Ta thấy các đặc điểm về tính chất cơ học, quang học, độ dày của màng của các vật liệu bao bì là khác nhau, sở dĩ có sự khác nhau đó là do các loại bao bì được chế tạo từ các loại polymer
Trang 1BÀI 1: NHẬN DẠNG, TÌM HIỂU KẾT CẤU, VAI TRÒ CỦA BAO
BÌ THỰC PHẨM
1 Mục đích
- Nhận dạng một số vật liệu làm bao bì thông dụng và vai trò của chúng trong bảo quản, phân phối thực phẩm
- Tìm hiểu kết cấu bao bì
- Xác định một số thông số kích thước của bao bì
a) Nhận dạng một số vật liệu làm bao bì thông dụng
• Màng bao chất dẻo (plastic)
Màng
Tính chất
HDPE LDPE1
(MàngđựngTP)
LDPE2(TúiđựngTP)
3x0,01
=0,03
Chú thích:
1,2,3,4,5 là tiêu chí đánh giá tính chất của các màng theo thứ tự từ nhỏ nhất đến lớn nhất
Nhận xét:
Trang 2Ta thấy các đặc điểm về tính chất cơ học, quang học, độ dày của màng của các vật liệu bao bì là khác nhau, sở dĩ có sự khác nhau đó là do các loại bao bì được chế tạo từ các loại polymer khác nhau (thành phần cấu tạo khác nhau), và tùy theo điều kiện trong quá trình polymer hóa cũng như trong sản xuất mà tính chất của các loại bao bì này khác nhau Tốc độ của quá trình polymer hóa ảnh hưởng đến việc hình thành liên kết giữa các phân tử, các phân tử liên kết với nhautạo thành các chuỗi phân nhánh, những chuỗi phân nhánh này làm cản trở quá trình tạo tinh thể và làm giảm các tính chất quan trọng như độ cứng và độ bền cơ học nhưng lại tăng cường độ trong và giảm trọng lượng Như vậy quá trình polymer hóa diễn ra càng nhanh thì độ bền xé của bao bì plastic càng cao.
Ta thấy:
- LDPE 1 : Trong suốt quá trình sản xuất, rất nhiều chuỗi phânnhánh được tạo thành chúng làm cản trở quá trình tạo tinhthể và làm giảm các tính chất quan trọng của bao bì như độcứng và độ bền cơ học, nhưng chúng lại làm tăng cừng độtrong và giảm trọng lượng Màng bao gói làm từ LDPE có độmềm và khả năng đàn hồi đặc trưng, rất dễ kéo căng, có độtrong tốt nhưng chưa thật tuyệt hảo, khả năng ngăn ẩm tốt.LDPE là loại vật liệu bao gói bằng plastic được sử dụng rộngrãi nhất hiện nay.Chúng được ứng dụng làm bao bì cho cácsản phẩm đông lạnh, làm lớp bọc ngăn nước…
- LDPE 2: Ít bị giãn, khả năng chống thấm khí và nước cao hơnhẳn LDPE1, tính chống dầu mỡ cải thiện hơn và khả nằn in
ấn cao hơn LDPE
- HDPE: Qúa trình sản xuất khác hoàn toàn so với LDPE, có rất
ít chuỗi phân nhánh và khả năng kết tinh lớn hơn nhiều Do
đó, nó có độ thô cứng lớn hơn, độ trong suốt và khả năngchịu va chạm kém hơn nhưng độ bền cao hơn HDPE dùng đểđúc chai, bình lọ, các túi nhẹ đựng hoa quả…
- PP: có độ trong, cứng dai và cả điểm nóng chảy đều cao hơnLDPE và HDPP nên nó phù hợp hơn với bao bì chịu nhiệt OPPđược ứng dụng thay thế màng Celophan trong các thị trườnglớn như đồ ăn mặn, thuốc là… PP đủ cứng để làm hộp cứng,
độ trong tốt của nó hơn hẳn HDPE
Trang 3- OPP: PP được định hướng 2 chiều, trong suốt, bề mặt bóng
và chống trầy xước
- Ngoài ra dựa vào đặc điểm cấu tạo cũng như các điều kiệnsản xuất mà các loại bao bì còn khác nhau về độ thấm khí,thấm nước…
Giấy bìa Giấy đúc
trắng xanhMàu Màu xám
+) Độ mịn : cao nhất là giấy trắng, tiếp theo là giấy bìa vàcuối cùng là giấy đúc
+) Độ bóng bề mặt : lớp ngoài giấy bìa có độ bóng bề mặttốt nhất do có phủ lớp nilon mỏng Giấy trắng thứ 2 và cuối cùng là giấy đúc không bóng
Trang 4- Những loại thực phẩm có khối lượng nhẹ được bao gói bằng giấy
b) Kết cấu của bao bì
• Đồ hộp kim loại, hộp sắt
Lon 2 mảnh ( lon bò húc) Lon 3 mảnh (sữa ông thọ)Cấu
tạo - Lon hai mảnh gồm thân dính liền với đáy, nắp rời
được ghép mí với thân
- Vật liệu chế tạo lon hai
mảnh phải mềm dẻo, có thể
làm từ nhôm hoặc thép có
độ mềm dẻo cao Hộp, lon
hai mảnh được chế tạo theo
công nghệ kéo vuốt tạo nên
thân rất mỏng so với bề dày
đáy, nên có thể bị đâm
thủng, hoặc dễ bị biến dạng
do va chạm
- Thân: Được chế tạo từ một miếng thép chữ nhật, cuộn lại thành hình trụ và được làm mí thân
- Nắp và đáy: Được chế tạo riêng, được ghép mí với thân(nắp có khóa được ghép với thân sau khi rót thực phẩm).-Thân, đáy, nắp có độ dày như nhau vì thép rất cứng vững không mềm dẻo như nhôm, không thể nong vuốt tạo lon có chiều cao như nhôm, mà có thể chỉ nong vuốt được những lon có chiều cao nhỏ
Ưu
điểm - Mềm, chịu tác dụng cao- Có ít mối ghép hơn, giảm
nguy cơ nhiễm độc từ các
- Thích hợp cho các sản phẩm có áp suất đối kháng bên trong
- Chế tác từ thép nên thân cứng hơn
Nhượ
c
điểm
- Chế tạo theo công nghệ
kéo vuốt nên thân lon
- Chế tạo phức tạp do có nhiều mối ghép
Trang 5• Hình vẽ cấu tạo lon 2 mảnh và lon 3 mảnh
Hình 1 Cấu tạo bao bì kim loại 3 mảnh Hình 2 Cấu tạo bao bì kim loại 2 mảnh
Chống ẩm, bảo vệ lớp in ấn trên lớp trong,bảo vệ, chống thấm nước, thấmkhí,vào sản phẩm cũng như từ sản phẩm ra ngoài
Lớp 2 Giấy in ấn, trang trí và in nhãn
Lớp 3 Giấy carton Tạo hình dáng hộp, cứng, dai,định
hình sản phẩm, chịu đựng được những va chạm cơ học
Lớp 4 Màng PE Lớp keo dính giữa giấy carton và
màng nhôm, chống thấm khí, hơi, hơinước
Lớp 5 Màng
nhôm
Ngăn chặn ẩm, ánh sáng và khí trơ, bảo vệ hương thơm, mùi và vị của sản phẩm
Trang 6• Kết cấu nắp, nút, khóa làm kín bao bì
Khả năng làm kín
Khả năng mở
Khả năngđóng lại sau khi
sử dụng
Tính tiện dụng
Ghép liền với thân
và nắp giật
Làm kín tuyệt đối
Dùng dao đục nắp hộp hoặc giật nắp
Không cókhả nănglàm kín lại
Không tiện dụngcho sử dụng nhiều lầnnhưng cókhả năngtái sử dụngSữa
Làm kín tuyệt đối
Mở nắp
Làm kín lại được khi đã sửdụng
Tiện dụng
Mở nắp Làm kín lại được
khi đã sửdụng
Tiện dụng
Làm kín tuyệt đối
Giật
và mở
Làm kín lại được khi đã sửdụng
Tiện dụng, có khả năngtái sử dụngTúi
Làm kín tuyệt đối
Dao, kéo cắt, xé
Không thể làm kín sau khi sử
Sử dụng được 1 lần
Trang 7Nước lavie Lớp màng co bên ngoài, nắp có khớp nối.
Tương ớt Phần thân gắn liền với nắp, khi sử dụng phải cắt bỏ
1 phần trên nắpSữa TH
trumilk Cơ cấu có lớp nắp ren bên ngoài, bên trong có nắp giật.Sữa vinamilk Có khớp nối bên ngoài và giật nắp bên trong
Sữa fami Làm kín hàn nhiệt
Tác dụng của kết cấu chống gian lận: Chống làm giả sản
phẩm, đảm bảo sản phẩm còn nguyên vẹn trước khi đến tay
người tiêu dùng Ngoài ra, nó còn có tác dụng bảo vệ sản phẩm
d Xác định các thông số kích thước của bao bì
• Xác định kích thước của đồ hộp kim loại: lon sữa ông
thọ
74,5 × 82,5 211 × 304 359448,0
7
8Z cao
• Xác định các thông số kĩ thuật của mối ghép mí kép
Cắt dọc mối ghép mí của bao bì kim loại quan sát , dùng
thước kẹp, kính lúp đo ta được các thông số kĩ thuật
Độ dài mí ghép
(mm) Độ dày mí ghép (mm) Độ sâu miệng (mm)
3+1,4x0,02=3,28 1+0,8x0,02=1,16 2+0,6x0,02=2,1
2
Trang 8BÀI 2: TÌM HIỂU VỀ NHÃN HIỆU TRÊN BAO BÌ THỰC PHẨM
3 Nội dung thực hiện
a) Các thông tin bắt buộc trên nhãn hiệu bao bì thực phẩm
- Tên thực phẩm
- Thành phần cấu tạo
- Hàm lượng tịnh, khối lượng ráo nước
- Địa chỉ nơi sản xuất
c) Quy định về trình bày nhãn hàng hóa
- Quy cách về kích thước chữ và số ghi định lượng hàng hóa được thiết kế theo diện tích phần chính của nhãn (PDP) được trình bày trong bảng sau:
Diện tích phần chính của
nhãn (PDP) (cm2) của chữ và số (mm)Chiều cao nhỏ nhất
Trang 9mã số để thiết bị đọc (scanner) có thể đọc.
- MSMV được in trên nhãn hiệu bao bì ở góc dưới bên phải của nhãn hiệu bao bì
e) Cấu tạo mã số EAN-13 và EAN-8
Mã số EAN cho sản phẩm bán lẻ gồm 2 loại:
• Mã EAN-13: gồm 13 con số có cấu tạo từ trái sang phải như sau:
- Mã quốc gia: 2 hoặc 3 chữ số (do tổ chức MSMV quốc tế cấp; mã quốc gia của Việt Nam là 893)
- Mã doanh nghiệp: 4 hoặc 5 hoặc 6 chữ số (do tổ chức MSMV quốc gia cấp cho các thành viên)
- Mã mặt hàng (mã I): 5 hoặc 4 hoặc 3 chữ số tùy thuộc vào mã doanh nghiệp (do nhà sản xuất quy định cho hàng hóa của mình)
- Số kiểm tra (mã C): là chữ số cuối cùng (được tính dựa vào 12 chữ số trước đó, dùng để kiểm tra việc ghi đúng những chữ số nói trên)
Trang 10
• Mã EAN-8: gồm 8 con số có cấu tạo từ trái sang phải như sau:
- Mã quốc gia: 3 chữ số
- Mã mặt hàng (mã I): 4 chữ số
- Số kiểm tra (mã C): là chữ số cuối cùng
Mã EAN-8 chỉ sử dụng trên những sản phẩm có kích thước nhỏ, không đủ chỗ ghi mã EAN-13 Tổ chức mã số quốc gia
sẽ cấp trực tiếp và có thể quản lý mã số mặt hàng
• Cách tính số kiểm tra cho mã EAN-13 và mã EAN-8
- B1: từ phải qua trái, cộng tất cả các co số ở vị trí lẻ (trừ C)
- B2: nhân kết quả B1 với 3
- B3: cộng giá trị các con số còn lại (ở vị trí hàng chẵn)
- B4: cộng kết quả B2 với B3
- B5: lấy số tròn chục (bội số của 10) gần nhất, lớn hơn hoặc bằng kết quả B4 trừ đi kết quả B4, kết quả là số C
f) Cấu tạo mã vạch
- Mã vạch thể hiện mã số EAN gọi là mã vạch EAN
- Từ trái qua, mã vạch EAN có cấu tạo như sau:
+) Khu vực để trống không ghi ký hiệu nào cả
+) Ký hiệu bắt đầu (2 vạch dài đầu trên)
+) Ký hiệu dãy số bên trái
+) Ký hiệu phân cách (2 vạch dài hơn)
+) Ký hiệu dãy số bên phải
+) Số kiểm tra
+) Ký hiệu kết thúc (2 vạch dài sau cùng)
+) Khoảng trống bên phải
- Toàn bộ khu vực mã vạch EAN-13 tiêu chuẩn có chiều dài 32.79mm, chiều cao là 25.93mm Mã vạch EAN-8 có cấu tạotương tự nhưng chỉ có chiều dài tiêu chuẩn là 26.73mm và chiều cao 21.31mm
- Độ phóng đại của mã vạch EAN-13 và EAN-8 nằm trong khoảng từ 0.8-2.0
Trang 12BÁO CÁO CÁ NHÂN
I Họ và tên: Nguyến Thị Lụa
(1) Nước mắm bao bì chất dẻo
(2) Nước mắm bao bì thủy tinh
(3) Yến mạch bao bì chất dẻo
(4) Yến mạch bao bì chất dẻo
(5) Sữa milo bao bì giấy
(6) Sữa milo bao bì chất dẻo
1 Các thông tin trên nhãn hiệu bao bì
Các sản
phẩmCác thông tin
Nhà sảnxuất
Trang 130+5+1+2+5+9=22 (1)
Bước 2: Nhân tổng (1) với 3 22 ×3=66(2)
Bước 3: Cộng tổng giá trị của các số ở thứ tự chẵn còn lại
Trang 1490-81=9 Vậy mã kiểm tra của sản phẩm 1 là 9. > đúng
Trang 15bị han gỉ
Hư hỏng trong dung môi hữu cơ
2 Thủy tinh Tuổi thọ dài
hơnBền, trơ hóa học
Bảo quản tốt hơn, chống oxi hóa
Nặng, dễ vỡ, chịu
va đập kém, khó
in nhãn hiệu lên bao bì Giá thành cao hơn
Bao bì không đượcđẹp
Trang 16II Họ và tên: Bùi Bích Ngọc
Lớp: K58CNSTHA
Mã sinh viên: 581160
Bài 2: TÌM HIỂU VỀ NHÃN HIỆU TRÊN BAO BÌ THỰC PHẨM
1 Quan sát các thông tin và cách trình bày thông tin trên bao bì sản phẩm.
Mẫu sản
Loại
Dầucáilân
Dầukiddy
HảoHảo
CungĐình
Dạnglonsắt
Dạn
g vỉnhựaThông tin bắt
Trang 17Làm tròn thành 110.
110-106=4 => Đúng
• Dầu Kiddy: 8934988211528
Kiểm tra số thứ 13: (2+1+2+8+4+9)×3+(5+1+8+9+3+8) =112
Làm tròn thành 120
120-112= 8 => Đúng
• Mì ăn liền Hảo Hảo: 8935005801012
Kiểm tra số thứ 13: (1+1+8+0+5+9)×3+(0+0+5+0+3+8)=88
Trang 18Thẩm mĩ còn chưa được đẹp.
Dễ bị oxi hóa bởi ánh sáng
Phù hợp vớicác sản phẩm có giá trị bình dân
Dầu
kiddy
Thủy tinh, nắp kimloại
Bảo quản dầuđược tốt hơn, chống oxy hóa dầu
Dễ vỡ trong quá trình vận chuyển
Phù hợp vớicác sản phẩm có giá trị cao
Mì
tôm Hảo Hảo OPP/PP,OPP/PE,
OPP/LLDPE, PET/LLDPE……
Cảm quan tốt, giá thànhbao bì thấp
Không sử dụng trực tiếp với nước nóng được, dễ bị dập nát
Cách bao gói này được sử dụng phổ biến, dễ sắp xếp, vận
chuyển.Cung
Giá thành cao hơn
Tiện lợi, dễ dàng khi sửdụng
nhưng tốn kém bao bì.Sữa
Đảm bảo độ kín
Chịu va chạm
cơ học
Dễ in ấn, gia công, sử dụng,vận
Dễ bị ăn mònKhông quan sát được thực phẩm Giá cao
Cách bao gói này được sử dụng phổ biến nhất đối với sản phẩm sữa
Trang 19chuyển và bảo quảnNgăn ánh sáng, khí tốtChịu được nhiệt độ cao, truyền nhiệt tốt
đặc
Dạng
vỉ nhựa
PP Nhỏ, gọn,
tiện dụng, dễ mang đi
Không ngăn được ánh sáng, bảo quản kém
Khả năng chứa đựng
ít, phù hợp cho cá nhân sử dụng
III Họ và tên: Đỗ Thu Hằng MSV: 581507
g ty
Địa chỉ CSSX
TPCT
Định lượngsp
Mã
số,
mã hiệu
lô hàng
Số đăng
kí chấtlượng
NSX, HSD
HDS
D, HDBQ
Nướcxuất xứ
Thô
ng tin giáodục
Thôn
g tin khuy
ến mãi
Thông tin quảng cáo
Trang 20Nhận xét : Các sản phẩm điều tra đều đảm bảo những thông tin cần thiết của sản
phẩm và trang trí theo đúng quy định về nhãn mác hiện hành và đầy đủ thông tin
về mã số mã vạch của sản phẩm Cụ thể:
• Sản phẩm sữa: Đây là dòng sản phẩm nhãn hiệu được in trên bao bì giấy
mẫu mã bao bì có hình thức đẹp, không chỉ đáp ứng đầy đủ các thông tin bắt buộc
mà trên bao bì còn cung cấp các thông tin về thành phần dinh dưỡng, các chất bổ
sung cũng như tác dụng của việc sử dụng sữa giúp người sử dụng hiểu hơn về sản
Trang 21phẩm họ sẽ dùng Nhưng sản phẩm sữa Vinamilk lại có sản phẩm khuyến mãi đi kèm như hình của những chú bò sữa hay đồ dùng học tập cho trẻ em → kích thích nhu cầu mua sản phẩm của người tiêu dùng hơn
• Sản phẩm nước giải khát: Nhãn hiệu được in trên bao bì bằng nhựa thể hiện rất đầy đủ các thông tin cần thiết, bắt buộc đã tạo được niềm tin cho người sử dụng Ngoài ra có các dòng sản phẩm còn có rất nhiều các thông tin bổ sung như webside và số điện thoại của công ty giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sản phẩmcũng như tư vấn giải đáp được thắc mắc một cách nhanh nhất, hình ảnh chiếc thùng rác mang ý nghĩa bảo vệ môi trường thu hút được nhiều người tiêu dùng Đặc biệt sản phẩm Coca Cola là dòng sản phẩm lớn mang thương hiệu quốc tế kèmtheo sự thay đổi nhãn hiệu trên bao bì phong phú,đa dạng và có khuyến mại về thẻ cào Vinaphon, và nhiều giải thưởng khác nên rất được người tiêu dùng ưa chuộng
• Sản phẩm bia:.Nhãn hiệu được in trên bai bì bằng thủy tinh Bao bì sản phẩm bia của các công ty đều có các thông tin bắt buộc , với mỗi loại sản phẩm bia khác nhau thì bao bì có những hình thức trang trí khác nhau Chúng ta nhận thấy sự khác nhau về chất lượng bia là một yếu tố quan trọng quyết định tới khả năng cạnh tranh giữa các dòng sản phẩm bia, tuy nhiên yếu tố bao bì cũng là một trong những yếu tố không thể bỏ qua khi tham gia vào thị trường Các bao bì đều
có đầy đủ những thông tin bắt buộc theo qui định, nhưng cách bố trí và trang trí nhãn mácđể vừa đảm bảo được thông tin cần thiết vừa thu hút thị hiếu người tiêu dung lại được các công ty thể hiện khác nhau Trong các dòng sản phẩm trên thì sản phẩm bia Heineken là dòng sản phẩm có mẫu mã kiểu dáng được người tiêu dùng đánh giá là đẹp và bắt mắt nhất so với sản phẩm còn lại
• Sản phẩm mỳ tôm: Nhãn hiệu được in trên bao bì bằng nilong Ghi đầy đủ thông tin bắt buộc theo quy định của pháp luật trên nhãn hiệu của mẫu bao bì sản phẩm, bao bì phù hợp với loại sản phẩm, giá cả phù hợp tiện dụng cho người dùng
Có nhiều thông tin bổ sung hữu ích giúp tạo niềm tin với người sử dụng Hình thứcbao bì đẹp làm nổi bật sản phẩm thu hút khách hàng…
• Sản phẩm dầu ăn: Nhãn hiệu được in trên bao bì bằng nhựa Cung cấp đượcđầy đủ thông tin cần thiết về sản phẩm, có hình ảnh các loại thực phẩm liên quan, được đóng trong các chai nhựa để bảo vệ giảm tới mức tối thiểu sự hư hỏng sản phẩm, nắp kết cấu phù hợp với sản phẩm nhằm chống sự xâm nhập của tác nhân gây hư hỏng trong quá trình sử dụng sản phẩm…
→ Trong 5 nhóm sản phẩm được điều tra em thấy các nhóm sản phẩm có bao bì thể hiện rất tốt các thông tin cần thiết bắt buộc trên bao bì ngoài ra các bao bì còn được trang trí rất bắt mắt và có rất nhiều thông tin bổ sung có ích giúp quảng cáo tốt và tạo được niềm tin với người tiêu dùng Trong đó nhóm sản phẩm sữa được
Trang 22đánh giá là tốt hơn các nhóm sản phẩm khác về việc trình bày thông tin trên bao bì cũng như cách trang trí bao bì đẹp, thu hút người tiêu dùng, tiện dụng và giá cả hợp
lí giúp cho việc tiêu thụ sản phẩm dễ dàng
Cách tính chỉ số kiểm tra C của các mã số mã vạch trên các mẫu bao bì:
Ví dụ: cách tính chỉ số kiếm tra trên sản phẩm sữa Vinamilk hộp 180ml:
IV Họ và tên: Nguyễn Thị Ninh
Nhược điểm Khi ăn phải sử dụng thêm
công cụ hỗ trợ( bát,…)
Giá thành bao bì cao
b Sản phẩm bia
Bia lon Hà Nội 330ml
Bia chai Hà Nội 450ml
Bia lon Bia chai