Truyện Kiều – Nguyễn Du Câu 2 4 điểm: Phân tích nét độc đáo nhưng sâu sắc trong nhan đề bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.. Trịnh Công Sơn Em hãy tìm câu
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN HUYỆN M’DRĂK Năm học: 2011 - 2012
Môn thi : Ngữ văn lớp 9
Ngày thi : 22/02/2012
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (6 điểm):
Em hãy phân tích nghệ thuật miêu tả đặc sắc trong những câu thơ sau:
Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.
(Ca dao)
Long lanh đáy nước in trời Thành xây khói biếc, non phơi bóng vàng.
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Câu 2 (4 điểm):
Phân tích nét độc đáo nhưng sâu sắc trong nhan đề bài thơ “Bài thơ về tiểu
đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.
Câu 3 (10 điểm):
Sống trong đời sống Cần có một tấm lòng
Để làm gì em biết không?
(Trịnh Công Sơn)
Em hãy tìm câu trả lời trong các văn bản “Ánh trăng” của Nguyễn Duy và “Lặng
lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long.
.HẾT
Họ tên thí sinh :………SBD………
Giám thị 1 Giám thị 2
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM
HUYỆN M’DRĂK BÀI THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Năm học: 2011 – 2012
Môn: Ngữ văn 9
Câu 1 (6 điểm): Yêu cầu: Hs viết một đoạn văn theo đúng yêu cầu của đề, diễn đạt
rõ ràng, mạch lạc, lập luận chặt chẽ, viết có cảm xúc, không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu… HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo những ý cơ bản sau:
- Đây là những cặp thơ lục bát thuộc loại tuyệt bút trong việc tả cảnh thiên nhiên và biểu hiện tình cảm con người (1 đ)
- Cặp lục bát của người nghệ sĩ dân gian chỉ bằng mấy nét chấm phá đã làm
hiển hiện vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của cảnh tát nước đêm trăng Mấy chữ “múc ánh trăng vàng” khiến cả không gian, thời gian, nhân vật, công việc tát nước thấm
đẫm trăng vàng Bài ca lao động hoà quyện vào bài ca giao duyên, tình yêu thiên nhiên, yêu làng quê… (2.5 đ)
- Cặp lục bát trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã vẽ ra bức tranh thu kì
thú, mơ màng thần tiên Nước thu trong lặng, phản chiếu trời mây, sương khói núi non và nắng vàng thu Câu thơ tĩnh mà động Hàm ẩn trong đó cả tâm trạng khấp khởi, vui sướng của Thúc Sinh khi được trở lại Lâm Tri với Thuý Kiều vì tưởng rằng mình đã lừa được Hoạn Thư (2.5 đ)
Câu 2 (4 điểm): Yêu cầu hs làm được những ý cơ bản sau:
-Bài thơ có cái tên khá dài nhưng lạ và độc đáo, gây ấn tượng cho người đọc Nhan
đề làm nổi bật hình ảnh toàn bài thơ: những chiếc xe không kính Hình ảnh này là
một phát hiện thú vị của tác giả, thể hiện sự gắn bó và am hiểu hiện thực đời sống chiến tranh trên tuyến đường Trường Sơn (2 đ)
-Nhan đề bài thơ thêm hai chữ “bài thơ” thoạt nghe có vẻ như thừa nhưng đó là chủ
ý của tác giả Hai chữ ấy cho ta thấy rõ cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác
giả: không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính hay hiện thực khốc liệt của
cuộc chiến tranh mà chủ yếu Phạm Tiến Duật muốn nói về chất thơ của hiện thực
ấy, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung, vượt lên mọi thiếu thốn, gian khổ, hiểm nguy trong cuộc kháng chiến chống Mĩ (2 đ)
Câu 3 (10 điểm):
A/ Yêu cầu chung:
Trên cơ sở nội dung các văn bản đã cho (Ánh trăng của Nguyễn Duy, Lặng lẽ
Sa Pa của Nguyễn Thành Long), dựa vào gợi ý trong trong lời dẫn (lời của nhạc sĩ
Trịnh Công Sơn) để hiểu bản chất vấn đề: về tình cảm, thái độ sống tích cực của mỗi con người và ý nghĩa, giá trị của những tình cảm, thái độ đó đối với cuộc sống
B/ Yêu cầu cụ thể:
a/ Về nội dung, kiến thức:
Hs cơ bản phải nêu được những ý sau:
1.Con người sống trên cuộc đời cần có một tấm lòng:
Trang 3-Khao khát sống có ích cho mọi người, cho xã hội, sẵn sàng đem sức lực của mình
để cống hiến cho cuộc đời, cho đất nước
-Những tấm lòng ấy đáng quý, đáng trân trọng vì sự đóng góp lặng lẽ, âm thầm mang lại lợi ích cho cuộc đời
-Có lí tưởng sống cao đẹp, tình yêu cuộc sống, yêu con người, quý trọng tình cảm, luôn giúp đỡ người khác; yêu nghề, gắn bó, say mê với công việc; chân thành,
khiêm tốn,…(anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa Pa”).
-Con người hãy đừng quên quá khứ, những năm tháng đau thương, gian khổ và những người bạn tri kỉ một thời gắn bó Con người cần phải sống thuỷ chung, ân nghĩa, ân tình với quá khứ, với thiên nhiên, đất nước và chính mình, phải biết
“Uống nước nhớ nguồn” (“Ánh trăng” của Nguyễn Duy)
2.Khẳng định được ý nghĩa, giá trị của những tình cảm, thái độ đó đối với cuộc đời, ý nghĩa của đời sống cá nhân trong mối quan hệ với cộng đồng:
-Cuộc sống của mỗi cá nhân chỉ có giá trị và thực sự hạnh phúc khi nó góp được vào cuộc đời chung những gì tốt đẹp của mình
-Tấm lòng đẹp và thái độ sống tích cực sẽ gợi những xúc cảm, suy tư, làm bừng dậy những tình cảm lớn lao, cao đẹp ở người khác Là sự thức tỉnh về cách sống, thêm khao khát được làm việc, được cống hiến, biết sống đẹp, ý thức được bổn phận và nghĩa vụ
-Những tấm lòng, tâm hồn đẹp có khả năng khơi gợi cảm hứng nghệ thuật
Hai văn bản “Ánh trăng” của Nguyễn Duy và “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long khiến con người ta phải suy ngẫm sâu sắc về lẽ sống ở đời
b/ Về hình thức, kĩ năng:
-Bài viết phải có bố cục mạch lạc, rõ ràng, đủ ba phần: mở bài, thân bài, kết bài -Vận dụng kĩ năng cảm thụ văn học kết hợp nhuần nhuyễn các phép lập luận, các phương thức biểu đạt phù hợp
-Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng chính xác, phong phú
-Diễn đạt tốt, hành văn lưu loát, trôi chảy, ít mắc lỗi chính tả và lỗi diễn đạt về câu, từ
*Biểu điểm:
Điểm 9 - 10: Bài viết đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu trên Kết cấu chặt chẽ,
hành văn lưu loát, có sức thuyết phục, mắc vài lỗi diễn đạt nhỏ.
Điểm 7 - 8: Đáp ứng được phần lớn các yêu cầu cơ bản trên Kết cấu bài viết
tương đối chặt chẽ, hành văn khá trong sáng, mắc một số lỗi diễn đạt.
Điểm 5 - 6: Đáp ứng được khoảng 1/2 các yêu cầu trên Không mắc quá nhiều lỗi
diễn đạt.
Điểm 3 - 4: Đáp ứng được một vài ý trong những ý cơ bản trên, các ý nêu còn hời
hợt Kết cấu chưa chặt chẽ, hành văn chưa rõ ràng, mắc nhiều lỗi diễn đạt.
Điểm 2: Đáp ứng được một trong những ý cơ bản trên Kết cấu chưa chặt chẽ,
hành văn chưa rõ ràng, mắc nhiều lỗi diễn đạt.
Điểm 1: Bài cơ bản chưa đáp ứng được các yêu cầu trên Lạc đề, diễn đạt kém
Điểm 0: Bài lạc đề hoàn toàn, bỏ giấy trắng hoặc viết, vẽ bậy
*Lưu ý: Hs có thể có cách trình bày, diễn đạt khác nhưng phải toát lên được các nội dung đã nêu Cần trân trọng, khuyến khích những bài viết sáng tạo Cách chia điểm
ở trên mang tính chất tương đối, giám khảo cần vận dụng linh hoạt khi chấm Gv có
thể cho điểm lẻ đến: 0.5 (vd: 2.5; 3.5; 4.5; )
Hết