Bài 32

Chuyển hoá vật chất và năng lượng.Quan sát sơ đồ sau: Tế bào Chuyển hoá vật chất và năng lượng Đồng hóa >< Dị hoá * Tổng hợp chất * Phân giả chất * Tích luỹ năng lượng * Giải phóng n

? Tế bào trao đổi chất với môi trư

ờng trong cơ thể như thế nào?

Đỏp ỏn:

- Tế bào tiếp nhận cỏc chất dinh dưỡng và ụxi từ mỏu và nước mụ sử dụng cho cỏc hoạt

động sỗng Đồng thời thải vào mỏu khớ

cacbụnic và cỏc sản phẩm thải.

Bài 32: CHUYỂN HOÁ.

I. Chuyển hóa vật chất và năng lượng

II. Chuyển hóa cơ bản

III. Điều hoà sự chuyển hoa vật chất và năng

lượng

I Chuyển hoá vật chất và năng lượng.

Quan sát sơ đồ sau:

Tế bào

Chuyển hoá vật chất và năng lượng

Đồng hóa >< Dị hoá

* Tổng hợp chất * Phân giả chất

* Tích luỹ năng lượng * Giải phóng năng luợng

Chất dinh

dưỡng

đã hấp

thụ.

Ôxi

Khí cacbonic Chất thải

? Quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng ở tế bào

gồm những quá trình nào?

Quá trình chuyển hoá vật chất ở tế bào

gồm 2 quá trình đồng hoá và dị hoá.

? Vậy quá trình trao đổi chất có gì khác so

với sự trao đổi chất và năng lượng?

Trao đổi chất ở

tế bào là trao đổi các chất giữa tế bào và môi

trường trong

Chuyển hoá là quá trình biến đổi chất có tích luỹ và giải phóng năng lượng

Quá trình đồng hoá

? Năng lượng giải phóng ở tế bào được

sử dụng vào các hoạt động nào?

- Các hoạt động co cơ

- Các hoạt động sinh lí

- Sinh nhiệt

Phiếu học tập:

1 So sánh đồng hoá và dị hoá Rút ra mối

quan hệ giữa chúng

Mối quan

hệ:

2 Tỉ lệ đồng hoá và dị hoá ở các cơ thể khác

nhau như thế nào?

Mối quan hệ: Đồng hoá tạo nguyên liệu cho dị hoá Dị

hoá giải phóng năng lượng cung cấp cho đồng hoá.

Đồng hoá và dị hoá tuy trái ngược nhau nhưng thống nhất với nhau.

Câu 2: - Tỉ lệ đồng hoá và dị hoá khác nhau tuỳ:

+ Lứa tuổi: ở trẻ em, đồng hoá > dị hoá Ở người lớn ngược lại + Thời điểm lao động, dị hoá > đồng hoá Lúc nghỉ ngơi thì

ngược lại.

Đồng hoá Dị hoá Tổng hợp các chất Phân giải các chất Tích kuỹ năng lượng Giải phóng năng lượng Xảy ra trong tế bào Xảy ra trong tế bào

Câu 1

II Chuyển hoá cơ bản.

? Cơ thể người ở trạng thái nghỉ ngơi có tiêu dùng năng lượng không? Tại sao?

Đáp án:

Khi nghỉ ngơi, cơ thể vẫn tiêu hao năng

lượng để duy trì các hoạt động cơ bản như: hoạt động của tim, hô hấp và duy trì thân nhiệt

 Năng lượng dùng cho chuyển hoá khi cơ thể

nghỉ ngơi là chuyển hoá cơ bản

? Vậy chuyển hoá cơ bản là gì? Tại sao phải

xác định chuyển hoá cơ bản?

Đáp án:



- Chuyển hoá cơ bản là năng lượng tiêu dùng khi

cơ thể nghỉ ngơi hoàn toàn

- Sau khi kiểm tra chuyển hoá cơ bản ở một người và

so sánh với thang chuẩn, người ta có thể chuẩn đoán tình trạng bệnh lí của người đó

III Điều hoà sự chuyển hoá vật

chất và năng lượng:

? Trình bày các điều kiện ảnh hưởng đến sự

chuyển hoá vật chất và năng lượng trong cơ thể

Đáp án:

-Sự điều khiển của hệ thần kinh: các trung khu ở não bộ điều khiển trao đổi gluxit, lipit, nước, muối khoáng và tăng giảm nhiệt độ cơ thể

- Các hoocmôn điều tiết: insulin, glucagon

Hãy hoàn thành sơ đồ sau:

Tế bào Chuyển hoá vật chất và năng lượng

Đồng hóa >< Dị hoá

* Tổng hợp chất * Phân giải chất

* Tích luỹ năng lượng * Giải phóng năng lượng

Chất dinh

dưỡng

đã hấp

thụ.

?

Chất thải

?

Đồng hoá

Khí Cacbonic

Chất thải

Khí ôxi