai đ i chi u hai hay nhi u đ i t ng có m t nét t ng đ ng nào đó v hình
th c bên ngoài hay tính ch t bên trong đ g i ra hình nh c th , nh ng c m xúc th m m trong nh n th c
c a ng i đ c, ng i nghe
- Ví d :
Công cha nh núi thái s n
Ngh a m nh n c trong ngu n ch y ra
(Ca dao)
So sánh tu t có hai ch c n ng là nh n th c và bi u c m Bi n pháp tu t này đ c v n d ng r ng rãi
trong nhi u phong cách khác nhau nh : kh u ng , chính lu n, thông t n, v n ch ng,
2 n d :
- Khái ni m:
n d là cách lâm th i l y tên g i bi u th đ i t ng này đ ch đ i t ng kia d a vào nét t ng đ ng
gi a hai đ i t ng
- Ví d :
T ng n c gi ng sâu n i s i dây dài
Ai ng gi ng c n ti c hoài s i dây
(Ca dao)
n d tu t có hai ch c n ng: bi u c m và nh n th c Bi n pháp tu t này c ng đ c dùng r ng rãi
trong các PCCN ti ng Vi t
3 Nhân hoá:
- Khái ni m:
Nhân hoá là m t bi n th c a n d tu t , trong đó ng i ta l y nh ng t ng bi u th nh ng thu c tính, ho t
đ ng c a ng i dùng đ bi u th ho t đ ng c a đ i t ng khác lo i d a trên nét t ng đ ng v thu c tính,
v ho t đ ng gi a ng i và đ i t ng không ph i là ng i
- Ví d :
Nh ng ch luá ph t ph bím tóc
Nh ng cây tre bá vai nhau thì th m đ ng h c
PH NG PHÁP LÀM KI U BÀI C ậ HI U (PH N 3)
Giáo viên: PH M H U C NG TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Ph ng pháp làm ki u bài đ c ậ hi u (Ph n 3) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C ng) t i website Hocmai.vn
Trang 2Ðàn cò tr ng Khiêng n ng qua sông
(Tr n Ð ng Khoa)
Nhân hoá có hai ch c n ng: nh n th c và bi u c m.Nhân hoá đ c dùng r ng rãi trong các phong
cách: kh u ng , chính lu n, v n ch ng
4 V t hoá:
- Khái ni m:
Là cách dùng các t ng ch thu c tính, ho t đ ng c a loài v t, đ v t sang ch nh ng thu c tính và ho t
đ ng c a con ng i Bi n pháp này th ng đ c dùng trong kh u ng và trong v n th châm bi m
- Ví d :
Chính chuyên l y đ c chín ch ng
Vo viên b l gánh g ng đi ch i,
Ai ng quang đ t l r i
Bò ra l m ng m chín n i chín ch ng
5 Hoán d :
- Khái ni m:
Hoán d là ph ng th c chuy n ngh a b ng cách dùng m t đ c đi m hay m t nét tiêu bi u nào đó c a
m t đ i t ng đ g i tên chính đ i t ng đó d a vào m i quan h liên t ng logic khách quan gi a hai đ i
t ng
- Ví d :
Áo chàm đ a bu i phân ly
C m tay nhau bi t nói gì hôm nay
(Vi t B c - T H u)
Hoán d ch y u có ch c n ng nh n th c.Bi n pháp tu t này đ c dùng r ng rãi trong các PCCN ti ng
Vi t
6 Ði p ng :
- Khái ni m:
Ði p ng là bi n pháp l p đi l p l i nh ng t ng nào đó nh m m c đích m r ng, nh n m nh Ủ ngh a ho c
g i ra nh ng c m xúc trong lòng ng i đ c
- Ví d :
C ng c , c ng bi n c ng cân đai
C ng g i ông nghè có kém ai
(Nguy n Khuy n)
Ði p ng v a có ch c n ng nh n th c và ch c n ng bi u c m Bi n pháp này đ c dùng r ng rãi trong các
PCCN
7 Khoa tr ng:
- Khái ni m:
Trang 3Khoa tr ng (hay còn g i là Ngoa d , phóng đ i- Hyperbole) là bi n pháp tu t dùng s c ng đi u
quy mô, tính ch t, m c đ , c a đ i t ng đ c miêu t so v i cách bi u hi n bình th ng nh m m c đích
nh n m nh vào m t b n ch t nào đó c a đ i t ng đ c miêu t
- Ví d :
Nhác trông th y bóng anh đây
n chín l ng h t t th y ng t ngay nh đ ng
(Ca dao)
Khoa tr ng có hai ch c n ng là nh n th c và bi u c m Bi n pháp này đ c dùng nhi u trong các PC:
kh u ng , v n ch ng, thông t n
8 Nói gi m:
- Khái ni m:
Nói gi m (còn đ c g i là nhã ng hay khinh t ) là bi n pháp tu t dùng hình th c bi u đ t gi m b t
m c đ h n , nh nhàng h n, m m m i h n đ thay th cho s bi u đ t bình th ng c n ph i l ng tránh do
nh ng nguyên nhân c a tình c m Nói gi m không có ph ng ti n riêng mà th ng đ c th c hi n thông
qua các hình th c n d hay hoán d tu t Bi n pháp tu t này th ng đ c dùng đ nói v cái ch t
- Ví d :
R i rác biên c ng m vi n x
Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh
Áo bào thay chi u anh v đ t
Sông Mã g m lên khúc đ c hành
(Tây Ti n - Quang D ng)
- Ch c n ng:
Nói gi m có ch c n ng nh n th c và bi u c m Bi n pháp này đ c dùng nhi u trong các PC: kh u
ng , v n ch ng, chính lu n
9 Li t kê: K ra hàng lo t các hình nh, tr ng thái c a s v t, hi n t ngầ ho c k ra hàng lo t các s v t,
hi n t ng
VD: Tr i xanh đây ầ
VD: H gi và truy n cho ta h t lúa tr ng…
m t Ủ ngh a nào đó:
VD: Ngàn th c lên cao, ngàn th c xu ng (Tây Ti n - Quang D ng)
đây bi n pháp t ng ph n đem đ n hình nh con đ ng hành quân th t hùng v , hi m tr Hình nh ng i
lính qua s t ng ph n đó nh đ c nhân lên g p b i l n v lòng d ng c m và ý chí, ngh l c v t khó
VD: i kháng chi n m i n m qua nh ng n l a…
M i n m – nghìn n m
ã đi – nh ng c n v t n a
11 Câu h i tu t : Là nh ng câu h i mà ng i h i đã có l i đáp nh m t ng tính bi u c m C ng là m t cách
đ kh ng đ nh thái đ , c m xúc tr c m t đ i t ng nào đó
VD: Em là ai, cô gái hay nàng tiên?
Trang 4Em có tu i hay không có tu i?
Mái tóc em đây hay là mây là su i?
Ánh m t em nhìn hay ch p l a đêm dông?
Th t da em hay là s t là đ ng?
(Ng i con gái Vi t Nam ậ T H u)
12 Chêm xen: Là m t b ph n nh m m c đích làm rõ ph n câu tr c đó ho c th hi n thái đ , tình c m
c a ng i nói v đ i t ng đ c nói t i Nó có d u hi u cách bi t v i các ph n câu tr c b ng d u ph y,
d u g ch ngang ho c d u ngo c đ n
VD: Cô bé nhà bên – C ng vào du kích – Hôm g p tôi v n c i khúc khích – M t đen tròn (th ng th ng quá đi thôi) (Quê h ng ậ Giang Nam)
13 Im l ng: bi u th b ng d u ba ch m trong câu Ng i nói, ng i vi t không nói h t câu mà ng i nghe,
ng i đ c hi u đ c đi u t nh , c m xúc mu n nói
H CÁC HÌNH TH C L P LU N C A O N V N:
1 o n di n d ch:
Di n d ch là ph ng pháp trình bày Ủ t lu n đi m suy ra các lu n c (T Ủ t ng quát suy ra Ủ c th )
- Ví d :
Tham nh ng là v n đ đ c quan tâm hàng đ u Châu Á (1) M i đây chính ph Hàn Qu c b t giam hai c u b tr ng B qu c phòng và hai c u t ng l nh v t i nh n h i l m t tri u đô la (2) Gi i l p pháp
ài Loan hi n ph i công khai tài s n c a mình và r i đây các viên ch c cao c p trong chính ph c ng s làm đi u đó (3) C ng do tham nh ng, đ ng dân ch t do c m quy n Nh t B n đã m t đa s gh t i h
vi n (4)
(Báo Tu i tr , s ngày 05/08/1993)
2 o n quy n p:
Quy n p là ph ng pháp trình bày Ủ t các lu n c rút ra nh ng nh n đ nh t ng quát, rút ra lu n đi m (T
các ý c th rút ra nh n đ nh chung)
- Ví d :
T i Nh t B n, do tham nh ng ng t do c m quy n đã m t đa s gh t i h vi n (1) M i đây chính ph Hàn Qu c đã b t giam hai c u b tr ng B qu c phòng và hai c u t ng l nh v t i nh n h i l m t tri u
đô la (2) Gi i l p pháp ài Loan hi n ph i công khai tài s n c a mình và r i đây các viên ch c cao c p trong chính ph c ng s làm đi u đó (3) Tham nh ng là v n đ đ c quan tâm hàng đ u Châu Á (4)
3 o n song hƠnh:
Song hành là cách l p lu n trình bày Ủ gi a các câu ngang nhau (Các câu đ u là lu n c ) Lu n đi m đ c rút ra t vi c t ng h p các Ủ c a lu n c ( o n song hành có câu ch đ n)
- Ví d :
Phan Tòng c m quân r i hy sinh, đ u còn đ i kh n tang (1) H Huân Nghi p lúc s p b hành hình m i
có thì gi ngh đ n m già (2) Phan ình Phùng đành nu t gi n khi bi t gi c và tay sai đ t nhà, đào m và
Trang 5kh ng b gia đình thân thu c c a mình (3) Cha già, m y u, v d i, con th gánh gia đình r t n ng mà Cao
Th ng c b đi c u n c r i ch t (4)
(L ch s v n h c Vi t Nam)
Câu ch đ n: Lòng yêu n c c a dân t c ta
4 o n t ng- phân- h p:
o n t ng- phân- h p là đo n ngh lu n có cách tri n khai Ủ t lu n đi m suy ra các lu n c , r i t các
lu n c kh ng đ nh l i lu n đi m Qua m i b c v n đ đ c nâng cao h n
- M u đo n h n h p liên t c (G m có nhi u câu và nhi u ki u quan h Ủ ngh a k t h p v i nhau không theo
tr t t )
- Ví d 1:
Ti ng Vi t chúng ta r t đ p, đ p nh th nào đó là đi u khó nói (1) Chúng ta không th nói ti ng ta đ p
nh th nào, c ng nh ta không th nào phân tích cái đ p c a ánh sáng, c a thiên nhiên (2) Nh ng đ i v i chúng ta là ng i Vi t Nam, chúng ta c m th y th ng th c m t cách t nhiên cái đ p c a ti ng ta, ti ng nói c a qu n chúng nhân dân trong ca dao và dân ca, l i v n c a các nhà v n l n (3) Có l ti ng Vi t c a chúng ta đ p, b i vì tâm h n c a ng i Vi t Nam ta r t đ p, b i vì đ i s ng, cu c đ u tranh c a nhân dân
ta t tr c t i nay là cao quý, là v đ i, ngh a là r t đ p (4) (Ph m V n ng)
- M u đo n h n h p gián đo n
- Ví d 2:
Tr c h t, ta có th chia t ti ng Vi t thành hai b ph n khác nhau: Nh ng t tình thái và nh ng t phi tình thái (1) Nh ng t tình thái là nh ng t không có ý ngh a t v ng c ng không có ý ngh a ng pháp, không có quan h ng pháp v i b t c t nào trong câu (2) Ví d : Ôi chao, eo ôi, à, a, c mà vv (3)
Nh ng t phi tình thái là nh ng t có ý ngh a t v ng hay ý ngh a ng pháp nh t đ nh, có quan h ng pháp
v i các t khác trong c m t (4) Ví d : H c, h c trò, nó, v i vv (5)
Phân tích: Câu 1 là câu m đo n c ng là câu ch đ Câu 2 là câu đ nh ngh a t tình thái Câu 3 là câu nêu ví d t tình thái Câu 4 là câu đ nh ngh a t phi tình thái, câu này không có quan h ý ngh a v i câu 3 đ ng tr c nó, câu này có quan h song hành v i câu 2 Câu 5 nêu đ nh ngh a t phi tình thái
5 o n móc xích:
Tri n khai Ủ b ng cách câu sau k th a và phát tri n Ủ câu tr c, lu n c c a câu tr c t o ti n đ cho s
phát tri n Ủ c a câu sau và c nh th đ n h t đo n
- Ví d :
Mu n xây d ng ch ngh a xã h i thì ph i t ng gia s n xu t (1) Mu n t ng gia s n xu t thì ph i có k thu t tiên ti n (2) Mu n s d ng k thu t thì ph i có v n hóa (3) V y vi c b túc v n hóa là c c kì c n thi t (4) (H Chí Minh)
Ngu n : Hocmai.vn
Trang 65 L I ÍCH C A H C TR C TUY N
Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c
H c m i lúc, m i n i
Ti t ki m th i gian đi l i
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm
Ch ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c
Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo
ch ng trình sách giáo khoa
(l p 10, 11, 12) T p trung
vào m t s ki n th c tr ng
tâm c a kì thi THPT qu c gia
Là các khóa h c trang b toàn
di n ki n th c theo c u trúc c a
kì thi THPT qu c gia Phù h p
v i h c sinh c n ôn luy n bài
b n
Là các khóa h c t p trung vào
rèn ph ng pháp, luy n k
n ng tr c kì thi THPT qu c
gia cho các h c sinh đã tr i
qua quá trình ôn luy n t ng
th
Là nhóm các khóa h c t ng
ôn nh m t i u đi m s d a
trên h c l c t i th i đi m
tr c kì thi THPT qu c gia
1, 2 tháng