BỘ XƯƠNG tế bào 2012

Mạng lưới các protein sợi Được tạo từ sự trùng phân  tạo khung,  duy trì hình dạng  thực hiện chuyển động... Protein sợi nằm trong rãnh của sợi actin Myosin II: Phân tử không đối

BỘ XƯƠNG TẾ BÀO

◦ Nêu được tên và chức năng 3 loại sợi của BXTB

◦ Nêu đặc điểm cấu trúc của siêu sợi actin và

 Thể đáy, trung tử, lông chuyển, roi

protein

 Keratin, vimentin, SS thần kinh, lamina nhân

Mạng lưới các protein sợi

Được tạo từ sự trùng phân

 tạo khung,

 duy trì hình dạng

 thực hiện chuyển động

 Protein sợi :

 Siêu sợi actin  co cơ, chuyển

động chân giả

 Siêu ống  chuyển động của

lông chuyển, roi, bào quan

 Siêu sợi trung gian  duy trì

hình dạng màng nhân

Intermediate filaments: mechanical strength and resistance to shear stress

Microtubules:

positions of enclosed organelles,

membrane-intracellular transport

Actin filaments:

shape of the cell’s surface and whole cell locomotion Dynamic and adaptable

5-9 nm diameter

25 nm diameter

10 nm diameter

 Chiếm 5% protein của TB

 Tập trung ở: vi nhung

mao, thể liên kết, mặt

bào tương của màng TB

 Cấu tạo từ actin-G

 Spectrin: nhiều ở hồng cầu

hồng cầu:

◦ duy trì hình dạng lõm 2 mặt

 Trao đổi khí

 Thay đổi hình dạng

Protein sợi nằm trong rãnh của sợi actin

Myosin II: Phân tử không đối xứng,

 Cấu tạo từ tubulin có dạng hình cầu, TLPT 55.000 dalton

 Hai loại tubulin: α và β, xuất phát từ 1 ptử chung

 Heterodimer → siêu ống

 Có ở thoi phân bào

 Cấu tạo từ 13 chuỗi phân tử tubulin (protofilament) xếp thành vòng tròn

 Tubulin α và Tubulin β xếp xen kẽ nhau protofilament)

- Có sự cân bằng giữa trùng phân và giải trùng

 Tác nhân vật lý:

 áp lức thủy tĩnh cao, nhiệt độ cao: tăng giải trùng

 Tác nhân hóa học: Alkaloid: colchicin, vinblastin, vincristin, … liên kết heterodimer tự do → ngăn trùng phân

- ATPase kết hợp với siêu ống không bền tạo sự

di chuyển của các bào quan

 Kinesin: Khi gắn vào siêu ống sẽ làm dịch chuyển một số bào quan từ thân neuron về phía sợi trục

 Dynein: bào quan dịch chuyển theo chiều ngược lại

 Trung tử, thể đáy, lông chuyển và roi

 Tính bền vững phụ thuộc vào các protein kết hợp hơn là bản thân các tubulin

 Tồn tại ở dạng bộ đôi hoặc là bộ 3

 Một siêu ống có thành trọn vẹn, siêu ống còn lại thành không trọn vẹn (C)

- Bào quan cặp, nằm vuông góc với nhau

- Mỗi bộ ba : A → B,C

- Trung tâm tổ chức siêu ống tạo ra thoi phân bào

- Cấu trúc giống trung tử

- Ở phần gốc lông chuyển và roi → tấm tận cùng

 Có trục là siêu ống bao, bên ngoại là màng tế bào

 Khác biệt giữa lông chuyển và roi là sự

• Cấu tạo giống nhau

• Màng tế bào bao bên ngoài

• Cấu trúc 9+2

Cặp siêu ống ngoại vi:

• Siêu ống A: là siêu ống hoàn chỉnh có 13 protofilament

• Protein đặc biệt kết hợp: tay dynein

• Nexin tạo sự liên kết thường xuyên giữa siêu ống A

của cặp siêu ống này với siêu ống B của cặp siêu ống

kế cận

Hai siêu ống trung tâm:

• Bao bởi bao trung tâm

• Các siêu ống A gắn với bao trung tâm bằng các nan hoa

• Cơ chế của sự chuyển động:

• Do sự trượt của các cặp siêu ống ngoại vi lên nhau nhưng không thay đổi chiều dài siêu ống

• Do dynein thay đổi cấu hình

• Cần ATPase

• Đường kính 8 –10nm

• Có nhiều ở TB chịu lực cơ học

• Sợi nhánh TB thần kinh, desmosome, hemidesmosome

• Cấu tạo từ các protein dạng chuỗi xoắn

 Có 6 loại siêu sợi trung gian:

 Keratin: phức tạp nhất, có trên 20 loại → hóa mô miễn dịch xác định loại biểu mô

 Vimentin: phổ biến nhất có ở TB sợi, bạch cầu

 Siêu sợi thần kinh : ở các neuron

“desmosomes

TẾ BÀO SỢI CỦA CHUỘT

 Lamina nhân: Mạng lưới sợi dày 10 –

20 nm phân bố ở mặt trong màng

nhân, mất liên tục tại các lổ nhân

◦ siêu sợi Actin

◦ Siêu sợi Keratin

◦ Sợi Myosin

◦ Lamina

◦ Siêu ống

◦ Siêu sợi Actin

◦ Siêu sợi thần kinh

◦ Siêu ống bền

◦ Siêu ống không bền

◦ Sợi protein xuyên màng

nhiều lần