BÀI GIẢNG BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu: KHAÙNG NGUYEÂN A KHAÙNG NGUYEÂN B... Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu: KHAÙNG NGUYEÂN A KHAÙNG NGUYEÂN B Khaựng theồ A Khaựng theồ B H: Thờ́ nào

TR ƯỜNG THCS NGUYỄN HUỆ NG THCS NGUY N HU ỄN HUỆ Ệ

Tiết 13

Bài 14: BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

8

H 1 : Máu gồm những thành phần nào? Nêu chức năng của huyết t

ơng và hồng cầu?

- Máu gồm huyết t ơng và các tế bào máu

Các tế bào máu gồm: Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu

- Chức năng của huyết t ơng và hồng cầu:

+ Huyết t ơng duy trỡ máu ở trạng thái lỏng để l u thông dễ dàng trong mạch, vận chuyển các chất dinh d ỡng, các chất cần thiết khác, muối khoáng và các chất thải

+ Hồng cầu vận chuyển khí oxi và khí cacbonic

BAẽCH CAÀU – MIEÃN DềCH

BAỉI: 14 Thứ 2 ngày 03 tháng 10 năm 2011

I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:

Các em hãy tỡm hiểu thụng tin SGK và cho biờ́t

H 1 : Thờ́ nào là sự thực bào?

H 2 : Nờu tờn các loại tờ́ bào tham gia vào hoạt đụ̣ng này?

Là hoạt đụ̣ng đõ̀u tiờn của các bạch cõ̀u để bảo vợ̀ cơ thể khi có vi sinh vọ̃t lạ xõm nhọ̃p.

Là bạch cõ̀u trung tính và bạch cõ̀u mụnụ( Đại thực bào ).

Các em hãy quan sát tranh vẽ sau và giải thích quá trình thực bào của

đại thực bào.

Ổ viêm sưng lên

Vi khuẩn

Bạch cầu trung tính

Đại thực bào

Bạch cầu

Mũi kim

? Vi rút, vi khuẩn khi xâm nhập vào cơ thể sẽ gặp hoạt

động nào của bạch cầu?

Bạch cầu hỡnh thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn vào trong

tế bào rồi tiêu hoá chúng

? Có những loại bạch cầu nào thực hiện thực bào?

2 loại bạch cầu chủ yếu tham gia thực bào là bạch cầu trung tính và bạch cầu mônô

I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:

Caực baùch caàu tham gia baỷo veọ cụ

theồ baống caực cụ cheỏ:

- Thửùc baứo ( do baùch caàu trung tớnh,

baùch caàu mono ) : hỡnh thaứnh chaõn giaỷ

baột moài vaứ nuoỏt vi khuaồn roài tieõu hoựa

chuựng

- Ngoài sự thực bào ra các tờ́ bào bạch cõ̀u còn bảo vợ̀ cơ thể theo

cơ chờ́ nào khác? Các

em hãy theo dõi sơ đụ̀

sau

BAẽCH CAÀU – MIEÃN DềCH

BAỉI: 14 Thứ 2 ngày 03 tháng 10 năm 2011

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN A

KHAÙNG NGUYEÂN B

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN A

KHAÙNG NGUYEÂN B

Khaựng theồ A Khaựng theồ B

H: Thờ́ nào là kháng nguyờn? Kháng thể?

- Kháng nguyên là những phân tử ngoại lai có khả năng kích thích cơ thể tiết ra các kháng thể.

- Kháng thể là những phân tử protein do cơ thể tiết

ra để chống lại các kháng nguyên.

BAẽCH CAÀU – MIEÃN DềCH

BAỉI: 14 Thứ 2 ngày 03 tháng 10 năm 2011

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN A

KHAÙNG NGUYEÂN B

Khaựng theồ A Khaựng theồ B

? Sự t ơng tác giưa kháng nguyên và kháng thể theo cơ chế nào?

- Cơ chế t ơng tác: Chỡa khoá và ổ khoá

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN A

KHAÙNG NGUYEÂN B

Khaựng theồ A Khaựng theồ B

? Vọ̃y ngoài sự thực bào thỡ các tờ́ bào bạch cõ̀u còn bảo vợ̀ cơ thể như thờ́ nào?

- Taùo khaựng theồ ủeồ voõ hieọu hoaự khaựng nguyeõn cuỷa vi khuaồn theo cụ cheỏ chỡa khoựa – oồ khoựa ( do teỏ baứo B )

- Taùo khaựng

theồ ủeồ voõ hieọu

hoaự khaựng

nguyeõn cuỷa vi

khuaồn theo cụ

cheỏ chỡa khoựa

– oồ khoựa ( do

teỏ baứo B )

SƠ ĐỒ TIẾT KHÁNG THỂ ĐỂ VÔ HIỆU HOÁ CÁC

KHÁNG NGUYÊN

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

Chúng ta đã biờ́t bạch cõ̀u bảo vợ̀

cơ thể bằng hai hàng rào rṍt chắc chắn đó là sự thực bào ( tờ́ bào bạch cõ̀u trung tính và bạch cõ̀u mụn) và cơ chờ́ tiờ́t ra kháng thể ( của tờ́ bào limpho B ) để kờ́t hợp với kháng nguyờn theo cơ chờ́

chỡa khoá, ụ̉ khoá Vọ̃y điờ̀u gỡ sảy

ra nờ́u cả 3 loại bạch cõ̀u này đờ̀u khụng vụ hiợ̀u hoá được vi khuõ̉n,

? Tế bào T đã phá huỷ các tế bào cơ thể nhiễm vi khuẩn, vi rút bằng cách nào?

+ Lim phô T (tế bào T): Phá huỷ các tế bào đã bị nhiễm bệnh bằng cách nhận diện, tiếp xúc và tiết ra phân tử Prôtêin

đặc hiệu

Tế bào nhiễm bị phá huỷ

BAẽCH CAÀU – MIEÃN DềCH

BAỉI: 14 Thứ 2 ngày 03 tháng 10 năm 2011

I Các hoạt động

chủ yếu của bạch

cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

+ Lim phô T (tế bào T): Phá huỷ

các tế bào đã bị nhiễm bệnh bằng

cách nhận diện, tiếp xúc và tiết ra

phân tử Prôtêin đặc hiệu

I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

+ Lim phô T (tế bào T): Phá huỷ các tế bào đã bị nhiễm bệnh bằng cách nhận diện, tiếp xúc và tiết ra phân tử Prôtêin đặc hiệu

Caực baùch caàu tham gia baỷo veọ cụ theồ baống caực cụ cheỏ:

- Thửùc baứo ( do baùch caàu trung tớnh, baùch caàu mono ) : hỡnh thaứnh chaõn giaỷ baột moài vaứ nuoỏt vi khuaồn roài tieõu hoựa chuựng

+ Lim phô T (tế bào T): Phá huỷ các tế bào đã bị nhiễm bệnh bằng cách nhận diện, tiếp xúc và tiết ra phân tử Prôtêin đặc hiệu

Bạch cầu có chức năng gì đối với cơ thể ?

Bảo vệ cơ thể

Vi khuẩn vào cơ thể

được 3 tầng bảo vệ của

bạch cầu

Thực bào Kháng thể limphô B Kháng thể limphô T

BAẽCH CAÀU – MIEÃN DềCH

BAỉI: 14 Thứ 2 ngày 03 tháng 10 năm 2011

I Các hoạt động chủ yếu

của bạch cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

II Miễn dịch:

1/ Haừy keồ nhửừng beọnh maứ con ngửụứi khoõng bũ maộc phaỷi?

Toi gaứ, lụỷ moàm long moựng

 Mieón dũch baồm sinh

2/ Sau khi ủaừ bũ sụỷi 1 laàn con ngửụứi coự bũ beọnh sụỷi nửừa khoõng?

Khoõng , chổ maộc beọnh 1 laàn trong ủụứi  Múeõn dũch taọp nhieóm

I Các hoạt động chủ yếu

của bạch cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

? Em hiểu miễn dịch là gì?

- Là khả năng cơ thể không

bị mắc một bệnh truyền

nhiễm nào đó dù sống trong

môi tr ờng có vi khuẩn gây

Miễn dịch tự nhiên:

Miễn dịch nhân tạo:

Miễn dịch tập nhiễmMiễn dịch bẩm sinh

Miễn dịch chủ độngMiễn dịch thụ động

EM CẦN BIấ́T

I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:

KHAÙNG NGUYEÂN B

động từ khi cơ thể mới sinh ra

hay sau khi cơ thể đã bị nhiễm

bệnh.

Có đ ợc một cách không ngẫu nhiên, chủ động khi cơ thể ch a bị nhiễm bệnh.

? Em hiÓu gì vÒ bÖnh cóm A/H1N1 ®ang x¶y ra hiÖn nay?

- Bệnh lây qua đường hô hấp do tiếp xúc với vi rút từ người

bệnh thông qua dịch hắt hơi, sổ mũi trong thời gian từ 1 đến 7 ngày sau khi khởi phát bệnh

- Bệnh cúm A(H1N1) bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp

tính do virus cúm A(H1N1) mới gây ra Vi rút cúm A(H1N1) mới là tái tổ hợp của 4 kiểu gen cúm lợn Bắc Mỹ, cúm lợn

Châu Á/ Châu Âu, cúm người và cúm gà Bệnh có khả năng lây nhiễm cao từ người sang người, có khả năng gây đại dịch

và biến chứng hô hấp, có thể gây tử vong Hiện tại chưa có vắc xin phòng chống

- Cần hạn chế tiếp xúc với mọi người

- § eo khẩu trang y tÕ để phòng lây nhiễm

-Tăng cường vệ sinh cá nhân:

- Hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh:

- Tăng cường sức khỏe và khả năng phòng

bệnh

- Liên hệ với cơ quan y tế gần nhất để được tư vấn và chăm sóc sức khỏe tạm thời §iÒu trÞ

thuèc kh¸ng vi rót: Tamiflu

hô hấp, đau họng, ho khan hoặc có đờm, đau đầu hoặc đau

cơ, mệt mỏi Một số người có biểu hiện nôn, buồn nôn, tiêu chảy Trường hợp nặng, bệnh có thể diễn biến gây viêm phổi, suy hô hấp, suy đa phủ tạng và dẫn đến tử vong

Nh÷ng ®iÒu cÇn biÕt vÒ cóm a/h1n1

Vi rót cóm A/H1N1

TÕ bµo c¬ thÓ

Kiờm tra đánh giá

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

1 Hai loại bạch cầu tham gia vào quá trỡnh thực bào?

a Bạch cầu trung tính - Bạch cầu a axit

b Bạch cầu a kiềm - Bạch cầu lim phô

c Bạch cầu trung tính - Bạch cầu mono

2 Hoạt động nào là hoạt động của tế bào B?

a Tiết kháng thể để vô hiệu hoá các kháng nguyên

b Thực bào bảo vệ cơ thể

c Tự tiết chất bảo vệ cơ thể

3 Tế bào T phá huỷ tế bào cơ thể nhiễm bệnh bằng cách nào?

a Dùng chân giả tiêu diệt

b Dùng phân tử protein đặc hiệu

c Tiết men phá huỷ màng

- ã mắc bệnh th ơng hàn thì không bị mắc lại v Đây là miễn à bạch cầu đã quen tiêu diệt loại vi khuẩn đó, trong máu đã có sẵn kháng thể chống vi khuẩn th ơng hàn.

DÆn dß

• - Häc bµi + ghi nhí

• - Tr¶ lêi c©u hái trong SGK / 47

• - äc môc Em cã biÕt Đ©y lµ miÔn “Em cã biÕt” ”

• - Tìm hiÓu tr íc néi dung bµi míi “Em cã biÕt”

«ng m¸u vµ nguyªn t¾c truyÒn m¸u