NH N G TÀI S N QUÝ KHÔNG Ữ Ả Đ Ư C Á N H GIÁ Đ
Nguy n T n Bình ễ ấ Trong các nguyên t c k toán (concept, principle) có m t nguyên t c g i là “ắ ế ộ ắ ọ giá g c ố ” (cost).
Theo ó , tài s n nói chung, c bi t là đ ả đặ ệ tài s n dài h n ả ạ (long-term assets), c ghi nh n theođượ ậ giá mua g c ban u , còn g i là nguyên giá Nguyên t c này không quan tâm n ố đầ ọ ắ đế giá tr thanh ị
lý (liquidation value) ho c ặ giá tr th tr n g ị ị ư ờ (market value) c a tài s n Ngh a là trên s sáchủ ả ĩ ổ
k toán v n th hi n “giá g c”, cho dù nó có th cao h n, ho c th p h n v i giá tr th c (Tuyế ẫ ể ệ ố ể ơ ặ ấ ơ ớ ị ự nhiên, nó l i “ úng” trong n n kinh t “phi th tr n g ”, nh c ch k ho ch, bao c p tr c âyạ đ ề ế ị ườ ư ơ ế ế ạ ấ ướ đ
ch ng h n, khi mà giá c hàng hoá d ch v u do nhà n c n n h) ẳ ạ ả ị ụ đề ướ ấ đị
M c khác, tài s n dài h n c ghi chép theo giá g c và ó là giá mà ng i ta có th nhìn th yặ ả ạ đượ ố đ ườ ể ấ
c , có th ki m tra và tin c y c , là
đượ ể ể ậ đượ khách quan Trong khi kh u hao ấ (depreciation) thì
d a trên vòng i h u d ng ự đờ ữ ụ ướ c tính (estimative useful life), là ch quan ủ
K t khi mua tài s n và trong su t vòng i kinh t c a nó, ể ừ ả ố đờ ế ủ giá tr s sách ị ổ (book value) luôn
xa r i v i giá tr th tr n g , còn kh u hao thì ch ng liên quan gì n s bi n n g giá c trongờ ớ ị ị ườ ấ ẳ đế ự ế độ ả cùng m t th i gian c â y là c i m l n nh t c n l u ý m i khi nh c n ộ ờ ả Đ đặ để ớ ấ ầ ư ỗ ắ đế nguyên t c giá ắ
g c ố
M t ộ nh c i m l n h n ư ợ để ớ ơ n a c a nguyên t c k toán theo giá g c là nhi u tài s n th m chí r tữ ủ ắ ế ố ề ả ậ ấ quý, mang l i l i ích không th ch i cãi cho t ch c trong t n g lai nh ng ạ ợ ể ố ổ ứ ươ ư không đư ợ c ghi
nh n ậ là tài s n Rõ r t nh t là v n con ng i , chi phí nghiên c u - phát tri n, và c chi phíả ệ ấ ố ườ ứ ể ả
qu ng cáo n a ả ữ
i v i nhi u t ch c,
Đố ớ ề ổ ứ nhân tài m i là ngu n l c ch y u trong c nh tranh ớ ồ ự ủ ế ạ Trong m t bộ ộ phim nhi u t p có tên “Th n g gia” a ng chi u trên à i truy n hình HTV, là m t phim vàoề ậ ươ đ ế đ ề ộ
lo i bình dân c a Hàn Qu c thôi, nh ng có câu tho i khá tri t lý: “Kinh doanh không ph i là iạ ủ ố ư ạ ế ả đ
ki m ti n mà là tìm ki m con ng i … ” C ng có th m r ng ra, i “làm chính tr ” không ph iế ề ế ườ ũ ể ở ộ đ ị ả
là tìm ki m quy n l c mà ế ề ự để phát hi n con ng i v y.ệ ườ ậ
*
V i các doanh nghi p, các nhà u t và các nhà phân tích luôn th u hi u i u này và do óớ ệ đầ ư ấ ể đề đ giá c phi u c a nhi u công ty, c bi t trong ngành công ngh thông tin và nh ng t ch c sổ ế ủ ề đặ ệ ệ ữ ổ ứ ử
d ng nhi u ch t xám, luôn th hi n qua ụ ề ấ ể ệ n ng l c i ng nhân viên ă ự độ ũ c a h ủ ọ
Nh ng, các báo cáo tài chính không th a các giá tr ó lên c Lý do quan tr ng là các tư ể đư ị đ đượ ọ ổ
ch c ứ không s h u nh ng tài n ng ở ữ ữ ă ấy mà ch thuê h làm vi c mà thôi Nhân tài luôn d bỉ ọ ệ ễ ị lôi kéo, b “s n u ng i ” (headhunt) Th m chí có nh ng công ty chuyên nghi p làm vi cị ă đầ ườ ậ ữ ệ ệ này
V y làm sao ậ để các báo cáo c a k toán giúp ng i c ánh giá c các nhân t này? Trongủ ế ườ đọ đ đượ ố
th c t các nhà phân tích s ánh giá qua so sánh k t qu ho t n g và t ng tr n g c a t ch cự ế ẽ đ ế ả ạ độ ă ưở ủ ổ ứ
gi a hai tr n g h p: ữ ườ ợ có và không có y u t v n con ng i ế ố ố ườ
Khi nào b n th y cùng m t ngành ngh , cùng qui mô, th m chí s n ph m có cùng ch t l n gạ ấ ộ ề ậ ả ẩ ấ ượ
nh nhau nh ng t ch c này l i phát tri n nhanh và hi u qu h n t ch c khác, b n hãy nghư ư ổ ứ ạ ể ệ ả ơ ổ ứ ạ ĩ ngay n đế v n con ng i ố ư ờ
k t lu n xin d n l i c a ch t ch m t trong nh ng t p o àn l n nh t th gi i trong ngành
công ngh thông tin Ông ta nói: “N n kinh t m i (new economy) quy t n h b i ệ ề ế ớ ế đị ở v n tri th c ố ứ
(intellectual capital) S chia s ã làm cho tri th c lan t a nhanh h n và r ng h n bao gi h t.ự ẻ đ ứ ỏ ơ ộ ơ ờ ế Trong n n kinh t m i này, con ng i ph i ề ế ớ ườ ả h c c i ọ ả đờ mà không c n ph i i làm ầ ả đ v t v su t ấ ả ố i
đờ Tr c ây ng i ta làm vi c mong nh n ti n l n g, trong n n kinh t m i làm vi c làướ đ ườ ệ để ậ ề ươ ề ế ớ ệ
Trang 2tìm ki m
để ế s s h u ự ở ữ Ngày nay, làm vi c theo nhóm ệ (teamwork) và s y quy n ự ủ ề
(empowerment) là hai y u t s ng còn d n t i thành công cho m i t ch c” ế ố ố ẫ ớ ọ ổ ứ
(Trích và vi t l i theo sách “K toán tài chính” NXB ế ạ ế
Th ng kê, 2006, cùng m t tác gi ) ố ộ ả