Phân phối chương trình Ngữ văn9

Văn bản “phong cách Hồ Chí Minh” mà các em tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em thấy rõ tầm sâu rộng, vốn tri thức văn hóa của Hồ Chí Minh và lối sống bình dị rất phương Đông, rất Việt Nam củ

Trang 1

Ch¬ng tr×nh ng÷ v¨n 9

HỌC KỲ I

Tiết 4 : Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minhTiết 5 : Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản

thuyết minh

Tiết 6  7 : Đấu tranh cho một thế giới hòa bình

Tiết 10 : Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Tiết 11  12 : Tuyên bố thế giới về trẻ em

Tiết 19 : Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Tiết 25 : Sự phát triển của từ vựng (tiếp)

Tuần 6 : Bài 5  6

Trang 2

Tiết 34, 35 : Viết bài tập làm văn số 2

Tiết 40 : Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Tiết 42 : Chương trình địa phương phần Văn Tổng kết về từ vựng (từ đơn, từ

phức Từ nhiều nghĩa)

Tiết 49 : Tổng kết về từ vựng (Sự phát triển của từ vựng Trau dồi vốn từ)

Tiết 51, 52 : Đoàn thuyền đánh cá Bếp lửa (tự học có hướng dẫn)

Tiết 53 : Tổng kết từ vựng (Từ tượng thanh, tượng hình, một số phép tu từ từ

vựng)

Tiết 59 : Tổng kết về từ vựng (Luyện tập tổng hợp)

Tiết 60 : Luyện tập về đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận

Tuần 13 : Bài 13

Tiết 64 : Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

Tiết 65 : Luyện nói Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm

Trang 3

Tiết 71, 72 : Chiếc lược ngà

Tiết 73 : Ôn tập Tiếng Việt (Các phương châm hội thoại cách dẫn gián

tiếp)

Tuần 16 : Bài 15, 16

Tuần 18 : Bài 17

Tiết 88, 89 : Tập làm thơ tám chữ (tiếp tiết 54)

HỌC KỲ II

Tiết 99 : Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Tiết 100 : Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

(sẽ làm ở nhà)

Tiết 103 : Các thành phần biệt lập (tiếp)

Tiết 104, 105: Viết bài tập làm văn số 5

Tuần 22 : Bài 20, 21, 22Tiết 106,107 : Chó sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông Ten

Trang 4

Tiết 108 : Nghị luận về một số vấn đề tư tưởng, đạo lý

Tiết 109 : Liên kết câu và liên kết đoạn văn

Tiết 110 : Liên kết câu và liên kết đoạn văn (luyện tập)

Tuần 23 : Bài 22

Tiết 113 : Trả bài tập làm văn số 5

Tiết 114 : Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý

Tiết 115 : Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý

Tiết 118, 119: Nghị luận về tác phầm truyện (hoặc đoạn trích)

Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)Tiết 120 : Luyện tập làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích)Viết bài tập làm văn số 6 ở nhà

Tiết 125 : Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Tuần 26 : Bài 25  26

Tiết 130 : Trả bài tập làm văn số 6 viết ở nhà

Tuần 27 : Bài 26Tiết131, 132 : Tổng kết văn bản nhật dụng

Tiết 134 : Viết bài tập làm văn số 7

Tiết 135 : Viết bài tập làm văn số 7

Tuần 28 : Bài 27

Tiết 139 : Ôn tập tiếng việt lớp 9

Tiết 140 : Luyện nói : nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Tiết 144 : Trả bài tập làm văn số 7

Trang 5

Tiết 145 : Biên bản

Tuần 30 : Bài 29

Tiết 147, 148: Tổng kết về ngữ pháp

Tuần 31 : Bài 30, 31

Tuần 32 : Bài 31  32

Tiết159, 160 : Tổng kết văn học nước ngoài

Tiết169, 170 : Kiểm tra tổng hợp cuối năm

Tuần 35 : Bài 34

Tiết 173 174: Trả bài kiểm tra văn, tiếng việt,

Trang 6

 Trò :  Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản SGK/8

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

–Kiểm tra dụng cụ học tập, kiểm tra bài soạn

3 Giảng bài mới : 1’

“Bác Hồ” nhà cách mạng vĩ đại, nhà chính trị lỗi lạc – Bác Hồ còn là còn là một nhà văn hóa lớn Bác Hồ có một cuộc sống phong phú, sôi nổi vì Bác đã tiếp xúc với văn hóa nhiều nước, Phương Đông và Phương Tây Văn bản “phong cách Hồ Chí Minh” mà các em tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em thấy rõ tầm sâu rộng, vốn tri thức văn hóa của Hồ Chí Minh và lối sống bình dị rất phương Đông, rất Việt Nam của Bác

7’

Hoạt động 1 : Đọc văn

bản  Tìm hiểu chú thích

 GV hướng đẫn học sinh

đọc văn bản, đọc chú

thích

? Phong cách ở đây được

dùng với nghĩa như thế

I Đọc  Tìm hiểu chú thích :

– Phong cách : lối sống,cách sinh hoạt, làm việcNgày : / /

Tuần : 1 Tiết : 1

Trang 7

TL Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Kiến thức

7’

Hoạt động 2 :

 Hướng dẫn HS đọc

?Văn bản phong cách Hồ

Chí Minh thuộc kiểu văn

bản gì mà các em đã học

? Những biện pháp nghệ

thuật được dùng trong văn

bản này

?Văn bình luận thuộc thể

văn gì?

? Tìm bố cục văn bản

TL : Văn bản nhật dụngthuyết minh

TL : Biện pháp nghệ thuậtkết hợp giữa kể và bìnhluận

b) Phần còn lại

II Đọc – hiểu văn bản :

 Văn bản nhật dụng:thuyết minh

 Biện pháp nghệ thuật –kết hợp giữa kể và bìnhluận

Bố cục :

Chia 2 đoạna) Trong cuộc đời … hiệntại

Sự tiếp thu tinh hoa vănhóa nhân loại của Hồ ChíMinh

15’

Thảo luận nhóm

Hướng dẫn học sinh tìm ý

mỗi đoạn trong bố cục

Nét đẹp trong lối sốnggiản dị mà thanh cao củaHồ Chí Minh

? Vốn tri thức văn hoá

nhân loại của chủ tịch Hồ

Chí Minh sâu rộng như

thế nào?

TL : Bác nói và viết thạonhiều thứ tiếng ngoạiquốc Pháp, Anh, Hoa, Nga

1) Sự tiếp thu tri thức văn

hoá nhân loại của Hồ Chí Minh

? Vì sao Người lại có vốn

tri thứ sâu rộng như vậy?

TL + Bác học hỏi qua côngviệc, qua lao động

+ Bác tìm hiểu đến mứcsâu sắc

+ Bác tiếp thu có chọn lọctinh hoa văn hóa nướcngoài

 Bác nói, viết thạo nhiềuthứ tiến ngoại quốc

Bài tập trắc nghiệm

Văn bản “Hồ Chí Minh”

được viết theo phong cách

biểu đạt nào?

+ Tiếp thu mọi cái đẹp cáihay, phê phán những hạnchế tiêu cực

 Bác học hỏi qua laođộng

Trang 8

C Kết hợp giữa tự sự và

nghị luận

D Nghị luận

hóa dân tộc và tinh hoavăn hóa nhân loại

4’ Hoạt động 3 :

GV củng cố kiến thức tiết

1

? Kiểu văn bản

? Phương thức biểu đạt?

?Bố cục văn bản, ý mỗi

+ Lối sống giản dị vàthanh cao

 Chuẩn bị tài liệu về Bác  Câu chuyện kể về cuộc đời của Bác

IV RÚT KINH NGHIỆM

Trang 9

 Trò :  Đọc văn bản, trả lời câu hỏi tìm hiểu SGK / 8

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

 Qua văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh”, em thấy sự tiếp thu tri thức nhân loại của Hồ Chí Minh như thế nào?

Gợi ý trả lời :

-Bác nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc : Pháp, Anh, Hoa, Nga

-Bác học hỏi vốn kiến thức sâu rộng qua công việc lao động

-Bác tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hóa nước ngoài

-Bác kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhânloại

3 Giảng bài mới 1’

Bác Hồ có một tầm sâu rộng, vốn tri thức văn hóa, Bác có một cuộc sống phong phú, sôinổi – còn lối sống của Bác thì như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp về “Phong cách Hồ Chí Minh” để thấy được lối sống của Bác

Hướng dẫn HS đọc đoạn HS đọc đoạn trích SGK

2 Lối sống bình dị, rất

Việt Nam của Bác Hồ :

Ngày : 25 / 8 / 07

Ngày : 25 / 8 / 2006

Trang 10

Tg Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung

“Lần đầu tiên trong lịch

sử … hết

?Lối sống rất bình dị, rất

Việt Nam rất phương

Đông của Bác Hồ được

biểu hiện như thế nào?

TL : Lối sống rất bình dịcủa Bác được biểu hiệnqua 3 luận cứ : Nơi ở,trang phục, cách ăn uống

+Biểu hiện qua 3 luận cứ :Nơi ở, trang phục, cách ănuống

?Tác giả đã giải thích và

chứng minh các luận cứ

ấy như thế nào?

TL : -Chỗ ở và làm việc : Nhàsàn nhỏ bằng gỗ, bêncạnh cái ao… với vàiphòng tiếp khách, làmviệc …

-Trang phục : giản dị, đơnsơ

-Aên uống : đạm bạc, -Vật dụng : Ít ỏi vài bộquần áo

a) Chỗ ở và bàn việc : Một chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh cái ao

b) Trang phục : Hết sức giản dị : bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôidép lốp

8’ Thảo luận nhóm :

?Tác giả bình luận phong

cách Hồ Chí Minh như thế

nào?

TL : Tác giả bình luận, sosánh cuộc sống một vịlãnh tụ, một vị tổng thống,một vị vua hiền khẳngđịnh Hồ Chí Minh đã

“sống đến mức giản dị vàtiết chế như vậy”

 Khẳng định lối sốngcủa Bác Hồ rất bình dị

?Nghĩ đến Bác, nghĩ đến

lối sống giản dị của Bác

tác giả đã liên tưởng và ca

ngợi như thế nào?

TL : Tác giả liên tưởngđến Nguyễn Trãi, NguyễnBỉnh Khiêm, trích dẫn thơcủa Trạng Trình để cangợi nếp sống giản dị vàthanh đạm của Hồ ChíMinh

 Tác giả ca ngợi Bác :Một con người giản dị,một con người Việt Namgần gũi với mọi người

10’

Tích hợp :

… SGK 7

“…mà đây là lối sống

thanh cao, một cách di

dưỡng tinh thần”

Nghĩa : Di dưỡng tinh

thần?

TL : Di dưỡng tinh thần :bồi bổ cho sảng khoái vềtinh thần, giữ cho tinhthần vui khỏe

Trang 11

Di dưỡng tinh thần từ Hán

?Tìm những bài thơ mới

về lối sống giản dị của

Bác

TL : + Tức cảnh pác bó (HCM)+Theo chân Bác (Tố Hữu)

3) Cảm nhận về vẻ đẹp

trong phong cách của Hồ Chí Minh :

? Nêu cảm nhận của em

về nét đẹp trong phong

cách Hồ Chí Minh

TL : Vẻ đẹp trong phongcách Hồ Chí Minh là sựkết hợp hài hòa giữatruyền thống văn hóa dântộc và tinh hoa nhân loại,giữa sự vĩ đại và sự giảndị

Vẻ đẹp trong phong cáchHồ Chí Minh là sự kết hợphài hòa giữa truyền thốngvăn hóa dân tộc và tinhhoa văn hóa nhân loại,giữa sự vĩ đại và sự giảndị

Sưu tầm tranh Hồ Chí

Minh, tìm đọc, kể lại

những câu chuyện về lối

sống giản dị mà cao đẹp

của chủ tịch Hồ Chí Minh

-Sưu tầm tranh-Tìm đọc “Những mẫuchuyện về đời hoạt độngcủa Bác Hồ”

III Luyện tập :

Câu hỏi luyện tập SGK/8

3’ Củng cố :

1 Qua văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” em thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh như thế nào?

+Vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và giản dị

2 Từ lối sống giản dị của Bác các em cần rèn luyện ý thức như thế nào?

+ Từ lòng kính yêu của Bác chúng ta phải có ý thức tu dưỡng, học tập, rèn luyệntheo gương Bác

3 Nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Gợi ý trả lời : kết hợp giữa tự sự và nghị luận

Trang 12

1’ 4 Dặn dò :

 Nắm vững kết quả cần đạt SGK/ 5– Học thuộc lòng ghi nhớ SGK / 8– Làm bài luyện tập

– Soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” Trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản SGK/20

Trang 13

 Trò :  Xem trước bài – Đọc trước các truyện cười

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

 Giới thiệu qua chương trình phần Tiếng Việt

Giới thiệu bài :

 Trong giao tiếp có những quy định tuy không được nói ra thành lời nhưng nhữngngười tham gia vào giao tiếp cần phải tuân thủ, nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi

gì về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy địnhđó được thể hiện qua các phương châm hội thoại Bài học hôm nay các em sẽ hiểu về :

“Các phương châm hội thoại”

Hướng dẫn HS đọc đoạn

I Phương châm hội thoại

Ví dụ 1 : SGK / 8

9’ ? Câu trả lời của Ba có

đáp ứng yêu cầu mà An

muốn biết không?

TL : Câu trả lời của Bakhông đáp ứng yêu cầumà An muốn biết

An : Cậu học bơi ở đâuvậy?

Ba : Dĩ nhiên là ở dướinước chứ ở đâu

?Cần trả lời lời như thế

nào? Từ đó có thể rút ra

bài học gì về giao tiếp

TL : Điều mà An muốnbiết là địa điểm học bơicủa Ba

Từ “bơi” hàm nghĩa địađiểm học bơi

Ba chưa trả lời đúng nhưNgày : 26 / 8 / 07

Trang 14

 Câu nói phải có nộidung đúng như yêu cầucủa giao tiếp, không nóithiếu những gì mà giaotiếp yêu cầu

yêu cầu của An muốn biếtđịa điểm Ba học bơi

Hướng dẫn HS đọc truyện

cười “Lợn cưới áo mới”

HS đọc truyện cười “Lợncưới áo mới

? Vì sao truyện này lại

gây cười? TL : Truyện gây cười mỉamai 2 anh có tính hay

khoe: Lợn cưới, áo mới

Ví dụ 2 : SGK / 9

?Lẽ ra anh có lợn cưới và

anh có áo mới phải hỏi và

trả lời thế nào để người

nghe đủ biết được điều

cần hỏi và cần trả lời?

Như vậy cần phải tuân thủ

yêu cầu gì khi giao tiếp?

TL : Lẽ ra anh tìm lợn chỉ

cần hỏi : Bác có thấy con

lợn nào chạy qua đây không? Thừa từ cưới và

anh mặc áo mới chỉ cần

đáp : Nãy giờ tôi chẳng

thấy con lợn nào chạy qua đây cả – Thừa thông tin

từ lúc tôi mặc chiếc áomới này

Cả 2 anh đều trả lời cónhững chi tiết thừa

Lợn cưới Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này

 Không nên nói nhiềuhơn những gì cần nói

Cả 2 anh đều nói nhữngyêu cầu thừa với mục đíchđể khoe

 Không nên nói nhiềuhơn những gì cần nói khigiao tiếp

Hướng dẫn HS đọc ghi

Ghi nhớ : SGK/ 9

Hướng dẫn HS đọc

truyện cười “Quả bí

khổng lồ”

Thảo luận

II Phương châm về chất :

Truyện cười “Quả bíkhổng lồ”

9’ ?Truyện cười này phê

phán điều gì? Như vậy

trong giao tiếp có điều gì

 Những điều nói khôngcó bằng chứng xác thực Đừng nói những điều màmình tin là không đúng

Trang 15

Hướng dẫn HS bài tập 1

SGK/ 10

?Vận dụng phương châm

về lượng để phân tích lỗi

trong những câu sau?

Trâu là loài gia súc nuôi ở

nhà

-Thừa nuôi ở nhà

Vì gia súc đã có nghĩa làthú nuôi trong nhà

-Thừa có 2 cánh vì tất cảcác loài chim đều có 2cánh không riêng gì chimén

Bài tập 1 : a) Thừa nuôi ở nhàb) Thừa có 2 cánh

10’ HS làm bài tập 2

Chọn từ thích hợp điền

vào chỗ trống

? Những từ ngữ điền vào

chỗ trống liên quan đến

một phương châm hội

thoại đã học Cho biết đó

là phương châm hội thoại

nào?

TL : -Nói có sách mách cóchứng

-Nói dối-Nói mò-Nói nhăng nói cuội-Nói trạng

TL : Phương châm hộithoại về chất

a) Nói điều mình tin làđúng

b) c) d) e) Nói điều mìnhtin là không đúng haykhông có bằng chứng xácthực

Bài tập 2

a) Nói có căn cứ chắc

chắn là nói có sách mách

có chứng

b) Nói sai sự thật mộtcách cố ý, nhằm che giấu

điều gì đó là nói dối

c) Nói một cách hú hoạ

không có căn cứ đó là nói

mò

d) Nói nhảm nhí vu vơ đó

là nói nhăng nói cuội

e) Nói khoác làm ra vẻ tàigiỏi hoặc nói chuyện bôngđùa khoác lác cho vui là

nói trạng

 Phương châm hội thoạivề chất

 Ghi nhớ SGK / 10Hướng dẫn bài tập 3

Truyện cười “có nuôi

được không? Không tuân

thủ phương châm hội

thoại nào?

TL : Người nói không tuân thủphương châm về lượng Hỏi một điều rất thừa

Truyện cười Có nuôi được không?-Hỏi một điều rất thừa

 Không tuân thủ phươngchâm về lượng

Trang 16

Bài tập 4 :

 đừng nói những điềumà minh tin là khôngđúng

b) Phương châm về lượng

a) Phương châm về chất Đừng nói những điều màmình tin là không đúng b) Phương châm về lượng

 Lời nói phải đúng yêucầu giao tiếp, không thiếukhông thừa

Nói phải đúng yêu cầukhông thiếu không thừa

4’ Củng cố :

1 Các phương châm hội thoại đã học gồm những phương châm nào?

2 Các phương châm hội thoại SGV/ 7

 Có 4 phương châm hội thoại

 Phương châm về chất, quan hệ, cách thức

 Thấy tác dụng việc dùng đúng phương châm hội thoại

Trang 17

Sư dơng mét sè biƯn ph¸p nghƯ thuËt

trong v¨n b¶n thuyÕt minh

 Thầy :  Soạn bài SGK, tham khảo SGV – thiết kế bài dạy

 Trò :  Xem trước bài SGK, xem lại khái niệm văn thuyết minh

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

Nhắc lại khái niệm văn thuyết minh

-Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức) về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân … của các hiện tượng sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích

?Vai trò và đặc điểm của văn thuyết minh?

-Tri thức, khách quan, thực dụng

?Người viết văn thuyết minh cần phải có yêu cầu gì?

-Phải có tri thức, kiến thức về đối tượng cần thuyết minh – không có tri thức thì không thể làm văn thuyết minh – Người viết văn thuyết minh cần phải nắm chắc bản chất của đối tượng thuyết minh và đặc điểm tiêu biểu của đối tượng thuyết minh

Sử dụng một số nghệt thuật trong văn bản thuyết minh

Hướng dẫn ôn hiểu văn

bản thuyết minh

-Định nghĩa -Đặc điểm

I Tìm hiểu việc sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Hướng dẫn đọc văn bản –

Ví dụ : Hạ Long đá vànước

Ngày : 26 / 8 / 07

Trang 18

thảo luận câu hỏi SGK

?Văn bản thuyết minh vấn

đề gì? Có trừu tượng?

TL: Vấn đề Hạ Long sự kỳ lạ của đá và nướcVấn đề trừu tượng bảnchất của sinh vật

-Vấn đề thuyết minh: Sựkỳ lạ của Hạ Long,phương pháp thuyết minh Kết hợp giải thích nhữngkhái niệm sự vận độngcủa nước

Thảo luận

?Sự kỳ lạ của Hạ Long có

thể thuyết minh bằng cách

nào? Nếu chỉ dùng

phương pháp liệt kê : Hạ

Long có nhiều nước nhiều

đảo, nhiều hang động lạ

lùng đã nêu được sự kỳ bí

của Hạ Long chưa?

TL : Nếu chỉ dùngphương pháp liệt kê đểchứng minh thì chưa đạtyêu cầu

-Sự sáng tạo của nước 

làm cho đá sống dậy, linh hoạt có tâm hồn

-Nước tạo nên sự dichuyển

-Tùy theo góc độ và tốcđộ di chuyển

?Tác giả hiểu sự kỳ lạ này

là gì?

?Tác giả giải thích như

thế nào để thấy sự kỳ lạ

đó?

TL : Di chuyển của nước

 làm cho đá sống dậy,linh hoạt

-Tuỳ theo hướng ánh sángsoi vào chúng

?Thuyết minh về sự thay

đổi của nước tác giả đã

làm nhiệm vụ gì?

TL : Thuyết minh, liệt kê,miêu tả +Thiên nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lý

đến lạ lùng

?Tác giả đã trình bày

được sự kỳ lạ của Hạ

Long chưa?

TL : Tác giả trình bàyđược sự kỳ lạ của HạLong

 Thuyết minh kết hợp phép lập luận

?Phương pháp nào đã

được tác giả sử dụng -Miêu tả sự biến đổi củahình ảnh đảo đá, biến

những vật vô tri thànhnhững vật sống động, cóhồn

Văn bản Ngọc Hoàng xử

tội ruồi xanh

II Luyện tập :

Văn bản : Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh

?Văn bản như một truyện

ngắn, truyện vui vậy có TL : Đây là một văn bảnthuyết minh có sử dụng văn bản thuyết minh kết hợp các yếu tố nghệ thuật

Trang 19

phải là văn bản thuyết

minh không?

kết hợp các yếu tố nghệthuật

?Các phương pháp thuyết

minh được sử dụng

Thảo luận :

Định nghĩa : Thuộc họ côntrùng, hai cánh, mắt lưới-Phân loại :

 Các loại ruồi+Số liệu : Số vi khuẩn sốlượng sinh sản của mộtcặp ruồi

+Liệt kê : Mắt lưới, chântiết ra chất dính

 Các biện pháp nghệthuật :

-Nhân hóa-Có tình tiết

Phương phápĐịnh nghĩa, Phân loại, Số liệu, Liệt kêCác biện pháp nghệ thuật Nhân hóa

Có tình tiết

 Truyện gây hứng thú cho bạn đọc

?Tác dụng của các biện

pháp nghệ thuật

TL : Có biện pháp nghệthuật có tác dụng, gâyhứng thú cho bạn đọc nhỏtuổi vừa là truyện vui vừalà học thêm tri thức

Vừa là truyện vui vừa là học thêm tri thức

Về nhà Bài tập 2 SGK /15

Củng cố :

1 Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh động – Người viết cần sử dụngphương pháp và biện pháp nghệ thuật như thế nào?

2 Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong văn thuyết minh

1 Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụngthêm một số biện pháp nghệ thuật như kể chuyện, tự thuật, đối thoại theo lốiẩn dụ, nhân hoá hoặc các hình thức vè, diễn ca

2 Các biện pháp nghệ thuật cần được sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bậtđặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc

4 Dặn dò :

 Về nhà làm bài tập 2 – Học ghi nhớ SGK

– Bài tập 2 : Tập tính của chim cú

Trang 20

LuyƯn tËp Sư dơng mét sè biƯn ph¸p nghƯ thuËt

trong v¨n b¶n thuyÕt minh

 Thầy :  Soạn bài SGK, tham khảo SGV, sách thiết kế bài dạy

 Trò :  Xem trước bài SGK chuẩn bị bài ở nhà

– Ba tổ mỗi tổ lập một dàn ý cho 1 đề – GV kiểm tra dàn ý : Thuyếtminh cái quạt, cái bút, cái kéo

1 Ổn định : 1’ Nắm vững số học sinh tham gia học tập

2 Kiểm tra : 5’ Kiểm tra chuẩn bị bài ở nhà (1 tổ 2 đề)

Đề : Thuyết minh một trong các đồ vật sau :

Cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón

Gợi ý : Dàn bài thuyết minh một đồ vật

Mở bài : Giới thiệu đồ vật… (thường bằng một câu định nghĩa)

Ví dụ : Phích nước là một vật dụng dùng để giữ nước, quy sự vật định nghĩa vào loại của nó, chỉ ra đặc điểm công dụng riêng

Thân bài : – Nêu cấu tạo (các bộ phận) của đồ vật…

– Nêu tác dụng của đồ vật …– Nêu cách sử dụng, bảo quản…

Kết bài : Vai trò của đồ vật trong đời sống hiện nay

3 Giảng bài mới : 1’

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

GV kiểm tra vở soạn bài Kiểm tra vở soạn

GV kiểm tra chuẩn bị bàicủa học sinh

Ngày : 27 / 8 / 07

Trang 21

học sinh

Hướng dẫn HS mỗi tổ cử

đại diện trình bày dàn ý,

chi tiết dự kiến cách sử

dụng biện pháp nghệ

thuật trong bài thuyết

minh – Đọc đoạn mở bài

HS cử đại diện nhóm tổtrình bày

Trình bày và thảo luận :

Dàn ý – Mở bài

Thuyết minhĐề : Cái quạt

Cái bút

Hướng dẫn

Thảo luận nhận xét bổ

sung và chữa dàn ý của

bạn vừa trình bày

Thảo luận bổ sung sửa

Cái nón

? Dự kiến đồ vật khi

thuyết minh một đồ vật

TL : Thuật kể xen miêu tảkhi thuyết minh một đồvật

 Thuyết minh đồ vật Nêu đặc điểm, cấu tạo, công dụng Biện pháp nghệ thuật kể xen tả10’ Hoạt động 3 :

GV hướng dẫn một đề cụ

thể Ví dụ : Thuyết minh

cái quạt

-Sự vật tự thuật về mình

?Quạt là một vật dụng

như thế nào?

?Họ nhà quạt đông đúc và

có nhiều lạoi như thế nào?

TL : Quạt là một vật dụngdùng để tạo gió, làm mát

TL : Quạt giấy, quạt máy,quạt nhựa, quạt tre, quạtmo…

Thuyết minh cái quạt

?Mỗi loại có cấu tạo,

công dụng và cách bảo

quản như thế nào?

TL : Mỗi loại có cấu tạokhác nhau

-Nêu cấu tạo

?Gặp người biết bảo quản

thì số phận quạt như thế

4’ Củng cố : Những yêu cầu để làm tốt bài văn thuyết minh

+ Bài văn thuyết minh về đồ vật thường thuật xen miêu tả

+ Bài văn thuyết minh có sử dụng biện pháp nghệ thuật vừa đòi hỏi người làm phải có kiến thức lại phải có sáng kiến, tìm cách thuyết minh cho sinh động, dí dỏm

Trang 22

4 Dặn dò :

 Chọn làm nguyên 1 bài trong 4 đề

– Xem luyện tập yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

Trang 23

đấu tranh cho một thế giới hòa bình

G G Maực Keựt 

I MUẽC TIEÂU : Giuựp HS

1 Kieỏn thửực :

 Hieồu ủửụùc noọi dung vaỏn ủeà ủaởt ra trong vaờn baỷn : Nguy cụ chieỏn tranh haùt nhaõn

ủe doùa toaứn boọ sửù soỏng treõn traựi ủaỏt vaứ nhieọm vuù caỏp baựch cuỷa toaứn theỏ giụựi nhaõn loaùi laứ ngaờn chaởn nguy cụ ủoự laứ ủaỏu tranh cho moọt theỏ giụựi hoứa bỡnh

 Troứ :  ẹoùc trửụực vaờn baỷn, traỷ lụứi caõu hoỷi tỡm hieồu baứi

III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC

Qua vaờn baỷn “Phong caựch Hoà Chớ Minh” em thaỏy ủửụùc veỷ ủeùp trong phong caựchcuỷa Baực nhử theỏ naứo?

Gụùi yự traỷ lụứi :

Veỷ ủeùp phong caựch Hoà Chớ Minh laứ sửù keỏt hụùp haứi hoứa giửừa truyeàn thoỏng vaứ hieọnủaùi, daõn toọc vaứ nhaõn loaùi, vú ủaùi vaứ giaỷn dũ

3 Giaỷng baứi mụựi 1’

Theỏ giụựi hieọn nay ủang xung ủoọt veà chieỏn tranh, khuỷng boỏ, caực nửụực ủang chaùyủua vuừ trang Ngaứy 8/8/1986 nguyeõn thuỷ caực nửụực : Aỏn ẹoọ, Meõ Hi Coõ, Thuùy ẹieồn, AựcHen Ti Na, Hi Laùp, Tan Da Nia hoùp laàn thửự hai taùi Meõ Hi Coõ ủaừ ra moọt baỷn tuyeõn boỏkeõu goùi chaỏm dửựt chaùy ủua vuừ trang, thuỷ tieõu vuừ khớ haùt nhaõn ủeồ ủaỷm baỷo an ninh vaứ hoứabỡnh theỏ giụựi Vaờn baỷn “ẹaỏu tranh cho moọt theỏ giụựi hoứa bỡnh” mang yự nghúa nhử moọt bửựcthoõng ủieọp nhaõn loaùi ủang ủửựng trửụực hieồm hoùa haùt nhaõn Vaờn baỷn hoõm nay seừ giuựp caực

em tỡm hieồu ủửụùc luaọn ủeà “ẹaỏu tranh cho moọt theỏ giụựi hoứa bỡnh”

Ngaứy : / /

Tuaàn : 2.Tieỏt : 6

Trang 24

Ga Bien Gac Xia nhà văn

Co Lom Bia Ông nhậnđược giải thưởng Nobelvăn học 1982

?Văn bản được viết theo

phương thức nào?

TL : Phương thức nghịluận

Chứng minh – lập luậnchặt chẽ

Văn bản thuyết minh –nghị luận

12’ ?Vấn đề được đưa ra trong

văn bản

TL : Mối hiểm họa hạtnhân đối với nhân loại –tốn kém phi lý trong cuộcchạy đua vũ trang, đấutranh cho một thế giới hòabình

-

10’

?Hãy nêu luận đề và hệ

thống luận điểm của văn

bản

?Hệ thống luận điểm

TL : Chiến tranh hạt nhânlà một hiểm họa khủngkhiếp đang đe dọa toànthể loài người

TL : Kho vũ khí hạt nhânChạy đua vũ trang

Chiến tranh hạt nhânNhiệm vụ mọi người

II Đọc – tìm hiểu văn

?Câu hỏi 2 SGK/20 Trong

đoạn đầu bài văn nguy cơ

chiến tranh hạt nhân đe

dọa loài người và toàn bộ

sự sống trên trái đất đã

được tác giả chỉ ra rất cụ

2) Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân

Xác định thời gian 1986

Trang 25

8-8-GV đây là một văn bản

nghị luận thuyết minh,

vấn đề nguy cơ chiến

tranh hạt nhân

– Kho vũ khí hạt nhân ấy

 tiêu diệt tất cả hànhtinh đang quay xungquanh hệ mặt trời

-Số lượng đầu đạn hạtnhân 50 000 đầu đạn hạtnhân  tính chất hiện thựcvề sự khủng khiếp củanguy cơ hạt nhân  gâyấn tượng và tính chất hệtrọng của vấn đề

9’ Tác giả đã đặt vấn đề như

thế nào?

TL : Tác giả đã đặt vấnđề số đầu đạn hạt nhânxoá mọi dấu vết sự sốngtrên trái đất

Vào bài trực tiếp gây ấn tượng mạnh thu hút người đọc

 Cách vào bài trực tiếpgây ấn tượng mạnh thuhút người đọc

?Câu hỏi 3 SGK

Sự tốn kém và tính chất

vô lý của cuộc chạy đua

vũ trang hạt nhân đã được

tác giả chỉ ra bằng những

chứng chứng cứ nào?

– Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân đã làm chúng ta mất đi khả năng sống tốt đẹp hơn

– Tác giả đưa ra những dẫn chứng so sánh trong các lĩnh vực xã hội : Y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dụ

3) Cuộc chạy đua vũ trang

hạt nhân :

Chạy đua vũ trang chuẩn

bị cho chiến tranh hạtnhân đã làm chúng ta mất

đi khả năng sống tốt đẹphơn

-So sánh các lĩnh vự : + Xã hội

+ Y tế + Tiếp tế thực phẩm+ Giáo dục

Trang 26

đấu tranh cho một thế giới hòa bình (tt)



I MUẽC TIEÂU : Giuựp HS

1 Kieỏn thửực :

 Hieồu ủửụùc noọi dung vaỏn ủeà ủaởt ra trong vaờn baỷn : Nguy cụ chieỏn tranh haùt nhaõn

ủe doùa toaứn boọ sửù soỏng treõn traựi ủaỏt vaứ nhieọm vuù caỏp baựch cuỷa toaứn theỏ giụựi nhaõnloaùi laứ ngaờn chaởn nguy cụ ủoự laứ ủaỏu tranh cho moọt theỏ giụựi hoứa bỡnh ; ngheọ thuaọtnghũ luaọn cuỷa taực giaỷ : chửựng cửự cuù theồ xaực thửùc, caựch so saựnh roừ raứng, giaứu sửựcthuyeỏt phuùc, laọp luaọn chaởt cheừ

2 Kyừ naờng : Reứn kyừ naờng phaõn tớch caỷm thuù vaờn baỷn thuyeỏt minh vaứ laọp luaọn

II CHUAÅN Bề :

 Thaày :  Tham khaỷo tử lieọu veà chieỏn tranh ,khuỷng boỏ : IRAQ

 Troứ :  Xem trửụực baứi SGK, traỷ lụứi caõu hoỷi tỡm hieồu baứi

III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC :

3 Giaỷng baứi mụựi 1’

ẹaỏu tranh cho moọt theỏ giụựi hoứa bỡnh (tt)

Hoaùt ủoọng 1 :

?Taực giaỷ ủaừ so saựnh soỏ

lieọu veà chi phớ giuựp con

ngửụứi vaứ chi phớ cheỏ taùo

vuừ khớ haùt nhaõn gieỏt ngửụứi

nhử theỏ naứo?

TL: So saựnh caực lúnh vửùc :treỷ em, tieỏp teỏ thửùc phaồm,giaựo duùc

1 Sửù toỏn keựm voõ lyự cuỷa

cuoọc chaùy ủua vuừ trang haùt nhaõn :

-Con ngửụứi khoõng muoỏnthửùc hieọn giuựp xaừ hoọi+ Treỷ em

+ Y teỏ+Tieỏp teỏ thửùc phaồm+ Giaựo duùc

10’ Thaỷo luaọn nhoựm Thửùc hieọn Thửùc hieọn vuừ khớ haùt nhaõnNgaứy : / /

Tuaàn : 2 Tieỏt : 7

Trang 27

phí vũ khí hạt nhân so với

chi phí xã hội làm cho con

người tốt đẹp hơn

-Chế tạo máy bay-Đóng tàu sân bay-Chế tạo tên lửa MX-Tàu ngầm mang vũ khíhạt nhân

-Chế tạo máy bay némbom B.1B

-Đóng 10 chiếc tàu sânbay mang vũ khí hạt nhân-Chế tạo tên lửa MX-Đóng tàu ngầm mang vũkhí hạt nhân

?Những tốn kém cho vũ

khí hạt nhân TL : 100 tỉ USD  100máy bay ném bom

576 triệu người thiếu dinhdưỡng  chế tạo 27 tênlửa MX chi phí cho xoánạn mù chữ  đóng 2chiếc tàu ngầm mang vũkhí hạt nhân

-Đầu tư y tế, giáo dục chế tạo vũ khí hạt nhân

 Chế tạo vũ khí hạt nhântốn kém ghê gớm chocuộc chạy đua vũ trangchuẩn bị cho chiến tranhđang cướp đi của thế giớinhiều điều kiện để cảithiện cuộc sống của conngười

Hướng dẫn HS đọc phần

3

2) Chiến tranh hạt nhân

đi ngược lại lý trí của con người :

?em có suy nghĩ gì trước

lời cảnh báo của nhà văn

Mác-két về nguy cơ hủy

diệt sự sống và nền văn

minh trên trái đất?

TL : Đi ngược lại quy luậttiến hóa, phát triển của tựnhiên, lý trí của tự nhiên,quy luật của tự nhiên Lôgic tất yếu của tự nhiên

-380 triệu năm con bướmmới bay được

-180 triệu năm bông hoamới nở

- trải qua 4 kỷ địa chất conngườ mới hát hay nhưchim và mới chết vì yêu 7’ Thảo luận :

?Em có nhận xét gì về

tiến trình tiến hóa của sự

sống trên trái đất?

TL : Chiến tranh hạt nhânphản tự nhiên, phản sựtiến hóa tất yếu của tựnhiên

 Chiến tranh hạt nhânnổ ra sẽ đẩy lùi sự tiếnhóa trở về điểm xuất phátban đầu, tiêu hủy mọithành quả của quá trìnhtiến hóa

?Phần kết bài nêu vấn đề

gì? TL : Tác giả hướng tớithái độ tích cực : đấu tranh

ngăn chặn chiến tranh hạtnhân cho một thế giới hòabình

4) Nhiệm vụ đấu tranh

ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một thế giới hòa bình :

Tác giả hướng tới thái độtích cực, đấu tranh ngăn

Trang 28

chặn chiến tranh hạt nhân9’ ?Tiếng gọi của M Két có

phải chỉ là tiếng nói ảo

tưởng không? Tác giả đã

phân tích như thế nào?

TL : Sự có mặt của chúng

ta là sự khởi đầu cho tiếngnói những người đangbênh vực, bảo vệc hòabình

cho thế giới hòa bình-Sự có mặt của chúng ta làsự khởi đầu cho tiếng nóinhững người đang bênhvực, bảo vệ hòa bình

?Phần kết tác giả đưa ra

lời đề nghị gì? Em hiểu ý

nghĩa của đề nghị đó như

thế nào?

TL : Lên án những thế lựchiếu chiến đẩy nhân loạivào thảm họa hạt nhân

 Đề nghị của M Kétnhằm lên án những thếlực hiếu chiến đẩy nhânloại vào thảm họa hạtnhân

?Cảm nghĩ của em về văn

bản? Nguy cơ chiến tranh hạtnhân đe dọa loài người và

sự sống trên trái đất, pháhủy cuộc sống tốt đẹp và

đi ngược lý trí và sự tiếnhóa của tự nhiên

6’ ?Nghệ thuật lập luận

trong văn bản giúp em

học tập được gì?

hướng dẫn HS đọc ghi

?Phát biểu cảm nghĩ của

em sau khi học bài”Đấu

tranh cho một thế giới hòa

bình” của M.Két

Gợi ý: chiến tranh hạtnhân vô cùng phi lý, phảnvăn minh, vì nó tiêu diệtmọi sự sống

Bài tập SGK/21

4’ Củng cố

1 Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân như thế nào?

2 Nhiệm vụ của chúng ta trước nguy cơ của chiến tranh hạt nhân

+Chiến tranh hạt nhân có sức tàn phá khủng khiếp có thể tiêu diệt tất cả các hànhtinh đang quay xung quanh mặt trời cộng thêm bốn hành tinh nữa và phá hủy thế

thăng bằng của hệ mặt trời

+Nhiệm vụ của chúng ta đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một thế giớihòa bình lên án những thế lực hiếu chiến

Trang 29

4 Dặn dò :

 Học bài

– Học ghi nhớ SGK/21

– Soạn bài “Tuyên bố thế giới … về trẻ em”

Trang 30

 Thầy :  Các đoạn hội thoại vi phạm phương châm và qua hệ , cách

thức ,lịch sự ở bảng phu ï

 Thế nào là phương châm hội thoại về lượng ? Ví dụ ?

Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng yêu cầucủa cuộc giao tiếp không thiếu, không thừa ví dụ : truyện cười : Lợn cưới áo mới

Các phương châm hội thoại tiếp theo

GV cung cấp ngữ liệu mới

-Nằm lùi vào!

-Làm gì có hào nào

-Đồ điếc

-Tôi có điếc gì đâu

(ông nói gà, bà nói vịt)

Nhận xét về cuộc giaotiếp

 Cuộc giao tiếp khôngthành công

I Phương châm quan hệ :

1 ví dụ:

ông nói gà bà nói vịt →không nói đúng vào đề tàigiao tiếp

Nói lạc đề trong giao tiếp (cuộc giao tiếp không

thành công) Ngày : 29 / 8 / 07

Trang 31

?Cuộc hội thoại có thành

công không? Ứng dụng

câu, thành ngữ vào có

được không? Vì sao?

Hướng dẫn học sinh đọc

ghi nhớ

TL: Khi giao tiếp cần nóiđúng vào đề tài giao tiếp,tránh nói lạc đề

Học sinh đọc ghi nhớ 1

Khi giao tiếp cần nói đúngvào đề tài giao tiếp, tránhnói lạc đề (phương châmquan hệ)

TN2 : Chỉ cách nói ấpúng, không thành lời,thiếu rành mạch

II Phương châm cách

thức :

Ví dụ : -Dây cà ra dây muống-Lúng búng như ngậm hộtthị

?Những cách nói đó ảnh

hưởng đến giao tiếp ra

sao? Qua đó, có thể rút ra

bài học gì trong giao tiếp?

TL : Hai thành ngữ trênchỉ cách nói làm chongười nghe khó tiếp nhậnkhông đúng nội dungtruyền đạt khi giao tiếp,cần nói ngắn gọn, rànhmạch, tránh cách nói mơhồ

Ghi nhớ 2: SGK

Khi giao tiếp cần chú ýnói ngắn gọn rành mạch,tránh cách nói mơ hồ

Hướng dẫn HS đọc

truyện Người ăn xin và trả

lời câu hỏi SGK

?Vì sao người ăn xin và

cậu bé trong truyện đều

cảm thấy mình đã nhận

được từ người kia một cái

gì đó? Có thể rút ra bài

học gì từ câu chuyện này?

Thảo luận nhóm :

Rút ra bài học ghi nhớ

gì nhưng cả 2 cảm nhậnđược tình cảm mà ngườikia dành cho mình Cậubé không hề tỏ ra khinhrẻ, xa lánh ông lão ăn xin,trái lại có thái độ và lời lẽhết sức chân thành, thểhiện sự quan tâm và cảmthông đối với ông lão

Học sinh đọc ghi nhớ

III Phương châm lịch sự :

Ví dụ : Truyện “Người ănxin”

+Khi giao tiếp cần tế nhịvà tôn trọng người khác(Phương châm lịch sự)

Ghi nhớ 3: SGK

Hoạt động 4 : IV Luyện tập :

Trang 32

Hướng dẫn Bài tập 1

SGK/23

Thảo luận

Kim vàng ai nở uốn câu

Người khôn ai nỡ nói nhau

 Lịch sự có giá cao hơnmâm cỗ

b) Lời nói … lòng nhau

 Nên dùng lời lẽ nhãnhặn, lịch sự để giao tiếp

ta điều gì qua những câu

tục ngữ ca dao đó?

?Tìm những câu ca dao

tục ngữ tương tự

TL : Khẳng định vai tròcủa ngôn ngữ trong đờisống và khuyên ta tronggiao tiếp nên dùng nhữnglời lẽ lịch sự, nhã nhặn

c)Kim vàng … nặng lời

 Người khôn phải biếtlựa lời mà nói ca dao, tụcngữ, tương tự

“Chim khôn kêu tiếngrảnh rang

Người khôn nói tiếng dịudàng dễ nghe

Bài tập 3

?Chọn từ thích hợp điền

vào chỗ trống

Bài tập 3a) Nói mátb) Nói hớtc) Nói mócd) Nói leoe) Nói có đầu có đuôi (cóđầu có đũa)

Bài tập 3Nói dịu nhẹ, như khennhưng thật ra là mỉa maichê trách là nói mát Nói rành mạch, cặn kẽ cótrước có sau là nói có dầucó đuôi

Hướng dẫn bài tập về nhà

Tiếng nặng, tiếng nhẹ 

trách móc

Làm bài tập về nhà Bài tập về nhà

Bài tập 4 – 5 Nửa úp nửa mở : nói mậpmờ

Trang 33

Củng cố :

4 Dặn dò :

 Học kỹ ghi nhớ

– Làm bài tập về nhà BT4 ; 5

Các phương châm hội thoại

PC chi phối nội dung hội thoại PC chi phối quan hệ giữa các

PC vềquanhệ

PC vềcáchthức

Phưong ChâmLịch sự

Tiêu đề	Phân phối chương trình ngữ văn 9
Tác giả	Huỳnh Ngọc Hanh, Nguyễn Thị Tuyết Trinh
Trường học	Trường THCS Trần Quốc Tuấn
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Chương trình

Định dạng
Số trang	66
Dung lượng	529,5 KB

Phân phối chương trình Ngữ văn9

ẹóc – tỡm hieồu vaờn baỷn :

HOAẽT ẹỘNG DAẽY HOẽ C: 1 Ổn ủũnh :