Giáo án Tiếng Việt lớp 5

Hớng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài a Luyện đọc đúng - GV gọi một HS đọc khá giỏi đọc trớc lớp và yêu cầu cả lớp đọc thầm.. c Luyện đọc diễn cảm và học thuộc lòng* Luyện đọc diễn cảm - GV

Trang 1

- Đọc đúng các tiếng có âm, vần và thanh điệu dễ lẫn do ảnh hởng của phát âm địa phơng.

Đọc lu loát toàn bài, ngắt nghỉ hơi theo đúng các dấu câu và giữa các cụm từ

- Đọc thể hiện tình cảm thân ái, trìu mến, thiết tha, tin tởng của Bác đối với thiếu nhi ViệtNam

2 Đọc hiểu

- Hiểu nghĩa các từ ngữ có trong bài

- Hiểu đợc nội dung chính của bức th: Bác Hồ khuyên HS chăm học, nghe thầy, yêu bạn vàtin tởng rằng HS sẽ kế tục xứng đáng sự nghiệp của cha ông, xây dựng thành công nớc Việt Nammới

3 Học thuộc lòng một đoạn th

II Đồ dùng dạy - học

- Tranh minh họa bài đọc trong SGK

- Bảng phụ chép sẵn một đoạn th cần luyện đọc cho HS

III Các hoạt động dạy - học

A Dạy bài mới

1 Giới thiệu chủ điểm và bài đọc

- GV cho HS quan sát các ảnh minh họa cho

chủ điểm và yêu cầu HS nói về những tấm ảnh

đó

- HS: Tranh vẽ hình ảnh Bác Hồ và HS cácdân tộc trên nền lá cờ Tổ quốc bay thành hìnhchữ S - gợi dáng hình đất nớc ta

- GV: Qua các bức ảnh minh họa cho chủ điểm

chúng ta thấy Tổ quốc chúng ta rất đẹp Chúng

ta rất yêu quý và tự hào về Tổ quốc Việt Nam

thân yêu của chúng ta

Các em đã biết: Ngay sau khi giành đợc

- HS lắng nghe

Trang 2

độc lập, Bác Hồ đã có Th gửi các học sinh cả

nớc nhân ngày khai giảng năm học đầu tiên,

khi nớc ta giành đợc độc lập sau 80 năm bị thực

dân Pháp đô hộ Để biết trong th Bác muốn nói

với các em điều gì, chúng ta cùng đọc và tìm

hiểu bài

- GV ghi tên bài lên bảng - HS mở SGK theo dõi bài đọc

2 Hớng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài

a) Luyện đọc đúng

- GV gọi một HS đọc khá giỏi đọc trớc lớp và

yêu cầu cả lớp đọc thầm

- Một HS khá đọc trớc lớp, cả lớp đọc thầm

- GV hớng dẫn HS chia đoạn - HS nhận biết các đoạn trong bài đọc:

* Đoạn 1: Từ đầu đến Vậy các em nghĩ sao?

* Đoạn 2: Còn lại

- GV gọi hai HS tiếp nối nhau đọc bài GV chú

ý sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho từng HS (nếu

có)

- Hai HS tiếp nối nhau đọc bài Mỗi HS đọcmột đoạn của bài

- GV ghi bảng những từ ngữ HS hay phát âm

sai để luyện đọc cho HS

- HS luyện đọc các tiếng GV ghi trên bảnglớp

- Yêu cầu hai HS đọc lại toàn bài - Hai HS đọc tiếp nối nhau, mỗi HS đọc một

đoạn của bài Cả lớp đọc thầm

- Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa của các từ khó

đợc giới thiệu ở phần chú giải

- Một HS đọc phần chú giải thành tiếng Cảlớp đọc thầm

- GV đọc diễn cảm toàn bài: giọng nhẹ nhàng,

thân ái, trìu mến, thiết tha, thể hiện sự tin tởng

và hi vọng

- HS lắng nghe theo dõi giọng đọc của GV

b) Tìm hiểu bài

- GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1, thảo luận

theo nhóm đôi hỏi và trả lời câu hỏi 1 trong

SGK Sau đó chỉ định một nhóm trình bày trớc

lớp, các nhóm khác theo dõi bổ sung

- Hai HS đứng dậy trình bày:

+ HS 1 hỏi: Ngày khai trờng năm 1945 có gì

đặc biệt so với những ngày khai trờng khác? + HS 2 trả lời: Đó là ngày khai trờng đầu tiêncủa nớc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngàykhai trờng đầu tiên sau khi nớc ta giành đợc

Trang 3

độc lập sau 80 làm nô lệ cho thực dân Pháp.

Từ ngày khai trờng này các em HS bắt đầu

đ-ợc hởng một nền giáo dục hoàn toàn ViệtNam

- GV: Em hiểu nh thế nào là một nền giáo dục

hoàn toàn Việt Nam?

- Là một nền giáo dục tự do của nớc ViệtNam độc lập nhằm đào tạo công dân và nhântài để phục vụ cho đất nớc và dân tộc ViệtNam

- GV hỏi thêm: Trong th Bác đã tởng tợng thấy

cảnh các bạn học sinh trong ngày khai trờng

lần đầu tiên khi nớc nhà độc lập nh thế nào?

- Bác Hồ đã tởng tợng thấy cảnh nhộn nhịp

t-ng bừt-ng của t-ngày khai trờt-ng Các bạn họcsinh ai ai cũng vui vẻ và rất sung sớng vì đợchởng một nền giáo dục mới

- Em hiểu nh thế nào về câu nói của Bác: “Các

em đợc hởng sự may mắn đó là nhờ sự hi sinh

của biết bao đồng bào các em Vậy các em nghĩ

sao?"

- Bác muốn nhắc các HS phải biết ơn, ghi nhớcông lao chiến đấu, hi sinh quên mình củabiết bao thế hệ cách mạng để có đợc nh ngàyhôm nay

- Yêu cầu HS tìm ý của đoạn 1, sau đó nhận xét

chốt lại, ghi bảng

- HS nêu và nhận xét cho đến khi có ý đúng:Những ý nghĩ và tình cảm của Bác đối vớihọc sinh

- GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn 2, thảo luận

theo nhóm đôi để trả lời câu hỏi: Sau cách

mạng tháng Tám nhiệm vụ của toàn dân là gì?

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV và trảlời: Sau cách mạng tháng Tám nhiệm vụ củatoàn dân là xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã

để lại, làm cho nớc ta theo kịp các nớc kháctrên toàn cầu

- HS có trách nhiệm nh thế nào trong công cuộc

kiến thiết đất nớc?

- Trong công cuộc kiến thiết đất nớc, tráchnhiệm của HS rất nặng nề và vẻ vang HSphải thi đua học giỏi, ngoan ngoãn, nghethầy, yêu bạn để lớn lên xây dựng đất nớc,làm cho dân tộc Việt Nam bớc tới đài vinhquang, sánh vai các cờng quốc năm châu

- Qua những câu nói đó em hiểu đợc thái độ

của Bác đối với các học sinh nh thế nào?

- Bác rất tin tởng và hi vọng vào các học sinh

- những ngời tạo nên tơng lai, tiền đồ tơi sángcủa dân tộc và đất nớc

- Yêu cầu HS trao đổi theo nhóm đôi tìm ý

chính của đoạn 2 GV nhận xét chốt lại và ghi

bảng

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV và trảlời: Vai trò và trách nhiệm vẻ vang của ngờihọc sinh trong công cuộc xây dựng đất nớc

Trang 4

c) Luyện đọc diễn cảm và học thuộc lòng

* Luyện đọc diễn cảm

- GV gọi HS đọc diễn cảm đoạn 1, yêu cầu HS

theo dõi nhận xét giọng đọc của bạn

- GV chốt lại giọng đọc của đoạn 1: giọng nhẹ

nhàng, thân ái, vui mừng, xúc động, thể hiện

đ-ợc tình cảm yêu quý của Bác; nhấn giọng vào

những từ ngữ:ngày khai trờng đầu tiên, tởng

t-ợng, nhộn nhịp tng bừng, sung sớng hơn nữa,

hoàn toàn Việt Nam, hi sinh, biết bao đồng

bào, nghĩ sao và đọc cao giọng ở cuối câu hỏi

- Một HS đọc Cả lớp theo dõi, nhận xétgiọng đọc của bạn

- HS lắng nghe

- Yêu cầu HS đọc lại đoạn 1 - HS luyện đọc lại đoạn 1 Cả lớp theo dõi

nhận xét bạn đọc

- Gọi HS đọc diễn cảm đoạn 2 và 3, yêu cầu HS

theo dõi nhận xét giọng đọc của bạn

- Một HS đọc diễn cảm đoạn 2 và 3 của bài.Cả lớp theo dõi và nhận xét giọng đọc củabạn

- GV chốt lại giọng đọc đoạn 2 và 3: giọng xúc

động thể hiện tình cảm yêu quý, niềm tin tởng

và hi vọng của Bác vào học sinh - những chủ

nhân tơng lai của nớc nhà; biết nhấn giọng vào

những từ ngữ: xây dựng, trông mong, chờ đợi,

tơi đẹp, hay không, sánh vai, một phần lớn,

học tập

- HS chú ý lắng nghe

- Yêu cầu HS luyện đọc lại đoạn 2 và 3 - HS luyện đọc diễn cảm đoạn 2 và 3, cả lớp

theo dõi nhận xét giọng đọc của các bạn

* Luyện đọc học thuộc lòng

- GV yêu cầu HS đọc thầm học thuộc theo

nhóm đoạn văn (từ Sau 80 năm giời nô lệ

đến nhờ một phần lớn ở công học tập của các

em).

- Thi các nhóm đọc thuộc đoạn văn trớc lớp

- HS đọc thầm học thuộc đoạn văn theonhóm

- Một nhóm cử đại diện đứng lên đọc trớc câu

đầu tiên của đoạn, sau đó có "xì điện" một

Trang 5

bạn bất kì của nhóm khác đọc câu nối tiếp.Bạn đó đọc xong lại "xì điện" một bạn bất kìcủa nhóm khác đọc câu khác Nếu bạn nàokhông đọc đợc thì nhóm đó bị trừ đi một

điểm

3 Củng cố, dặn dò

- Câu văn nào trong th Bác nói lên nghĩa vụ

thiêng liêng của các thế hệ trẻ Việt Nam và

niềm tin tởng, hi vọng to lớn của Bác vào các thế

hệ đó

- "Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang

hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em"

- Ngày nay tuy Bác đã đi xa, các em thấy câu

nói của Bác nh thế nào? Các em phải làm gì để

đáp lại lòng mong mỏi của Bác

- Nhiều HS trả lời, cho đến khi tìm đợc ý

đúng: Câu nói của Bác vẫn còn sống mãi,chúng em cần phải chăm chỉ học tập để lớnlên xây dựng Tổ quốc ngày thêm giàu đẹp

- GV nhận xét giờ học, dặn HS về nhà tiếp tục

học thuộc lòng đoạn th đã nêu; đọc trớc bài

Quang cảnh ngày mùa.

- HS ghi nhớ về nhà thực hiện theo yêu cầucủa GV

Chính tả

Nghe - viết: Việt Nam thân yêu

ôn tập quy tắc viết c/k, g/gh, ng/ngh

I Mục tiêu

1 Nghe - viết và trình bày đúng bài chính tả Việt Nam thân yêu

2 Làm bài tập để củng cố quy tắc viết chính tả với ng/ngh, g/gh, c/k

- Bút dạ và 3 - 4 tờ phiếu khổ to viết từ ngữ, cụm từ hoặc câu có tiếng cần điền vào ô trống

ở bài tập 2

- 3 đến 4 tờ phiếu kẻ bảng nội dung Bài tập 3

Trang 6

Hoạt động dạy Hoạt động học

B Dạy bài mới

1 Giới thiệu bài

- Trong tiết học hôm nay, các em sẽ nghe viết

bài Chính tả Việt Nam thân yêu và làm các bài

tập phân biệt c/k, g/gh, ng/ngh

- HS lắng nghe

- GV ghi tên bài lên bảng - HS nhắc lại tên đầu bài và ghi vào vở

2 Hớng dẫn HS nghe - viết

a) Tìm hiểu nội dung đoạn văn

- Yêu cầu HS đọc bài thơ - Một HS đọc to bài thơ

- Bài thơ nói lên điều gì? - Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của đất nớc Việt Nam

và truyền thống cần cù lao động và đấu tranhbất khuất của dân tộc Việt Nam

b) Hớng dẫn viết từ khó và trình bày chính tả

- Yêu cầu HS nêu các từ khó, danh từ riêng, dễ

lẫn khi viết chính tả

- HS nêu: Trờng Sơn, Việt Nam, mênh mông,

biển lúa, dập dờn,

- GV đọc cho HS viết các từ vừa tìm đợc - Ba HS lên bảng viết, HS dới lớp viết vào vở

nháp

- Sau khi HS viết xong, GV hớng dẫn HS nhận

xét bài của bạn trên bảng

- HS nhận xét theo yêu cầu của GV

- Khi viết cần lu ý trình bày bài chính tả nh thế

nào?

- Bài chính tả là một đoạn thơ lục bát Khi viếtcần lu ý câu sáu viết cách lề bốn ô li Câu támviết cách lề hai ô li Đầu câu viết hoa

c) Viết chính tả

- GV nhắc sơ bộ HS những hiện tợng chính tả

cần lu ý khi viết, t thế ngồi viết, yêu cầu HS chú

- HS lắng nghe

Trang 7

ý lắng nghe không hỏi lại.

- GV đọc từng dòng thơ cho HS viết theo tốc độ

viết quy định ở lớp 5 (6 chữ/1 phút) Mỗi dòng

thơ đọc 2 lợt

- HS lắng nghe và viết bài

d) Soát lỗi và chấm bài

- Đọc toàn bài cho HS soát lỗi - HS dùng bút chì, đổi vở cho nhau để soát lỗi,

chữa bài

- GV chấm nhanh từ 5 -7 bài của HS và nhận

xét bài viết của các em

- Cả lớp theo dõi, lắng nghe, tự đối chiếu vớiSGK để sửa những lỗi sai

3 Hớng dẫn HS làm bài tập

Bài tập 2

- Gọi HS nêu yêu cầu bài tập - Một HS đọc to trớc lớp

- Yêu cầu HS làm việc theo cá nhân, sau khi

làm bài xong trao đổi kết quả với bạn bên cạnh

- HS làm bài vào giấy nháp (hoặc vở bài tập),sau khi làm bài xong trao đổi bài với bạn

- Gọi HS trình bày

- GV theo dõi gọi HS nhận xét và chốt lại lời

giải đúng

- HS lần lợt trình bày kết quả

- Cả lớp theo dõi nhận xét, cùng GV chốt lại:

ngày, ghi, ngát, ngữ, nghỉ, gái, có, ngày, của, kết, của, kiên, kỉ.

- Bài văn cho ta biết điều gì? - Bài văn kể về buổi lễ đọc Tuyên ngôn Độc

lập (2/9/1945) ở quảng Trờng Ba Đình.

Bài tập 3

- Gọi HS đọc toàn bài - Một HS đọc to toàn bài trớc lớp

- Yêu cầu HS tự làm bài GV dán ba tờ phiếu

lên bảng, mời ba HS lên bảng thi làm bài nhanh

- HS làm bài vào vở Ba HS làm bài vào phiếutrên bảng

- Gọi HS nhận xét, chữa lại bài của bạn trên

bảng

- HS nhận xét, chữa lại bài trên bảng cho bạn(nếu sai)

- Yêu cầu HS nhẩm thuộc quy tắc, mời một đến

hai em nhắc lại quy tắc

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV

Trang 8

1 Học sinh hiểu thế nào là từ đồng nghĩa, từ đồng nghĩa hoàn toàn và không hoàn toàn

2 Biết vận dụng những hiểu biết đã có để làm các bài tập thực hành về từ đồng nghĩa, đặtcâu phân biệt từ đồng nghĩa

- Bảng phụ viết sẵn các từ in đậm ở Bài tập 1a và 1b (phần Nhận xét): xây dựng - kiến thiết;

vàng xuộm - vàng hoe - vàng lịm.

- Bút dạ và giấy khổ to đủ cho hai đến ba HS làm bài tập

- Từ vựng Tiếng Việt có hiện tợng các từ đồng

nghĩa với nhau Chính nhờ hiện tợng đồng

nghĩa mà Tiếng Việt của chúng ta phong phú

và giàu sắc thái biểu cảm Giờ học hôm nay

- Bài tập này yêu cầu chúng ta làm gì? - Bài tập 1 yêu cầu so sánh nghĩa của các từ

xây dựng và kiến thiết với nhau, so sánh nghĩa

Trang 9

của các từ vàng xuộm, vàng hoe và vàng lịmvới nhau.

xây dựng có nghĩa giống nhau cùng chỉ hoạt

động Nghĩa của những từ vàng xuộm, vàng

hoe, vàng lịm có nghĩa giống nhau đều chỉ

- GV cùng HS nhận xét, chốt lại lời giải đúng

- Đại diện các nhóm lần lợt trình bày kết quảthảo luận

- Cả lớp theo dõi, nhận xét cho đến khi có lờigiải đúng

3 Phần Ghi nhớ

- Gọi HS đọc ghi nhớ trong SGK - Hai đến ba HS đọc phần ghi nhớ

- Yêu cầu HS nhắc lại nội dung Ghi nhớ và lấy

ví dụ minh họa

- Một đến hai HS nhắc lại phần ghi nhớ và lấy

ví dụ minh họa

Trang 10

- Yêu cầu HS làm việc theo cá nhân, sau khi

làm bài xong trao đổi kết quả với bạn bên

- Gọi HS nhận xét, chữa bài cho bạn - Nhận xét, chữa bài Ví dụ:

* Đẹp: đẹp đẽ, đèm đẹp, xinh, xinh xắn, xinh

- Yêu cầu HS tự làm bài

- GV nhắc HS chú ý: Mỗi em phải đặt hai câu,

mỗi câu chứa một từ trong cặp từ đồng nghĩa

(nh mẫu trong SGK) Nếu em nào đặt một câu

có chứa đồng thời cả hai đồng nghĩa thì càng

- Hoạt động cá nhân, hai HS lên bảng làm bài,

HS dới lớp viết vào vở

Trang 11

đáng khen (VD: Nhờ chịu khó học hỏi nên

Nam học hành rất tiến bộ)

- Gọi HS dới lớp nối tiếp đọc câu văn của

mình GV chú ý sửa lỗi ngữ pháp hoặc cách

dùng từ cho từng HS (nếu có)

- Năm đến bảy HS đọc bài làm của mình

- Yêu cầu HS nhận xét và chữa bài của bạn trên

dung Ghi nhớ và làm lại Bài tập 3 vào vở

- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêucầu của GV

Kể chuyện

lý tự trọng

I Mục tiêu

1 Rèn kĩ năng nói:

- Dựa vào lời kể của GV và tranh minh hoạ, HS biết thuyết minh nội dung mỗi tranh bằng

1 - 2 câu; kể lại đợc từng đoạn và toàn bộ câu chuyện, thể hiện lời kể tự nhiên; biết phối hợp lời

kể với điệu bộ, cử chỉ, nét mặt; biết theo dõi, đánh giá lời kể của bạn

- Hiểu ý nghĩa câu chuyện: ca ngợi anh Lý Tự Trọng yêu nớc, có lí tởng, dũng cảm bảo vệ

đồng chí, hiên ngang, bất khuất trớc kẻ thù

2 Rèn kĩ năng nghe:

- Tập trung nghe thầy cô kể chuyện, nhớ chuyện

- Chăm chú theo dõi bạn kể chuyện; nhận xét, đánh giá đúng lời kể của bạn; kể tiếp đợclời bạn

- Tranh minh họa truyện trong SGK

- Bảng phụ viết sẵn lời thuyết minh cho 6 bức tranh

- Anh Lý Tự Trọng ai? Vì sao anh lại trở thành

tấm gơng viết thành truyện để mọi ngời noi

theo và học tập? Bài học hôm nay sẽ giúp các

em hiểu rõ về con ngời này và chiến công của

anh

- HS lắng nghe

2 Giáo viên kể chuyện

- GV kể lần 1: Giọng kể chậm rãi, nhẹ nhàng, thể hiện cảm hứng ngợi ca tấm gơng trẻ tuổi anh

Trang 12

hùng Lý Tự Trọng Giọng kể chậm ở đoạn 1 và phần đầu của đoạn 2 Chuyển giọng hồi hộp vànhấn giọng những từ ngữ đặc biệt ở đoạn kể Lý Tự Trọng nhanh trí, gan dạ, bình tĩnh, dũng cảmtrớc những tình huống nguy hiểm trong công tác Giọng kể khâm phục ở đoạn 3; lời Lý TựTrọng dõng dạc; lời kết chuyện trầm lắng, tiếc thơng.

- GV kể lần 2: Vừa kể vừa chỉ vào từng tranh minh họa phóng to trên bảng, khi kể kết hợp vớigiải nghĩa các từ khó (có thể kể đến từ nào thì giải nghĩa từ đó hoặc sau khi kể xong toàn bộ câuchuyện mới giải nghĩa các từ)

Nếu thấy HS lớp mình cha nắm đợc nội dung câu chuyện, GV có thể kể lần 3 hoặc đặt câu hỏigiúp HS nhớ lại nội dung truyện để kể tiếp

Nội dung truyện nh sau:

Lý Tự Trọng

1 Lý Tự Trọng sinh ra trong một gia đình yêu nớc ở Hà Tĩnh Năm 1928, anh gia nhập tổ

chức cách mạng và đợc cử đi học ở nớc ngoài Anh học rất sáng dạ, tiếng Trung Quốc và tiếng Anh đều nói thạo.

2 Mùa thu năm 1929, anh đợc về nớc, đợc giao nhiệm vụ làm liên lạc, chuyển và nhận th

từ tài liệu trao đổi với các tổ chức đảng bạn qua đờng tàu biển Để tiện công việc, anh đóng vai ngời nhặt than ở bến Sài Gòn.

Có lần, anh Trọng mang một bọc truyền đơn, gói vào chiếc màn buộc sau xe Đi qua phố, một tên đội Tây gọi lại đòi khám, anh nhảy xuống vờ cởi bọc ra, kì thật buộc lại cho chặt hơn Tên đội sốt ruột, quăng xe bên vệ đờng, lúi húi tự mở bọc Nhanh trí, anh vồ lấy xe của

nó, nhảy lên, phóng mất Lần khác, anh chuyển tài liệu từ tàu biển lên, lính giặc giữ lại chực khám Anh nhanh chân nhảy xuống nớc, lặn qua gầm tàu trốn thoát.

Đầu năm 1931, trong một cuộc mít tinh, một cán bộ ta đang nói chuyện trớc đông đảo công nhân và đồng bào Tên thanh tra mật thám Lơ-grăng ập tới, định bắt anh cán bộ Lí Tự Trọng lập tức rút súng lục bắn chết tên mật thám Không trốn kịp, anh bị giặc bắt.

3 Giặc tra tấn anh rất dã man khiến anh chết đi sống lại nhiều lần nhng chúng không moi

Trang 13

- Tôi cha đến tuổi thành niên thật, nhng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng thanh niên Việt Nam chỉ có một con đờng duy nhất là làm cách mạng, không thể có con đờng nào khác

Thực dân Pháp bất chấp d luận và luật pháp, xử tử anh vào một ngày cuối năm 1931.

Trớc khi chết, anh hát vang bài Quốc tế ca Năm ấy, anh mới 17 tuổi.

Theo báo Thiếu niên Tiền phong

Sáng dạ: học đâu biết đấy, nhớ đấy.

Mít tinh: cuộc hội họp của đông đảo quần chúng thờng có nội dung chính trị và nhằm biểu thị

một ý chí chung

Luật s: ngời chuyên bào chữa, bênh vực cho những ngời phải ra trớc tòa án hoặc làm công

việc t vấn về pháp luật

Thành niên: ngời đợc pháp luật coi là đã đến tuổi trởng thành và phải chịu trách nhiệm về

việc mình làm (thờng là 18 tuổi) Anh Trọng mới 17 tuổi, cha đợc coi là đã đến tuổi trởngthành

Quốc tế ca: bài hát chính thức cho các đảng của giai cấp công nhân các nớc trên thế giới.

3 Hớng dẫn HS kể chuyện, trao đổi về ý

nghĩa câu chuyện

Bài tập 1

- Gọi HS đọc to nội dung bài tập 1 - Một HS đọc to, cả lớp theo dõi, đọc thầm

trong SGK

- Yêu cầu HS dựa lời kể của GV, quan sát

tranh, trao đổi theo nhóm đôi thuyết minh cho

mỗi bức tranh bằng một hai câu

- Gọi HS trình bày, GV và cả lớp theo dõi,

nhận xét

- Đại diện các nhóm lần lợt trình bày Cả lớptheo dõi nhận xét

- GV kết luận ý kiến của các nhóm và đa ra

bảng phụ ghi sẵn lời thuyết minh cho nội dung

từng bức tranh, yêu cầu HS đọc lại

- Một HS đọc, cả lớp theo dõi:

+ Tranh 1: Lý Tự Trọng rất sáng dạ, đợc cử ranớc ngoài học tập

+ Tranh 2: Về nớc, anh đợc giao nhiệm vụchuyển và nhận th từ, tài liệu

+ Tranh 4: Lý Tự Trọng rất nhanh trí, gan dạ

Trang 14

Bài tập 2, 3

- Gọi một HS đọc yêu cầu của Bài tập 2, 3 - Một HS đọc to Bài tập 2, 3 Cả lớp theo dõi

- GV nhắc HS:

+ Chỉ cần kể đúng cốt truyện, không cần lặp

lại nguyên văn từng lời của (thầy) cô

+ Kể xong, cần trao đổi với các bạn về nội

dung, ý nghĩa câu chuyện

- HS lắng nghe và thực hiện theo lời của GV

- Yêu cầu HS kể chuyện theo nhóm

- Thi kể chuyện trớc lớp - Đại diện các nhóm thi kể từng đoạn truyện,

toàn bộ câu chuyện trớc lớp

Lu ý: Tùy theo trình độ HS có thể yêu cầu

HS kể lại câu chuyện bằng cách kể nhập vai

nhân vật anh Trọng hoặc là ngời luật s hoặc là

ngời cai ngục Khi kể nhập vai thì phải giới

thiệu nhập vai nào ngay từ đầu câu chuyện;

phải xng tôi từ đầu đến cuối chuyện; tởng tợng

chính mình là nhân vật đó, hãy kể câu chuyện

thật tự nhiên Nếu đa đợc ý nghĩ, cảm xúc

riêng của nhân vật vào câu chuyện càng tốt

+ HS lắng nghe, thực hiện theo yêu cầu củaGV

- Trao đổi về ý nghĩa câu chuyện - HS tự nêu câu hỏi để trao đổi với nhau hoặc

trả lời câu hỏi của GV về nội dung, ý nghĩacâu chuyện

Trang 15

- GV và cả lớp nhận xét các bạn kể, sau đó

bình chọn ra nhóm hoặc bạn kể chuyện hay,

hấp dẫn nhất; bạn nêu câu hỏi thú vị nhất và

bạn hiểu câu chuyện nhất

- HS thực hiện theo hớng dẫn của GV

- GV nhận xét tiết học, biểu dơng những HS

học tốt, dặn HS về nhà kể lại chuyện cho nhiều

ngời cùng nghe

- Dặn các em tìm một câu chuyện (đoạn

truyện) đã đợc nghe hoặc đợc đọc ca ngợi

những anh hùng, danh nhân của nớc ta Đọc kĩ

Trang 16

A Kiểm tra bài cũ

- Gọi HS đọc thuộc lòng đoạn th trong bài Th

gửi các học sinh (từ Sau 80 năm giời nô lệ đến

nhờ một phần lớn ở công học tập của các em) và

trả lời câu hỏi về nội dung

- Nhận xét và cho điểm HS

- HS thực hiện yêu cầu của GV

- GV đa tranh minh họa bài tập đọc (phóng to)

cho HS quan sát và yêu cầu HS nói về nội dung

tranh

- HS quan sát và phát biểu: Bức tranh vẽquang cảnh ngày mùa ở nông thôn, mọi ngời

đang thu hoạch lúa

- GV chốt lại và giới thiệu: Đây là bức tranh

minh họa cho bài tập đọc Quang cảnh làng mạc

ngày mùa Đọc bài này các em sẽ thấy đợc vẻ

đẹp của làng quê đợc vẽ bằng lời tả rất đặc sắc

của nhà văn Tô Hoài - một nhà văn quen thuộc

với các em

- HS lắng nghe

a) Luyện đọc đúng

- GV chỉ định một HS đọc khá giỏi đọc trớc lớp

và yêu cầu cả lớp đọc thầm

- Một HS khá đọc trớc lớp, cả lớp đọc thầm

Trang 17

- GV hớng dẫn chia đoạn cho HS luyện đọc - HS nhận biết các đoạn trong bài văn:

* Đoạn 1: Từ đầu đến màu vàng rất khác

- GV gọi HS nối tiếp nhau đọc bài trớc lớp GV

chú ý sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho từng HS

Chú ý ngắt câu:

Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại / mở năm

cánh vàng tơi Buồng chuối / đốm quả chín

vàng.

- HS đọc bài Mỗi lợt đọc bốn HS, mỗi HS

đọc một đoạn của bài

- GV ghi bảng những từ ngữ HS hay phát âm sai

để luyện đọc cho cả lớp

- HS luyện đọc các tiếng GV ghi trên bảnglớp

- GV gọi HS tiếp nối nhau đọc bài lần 2 - HS đọc bài Mỗi lợt đọc bốn HS, mỗi HS

đọc một đoạn của bài

- Hớng dẫn HS tìm hiểu về nghĩa của các từ đợc

giới thiệu ở phần chú giải GV có thể dùng tranh

ảnh (nếu có) để giải nghĩa từ (cây) lụi, kéo đá

- Một HS đọc phần chú giải thành tiếng Cảlớp nghe bạn đọc và GV giải nghĩa

- Yêu cầu HS đọc nối tiếp các đoạn của bài theo

nhóm đôi

- HS nối tiếp nhau đọc bài trong nhóm

- Yêu cầu HS đọc nối tiếp các đoạn của bài - Bốn HS nối tiếp nhau đọc bài Mỗi HS đọc

một đoạn của bài Cả lớp đọc thầm theo dõi

và nhận xét bạn đọc

- GV đọc diễn cảm toàn bài: giọng tả chậm rãi,

dàn trải, dịu dàng; nhấn giọng những từ ngữ tả

những màu vàng khác nhau của cảnh và vật

- HS lắng nghe theo dõi giọng đọc của GV

b) Tìm hiểu bài

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trao đổi theo

nhóm đôi để tìm những sự vật có màu vàng và

từ ngữ dùng để miêu tả màu vàng của sự vật đó

GV nghe HS trình bày, kết hợp đính (hoặc ghi

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV, sau đótrình bày kết quả:

Lúa - vàng xuộm; nắng - vàng hoe, xoan - vàng lịm; lá mít - vàng ối; tàu đu đủ,

Trang 18

nhanh) các từ chỉ sự vật và màu sắc của nó lên

- GV cho HS tìm hiểu và trả lời câu hỏi 2 trong

nhóm, sau đó gọi HS trình bày

- HS thảo luận trong nhóm, sau đó trình bàytrớc lớp Cả lớp theo dõi, nhận xét bổ sung:Gợi ý:

+ Lúa - vàng xuộm -> là màu vàng đậm có cảm giác nặng trĩu Màu vàng của lúa chín trĩu

bông

+ Nắng - vàng hoe -> là màu vàng nhạt, tơi sáng Nắng vàng hoe giữa mùa đông là nắng đẹp và

ấm áp, không gay gắt, nóng bức

+ Xoan - vàng lịm -> là màu vàng của quả đã chín hết mức, gợi cảm giác ngọt lịm.

+ Lá mít - vàng ối -> là màu vàng rất đậm và đều khắp trên mặt.

+ Tàu đu đủ, lá sắn héo - vàng tơi -> là màu vàng sáng

+ Quả chuối - chín vàng -> là màu vàng đẹp tự nhiên của quả chín

+ Tàu lá chuối - vàng ối -> là màu vàng rất đậm, đều khắp mặt lá.

+ Bụi mía- vàng xọng -> là màu vàng chứa nớc đầy ắp Tả bụi mía nh thế đủ thấy bụi mía rất

t-ơi tốt

+ Rơm, thóc - vàng giòn -> màu vàng của vật đem phơi đợc nắng sấy khô tạo cảm giác giòn

đến có thể gãy ra

+ Gà, chó - vàng mợt -> màu vàng của những con vật béo tốt có bộ lông vàng óng ả, mợt mà.

+ Mái nhà rơm vàng mới -> màu vàng còn rất mới.

+ Tất cả - một màu vàng trù phú, đầm ấm-> màu vàng của giàu có ấm no.

- GV nói thêm: Tác giả quan sát rất tinh, vốn từ

ngữ rất giàu có, cách dùng từ rất gợi cảm, nên

đã làm nổi bật sắc thái riêng của sự vật lúc miêu

tả, làm cho ta thấy quang cảnh ngày mùa ở làng

Trang 19

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 2 trả lời câu hỏi:

Những chi tiết nào về thời tiết làm cho bức tranh

quê thêm đẹp và sinh động?

- HS đọc thầm và trả lời: Quang cảnh không

có cảm giác héo tàn, hanh hao lúc sắp bớc vào mùa đông Hơi thở của đất trời, mặt nớc thơm thơm, nhè nhẹ Ngày không nắng, không ma.

- Những chi tiết nào miêu tả về con ngời làm

cho bức tranh quê thêm đẹp và sinh động?

- Không ai tởng đến ngày hay đêm Ai cũng

vậy, cứ buông bát đũa lại đi ngay, ngủ dậy

là ra đồng ngay.

- GV chốt lại: Thời tiết của ngày mùa rất đẹp,

thuận lợi cho vụ gặt hái Con ngời chăm chỉ say

mê làm việc Những chi tiết về thời tiết, con

ng-ời làm cho bức tranh làng quê ngày mùa thêm

sinh động, đẹp một vẻ đẹp hoàn hảo

- Yêu cầu HS đọc thầm lại bài văn và trao đổi

theo nhóm đôi để trả lời câu hỏi: Qua bài văn

này chúng ta thấy tình cảm của tác giả đối với

quê hơng nh thế nào?

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV và trảlời: Tác giả là ngời yêu quê hơng tha thiết.Phải yêu quê hơng, yêu lao động mới say sangắm nhìn và cảm nhận hết đợc những vẻ đẹpcủa làng quê ngày mùa một cách sâu sắc, tinh

tế đến nh thế

c) Luyện đọc diễn cảm

- Qua phần tìm hiểu nội dung bài văn, bạn nào

cho biết chúng ta nên đọc bài văn với giọng nh

thế nào cho hay?

- HS nêu ý kiến, trao đổi sau đó thống nhất:

Đọc bài với giọng tả chậm rãi, dàn trải, dịudàng; nhấn giọng những từ ngữ tả những màuvàng khác nhau của cảnh và vật

- GV gọi bốn HS đọc diễn cảm nối tiếp bài văn,

yêu cầu cả lớp theo dõi nhận xét giọng đọc của

bạn

- HS nhận xét để ghi nhớ cách đọc hay, sửacách đọc cha hay

- GV hớng dẫn HS luyện đọc đoạn văn (từ Màu

lúa chín dới đồng vàng xuộm lại đến Mái

Trang 20

đôi đoạn văn.

+ Tổ chức cho HS thi đọc đoạn văn trớc lớp + Đại diện một số nhóm thi đọc bài văn trớc

lớp

- Gọi HS đọc toàn bài văn - Một đến hai HS đọc diễn cảm toàn bài văn

- GV chấm điểm cho từng HS

- Đại ý của bài văn này là gì? - Ca ngợi vẻ đẹp của làng quê khi vào mùa

- GV nhận xét giờ học, dặn HS về nhà đọc lại

bài văn, dặn đọc trớc bài tập đọc tuần tới

- HS ghi nhớ về nhà thực hiện theo yêu cầucủa GV

Trang 21

Tuần 1 Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tập làm văn Cấu tạo của bài văn tả cảnh

I Mục tiêu

1 Học sinh nắm đợc cấu tạo của bài văn tả cảnh, gồm 3 phần: mở bài, thân bài, kết luận

2 Biết vận dụng, phân tích cấu tạo của một bài văn tả cảnh cụ thể

3 Học sinh yêu thích quê hơng đất nớc

- Bảng phụ ghi sẵn: Trình tự miêu tả của hai bài văn Quang cảnh làng mạc ngày mùa và

Hoàng hôn trên sông Hơng.

1 Giới thiệu bài (3phút)

- Lên lớp 5 các em sẽ đợc học một thể loại văn

mới đó là văn tả cảnh Khi học văn tả cảnh các

em sẽ rất thích thú vì đối tợng miêu tả cảnh là

một không gian rộng lớn, cảnh vật thay đổi và

biến chuyển theo thời gian Trong cảnh đôi khi

xuất hiện cả con ngời và loài vật Do đó, khi

học thể loại này các em sẽ biết quan sát đối

t-ợng một cách bao quát, toàn diện

- HS lắng nghe

2 Phần Nhận xét(17phút)

Bài tập 1 (10 phút)

- Gọi một HS đọc toàn văn nội dung bài tập

(đọc yêu cầu và văn bản Hoàng hôn trên sông

- Bài tập này có 2 yêu cầu là:

+ Đọc và tìm hiểu bài văn đợc chia làm mấy

đoạn

+ Xác định nội dung từng đoạn

- GV hớng dẫn HS giải nghĩa từ và tìm hiểu nội

Trang 22

- GV giao nhiệm vụ: Bài văn Hoàng hôn trên

sông Hơng là một bài văn tả cảnh đẹp của Huế

gắn với dòng sông Hơng vào một buổi hoàng

hôn Các em hãy đọc thầm lớt lại bài văn, tự

phân từng đoạn của bài và xác định nội dung

của từng đoạn

- HS cả lớp đọc thầm, tự phân đoạn bài văn,xác định nội dung từng đoạn viết ra vở nháp

- Yêu cầu HS trao đổi theo nhóm đôi về kết

quả làm bài trên vở nháp

- HS trao đổi với nhau về kết quả bài làm củamình

- Gọi HS các nhóm báo cáo kết quả

- GV cùng HS nhận xét, bổ sung chốt lại lời

+ Đoạn 3: Tiếp đến khoảng khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt -> Hoạt động củacon ngời bên bờ sông, trên mặt sông lúc hoàng hôn

+ Đoạn 4: Còn lại -> Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.

- Nếu chia bài văn trên thành 3

đoạn thì đâu là mở bài, thân bài,

kết luận? Vì sao?

- HS trả lời:

+ Đoạn 1 sẽ là mở bài vì đoạn 1 giới thiệu bao quát về đặc

điểm yên tĩnh của Huế lúc hoàng hôn

+ Đoạn 2 và 3 sẽ là thân bài vì các đoạn này miêu tả sự thay

đổi màu sắc của sông Hơng và con ngời lúc hoàng hôn.+ Đoạn 4 sẽ là kết bài vì đoạn này kết thúc việc miêu tảcảnh hoàng hôn trên sông Hơng

Trang 23

Bài tập 2 (7 phút)

- GV đa ra trình tự hai bài văn

miêu tả đợc ghi sẵn trong bảng

phụ (nh dới đây) Yêu cầu HS

quan sát và cho biết thứ tự miêu

tả trong hai bài văn trên có gì

1 Giới thiệu màu sắc bao trùm cảnh làng quê ngày mùa màu vàng.

–Thân bài

2 Sự thay đổi của sắc màu sông Hơng từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn.

2 Tác giả tả các màu vàng rất khác nhau của cảnh, của vật ở làng quê ngày mùa.

3 Cảnh hoạt động của con ngời bên bờ sông Hơng, trên mặt sông lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn

hoàng hôn.

3 Thời tiết và con ngời trong ngày mùa.

- Thứ tự hai bài văn miêu tả có gì khác nhau? - Bài Hoàng hôn trên sông Hơng miêu tả sự

thay đổi của cảnh vật theo thời gian Bài

Quang cảnh làng mạc ngày mùa tả từng bộ

phận của cảnh

- Cấu tạo của một bài văn tả cảnh gồm mấy

phần là những phần nào? Nội dung mỗi phần

nói về điều gì?

- GV ghi vắn tắt cấu tạo bài văn tả cảnh lên

bảng

- Bài văn tả cảnh thờng có ba phần

1 Mở bài: Giới thiệu bao quát cảnh sẽ tả

2 Thân bài: Tả từng bộ phận của cảnh hoặc

sự thay đổi của cảnh theo thời gian

3 Kết bài: Nêu lên cảm nghĩ hoặc nhận xétcủa ngời viết

Trang 24

3 Phần Ghi nhớ (5 phút)

- Gọi HS đọc phần Ghi nhớ

- Hai đến ba HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK

- Yêu cầu HS giải thích phần Ghi nhớ - Một đến hai HS giải thích, sử dụng kết luận

về cấu tạo và trình tự miêu tả của hai bài văn

Hoàng hôn trên sông Hơng và Quang cảnh làng mạc ngày mùa để minh hoạ.

4 Phần Luyện tập (10 phút)

Bài tập 1

- Gọi một HS đọc to toàn bài - Một HS đọc to toàn bài, cả lớp theo dõi đọc

thầm

- Bài tập yêu cầu chúng ta làm gì? - Nhận xét cấu tạo của bài văn Nắng tra

- Yêu cầu HS làm việc theo cá nhân - HS làm việc cá nhân

+ Đâu là mở bài của đoạn văn này? Mở bài làm

* Đoạn 1 (Từ Buổi tra từ trong nhà đến

bốc lên mãi): Tả cảnh nắng tra dữ dội.

* Đoạn 2 (Từ Tiếng gì xa vắng đến hai mí

mắt khép lại): Nắng tra trong tiếng võng và

câu hát ru em

* Đoạn 3 (Từ Con gà nào đến bóng duối

cũng lặng im): Muôn vật trong nắng.

* Đoạn 4 (Từ ấy thế mà đến cấy nốt thửa

ruộng cha xong): Hình ảnh ngời mẹ trong

nắng tra (cách miêu tả này làm nổi bật hình

ảnh ngời mẹ chịu thơng, chịu khó)

+ Đâu là đoạn kết bài, đoạn kết bài làm nhiệm

Trang 25

- GV nhËn xÐt giê häc - HS l¾ng nghe.

- DÆn HS vÒ nhµ häc néi dung Ghi nhí vµ lµm

l¹i bµi tËp phÇn luyÖn tËp vµo vë

- HS l¾ng nghe vµ vÒ nhµ thùc hiÖn theo yªucÇu cña GV

*Ký duyÖt:

*Rót kinh nghiÖm:

Trang 26

Luyện từ và câu

Luyện tập về Từ đồng nghĩa

I Mục tiêu

1 Học sinh tự tìm đợc từ đồng nghĩa với những từ đã cho

2 Cảm nhận sự khác nhau giữa những từ đồng nghĩa không hoàn toàn, biết cân nhắc, lựachọn sử dụng từ thích hợp với ngữ cảnh cụ thể

- Bảng phụ ghi sẵn nội dung đoạn văn Bài tập 3 để GV và HS cùng phân tích mẫu

- Một vài trang từ điển phô-tô-cóp-pi nội dung liên quan đến Bài tập 1

- Bút dạ và giấy khổ to đủ cho các nhóm HS làm bài tập

- GV gọi HS nêu nội dung Ghi nhớ về từ đồng

-GV cho điểm, nhận xét việc làm bài và học

bài của HS

- HS lắng nghe

B Bài mới

- Các em biết thế nào là từ đồng nghĩa Trong

tiết học hôm nay chúng ta sẽ luyện tập tìm và

- Yêu cầu HS làm bài theo nhóm GV phát bút

dạ, giấy khổ to, từ điển (hoặc một vài trang từ

- HS các nhóm tra từ điển, trao đổi, cử một th

kí viết nhanh lên giấy từ đồng nghĩa với những

Trang 27

điển) cho các nhóm làm bài từ chỉ màu sắc đã cho

- Yêu cầu HS trình bày kết quả - Đại diện mỗi nhóm dán kết quả bài làm trên

lớp, trình bày kết quả làm việc của nhóm

- GV và cả lớp nhận xét, tính điểm thi đua xem

nhóm nào tìm đợc đúng, nhiều từ

T liệu giành cho GV tham khảo

Bài tập 1:

- Các từ đồng nghĩa chỉ màu xanh: xanh biếc, xanh lè, xanh lét, xanh tơi, xanh thẳm, xanh

sẫm, xanh đậm, xanh thẫm, xanh um, xanh thắm, xanh da trời, xanh nớc biển, xanh lơ, xanh xanh, xanh nhạt, xanh non, xanh lá chuối, xanh lục, xanh ngọc, xanh ngát, xanh ngắt, xanh rì, xanh ngút ngàn, xanh mớt, xanh xao, xanh rờn, xanh mợt, xanh bóng, xanh đen,

- Các từ đồng nghĩa chỉ màu đỏ: đỏ au, đỏ bừng, đỏ cạch, đỏ cờ, đỏ chóe, đỏ chót, đỏ chói, đỏ

đọc, đỏ gay, đỏ hoét, đỏ hỏn, đỏ kè, đỏ khé, đỏ lòm, đỏ lừ, đỏ lửa, đỏ lựng, đỏ ngầu, đỏ ối, đỏ quạch, đỏ rực, đỏ ửng, đỏ hồng, đỏ đậm, đỏ thắm, đỏ thãm, đỏ sẫm, đỏ hừng hực, đỏ tía, đỏ tím, đỏ nhạt, đo đỏ,

- Các từ đồng nghĩa chỉ màu trắng: trắng tinh, trắng toát, trắng muốt, trắng phau, trắng nõn,

trắng nuột, trắng bóc, trắng ngà, trắng ngần, trắng nhởn, trắng bong, trắng bốp, trắng lóa, trắng xóa, trắng lôm lốp, trắng phốp, trắng bệch, trắng hếu, trắng mờ, trắng trẻo, trăng trắng, trắng dã,

- Các từ đồng nghĩa chỉ màu đen: đen sì, đen kịt, đen sịt, đen thui, đen trũi, đen nghịt, đen

ngòm, đen nhẻm, đen nhức, đen giòn, đen nhánh, đen láy, đen đen,

- Gọi HS dới lớp nối tiếp đọc câu văn của

mình GV chú ý sửa lỗi ngữ pháp hoặc cách

dùng từ cho từng HS (nếu có)

- HS lần lợt đứng dậy đọc bài làm của mình

- Gọi HS nhận xét, chữa bài trên bảng của bạn - Nhận xét, chữa bài

Bài tập 3

- Gọi một HS đọc yêu cầu bài - Một HS đọc yêu cầu của bài, cả lớp theo dõi

đọc thầm

- Yêu cầu HS tự làm bài - Hoạt động cá nhân, một HS lên bảng làm bài

vào bảng phụ HS dới đọc bài trong SGK, ghi

Trang 28

lại các từ lựa chọn vào giấy nháp.

- Gọi HS dới lớp trình bày kết quả bài làm của

mình

- HS lần lợt đứng dậy đọc bài làm của mình

- GV nhận xét bài làm của HS dới lớp, giải

- GV nhận xét giờ học, tuyên dơng những HS

tích cực trong học tập

- HS lắng nghe

- Dặn HS về nhà học nội dung Ghi nhớ ở tiết

học trớc và làm lại Bài tập 2, 3 vào vở

- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêucầu của GV

- Tranh, ảnh quang cảnh một số vờn cây, công viên, cánh đồng,

A - Kiểm tra bài cũ

- Gọi HS nêu phần Ghi nhớ cấu tạo của bài

văn tả cảnh và nhắc lại cấu tạo của bài Nắng

- Một đến hai HS lên bảng thực hiện theo yêucầu của GV HS dới lớp theo dõi, nhận xét, bổ

Trang 29

học về cấu tạo của bài văn tả cảnh Vậy khi tả

cảnh ngời ta phải quan sát bằng các giác quan

nào? Chọn lọc chi tiết để miêu tả ra sao? Để

hiểu rõ điều này, chúng ta cùng học bài Luyện

- GV yêu cầu một HS đọc to toàn bộ nội dung

bài tập (đọc yêu cầu và văn bản Buổi sớm trên

- GV chia HS thành nhóm bốn, yêu cầu HS đọc

thầm thảo luận trong nhóm để làm bài tập ra

phiếu hoặc tờ rô-ki khổ to

- HS thảo luận theo nhóm để làm bài tập

- Gọi các nhóm lên trình bày kết quả GV nhận

xét, phân xử ý kiến của các nhóm, chốt lại lời

giải đúng

- Đại diện các nhóm dán kết quả bài làm lênbảng và trình bày kết quả Cả lớp theo dõi,nhận xét, bổ sung cho đến khi có kết quả

đúng

Lời giải:

a) Các sự vật đợc tác giả miêu tả trong buổi sớm mùa thu là: Tả cánh đồng buổi sớm: vòm trời,những giọt ma; những sợi cỏ; những gánh rau, những bó huệ của ngời bán hàng; bầy sáo đenliệng trên cánh đồng; mặt trời mọc

b) Các giác quan tác giả sử dụng để quan sát là:

- Bằng cảm giác của làn da (xúc giác): thấy sớm đầu thu mát lạnh; những sợi cỏ đẫm nớc làm ớtlạnh bàn chân

- Bằng mắt (thị giác): thấy mây xám đục, vòm trời xanh vòi vọi; vài giọt ma loáng thoáng rơi;ngời gánh rau và những bó huệ trắng muốt; bầy sáo liệng chấp chới trên cánh đồng lúa đang kết

đòng; mặt trời mọc trên những ngọn cây xanh tơi

Trang 30

c) HS tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế có thể là do các em cảm nhận thấy Nếu các

em nói đợc lí do mình thích thì rất đáng khen Chẳng hạn: Giữa những đám mây xám đục, vòm

trời hiện ra nh những khoảng vực xanh vòi vọi Mây xám đục làm cho vòm trời có cảm giác

thấp hẳn xuống, những khoảng trời xanh cao vút lộ ra tạo cảm giác sâu hun hút nh vực thẳm

Bài tập 2

- Gọi một HS đọc to bài tập - Một HS đọc to bài tập, cả lớp theo dõi trong

SGK

- GV và HS giới thiệu một vài tranh, ảnh minh

họa cảnh vờn cây, công viên, đờng phố, nơng

rẫy, (do GV và HS su tầm)

- Yêu cầu HS làm bài cá nhân GV phát bút dạ,

giấy khổ to, cho một vài HS khá giỏi làm bài

- HS làm việc cá nhân làm bài vào vở nháp,một vài HS làm bài lên giấy khổ to

- Yêu cầu HS trình bày kết quả

- GV và cả lớp nhận xét, đánh giá cao những

HS có khả năng quan sát tinh tế, phát hiện đợc

nét độc đáo của cảnh vật; biết trình bày theo

một dàn ý hợp lí những gì mình đã quan sát đợc

một cách rõ ràng ấn tợng

- HS lần lợt đứng dậy trình bày bài làm củamình Những HS làm bài trên giấy khổ to dánkết quả bài làm trên bảng lớp Cả lớp theo dõicác bạn trình bày để nhận xét, bổ sung ý kiến

- GV chốt lại bằng cách lựa một bài HS làm bài

tốt nhất trên giấy khổ to đang dán trên bảng

lớp, hớng dẫn HS nhận xét, bổ sung, xem nh là

một mẫu để cả lớp tham khảo

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV Sau khinghe các bạn trình bày và đóng góp ý kiến,mỗi HS tự sửa lại dàn ý của mình

Trang 31

Tuần 2 Ngày soạn:

- Đọc đúng các tiếng có âm, vần và thanh điệu dễ lẫn do ảnh hởng của phát âm địa phơng

- Biết đọc một văn bản thống kê giới thiệu truyền thống văn hóa Việt Nam - đọc rõ ràng,rành mạch với giọng tự hào

2 Đọc hiểu:

- Hiểu các từ ngữ có trong bài

Hiểu đợc nội dung bài: Ca ngợi Việt Nam có truyền thống khoa cử lâu đời Đó là bằngchứng về nền văn hiến lâu đời của nớc ta

3 Giáo dục: Học sinh tự hào về truyền thống văn hoá của Việt Nam và phát huy truyềnthống đó

- Tranh minh họa bài đọc trong SGK

- Bảng phụ viết sẵn một đoạn của bảng thống kê để hớng dẫn HS luyện đọc

A Kiểm tra bài cũ (5 phút)

- Gọi hai HS đọc bài Quang cảnh làng mạc

ngày mùa và trả lời câu hỏi về nội dung bài đọc.

- Nhận xét và cho điểm HS

- HS thực hiện yêu cầu của GV

B Dạy bài mới (30 phút)

1 Giới thiệu bài (2 phút)

- GV đa tranh minh họa bài tập đọc (phóng to)

cho HS quan sát và yêu cầu HS nói về nội dung

Trang 32

nền văn hiến lâu đời Bài tập đọc Nghìn năm

văn hiến (các em học hôm nay) sẽ đa chúng ta

đến với Văn Miếu - Quốc Tử Giám một địa

danh nổi tiếng ở Hà Nội Địa danh này là một

chứng tích về nền văn hiến lâu đời của dân tộc

ta

- GV hớng dẫn HS chia đoạn - HS nhận biết các đoạn của bài:

* Đoạn 1: Từ đầu đến lấy đỗ hơn 2500 tiến

sĩ, cụ thể nh sau.

* Đoạn 2: Bảng thống kê

* Đoạn 3: Còn lại

- GV gọi HS nối tiếp nhau đọc bài - HS đọc bài Mỗi lợt đọc ba HS, mỗi HS đọc

một đoạn của bài

- GV chú ý sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho

từng HS (nếu có) GV có thể ghi bảng những từ

ngữ HS hay phát âm sai để luyện đọc cho HS

- HS luyện đọc các tiếng GV ghi trên bảnglớp (nếu có)

- Gọi HS nối tiếp nhau đọc bài lần 2 - Ba HS nối tiếp nhau đọc bài Mỗi HS đọc

một đoạn của bài

- Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa của các từ đợc

giới thiệu ở phần chú giải

- Một HS đọc phần chú giải thành tiếng Cảlớp đọc thầm

- Yêu cầu HS đọc bài theo nhóm đôi - HS đọc bài trong nhóm

- Gọi HS nối tiếp nhau đọc bài lần 3 - Ba HS nối tiếp nhau đọc bài Mỗi HS đọc

Trang 33

một đoạn của bài.

- GV đọc mẫu: giọng cao, vang, thể hiện sự tự

hào về truyền thống văn hiến của đất nớc; nhấn

giọng vào số liệu có trong bài

- HS lắng nghe, theo dõi giọng đọc của GV

b) Tìm hiểu bài (10 phút)

- GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 trong SGK,

thảo luận theo nhóm đôi và trả lời câu hỏi: Đến

thăm Văn Miếu - Quốc Tử Giám, khách nớc

ngoài ngạc nhiên vì điều gì?

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảoluận: Khách nớc ngoài ngạc nhiên khi thấy từnăm 1075 nớc ta đã mở khoa thi tiến sĩ - sớmhơn châu Âu 55 năm

- GV yêu cầu HS đọc thầm phân tích bảng số

liệu thống kê để trả lời câu hỏi 2 trong bài

- Triều đại nào tổ chức nhiều khoa thi nhất? Triều nhà Lê tổ chức nhiều khoa thi nhất

-101 khoa thi

- Triều đại nào lấy nhiều tiến sĩ nhất? - Triều nhà Lý có nhiều tiến sĩ nhất - 588 tiến

sĩ

- Những chi tiết nào cho chúng ta biết ông cha

ta rất coi trọng đạo học?

- HS trả lời:

+ Mở khoa thi rất sớm

+ Thống kê và ghi tên những trạng nguyênvào trong sử sách

+ Lập nhà Văn Miếu để thờ những ngời cócông mở mang giáo dục

+ Lập Quốc Tử Giám để dạy học

+ Khắc tên tuổi các tiến sĩ lên bia đá để ludanh muôn thuở

- Bài văn giúp em hiểu điều gì về truyền thống

văn hiến Việt Nam?

Trang 34

+ Chúng ta tự hào về truyền thống văn hiếnlâu đời của dân tộc ta.

c) Luyện đọc hay (8 phút)

- GV gọi ba HS đọc diễn cảm nối tiếp toàn bài,

yêu cầu cả lớp theo dõi nhận xét giọng đọc của

bạn

- GV chốt lại giọng đọc của toàn bài: giọng đọc

rõ ràng, rành mạch tràn đầy niềm tự hào về

truyền thống văn hiến Việt Nam

- Ba HS đọc nối tiếp ba đoạn của bài Cả lớptheo dõi, nhận xét giọng đọc của bạn và rút ragiọng đọc toàn bài

- Để phát huy truyền thống văn hiến của ông

cha ta ngày xa, các em phải làm gì?

- Nhiều HS trả lời:

+ Không ngại khó, ngại khổ, siêng năng,chăm chỉ học tập, làm bài đầy đủ, giúp đỡnhau trong học tập

- GV nhận xét giờ học, dặn HS về nhà tiếp tục

luyện lại đọc đoạn văn và đọc trớc bài tập đọc

Trang 35

1 Nghe - viết chính xác, trình bày đúng bài chính tả Lơng Ngọc Quyến.

2 Nắm đợc mô hình cấu tạo vần Chép đúng tiếng, vần vào mô hình

- Bảng lớp kẻ sẵn mô hình cấu tạo vần trong Bài tập 3

- Gọi hai HS lên bảng lớp yêu cầu nhắc lại quy

tắc chính tả với g/gh, ng/ngh, c/k và viết các từ:

ghê gớm, bát ngát, nghe ngóng, kiên quyết,

cống hiến,

- Hai HS lên bảng thực hiện theo yêu cầu của

GV HS dới lớp viết các từ ngữ vào giấy nháp

- GV nhận xét bài viết của HS trên bảng

- Trong giờ Chính tả hôm nay, các em sẽ nghe

viết bài chính tả Lơng Ngọc Quyến và làm các

bài tập chính tả để nắm đợc về mô hình cấu tạo

thong thả, rõ ràng, phát âm chính xác các tiếng

có âm, vần, thanh HS dễ viết sai

- HS lắng nghe và theo dõi trong SGK

- GV nói về nhà yêu nớc Lơng Ngọc Quyến:

giới thiệu chân dung, năm sinh, năm mất của

L-ơng Ngọc Quyến; tên ông đợc đặt cho nhiều

đ-ờng phố, nhiều trđ-ờng học ở các tỉnh, thành phố ở

nớc ta

- HS lắng nghe

b) Hớng dẫn viết từ khó và trình bày chính tả

- Yêu cầu HS nêu các từ khó dễ lẫn khi viết

sắt,

- GV đọc cho HS viết các từ vừa tìm đợc - Ba HS lên bảng viết, HS dới lớp viết vào vở

nháp

- Sau khi HS viết xong, GV hớng dẫn HS nhận

xét bài của bạn trên bảng và đọc lại các từ đó - HS thực hiện theo yêu cầu của GV.

Trang 36

c) Viết chính tả

- GV nhắc HS: gấp SGK, chú ý ngồi viết đúng t

thế; ghi tên bài vào giữa dòng, sau khi chấm

xuống dòng, chữ đầu nhớ viết hoa, viết lùi vào

một ô li; viết hoa các tên riêng có trong bài,

- HS lắng nghe

- GV đọc từng câu hoặc từng bộ phận ngắn

trong câu cho HS viết Mỗi câu hoặc bộ phận

câu đọc không quá 2 lợt

- HS lắng nghe và viết bài

d) Soát lỗi và chấm bài

- Đọc toàn bài cho HS soát lỗi - HS dùng bút chì, đổi vở cho nhau để soát

lỗi, chữa bài

- GV chấm nhanh từ 5 -7 bài của HS và nhận xét

bài viết của các em

- Cả lớp theo dõi, lắng nghe, tự đối chiếu vớiSGK để sửa những lỗi sai

3 Hớng dẫn HS làm bài tập

Bài tập 2

- Gọi HS đọc to yêu cầu bài tập - Một HS đọc to trớc lớp HS cả lớp đọc thầm

trong SGK

- Yêu cầu HS làm việc theo cá nhân, sau khi làm

bài xong trao đổi kết quả với bạn bên cạnh

- HS làm bài vào giấy nháp (hoặc vở bài tập),sau khi làm bài xong trao đổi bài với bạn

- Gọi HS trình bày, nhận xét và chốt lại lời giải

đúng

- HS lần lợt trình bày kết quả Cả lớp theodõi, nhận xét cho đến khi có kết quả đúng: a) Trạng (ạng), nguyên (uyên), Nguyễn(uyên), Hiền (iên), khoa (oa), thi (i)

- Yêu cầu HS tự làm bài GV dán ba tờ phiếu lên

bảng, mời ba HS lên bảng thi làm bài nhanh

- HS làm bài vào vở Ba HS làm bài vàophiếu trên bảng

- Gọi HS dới lớp nối tiếp đọc bài của mình - Nhiều HS đọc bài làm của mình Cả lớp

Trang 37

theo dõi, nhận xét.

- Gọi HS nhận xét, chữa bài của bạn trên bảng

(nếu sai) và chốt lại lời giải đúng

- HS nhận xét, chữa bài (nếu sai) trên bảng

lỗi hay viết sai chính tả

- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV

Trang 38

- Từ điển đồng nghĩa Tiếng Việt, sổ tay từ ngữ Tiếng Việt tiểu học.

- Bút dạ và giấy khổ to đủ cho các nhóm HS làm bài tập

- GV gọi HS nêu các từ đồng nghĩa với màu

xanh (hoặc màu đen, hoặc màu trắng, hoặc màu

vàng) Đặt câu với một trong những từ đồng

nghĩa vừa nêu

- Hai HS lên bảng thực hiện theo yêu cầu củaGV

- GV cho điểm, nhận xét việc làm bài và học

bài ở nhà của HS

- Cả lớp lắng nghe

B Bài mới

- Trong tiếng Việt có rất nhiều từ nói về Tổ

quốc, quê hơng Để nhận biết và hệ thống hóa

các từ đó, hôm nay chúng ta học bài luyện từ và

- Yêu cầu HS làm bài theo nhóm Cả lớp chia

làm bốn nhóm, GV phát giấy khổ to, bút dạ cho

các nhóm, cứ hai nhóm cùng tìm chung các từ

đồng nghĩa với từ Tổ quốc trong một bài Th gửi

các học sinh hoặc Việt Nam thân yêu

- HS nhận giấy, bút dạ từ GV Các nhóm đọcbài, trao đổi, cử một th kí viết nhanh lên giấy

từ đồng nghĩa với từ Tổ quốc có trong bài văn

Trang 39

- HS thực hiện theo yêu cầu của GV.

- GV gọi HS bổ sung thêm từ vào kết quả bài

làm của nhóm thắng cuộc - HS bổ sung làm phong phú hơn kết quả bàilàm của nhóm thắng cuộc

- Gọi một HS đọc lại và chữa bài vào vở

Đáp án: Từ đồng nghĩa với Tổ quốc: đất nớc,

nớc nhà, quốc gia, non sông, giang sơn, quê

- Yêu cầu HS làm bài theo nhóm Cả lớp chia

làm bốn nhóm, GV phát giấy khổ to, bút dạ cho

các nhóm làm bài

- HS nhận giấy, bút dạ từ GV Các nhóm đọcbài, trao đổi, cử một th kí viết nhanh lên giấycác từ chứa tiếng quốc có nghĩa là nớc

nhóm nào tìm đợc đúng, nhiều từ - HS thực hiện theo yêu cầu của GV.

Đáp án:

Bài tập 3: HS tìm đợc càng nhiều từ chứa tiếng quốc càng tốt Song các em không nhất thiếtphải nêu đủ các từ đợc liệt kê dới đây Khi chốt lại những từ đúng mà HS tìm đợc, GV có thể kếthợp giải nghĩa từ rất nhanh

- Vệ quốc (bảo vệ Tổ quốc), ái quốc (yêu nớc), quốc gia (nớc nhà), quốc ca ( bài hát chính thứccủa nớc dùng trong các nghi lễ quan trọng), quốc dân (nhân dân trong nớc), quốc doanh (donhà nớc kinh doanh), quốc hiệu (tên gọi chính thức của một nớc), quốc hội (cơ quan dân cử cóquyền lực cao nhất trong một nớc), quốc huy (huy hiệu tợng trng cho một nớc), quốc khánh (lễ

Trang 40

kỉ niệm ngày có sự kiện trọng đại nhất trong lịch sử), quốc kì (cờ tợng trng cho một nớc), quốc

ngữ (tiếng nói chung của cả nớc), quốc phòng (giữ gìn chủ quyền và an ninh của đất nớc), quốc sách (chính sách quan trọng của cả nớc), quốc sử (lịch sử nớc nhà), quốc thể (danh dự của một

nớc), quốc vơng (vua một nớc), quốc th (th của một nớc), quốc tang (tang chung của cả nớc),

Bài tập 4

- Yêu cầu một HS đọc to toàn bài - Một HS đọc to toàn bài, cả lớp theo dõi đọc

thầm

- Yêu cầu HS tự làm bài - Hoạt động cá nhân, hai HS lên bảng làm bài,

HS dới lớp viết vào vở

- Gọi HS dới lớp nối tiếp đọc câu văn của mình

GV chú ý sửa lỗi ngữ pháp hoặc cách dùng từ

cho từng HS (nếu có)

GV dựa vào câu văn của HS để giải thích

tr-ờng hợp các từ ngữ quê hơng, quê mẹ, quê cha

đất tổ, nơi chôn rau cắt rốn đợc HS dùng đặt

câu với nghĩa chỉ một vùng đất, trên đó có

những dòng họ sinh sống lâu đời, gắn bó với

nhau, với đất đai rất sâu sắc (So với từ Tổ quốc

thì những từ ngữ này chỉ một diện tích đất hẹp

hơn nhiều) Và trờng hợp đặt câu có dùng các

từ ngữ trên với nghĩa tơng tự của từ Tổ quốc Ví

Dụ:

Quê hơng tôi là Việt Nam.

- Năm đến bảy HS đọc bài làm của mình

- Gọi HS nhận xét, chữa bài trên bảng cho bạn

Tiêu đề	Giáo án Tiếng Việt lớp 5
Trường học	Trường Tiểu Học
Chuyên ngành	Tiếng Việt
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2007-2008
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	238
Dung lượng	2,36 MB